thực trạng công tác đăng ký cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu

Đăng ký đất đai tuy chỉ làmột thủ tục hành chính do cơ quan Nhà nớc thực hiện nhằm thiết lập hồ sơ địa chính cấp Giấy chứng nhận cho ngời sử dụng đất hợp pháp nhng nó liênquan dến nhiều

Lời nói đầu

1) Tính cấp thiết của đề tài:

Đất đai, nhà ở là yếu tố quyết định sự tồn tại của loài ngời, nó gắn bómật thiết với mọi ngành kinh tế, mọi nhu cầu của đời sống xã hội Đất đaicùng với các điều kiện tự nhiên khác là một trong những cơ sở quan trọngnhất để hình thành các vùng kinh tế của đất nớc nhằm khai thác và sử dụng

có hiệu quả các tiềm năng tự nhiên, kinh tế xã hội của mỗi vùng Đối vớimỗi quốc gia, đất đai không chỉ là nguồn tài sản lớn phục vụ cho nhu cầusản xuất dân c mà còn thể hiện trình độ phát triển, tiềm năng kinh tế củamỗi vùng

Theo đà phát triển kinh tế của đất nớc, tốc độ tăng trởng của các đôthị Việt Nam ngày càng mạnh mẽ Đất đô thị thực sự có giá và giá rất cao

Do đó cần phải có sự kiểm soát của Nhà nớc về đất đai Để kiểm soát đợctình hình sử dụng đất, Nhà nớc đã ban hành các văn bản pháp luật, văn bảndới luật Đó là cơ sở pháp lý quan trọng cho việc quản lý và sử dụng đất

đai Tuy nhiên, do sức ép của nhu cầu phát triển và đòi hỏi thực tế của cuộcsống mà thị trờng bất động sản vẫn ngấm ngầm diễn ra sôi động hiện tợngmua bán đất, đầu cơ đất, lấn chiếm tràn lan đã đặt ra cho Nhà nớc nhiều vấn

đề cần đợc xem xét và giải quyết Một trong những yêu cầu cấp bách hiệnnay đối với đất đô thị là phải có một cơ chế quản lý, sử dụng đất sao chophù hợp với yều cầu phát triển của nền kinh tế thị trờng nhiều thành phần

có sự quản lý của Nhà nớc theo định hớng Xã Hội Chủ Nghĩa Để làm tốtcông tác quản lý Nhà nớc về đất đai nói chung, đất đô thị nói riêng thìkhông thể không đề cập đến công tác đăng ký cấp giấy chứng nhận quyền

sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở ở đô thị Đăng ký đất đai tuy chỉ làmột thủ tục hành chính do cơ quan Nhà nớc thực hiện nhằm thiết lập hồ sơ

địa chính cấp Giấy chứng nhận cho ngời sử dụng đất hợp pháp nhng nó liênquan dến nhiều vấn đề phức tạp thuộc về cơ sở pháp lý và những quan hệ xãhội bảo đảm quyền lợi hợp pháp của mọi tổ chức cá nhân

Thủ đô Hà Nội đã có ngàn năm văn hiến, là trung tâm chính trị,văn hoá, xã hội, khoa học, kinh tế của cả nớc Hà Nội đang trong thời kỳcông nghiệp hoá- hiện đại hoá, việc quản lý và sử dụng đất dai ở đây càngphải hợp lý và chặt chẽ Nhìn lại quá trình lịch sử từ khi giải phóng đến nay,

Hà Nội đã có nhiều thành tựu và biến đổi to lớn nhất là trong những năm

gần đây, song còn nhiều vấn đề cần phải giải quyết Đối với diện nhà chínhsách tồn đọng đây là diện nhà luôn có các đơn th khiếu nại nhằm xác lậpquyền sở hữu nhà hoặc quyền sở hữu, sử dụng các diện tích phụ có liênquan đến sở hữu chung của nhiều thành phần từ thời kỳ thực hiện chínhsách cải tạo nhà cửa, cải tạo công thơng nghiệp t doanh thời kỳ 1958-1964,nhà dân cho mợn… Tình hình khiếu nại của một số hộ gia đình tại Hà Nội Tình hình khiếu nại của một số hộ gia đình tại Hà Nội

về vấn đề nhà cửa kéo dài hàng năm nhng cha đợc giải quyết thoả đángkhiến họ phải chờ đợi Chính vì thế cần phải đẩy mạnh công tác đăng kýcấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở để ngờidân yên tâm ở, gìn giữ, sửa sang nhà cửa, ổn định đời sống Cũng thông quaviệc cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở, sẽgiúp cho Nhà nớc có cơ sở quản lý chặt chẽ toàn bộ đất đai, để từ đó cónhững hoạch định chính sách cho phù hợp với thực tế

Vì vậy yêu cầu đặt ra là phải tiếp tục nghiên cứu, qua thực tiễn thihành và áp dụng để hoàn thiện cơ chế đồng bộ đảm bảo cho việc thi hànhcác quy định về đăng ký, cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền

sử dụng đất ở để đáp ứng đồi hỏi cấp thiết của nền kinh tế thị trờng định ớng Xã Hội Chủ Nghĩa có sự quản lý của Nhà nớc Đó cũng là lý do khiến

h-em chọn đề tài “ Thực trạng công tác đăng ký cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở cho diện nhà chính sách tồn đọng (bao gồm nhà cải tạo, nhà vắng chủ, nhà đa vào công t hợp doanh) ở Hà Nội” với sự hớng dẫn của TS Hoàng Cờng, Thạc sỹ- Trởng

phòng chính sách đất nhà và các cô, chú trong phòng chính sách đất nhà tại

Sở Địa chính- Nhà đất Hà Nội Em xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ củamọi ngời

2) Mục đích nghiên cứu:

Nghiên cứu lý luận và thực tiễn của đăng ký, cấp giấy chứng nhậnquyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở để phát hiện những điểm chaphù hợp, những khó khăn vớng mắc đồng thời đánh giấy chứng nhận quyền

sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất giá đa ra các kiến nghị về phơng hớng

và giải pháp, góp phần hoàn thiện công tác đăng ký cấp giấy chứng nhậnquyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở

3) Phạm vi nghiên cứu:

Công tác đăng ký cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền

sử dụng đất ở có phạm vi rộng, liên quan đến nhiều địa bàn khác nhau trêncả nớc Bài viết này chỉ tập trung đến vấn đề đăng ký cấp giấy chứng nhậnquyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở cho diện nhà chính sách tồn

đọng (nhà cải tạo, nhà vắng chủ, nhà đa vào công t hợp doanh) trên địa bàn

Hà Nội

4) Phơng pháp nghiên cứu:

Bài viết sử dụng phơng pháp so sánh, phân tích để đánh giá các vấn

đề, trên cơ sở đó để làm sáng tỏ những khía cạnh lý luận cũng nh thực tiễncủa công tác đăng ký cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sửdụng đất ở Cách tiếp cận vấn đề là đi từ lý luận đến thực tiễn, rồi từ thựctiễn áp dụng trở về lý luận thông qua đó đề xuất những giải pháp nhằmhoàn thiện công tác đăng ký cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở vàquyền sử dụng đất ở

5) Kết cấu của bài viết:

Ngoài các phần lời nói đầu, kết luận, mục lục và danh mục tài liệutham khảo, bài viết có 3 chơng:

- Chơng I: Cơ sở khoa học của việc đăng ký, cấp giấy chứng nhậnquyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở

- Chơng II: Thực trạng Công tác đăng ký cấp giấy chứng nhận quyền

sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở cho diện nhà chính sách trên địa bàn

Chơng I: Cơ sở khoa học của việc đăng ký cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở cho nhà chính sách tồn đọng

1)Khái niệm, đặc điểm nhà ở:

Nhà ở là sản phẩm của hoạt động xây dựng và là không gian bêntrong có tổ chức đợc ngăn cách với môi trờng bên ngoài dùng để ở

Nhà ở có rất nhiều đặc điểm khác với các loại tài sản khác, nhất làkho so sánh đặc điểm của nó với các động sản Nhà ở là tài sản cố định,không thể di dời đợc

Đặc điểm chính của tài sản nhà đất là đa dạng Loại trừ những lợi íchkết hợp trong cùng một tài sản nhà đất nh để ở hoặc để kinh doanh Có lẽkhông bao giờ có hai ngôi nhà giống hệt nhau, thậm chí các ngôi nhà thôliền tờng có hình thức nh nhau nhng chúng cũng khác nhau ở vị trí Mặc dù

điều này dờng nh là có sự khác biệt rất nhỏ, tuy thế từng tài sản nhà đất vẫn

sẽ có sự khác nhau Thờng sự khác nhau nhỏ này cũng có thể không liênquan đến thị trờng, nhng trong một vài trờng hợp điều này đã làm cho giátrị thị trờng của các ngôi nhà rất khác nhau

Một đặc điểm nữa của tài sản nhà đất có thể nói là tơng đối bền.Nhiều hàng hoá hao mòn và xuống cấp rất nhanh nhng nhà đất thờng đợcdùng trong nhiều năm với tốc độ hao mòn rất chậm Thậm chí khi nhà ở đã

cũ, hoa mòn đáng kể, ngời ta luôn thấy giá trị của nhà đất đợc lên giá với tỷ

lệ cao hơn là tỷ lệ hao mòn của ngôi nhà Mặc dù chất lợng của ngôi nhàxuống cấp, nhng kết quả là giá trị chung của đất và ngôi nhà còn giữnguyên Về khía cạnh này đầu t nhà đất hoàn toàn khác với các loại đầu tkhác, nó rất vững theo thời gian và có khả năng an toàn vốn rất tốt trongthời gian dài Khi so sánh với các hàng hoá khác, mua nhà đòi hỏi mộtkhoản vốn lớn Thậm chí một ngôi nhà dù khiêm tốn nhất thờng cũng cầnmột số lợng tiền đáng kể mơi mua đợc Liên quan đến điều này vì thực chấtnhà đất thờng là những đơn vị không thể dễ dàng chia thành những đơn vịnhỏ hơn Kết quả là một lợng tiền tối thiểu để mua một ngôi nhà cũng làkhá lớn

2)Vai trò của nhà ở:

Nhà ở là vấn đề nóng bỏng của mọi xã hội, trong mọi thời kỳ pháttriển của nền kinh tế, là sự quan tâm của mỗi cá nhân, mỗi gia đình, mỗi tổchức kinh tế, xã hội và cả mỗi quốc gia Nhà ở có ảnh hởng đến mọi lĩnhvực của đời sống kinh tế xã hội, văn hoá, chính trị xã hội.

ở nớc ta, những năm thực hiện công cuộc đổi mới, Đảng và Nhà nớc

ta hết sức quan tâm giải quyết vấn đề nhà ở của nhân dân ở các đô thị cũng

nh nông thôn, góp phần từng bớc thực hiện cải thiện đời sống cho nhân dân

Điều 62, Hiến pháp nớc Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 1992quy định rõ: “Công dân có quyền có nhà ở Nhà nớc mở rộng việc xây dựngnhà ở đồng thời khuyến khích, giúp đỡ tập thể và công dân xây dựng nhà ởtheo quy hoạch chung, nhằm từng bớc thực hiện quyền đó việc phân phốinhà ở do Nhà nớc quản lý phải công bằng và hợp lý”

Trên cơ sở đó có thể thấy vai trò của nhà ở đợc thể hiện nh sau:

- Nhà ở là tài sản có giá trị đặc biệt với đời sống của con ngời Nhà ở

là phơng tiện quan trọng để bảo vệ con ngời trớc các hiện tợng thiên nhiên

nh nắng, ma, gió, bão, giá rét… Tình hình khiếu nại của một số hộ gia đình tại Hà Nội Con ngời muốn tồn tại và phát triển trớc hếtphải đảm bảo các điều kiện nh ăn, ở, mặc và những t liệu sinh hoạt khác

Ph Ăng ghen đã nhấn mạnh: “Con ngời trớc hết cần phải ăn, uống, chỗ ở vàmặc đã rồi mới có thể làm đợc chính trị, khoa học, nghệ thuật, tôn giáo… Tình hình khiếu nại của một số hộ gia đình tại Hà Nội”

- Nhà ở là điều kiện vật chất trọng yếu để phát triển kinh tế Đối vớilao động đặc biệt là ở đô thị, khoảng cách giữa nơi ở và nơi làm việc có ảnhhởng rất lớn tới lao động, nó tác động trực tiếp tới thể lực và trí lực của lao

động Nó làm hao phí về thời gian vì khoảng cách này càng lớn thì hao phínày càng cao, ảnh hởng lớn tới hiệu quả kinh tế Ngoài ra môi trờng c trú,

điều kiện sinh hoạt của chỗ ở, môi trờng văn hoá khu vực, môi trờng tựnhiên… Tình hình khiếu nại của một số hộ gia đình tại Hà Nội cũng ảnh hởng rất lớn tới quá trình tái sản xuất sức lao động và tác

động tới tâm sinh lý của ngời lao động, làm ảnh hởng tới sản xuất, tới hiệuquả kinh tế

Sự phát triển của nhà ở còn là một chỉ tiêu quan trọng thể hiện trình

độ phát triển, tốc độ đô thị hoá của một quốc gia, thể hiện tiềm năng vềkinh tế và góp phần tạo nên bộ mặt kiến trúc về tổng thể Thực tế cho thấykhi nhìn và các ngôi nhà có thể nhận biết đợc phong tục, tập quán, đời sốngvật chất và tinh thần của những ngời đang sinh sống trong ngôi nhà đó vàcủa cả cộng đồng

- Nhà ở là điều kiện vật chất trọng yếu ảnh hởng tới sinh hoạt xã hội

và điều chỉnh quan hệ xã hội Nhà ở tác động trực tiếp tới kết cấu gia đình,tập tục sinh hoạt của gia đình,thể hiện rõ nhất ở quá trình kéo dài hay tăngnhanh quá trình phân ly của gia đình mới mà còn ảnh hởng tới tâm lý củathanh niên trong độ tuổi kết hôn, Thông thờng giá nhà đất tăng cao thanhniên có xu hớng lập gia đình muộn hơn Điều này tác động lớn đến vấn đềxã hội Những biến động về nhà ở phát sinh trong mua bán, thuê, tặng,chuyển nhợng hình thành nên những mối quan hệ xã hội phức tạp màchính nhà ở đôi lúc nó quay trở lại làm chức năng điều tiết, điều chỉnh quan

hệ xã hội

Với tầm quan trọng của nhà ở nh đã nói ở trên, thì vấn đề nhà ở làmối quan tâm chung của các quốc gia trên thế giới, đặc biệt là các nớc đangphát triển và các nớc kém phát triển ở nớc ta, dới sự lãnh đạo của Đảng,chúng ta đang phấn đấu thực hiện mục tiêu : “dân giàu, nớc mạnh, xã hộicông bằng, văn minh” Nhà nớc rất quan tâm lãnh đạo, tạo nhiều môi trờngthuận lợi và động viên khuyến khích các tầng lớp nhân dân phát huy nội lực

để xây dựng nhà ở tiến tới bộ mặt của đất nớc ngày càng văn minh và giàu

1) Sự ra đời của nhà chính sách tồn đọng:

Sau ngày giải phóng miền Bắc, đã diễn ra cuộc ra đi của hàng ngàn

hộ di chuyển vào Nam, để lại hàng nghìn ngôi nhà với vô vàn tình tiết phứctạp Ngời thì quá vội vã bỏ nhà ra đi nh chạy trốn, ngời thì ngầm uỷ quyềncho ngời khác, ngời thì bán tháo với giá rẻ không chút giấy tờ văn tự, ngờithì tình nghĩa hơn đa bà con họ hàng vào ở rồi lặng lẽ ra đi… Tình hình khiếu nại của một số hộ gia đình tại Hà Nội Việc ra đi nh

vậy để lại hàng nghìn ngôi nhà vắng chủ buộc bộ máy tiếp quản chínhquyền mới phải đối phó với tình hình phức tạp này.

Khi hoà bình lập lại ở miền Bắc, giải quyết nhà cửa là một vấn đềnằm trong toàn bộ nhiệm vụ cách mạng xã hội chủ nghĩa Chế độ cũ chỉthoả mãn yêu cầu của một số ít ngời, chế độ mới của ta phải thoả mãn yêucầu ngày càng một tăng của tuyệt đại đa số ngời dân lao động Dới sự lãnh

đạo của Đảng, cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân chuyển sang cuộc cáchmạng xã hội chủ nghĩa Nhiệm vụ cơ bản của miền Bắc là đẩy mạnh cuộccải tạo xã hội chủ nghĩa Trọng tâm trớc mắt là đẩy mạnh cuộc cải tạo xãhội chủ nghĩa với thành phần kinh tế cá thể của nông dân, thợ thủ công;cuộc cải tạo xã hội chủ nghĩa với thành phần kinh tế t bản t doanh và cuộccải tạo đối với những ngời có nhiều nhà cho thuê, đồng thời phải ra sức pháttriển thành phần kinh tế quốc doanh là lực lợng lãnh đạo toàn bộ nền kinh

tế quốc dân Yêu cầu đặt ra là sử dụng hợp lý nhà cửa sẵn có, năng cao chấtlợng nhà cửa nhằm bảo đảm an toàn, vệ sinh và cải thiện đời sống nhân dânlao động đi thuê nhà, cải tạo ngời t sản, biến họ thành ngời lao động vàsống nhờ vào lao động chứ không phải sống bám vào sự bóc lột bằng việccho thuê nhà

Trong và sau cải tạo xã hội chủ nghĩa đối với nhà cho thuê của tnhân, Đảng và Nhà nớc đã có nhiều chính sách quản lý nhà cửa Nhng cho

đến năm 1964, có nơi vẫn cha quán triệt tinh thần các chính sách của Trung

Ương nên vẫn còn lúng túng trong việc giải quyết các vấn đề cụ thể kháphức tạp Để đáp ứng với nhu cầu của các địa phơng, thông t số 12/NV của

Bộ Nội vụ ngày 22/4/1964 đã giải thích thêm một số chính sách cụ thể vềquản lý nhà cửa Trong đó có việc quản lý nhà vắng chủ và nhà của t sản đavào công t hợp doanh

- Việc quản lý nhà vắng chủ: Theo Nghị định 19/CP ngày29/6/1961 của Hội Đồng Chính phủ và Công văn số 19/BCT ngày12/1/1961 của ban cải tạo công thơng nghiệp t doanh Trung Ương thì tất cảnhà vắng chủ, không kể của ngời Việt Nam hay Hoa Kiều đều do cơ quanquản lý nhà, đất trực tiếp quản lý cho thuê, thu tiền thuê, đóng thuế, sửachữa Các cơ quan, xí nghiệp, đoàn thể hợp tác xã hay t nhân sử dụng cácloại nhà, đất kể cả trong trờng hợp dùng vào việc kinh doanh sản xuất hayvào các sự nghiệp y tế, văn hoá, giáo dục

- Nhà của t sản đa vào công t hợp doanh: nhà của t sản dùng làmphơng tiện kinh doanh công thơng nghiệp nh cửa hàng, kho tàng, văn phòngquản lý kinh doanh trớc đây cha đợc giải quyết công t hợp doanh thì cơquan quản lý nhà đất theo chính sách cải tạo nhà cửa.

Sau ngày thống nhất đất nớc, Nh đã ban hành các chính sách cải tạo

về nhà đất tại các thành phố, thị xã nhằm quản lý tình hình nhà cửa trên các

địa bàn Theo Thông t của Bộ trởng bộ xây dựng số 383/BXD- ĐT ngày5/10/1991 hớng dẫn thi hành quyết định số 297/CP của Chủ tịch Hội đồng

Bộ trởng ngày 2/10/1991 về việc giải quyết một số vấn đề về nhà ở thìchính sách đối với nhà vắng chủ do Nhà nớc đang quản lý với các nội dung

nh sau:

- Đối với nhà cải tạo: đã thực hiện quản lý toàn bộ nhà cửa thuộcdiện nhà cải tạo và đã bố trí làm trụ sở cơ quan hoặc làm nhà ở cho cán bộcông nhân viên và nhân dân lao động Hầu hết nhà ở do Nhà nớc quản lý

đều đã hoàn tất các thủ tục kê khai, bàn giao và Nhà nớc đã ra quyết địnhquản lý tuy nhiên do nhiều nguyên nhân khác quan, cũng có một số trờnghợp khi cơ quan Nhà nớc tiến hành quản lý, sử dụng nhà ở đã không làmcác thủ tục giao nhận, không ra quyết định quản lý, cá biệt có trờng hợp xử

lý sai so với chính sách lúc đó

Để ổn định hiện trạng nhà ở sau cải tạo, đa công tác quản lý đi vào nềnếp, tại điều 1 của quyết định số 297/CT đã nêu rõ: “nhà ở do Nhà nớc đangquản lý, sử dụng theo chính sách cải tạo về nhà ở bao gồm toàn bộ nhà ở đã

có hoặc cha có quyết định quản lý của Uỷ Ban Nhân Dân cấp có thẩmquyền nhng đã bố trí sử dụng, là nhà ở thuộc sở hữu Nhà nớc

Diện nhà nêu trong điều này bao gồm: tất cả các loại nhà cho thuê,mợn, cho ở nhờ, hiến nhà của các tổ chức, cá nhân thuộc bộ máy cai trị củanguỵ quân, nguỵ quyền và đảng phái phản động, do thực hiện chính sáchcải tạo về nhà ở đã đa vào diện Nhà nớc quản lý hoặc đã bố trí cho cơ quanNhà nớc và nhân dân sử dụng

Về mặt thủ tục hành chính, diện nhà nói trên bao gồm cả nhà đã cóquyết định và cha có quyết định quản lý của Nhà nớc (vì do nhiều nguyênnhân khách quan, thời kỳ đó nhiều nhà thuộc diện cải tạo đã giao Nhà nớcnhng Uỷ Ban Nhân Dân cấp tỉnh cha ra quyết định quản lý

Về mặt thủ tục quản lý, hầu hết diện nhà nói trên đã chuyển sangngành nhà đất quản lý cho thuê, nhng cũng có những nhà do cũ nát nênngành nhà đất không trực tiếp quản lý mà giao cho các hộ đang ở tự quản lý

sử dụng không phải trả tiền thuê nhà Những nhà trong diện cải tạo, nhngtrớc đây cơ quan Nhà nớc cho thuê, mợn của t nhân, đến khi có chính sáchcải tạo đã không báo cho ngành nhà đất biết trớc để làm thủ tục quản lý,những nhà không do chủ sở hữu mà do đại diện của chủ sở hữu làm thủ tụcgiao cho Nhà nớc Do đó kể từ ngày 1/7/1991 các loại nhà nêu trên đợcthống kê đăng ký vào danh mục quỹ nhà ở thuộc sở hữu Nhà nớc và ngời sửdụng nhà (cá nhân, tổ chức kinh tế, xã hội, cơ quan Nhà nớc) phải ký hợp

đồng thuê với cơ quan quản lý nhà

Do đó tại thành phố Hà Nội xuất hiện tình trạng trong một biển sốnhà có nhiều thành phần sở hữu (sở hữu t nhân và sở hữu Nhà nớc) Haithành phần này đan xen theo kiểu xôi đỗ trong cùng một ngôi nhà, một biển

số nhà Trên cơ sở hồ sơ và thực tiễn đã tổng hợp đợc các dạng nhà tiêubiểu nh sau:

- T nhân chủ nhà cũ sủ dụng phần diện tích đợc để lại để ở saucải tạo xã hội chủ nghĩa về nhà đất

- Các hộ ký hợp đồng thuê với Nhà nớc phần diện tích chủ nhà

đã giao Nhà nớc hoặc phần diện tích Nhà nớc đã quản lý của chủ vắng mặttại miền Bắc trong nhà cộng đồng sở hữu chủ

- Các đơn vị đợc Nhà nớc giao cho tự quản lý, sử dụng phầndiện tích chủ nhà đã đa vào công t hợp doanh

Với việc đan xen hai thành phần sở hữu này thì cần có quy định vềxác định diện tích nhà ở cho chủ sở hữu là cần thiết Do đó quy định vềtrình tự, thủ tục chứng nhận sở hữu và cấp giấy chứng nhận quyền sở hữunhà ở và quyền sử dụng đất ở sẽ đáp ứng đợc yêu cầu đó Hơn nữa nó sẽ làcơ sở pháp lý để tạo ra sự ổn định lâu dài trong quản lý, sử dụng, hạn chế,ngăn chặn phát sinh mới, góp phần vào việc ổn định sinh hoạt dân c đô thịtiến tới dần dần chấm dứt tình trạng không rõ ràng về sở hữu, sử dụng

III) Sự cần thiết của việc đăng ký cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở (gọi tắt là giấy chứng nhận) cho nhà chính sách tồn đọng:

1)Sự cần thiết của việc cấp giấy chứng nhận cho diện nhà chính sách:

Nhà ở là nhu cầu vật chất thiết yếu trong đời sống con ngời Nhà ở làloại tài sản có giá trị rất cao đối với đời sống của con ngời Theo quy định ở

điều 181 Bộ luật dân sự, nhà ở là một loại bất động sản vì nhà ở là một loạitài sản không di dời đợc Vì là một loại tài sản có giá trị cao nên ngời sởhữu nó càng muốn có một cơ sở pháp lý để bảo hộ cho việc sở hữu loại tàisản này Theo điều 173 Bộ luật dân sự quy định về việc quyền sở hữu chungcho mọi tài sản, trong đó có nhà ở Việc cấp giấy chứng nhận ý nghĩa xác

định rõ đối tợng sủ dụng và quyền giao dịch dân sự về nhà ở cho đối tợng

đang sử dụng nhà Việc cấp giấy chứng nhận cho nhà chính sách (các trờnghợp thuộc sở hữu t nhân) cũng không nằm ngoài lý do trên

Công tác đăng ký cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền

sử dụng đất ở cho nhà chính sách nằm trong công tác đăng ký cấp giấychứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở tại đô thị do đóhoàn thành tốt công tác cấp giấy chứng nhận cho nhà chính sách cũng làgóp phần đẩy mạnh công tác đăng ký cấp giấy chứng nhận quyền sở hữunhà ở và quyền sử dụng đất ở ở đô thị Thông qua việc cấp giấy chứng nhậncho ngời sử dụng đất, nhà thì:

- Về phía ngời sử dụng đất ở, sở hữu nhà ở họ có cơ sở pháp lý

về quyền sở hữu nhà ở, sử dụng đất ở của mình để yên tâm đầu t sản xuất,khai thác đợc tiềm năng trên mảnh đất mà họ đang sinh sống

- Về phía Nhà nớc : giúp cho Nhà nớc nắm chắc quỹ đất ở, quỹnhà ở; mặt khác còn thiết lập mối quan hệ pháp lý đầy đủ giữa Nhà nớc vớingời sử dụng đất và sở hữu nhà ở

Trong 7 nội dung của công tác quản lý Nhà nớc về đất đai thì côngtác đăng ký cấp giấy chứng nhận cũng là một công tác nằm trong số đó Nó

có mắt xích liên quan đến các công tác trớc và cũng là cơ sở để thực thi chocác công tác sau Để hoàn thành tốt công tác đăng ký cấp giấy chứng nhậnquyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở ở đô thị thì phải kể tới việc cấpgiấy chứng nhận cho nhà chính sách Vì nó là một bộ phận trong công táccấp giấy chứng nhận ở đô thị Thực hiện tốt công tác này cũng góp phầntrong tiếng nói chung là thực hiện tốt công tác quản lý Nhà nớc về đất đai

2)Vai trò của công tác cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở :

Nhà ở gắn liền với đất ở, việc quản lý Nhà nớc về sở hữu nhà ở và sửdụng đất ở hết sức phức tạp Nhà ở lộn xộn do quản lý phân tán bị buônglỏng trong một thời gian dài nên trật tự kỉ cơng giảm Tình trạng xây dựngcơi nới trái phép, không phép diễn ra thờng xuyên Ngời sở hữu nhà ở, sửdụng đất ở muốn làm gì cũng đợc không theo quy định chung, dẫn đến tìnhtrạng hiệu lực quản lý thấp, nên xẩy ra các vụ kiện tụng, khiếu nại, tố cáodiễn ra thờng xuyên đòi hỏi Nhà nớc giải quyết kịp thời, dứt điểm Do đó

đòi công tác đăng ký cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sửdụng đất ở ngày càng cấp thiết Là cơ sở pháp lý để các cơ quan chức năngcủa Nhà nớc quản lý đợc hiện trạng sử dụng đất ở, sở hữu nhà ở nhằm xáclập hồ sơ pháp lý, giúp chính quyền các cấp quản lý chặt chẽ đất ở và nhà ở,chống lấn chiếm đất, giải quyết các tranh chấp, quản lý đợc các chuyểndịch về nhà ở, đất ở, tạo điều kiện thu đúng thu đủ các khoản nghĩa vụ nộpngân sách Nhà nớc ( thuế nhà đất, tiền sử dụng đất, thuế chuyển quyền sửdụng đất, lệ phí trớc bạ) Đồng thời là cơ sở quản lý việc cải tạo, xây dựngnhà ở, ngăn chặn và xử lý kịp thời các trờng hợp xây dựng không phép, tráiphép, vi phạm quy hoạch

Cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ởnhằm tạo điều kiện để các chủ sử dụng thực hiện những quyền lợi và nghĩa

vụ theo quy định của pháp luật: quyền chuyển đổi, chuyển nhợng, cho thuê,thừa kế, thế chấp… Tình hình khiếu nại của một số hộ gia đình tại Hà Nội

Một điểm mới trong hoạt động về nhà, đất ở nớc ta là thị trờng bất

động sản Đây là một loại hình thị trờng mới còn non trẻ, nên cha đợc sựquan tâm chú ý của Nhà nớc, cha có quan niệm đúng đắn trong nhân dân

Do đó nó diễn ra một cách tự phát, cha thống nhất Hoạt động trao tay vàkhông có sự đảm bảo bằng các văn bản pháp luật nào Để thị trờng bất độngsản tham gia vào thị trờng một cách đồng bộ đảm bảo sự phát triển hiệu qủa

và bền vững yêu cầu Nhà nớc phải quan tâm đặc biệt đến lĩnh vực này bằngcác đề ra chính sách pháp luật cụ thể, đẩy nhanh tiến độ cấp giấy chứngnhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở, xác định chủ sở hữu nhà

ở, chủ sử dụng đất ở đích thực là cần thiết và cấp bách Thông qua công tácnày làm cơ sở pháp lý để Nhà nớc nắm chắc đợc tình hình sử dụng đất, nhà;nắm đợc kết quả đạt đợc, những tồn tại khó khăn, biết đợc các tác nhân nào

có thể tham gia vào thị trờng bất động sản và triển khai xem xét việc thay

đổi chủ sở hữu nhà, sử dụng đất ở Từ đó có những chính sách thiết thực đểkhuyến khích các hoạt động về lĩnh vực bất động sản đi theo đúng quỹ đạocủa nó Tạo điều kiện khai thác các nguồn thu cho ngân sách Nhà nớc và

điều tiết thu nhập của xã hội

Kê khai đăng ký, xét cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở vàquyền sử dụng đất ở là cơ sở cần thiết và tạo tiền đề cho việc thực hiện tốttất cả các nội dung nhiệm vụ quản lý Nhà nớc về nhà, đất Kết quả kê khai

đăng ký, cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ởcung cấp những thông tin đầy đủ, chính xác thực trạng tình hình sở hữu, sửdụng nhà, đất để đánh giá, đề xuất bổ sung hoặc điều chỉnh các chủ trơng,chính sách, chiến lợc quản lý sử dụng đất, nhà Hồ sơ địa chính còn làm căn

cứ đầy đủ, khoa học và tin cậy nhất cho công tác thanh tra và giải quyếttranh chấp đất đâi, công tác quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất, công tácgiao đất, thu hồi đất, công tác phân hạng và định giá nhà, đất Thông quacông tác kê khai đăng ký, chất lợng tài liệu đo đạc sẽ đợc nâng cao donhững sai sót tồn tại đợc ngời chủ sở hữu, sử dụng nhà, đất phát hiện và đợcchỉnh lý hoàn thiện Kết quả kê khai đăng ký, cấp giấy chứng nhận quyền

sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở đợc pháp lý hoá gắn với quyền của

ng-ời sở hữu, sử dụng nhà, đất và trở nên thiết thực trong thực tiễn quản lý nhà,

đất Nó có ý nghĩa quan trọng và tích cực trong điều kiện nền kinh tế thị ờng nhiều thành phần có sự điều tiết của Nhà nớc theo định hớng xã hội chủnghĩa, tạo điều kiện để các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân đợc hởng cácquyền lợi và thực hiện các nghĩa vụ đối với Nhà nớc theo quy định của phápluật

Iv) Nội dung các bớc tiến hành đăng ký cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở của nhà chính sách tồn đọng:

Nhà chính sách tồn đọng là diện nhà nằm trên địa bàn đô thị Hà Nội

Do đó về nội dung, các bớc tiến hành đăng ký cấp giấy chứng nhận cho nhàchính sách cũng phải dựa vào cách thức tiến hành đăng ký cấp giấy chứngnhận cho nhà ở, đất ở tại đô thị Nhng nó cũng có một số nét khác biệt sovới cách thức tiến hành chung Cho nên trớc khi đi vào nội dung các bớctiến hành đăng ký cấp giấy chứng nhận của nhà chính sách phải có cơ sở làcông tác đăng ký cấp giấy chứng nhận cho nhà ở, đất ở tại đô thị

1) Nội dung đăng ký, cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở

và quyền sử dụng đất ở tại đô thị theo Nghị định số 60/CP ngày 5/7/1994 của Chính phủ:

Đó là các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân có quan hệ trực tiếp với Nhànớc trong việc thực hiện các quyền và nghĩa vụ của mình theo quy định củapháp luật Những đối tợng chịu trách nhiệm kê khai đăng ký nhà ở, đất ởbao gồm:

- Chủ hộ hoặc ngời đợc chủ hộ uỷ quyền thay mặt cho hộ gia

đình thực hiện kê khai đăng ký nhà ở, đất ở Trong trờng hợp chủ hộ quỷquyền cho ngời khác kê khai đăng ký, ngời đứng tên trong hồ sơ đăng kývẫn phải ghi tên của chủ hộ

- Cá nhân sử dụng đất, sở hữu hoặc sử dụng nhà hoặc ngời đợc

uỷ quyền hợp pháp thực hiện kê khai đăng ký nhà ở, đất ở

- Các tổ chức kê khai đăng ký nhà ở, đất ở là cơ quan Nhà nớc,

tổ chức chính trị, tổ chức chính trị- xã hội, tổ chức kinh tế trong nớc, tổchức kinh tế nớc ngoài, liên doanh giữa một bên là các tổ chức, cá nhânViệt Nam với một bên là các tổ chức, cá nhân nớc ngoài tại Việt Nam dothủ trởng hoặc ngời đợc thủ trởng uỷ quyền, ngời đứng tên kê khai đăng kýnhà ở, đất ở phải là tên của các tổ chức sử dụng đất ở, sở hữu hoặc sử dụngnhà

Tổ chức kê khai đăng ký nhà ở, đất ở phải là tổ chức có t cách phápnhân (theo quy định tại điều 4- luật Dân sự), trờng hợp tổ chức cha có tcách pháp nhân thì phải do tổ chức chủ quản có t cách pháp nhân đứng ra

kê khai đăng ký nhà ở, đất ở

Nhà ở, đất ở tại đô thị phải đợc đăng ký tại Uỷ Ban Nhân Dân phờng,thị trấn, thị xã Chủ sở hữu hợp pháp là ngời đợc cấp giấy chứng nhậnquyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở, trong trờng hợp khác thì ngời

đang sử dụng nhà ở có nghĩa vụ đăng ký

và quyền sử dụng đất ở :

Giấy tờ để đợc xét cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền

sử dụng đất ở bao gồm:

- Quyết định giao đất, cho thuê đất để làm nhà ở của cơ quanNhà nớc có thẩm quyền theo quy định của pháp luật về đất đai

- Những giấy tờ đợc cơ quan Nhà nớc có thẩm quyền giao đất,cho thuê đất để làm nhà ở của cơ quan Nhà nớc có thẩm quyền theo quy

định của pháp luật về đất đai

- Những giấy tờ đợc cơ quan Nhà nớc có thẩm quyền giao đất,cho thuê đất để làm nhà ở cấp trong quá trình thực hiện các chính sách đất

đai qua các thời ký của Nhà nớc Việt Nam Dân chủ Cộng hoà, Nhà nớccộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam mà ngời đợc giao đất, thuê đất vẫnliên tục sử dụng từ đó đến nay

- Giấy chứng nhận quyền sở hữu hoặc sử dụng đất đai chínhthức hoặc tạm thời do cơ quan Nhà nớc có thẩm quyền cấp, hoặc có têntrong Sổ địa chính không hợp lệ, không có tranh chấp

- Giấy tờ do cơ quan có thẩm quyền thuộc chế độ cũ cấp chongời sử dụng nhà ở, đất ở, không thuộc diện Nhà nớc quản lý, chủ nhà vẫn

sử dụng liên tục từ đó đến nay và không có tranh chấp

- Giấy tờ về thừa kế, cho tặng nhà đất đã đợc Uỷ Ban Nhân Dâncấp phờng, thị trấn xác nhận và nhà đất đó không có tranh chấp

- Bản án có hiệu lực thi hành của Toà án về việc giải quyết tranhchấp nhà ở gắn liền với quyền sử dụng đất hoặc quyết định của cơ quanNhà nớc có thẩm quyền giải quyết tranh chấp đất đai

- Giấy tờ giao nhà tình nghĩa

- Giấy tờ mua bán, chuyển nhợng nhà ở, đất ở đã đợc đăng ký

tr-ớc bạ sang tên hoặc đợc các cơ quan có thẩm quyền xác nhận nhà đất cónguồn gốc hợp pháp

quyền sử dụng đất ở :

Hồ sơ gồm có:

- Đơn xin cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sửdụng đất ở

- Quyết định giao đất và giấy phép xây dựng nhà hoặc giấy xácnhận quyền sở hữu nhà và quyền sử dụng đất do cơ quan Nhà nớc có thẩmquyền cấp với các trờng hợp tại khoản 1 điều 10 Nghị định 60/CP,

- Giấy tờ sở hữu nhà hoặc sử dụng đất khác

- Đối với trờng hợp nhà ở và đất ở phù hợp với quy hoạch,không có tranh chấp thì phải có ý kiến của Uỷ Ban Nhân Dân phờng, thịtrấn sở tại xác nhận ngời làm đơn là ngời tạo lập nhà và giấy xác nhận củacơ quan quản lý quy hoạch có thẩm quyền

- Nếu chủ nhà có giấy tờ hợp lệ về quyền sử dụng đất, xây dựngkhông hợp lệ nhng nhà ở, đất ở phù hợp với quy hoạch, không có tranh chấpthì phải có quyết định giao đất và giấy xác nhận của cơ quan có thẩmquyền

- Nếu nhà xây dựng có giấy phép trên đất phù hợp với quyhoạch nhng cha có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thì phải có giấyphép xây dựng của cơ quan có thẩm quyền

sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở :

- Tổ chức phân loại và xác nhận hồ sơ kê khai đăng ký nhà ở,

đất ở tại cấp phờng: Uỷ Ban Nhân Dân cấp phờng thành lập hội đồng đăng

ký nhà ở, đất ở để kiểm tra, phân loại hồ sơ kê khai đăng ký (phân loại:nguồn gốc, diện tích đất, thời điểm sử dụng đất, có tranh chấp hay khôngtranh chấp)

- Tổ chức xét duyệt hồ sơ ở cấp quận: công bố công khai các ờng hợp đề nghị Uỷ Ban Nhân Dân Thành phố cấp giấy chứng nhận quyền

tr-sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở ; các trờng hợp cha đủ điều kiện cấpgiấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở phải bổ sung

hồ sơ; các trờng hợp không đợc cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở vàquyền sử dụng đất ở (thời hạn 10 ngày)

- Sau khi xét duyệt, Chủ tịch Uỷ Ban Nhân Dân cấp quận lập hồsơ chuyển Sở Địa chính- Nhà đất trình Uỷ Ban Nhân Dân Thành phố phêduyệt (thời hạn 15 ngày).

- Tổ chức giao giấy chứng nhận: Căn cứ quyết định của Uỷ BanNhân Dân Thành phố, Sở Địa chính- Nhà đất thông báo cho Uỷ Ban NhânDân cấp quận và Cục thuế danh sách các trờng hợp đợc cấp giấy chứngnhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở và các khoản tiền mà ngời

đợc cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở phảinộp Cục Thuế tính toán cụ thể số tiền phải nộp và tổ chức thu, các trờnghợp xin chậm nộp thì Cục Thuế lập văn bản cho phép chậm nộp Sau khingời đợc cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở

đã hoàn thành nghĩa vụ tài chính, hoặc đợc xác định chậm nộp các khoảnthu theo quy định, Sở Địa chính- Nhà đất giao giấy chứng nhận quyền sởhữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở cho Uỷ Ban Nhân Dân quận, huyện để tổchức giao giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở chongời đợc cấp, đồng thời thu các giấy tờ gốc về nhà đất giao lại Sở Địachính- Nhà đất để lu trữ

2) Quy định trình tự, thủ tục chứng nhận sở hữu và cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở đối với dạng nhà chính sách tồn đọng:

2.1) Các tr ờng hợp đ ợc xét chứng nhận quyền sở hữu nhà ở:

1- Diện tích nhà ở mà Nhà nớc đã để lại cho chủ nhà sử dụng khithực hiện chính sách cải tạo nhà là diện tích thuộc quyền sở hữu của chủ sởhữu hoặc ngời thừa kế hợp pháp của chủ sở hữu và đợc cấp giấy chứng nhậnquyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở

2- Diện tích nhà ở mà chủ sở hữu giữ lại và hiện đang ở khi thựchiện chính sách cải tạo công thơng nghiệp t bản t doanh là diện tích thuộcquyền sở hữu của chủ sở hữu hoặc ngời thừa kế hợp pháp của chủ sở hữu và

đợc cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở

3- Các trờng hợp thuộc diện nhà cải tạo trớc đây chủ sở hữu đợcNhà nớc để lại một phần diện tích ở rộng hơn so với quyết định hoặc hồ sơcải tạo nhà cửa thì nay đợc công nhận quyền sở hữu và đợc cấp giấy chứngnhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở

Nếu sau cải tạo nhà cửa, chủ sở hữu đã lấn chiếm diện tích do Nhà

n-ớc quản lý thì tuỳ theo trờng hợp cụ thể để giải quyết hoặc thu hồi lại hoặcxét cho họ đợc mua theo Nghị định số 61/CP ngày 5/7/1994 cuả Chính phủ

4- Các trờng hợp theo hồ sơ thể hiện có diện tích đa vào công thợp doanh nhng hiện nay diện tích này chủ sở hữu đã sử dụng ổn định,không có tranh chấp, khiếu kiện thì giải quyết bán cho chủ sở hữu theo giábảo đảm kinh doanh do Hội đồng định giá Thành phố xác định Sau khi họ

đã thực hiện xong nghĩa vụ tài chính đối với Nhà nớc sẽ đợc cấp giấy chứngnhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở

5- Các diện tích phụ, chủ sở hữu đã sử dụng riêng biệt, ổn định từtrớc đến nay không có tranh chấp khiếu kiện thì đợc công nhận quyền sởhữu

6- Các trờng hợp diện tích đã đợc xây dựng thêm trên đất trốngthuộc khuôn viên nhà chính sách tồn đọng trớc ngày 15/10/1993 (ngày Luật

đất đai có hiệu lực) mà đã ổn định và đợc Uỷ Ban Nhân Dân phờng sở tạixác nhận không có tranh chấp khiếu kiện thì đợc cấp giấy chứng nhậnquyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở nhng phải nộp tiền sủ dụng đất

Đối với việc xác lập quyền sở hữu nhà ở cho trờng hợp quản lý nhà ởvắng chủ giữa cá nhân với cá nhân đợc quy định tại điều 10 Nghị quyết số58/1998/NQ-UBTVQH 10 ngày 20/8/1998 của Uỷ Ban Thờng Vụ QuốcHội cụ thể nh sau:

- Trả lại cho chủ sở hữu nhà ở trong trờng hợp trớc khi đi vắngchủ sở hữu nhà ở đã có uỷ quyền quản lý hợp pháp và thời hạn uỷ quyền đãhết trớc ngày 1/7/1996; có yêu cầu lấy lại nhà trớc ngày 1/7/1996; nếu chủ

sở hữu đã chết thì công nhận cho những ngời thừa kế

- Công nhận quyền sở hữu cho bố, mẹ, vợ, chồng, con của chủ

sở hữu đang quản lý, sử dụng nhà ở đó trong trờng hợp trớc khi đi vắng, chủ

sở hữu nhà ở đã có uỷ quyền quản lý hợp pháp và thời hạn uỷ quyền đã hếttrớc ngày 1/7/1996; chủ sở hữu không có yêu cầu lấy lại nhà trớc ngày1/7/1996 và trong trờng hợp chủ sở hữu nhà ở không có uỷ quyền quản lýhợp pháp

- Công nhận quyền sở hữu nhà ở cho ngời đang quản lý, sử dụngliên tục nhà ở đó từ 30 năm trở lên, kể từ ngày bắt đầu quản lý, sử dụng đến

ngày Nghị quyết này có hiệu lực (1/1/1999) trong trờng hợp không có bố,

mẹ, vợ, chồng, con của chủ sở hữu nhà ở đang quản lý, sử dụng nhà ở đó

- Nhà ở đó thuộc Nhà nớc trong trờng hợp không có những ngời

đã nêu ở trên và ngời đang quản lý, sử dụng đợc thuê hoặc đợc quyền utiên mua

2.2)Hồ sơ xin cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở :

có chứng nhận của Uỷ Ban Nhân Dân cấp xã, phờng về việc ngời làm đơn

là ngời thừa kế hợp pháp của ngời có quyền sở hữu đối với nhà ở vắng chủhoặc xác nhận ngời sử dụng không nằm trong diện thừa kế là đã quản lý, sửdụng nhà ở vắng chủ liên tục từ 30 năm trở lên)

- Giấy uỷ quyền hoặc hợp đồng uỷ quyền (do phòng Côngchứng Nhà nớc lập) trong trờng hợp đồng sở hữu chủ hoặc đồng thừa kế chachia

2.3)Trình tự thực hiện cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở :

1- Trong thời hạn quá 03 ngày kể từ ngày nhận đợc đơn xin cấpgiấy chứng nhận của ngời có yêu cầu, Uỷ Ban Nhân Dân xã, phờng, thị trấnphải xác nhận vào đơn về tình trạng tranh chấp, khiếu kiện, tình hình kêkhai đăng ký cấp giấy chứng nhận ; xác nhận các diện tích làm thêm, nhà ởxây dựng mới (nếu có) không có tranh chấp; chứng nhận những ngời cóquyền thừa kế nhà ở (nếu là thừa kế nhà ở); xác nhận ngời quản lý, sử dụngnhà ở vắng chủ liên tục từ 30 năm trở lên, kể từ ngày bắt đầu quản lý đếnngày Nghị quyết số 58/1998 có hiệu lực sau khi đã niêm yết công khai 07ngày tại trụ sở Uỷ Ban Nhân Dân cấp xã và tại nhà ở xin xác lập quyền sở

hữu nhà ở và cấp giấy chứng nhận; xác nhận hộ khẩu thờng trú của bêntham gia giao dịch dân sự về nhà ở và xin xác lập quyền sở hữu nhà ở vàcấp giấy chứng nhận; làm thủ tục trích sao bản đồ địa chính (nếu đã có bản

đồ địa chính) hoặc xác nhận vào hồ sơ kỹ thuật thửa đất do đơn vị có t cáchpháp nhân lập (đối với nơi cha có bản đồ địa chính) nơi có nhà ở xin xác lậpquyền sở hữu và cấp giấy chứng nhận

Về phía chủ nhà: chủ nhà kê khai đầy đủ, rõ ràng nội dung tình hình

sử dụng đất ở, nhà ở theo đúng mẫu quy định, sao chụp chuẩn bị các bảnsao giấy tờ liên quan về nhà ở, đất ở và nộp hồ sơ tại Uỷ Ban Nhân Dân ph-ờng, xã, thị trấn

2- Trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ nh mục 2.2,

Sở Địa chính- Nhà đất có trách nhiệm thực hiện các bớc sau:

- Bớc 1: Thẩm tra hồ sơ, đối chiếu hồ sơ gốc và kiểm tra tại thực

địa Nếu không đủ điều kiện theo quy định thì trả lại hồ sơ và thông báocho đơng sự biết rõ lý do hoặc yêu cầu bổ sung hồ sơ nếu thiếu Thời gian

bổ sung hồ sơ không tính vào thời gian nói trên

- Bớc 2: Hoàn chỉnh hồ sơ, trình Uỷ Ban Nhân Dân Thành phốcấp giấy chứng nhận cho ngời đợc công nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền

sử dụng đất ở

3- Quyết định cấp giấy chứng nhận :

Trong thời hạn 07 ngày kể từ ngày nhận đợc tờ trình của Sở Địachính- Nhà đất, Uỷ Ban Nhân Dân Thành phố xem xét ra quyết định cấpgiấy chứng nhận cho ngời đợc công nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sửdụng đất ở

4- Thực hiện nghĩa vụ tài chính:

- Trong thời hạn 03 ngày kể từ ngày Uỷ Ban Nhân Dân Thànhphố ra quyết định và cấp giấy chứng nhận, Sở Địa chính- Nhà đất có tráchnhiệm thông báo cho ngời đợc cấp giấy chứng nhận đến nhận quyết định vànộp các khoản nghĩa vụ tài chính đối với Nhà nớc trớc khi nhận giấy chứngnhận

- Kể từ ngày nhận đợc thông báo, ngời đợc cấp giấy chứng nhậnphải đến cơ quan thuế để thực hiện nghĩa vụ tài chính đối với Nhà nớc

chứng nhận quyền sở hữu nhà ở, quyền sử dụng đất ở và cấp giấy chứng nhận theo chức năng và địa bàn quản lý:

1- Sở Địa chính- Nhà đất: giải quyết thủ tục chứng nhận quyền sởhữu nhà ở, quyền sử dụng đất ở và cấp giấy chứng nhận cho các đối tợngvới dạng nhà chính sách tồn đọng trên địa bàn Thành phố Hà Nội

2- Uỷ Ban Nhân Dân phờng, xã, thị trấn:

Xác nhận tình trạng nhà, đất đang sử dụng không có tranh chấp,khiếu kiện, tình trạng hồ sơ kê khai đăng ký đủ điều kiện cấp giấy chứngnhận cho các trờng hợp cha có giấy chứng nhận nhng có yêu cầu thực hiệnchuyển quyền sử dụng đất, sở hữu nhà

3- Phòng Công chứng:

Công chứng văn bản khai nhận di sản thừa kế, thoả thuận phân chia disản hoặc hợp đồng khi ngời đợc chứng nhận sử dụng đất, sở hữu nhà thựchiện các quyền của mình theo quy định

4- Cục thuế Hà Nội (hoặc chi cục thuế quận, huyện đợc uỷ nhiệmthu):

Căn cứ khung giá đất, nhà để xác định các khoản nghĩa vụ tài chínhcủa ngời đợc cấp giấy chứng nhận phải nộp; tổ chức thu, nộp ngân sáchtheo quy định

Nh vậy các thức tiến hành cấp giấy chứng nhận cho nhà chính sách

có những điểm riêng nhng cũng không nằm ngoài quy trình cấp giấy chứngnhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở theo Nghị định số 60/CPcủa Chính phủ Do vậy có thể khái quát quy trình cấp giấy chứng nhậnquyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở cho nhà chính sách trên địa bànThành phố Hà Nội bằng sơ đồ ở trang sau:

Quy trình cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ởcho diện nhà chính sách tồn đọng trên địa bàn thành phố Hà Nội:

Ngời có yêu cầu đến UỷBan Nhân Dân phờng sở

- Thẩm tra đối chiếu hồ sơ lu trữ

- Kiểm tra thực địa

- Làm tờ trình Uỷ Ban Nhân Dân Thành phố

Uỷ Ban Nhân Dân Thành phố ra quyết định xác lập quyền sở hữu nhà ở và cấpgiấy chứng nhận

Sở Địa chính- Nhà đất đăng ký vào sổ

và trao giấy chứng nhận khi ngời đợc cấp giấy chứng nhận đã hoàn thành nghĩa vụ tài chính đối với Nhà nớc

Tóm lại, công tác kê khai đăng ký cấp giấy chứng nhận quyền sở hữunhà ở và quyền sử dụng đất ở là một nhiệm vụ, yêu cầu cấp thiết trong côngtác quản lý Nhà nớc về đất đai và nhà ở trong tình hình hiện nay Việc thựchiện tốt công tác này cho phép Nhà nớc có thể nắm bắt đợc những biến

động trong quá trình sử dụng đất đai và nhà ở một cách cụ thể để từ đó cónhững điều chỉnh thích hợp Đây là một việc quan trọng ảnh hởng đến rấtnhiều quyền lợi của ngời sử dụng Đối với diện nhà chính sách tồn đọng cụthể là các nhà thuộc diện chính sách cải tạo xã hội chủ nghĩa về nhà đất nhvắng chủ, nhà cải tạo, nhà đa vào công t hợp doanh, Nhà nớc đã đa vàoquản lý, ký hợp đồng cho các hộ dân thuê nhng hiện nay các chủ nhà cũvẫn có đơn khiếu nại đòi sở hữu nhà Do đó cần phải có sự xác nhận quyền

sở hữu nhà ở rõ ràng đối với diện tích nhà ở mà Nhà nớc quản lý với diệntích của chủ nhà sử dụng Việc này phải đợc thực hiện thông qua việc cấpgiấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở Từ hoạt độngcấp giấy chứng nhận, Nhà nớc mới có cơ sở pháp lý khi giải quyết tranhchấp, khiếu nại, tố cáo và xử lý các vi phạm pháp luật về quyền sử dụng đất

và quyền sở hữu nhà Qua đó quyền lợi của những ngời chủ thực sự tài sảnnhà đất đợc bảo đảm

Chơng II: Thực trạng công tác đăng ký cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng

đất ở cho diện nhà chính sách tồn đọng tại Thành

độ quản thủ điền thổ đợc thi hành ở Thành phố Hà Nội dựa trên cơ sở sốliệu đo đạc địa chính, tổ chức điều tra công khai lại trong nhân dân, sau đólập bằng khoán điền thổ cấp cho các chủ sở hữu

Trớc năm 1940, Hà Nội có diện tích 12 km2 với tổng số nhà trongthành phố là 21.132 nhà, trong đó có 14.530 nhà trong nội thành (không kểcác nhà trong làng, xã) Tổng diện tích nhà ớc tính 1.500.000 m2 với 30 vạndân, bình quân 5 m2/ ngời Mỗi thửa đất, mỗi ngôi nhà đều chỉ có một thànhphần hoặc sở hữu t nhân hoặc của Thành phố Hà Nội Các chủ sở hữu cónhà cho các hộ thuê, ở nhờ đều toàn quyền quyết định về các diện tích ngôinhà đó

Sau ngày tiếp quản thủ đô 10/10/1954, tình hình nhà cửa ở Hà Nộinổi lên nhiều vấn đề bừa bộn, một mặt hàng trăm cơ quan, hàng nghìn cán

bộ, hàng vạn nhân dân nờm nợp trở về yêu cầu nơi làm việc, chỗ ở, một mặtlại diễn ra cảnh bỏ nhà đi Nam của hàng nghìn hộ trong 2 năm 1954-1955

Có thể nói đây là biến động lớn nhất về nhà cửa ở Hà Nội kéo dài khoảng 1năm sau ngày giải phóng Thủ đô Sự kiện này có phần nằm ngoài dự kiến

về mặt chính sách khi mới vào tiếp quản thành phố nên sự giải quyết khi

đầu của Chính phủ có phần lúng túng Bộ máy tiếp quản của thành phố phảiphình ra một cách nhanh chóng để đối phó với tình hình phức tạp này

Việc hàng nghìn hộ ra đi để lại hàng nghìn ngôi nhà vắng chủ về mặtnào đó có thuận lợi cho việc giải quyết một số nhu cầu nhà ở đột xuất khi

đó cho cơ quan và gia đình cán bộ viên chức mới về thành phố, có diện tíchdãn dân ở những nơi quá chật hẹp, quá khổ… Tình hình khiếu nại của một số hộ gia đình tại Hà Nội nhng đã gây ra những lộnxộn phức tạp không nhỏ trong quản lý sử dụng lâu dài những nhà cửa đó mà

nhận thức ban đầu của những ngời có trách nhiệm quản lý thành phố, quản

lý nhà cửa cha thể thấy hết

Cơ quan phụ trách về công tác nhà cửa của thành phố khi đó là phòngnhà cửa nằm trong Uỷ ban quân chính thành phố sau đổi là Uỷ ban Hànhchính thành phố chỉ vẻn vẹn có 20 ngời đảm nhiẹm các công việc quản lýnhà cửa khi đó Những ngời phụ trách là cán bộ kháng chiến ít sự hiểu biết

về quản lý nhà cửa Còn các tổ chức để lại của chính quyền Nguỵ thì vẫngiữ nguyên chức năng cũ Sở Địa chính vẫn làm nhiệm vụ quản lý đất đai,

đo vẽ quản lý bản đồ địa chính Sở quản lý điền thổ làm nhiệm vụ quản lýcác bằng khoán điền thổ nhà cửa, chuyển dịch mua bán đất đai, nhà cửa vàthu thuế trớc bạ… Tình hình khiếu nại của một số hộ gia đình tại Hà Nội

Về mặt chính sách của Nhà nớc cha ban hàn gì mới ngoài việc kiểm

kê quản lý nhà vắng chủ (cả ngời Việt và ngoại kiều), mọi việc mua bánchuyển dịch cho thuê vẫn đợc tôn trọng nh dới các chính quyền cũ Sở hữu

t nhân về nhà cửa đợc bảo hộ Toà án vẫn giải quyết bình thờng các tranhchấp về nhà cửa Có thể nói quản lý nhà cửa trong những năm này củathành phố ngoài những biến động trong khu vực cơ quan Nhà nớc quản lý

và khu vực nhà vắng chủ đi Nam không có những biến động gì lớn trongcác khu vực khác

Tiếp nhận công sở và nhà cửa do chính quyền cũ giao lại và kiểm kêquản lý nhà vắng chủ là hai công việc lớn mở đầu công tác quản lý nhà cửa

ở thành phố Với việc tiếp quản công sở và nhà cửa do chính quyền cũ giaolại thì sau khi tiếp nhận xong, cơ quan nào tiếp nhận thì cơ quan đó quản lý-thuộc bộ ngành Trung ơng thì từ đấy do bộ ngành Trung ơng điều chỉnh sửdụng, thành phố coi nh không biết đến Thuộc bộ ngành quốc phòng thì coi

nh một đặc khu, thành phố càng không để ý, trừ các trờng hợp có đụngchạm đến quan hệ sở hữu t nhân và t nhân có sự khiếu nại, kiện cáo thìthành phố mới can thiệp giải quyết Có thể thấy từ đây đã bắt đầu hìnhthành những mảng nhà cửa đất đai nằm ngoài tầm kiểm soát của chínhquyền thành phố (kể cả trên các mặt quản lý sử dụng phát triển xây dựngcải tạo sau này)

Khi hoà bình lập lại ở miền Bắc, miền Bắc bớc vào thời kỳ quá độtiến lên Chủ nghĩa Xã hội Theo chủ trơng của Đảng “nhiệm vụ cơ bản ởmiền Bắc là phải đẩy mạnh cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa, trọng tâm tr-

ớc mắt là đẩy mạnh cuộc cải tạo xã hội chủ nghĩa đối với thành phần kinh

tế cá thể của nông dân, thợ thủ công; cuộc cải tạo xã hội chủ nghĩa đối vớithành phần kinh tế t bản t doanh và cuộc cải tạo đối với những ngời cónhiều nhà cho thuê; đồng thời phải ra sức phát triển thành phần kinh tế quốcdoanh là lực lợng lãnh đạo toàn bộ nền kinh tế quốc dân” Do đó, ở thànhphố Hà Nội từ năm 1958 đã bắt đầu tiến hành cuộc cải tạo xã hội chủ nghĩa

đối với công thơng nghiệp t bản t doanh, chuộc lại và trả dần t liệu sản xuấtcủa giai cấp t sản dân tộc Tại cuộc cải tạo này có 1586 chủ tham gia họctập, trong đó có 294 chủ đã đa 53.165 m2 cửa hàng, kho tàng, cơ sở sản xuấttrong 373 ngôi nhà thuộc sở hữu của họ vào công t hợp doanh của Nhà nớc

Đến năm 1960, thành phố Hà Nội lại tiến hành cuộc cải tạo xã hộichủ nghĩa đối với những ngời có nhiều nhà cho thuê Cuộc cải tạo này kéodài từ năm 1960-1964 nhằm tăng cờng việc quản lý của Nhà nớc đối vớinhà ở t nhân cho thuê, hạn chế đi đến sự xoá bỏ bóc lột t bản chủ nghĩa vềviệc cho thuê nhà, giải quyết tình trạng dùng nhà không hợp lý Những chủnhà có nhiều nhà cho thuê sau khi bàn giao những nhà cho thuê đó cho Nhànớc, Nhà nớc chiểu theo tinh thần chính sách để lại cho họ một diện tích để

ở và diện tích đó hoàn toàn thuộc quyền sở hữu của họ

Số liệu thống kê qua một vài năm có thể thấy nh sau:

*Thống kê theo loại nhà:

Đơn vị : Nhà Năm

Loại nhà

1954 1955 1958 1960 1961Nhà vắng chủ

*Thống kê theo số hộ:

Số hộ

Năm

Nằm trongdiện đithuê

Nằm trongdiện đavào công

t hợpdoanh

T nhân có nhà Nằm

trong diệnnhà vắngchủ

T nhân cónhà chothuê

T nhânkhông cónhà chothuê

CT tuyên bố những diện tích mà Nhà nớc đã quản lý hoặc bố trí sử dụngtheo chính sách cải tạo xã hội chủ nghĩa về nhà đất và theo chính sách quản

lý nhà vắng chủ thì kể từ ngày 1/7/1991 thuộc sở hữu Nhà nớc

II) Thực trạng tình hình nhà ở, những diễn biến trong quản lý và sử dụng các loại nhà ở nói chung và nhà chính sách nói riêng trên địa bàn thành phố Hà Nội:

1) Thực trạng tình hình nhà ở:

1.1) Nhà ở trong thời kỳ bao cấp (từ năm 1954 dến 30/10/1992):

Thời kỳ này nhà ở đô thị chủ yếu do Nhà nớc bao cấp, ở nông thônnhà ở vẫn mang truyền thống từ xa xa là do dân tự xây dựng Trong thời kỳnày, Nhà nớc ban hành nhiều chính sách nhà ở Các chính sách có liên quan

đến xây dựng nhà ở nh chính sách vốn đầu t, cơ sở hạ tầng, chế độ phânphối, tiền thuế nhà… Tình hình khiếu nại của một số hộ gia đình tại Hà Nội đã góp phần giải quyết đợc một bộ phận nhu cầu nhà

ở cấp bách ở đô thị Song, cách thức sản xuất và phân phối nhà ở trong giai

đoạn này cũng tạo ra nhiều vấn đề xã hội nan giải, đặc biệt là sự khôngcông bằng giữa các ngành, cơ quan xí nghiệp và giữa các nhóm lao độnglàm việc trong khu vực Nhà nớc Đồng thời, do thiếu kinh nghiệm về quyhoạch, quản lý đô thị, Nhà nớc mới chỉ chú ý đến việc xây dựng nhà ở hơn

là tổ chức quy hoạch không gian đô thị một cách tổng thể, thiếu cơ sở hạtần kèm theo nh hệ thống thoát nớc, cấp điện, đờng sá, vệ sinh môi trờng.Tính bao cấp tuyệt đối trong lĩnh vực nhà ở đô thị đợc thể hiện trong việccấp nhà cho thuê với khoản tiền rất thấp (1% tiền lơng), mang tính chất t-ợng trng Điều này đã dẫn đến không đủ kinh phí để duy tu và nâng cấp nhà

ở, khiến cho quỹ nhà ở đô thị bị xuống cấp nhanh chóng và gây ra nhiềuthiệt hại và lãng phí

Đặc điểm của thành phố Hà Nội là một thành phố đông dân c với đặcthù ở các phố cổ nội thành là dạng nhà hình ống chỉ dựa vào nhau mà đứng,hiện đang bị xuống cấp nghiêm trọng do nhà cũ, xây dựng đã qua lâu, thờitiết khí hậu nớc ta lại rất khắc nghiệt làm cho tốc độ h hỏng nhà cửa cao

Diện tích xây dựng nhà cửa của toàn thành phố Hà Nội trong nhữngnăm 1954-1958 thống kê đợc là 2.250.999 m2 trừ đi các diện tích phụ thuộcthì diện tích ở có: 1.500.000 m2 với dân số 30 vạn ngời Bình quân đầu ngời

là 5 m2 nhng trong sử dụng thực tế thì có sự chênh lệch rất xa, có nhà giàu

sử dụng hàng trăm m2 trong khi nhân dân lao động nhiều nhà chật hẹp bìnhquân đầu ngời chỉ có 2m2 Từ cuối năm 1956, việc thuê nhà trở nên khanhiếm, khó khăn Bắt đầu có hiện tợng t nhân tăng giá cho thuê, trong dịp cảicách ruộng đất, các chủ nhà lại trắng trợn nâng giá lên… Tình hình khiếu nại của một số hộ gia đình tại Hà Nội

Chất lợng nhà cửa cũ nát, thấp kém mà số ngời đa vào ở khá đôngnhất là diện nhà vắng chủ thuộc diện Nhà nớc quản lý nên xuống cấp rấtnhanh; bắt đầu nảy sinh tình trạng tự ý sửa chữa, cải tạo các diện tích cũ vàphát sinh tranh chấp giữa các ngời sử dụng và giữa chủ nhà với các ngờithuê nhà Một bức tranh toàn cảnh về nhà cửa thành phố đã đợc bộc lộ.Những mâu thuẫn nội tại của một thành phố đông dân c lại là thủ đô của cả

nớc vừa ra khỏi một cuộc chiến tranh, vừa mới có sự chuyển giao từ chínhquyền cũ sang chính quyền mới đã đợc phơi bày Nổi bật lên trớc hết là quỹnhà cửa của thành phố không đáp ứng đủ yêu cầu cho các hoạt động cuảcác bộ máy cơ quan và cũng không đảm bảo mức ở cần thiết cho nhân dânnói chung, phân bổ quỹ nhà cửa có nhiều điều bất hợp lý cả về phơng tiện

sử dụng và không đảm bảo công bằng giữa các đối tợng trong xã hội Cungkhông đảm bảo cầu Mâu thuẫn cung cầu ngày càng thêm gay gắt Chất l-ợng nhà cửa xấu kém, lại thêm tình trạng phải chịu quá tải trong sử dụng,nhiều nhà cửa chuyển từ dạng t nhân riêng sang hộ chung c, nhiều hộ doNhà nớc quản lý cho thuê… Tình hình khiếu nại của một số hộ gia đình tại Hà Nội dẫn đến phát sinh nhiều tranh chấp, cải tạo tuỳtiện trong khi lực lợng quản lý cha có khả năng bám sát, giải quyết kịp cácyêu cầu trên

Nhà ở trong thời kỳ bao cấp do Nhà nớc thay mặt nhân dân đứng raquản lý, sử dụng và phân phối nhà ở, chế độ bao cấp về nhà ở kéo dài trongnhiều năm, mặt bằng pháp luật trong toàn xã hội còn thấp Nhà ở chật chội,diện tích ở quá chật hẹp khiến cho việc bố trí sinh hoạt của gia đình gặpnhiều khó khăn Mặc dù Nhà nớc đã cố gắng rất lớn xây dựng thêm hàngtriệu m2 nhà ở các loại để giải quyết nhà ở cho hàng chục vạn gia đình nhngcũng chỉ mới giải quyết đợc cho 30% cán bộ viên chức Nhà nớc

Điển hình là tình trạng nhiều gia đình có cơ cấu nhân khẩu xã hộiphức tạp nhng chỉ có một buồng duy nhất, khiến cho sinh hoạt gia đình rất

gò bó căng thẳng Tình trạng nhiều gia đình phải dùng chung khu phụ cũng

ảnh hởng đến sinh hoạt hàng ngày và gây nên những sự bất hoà với hàngxóm, láng giềng Với t cách là một điều kiện sống, điều kiện ở tác động tớitất cả các dạng hoạt động sống, ảnh hởng tới tâm lý, ý thức của con ngời

Nhiều gia đình chỗ ở, tiếp khách nơi học hành của con cái đều dồn tụvào một khoảng không gian nhỏ hẹp trên dới không quá 10 m2 , ảnh hởng

đến sinh hoạt của mọi thành viên trong gia đình Đặc biệt đáng lu ý cácgiao tiếp với hàng xóm láng giềng vì nó gắn liền với nơi ở, với việc tổ chứcmôi trờng xã hội ở nơi này Ngay trong ớc muốn của nhân dân về một nơi ởtốt cũng đã có sẵn yếu tố này: họ muốn có những quan hệ qua lại tốt đẹpvới những ngời sống gần bên Cũng bởi mối quan hệ này mà những nămgần đây trong số gia đình Hà Nội phải đổi nơi ở thì có tới 11% là vì đã xẩy

ra xô sát, mất đoàn kết với hàng xóm tại nơi ở cũ Tính chất chung đụng

trong việc sử dụng khu phụ, việc không đảm bảo tính biệt lập của căn hộnhiều khi cũng là nguyên nhân gây va chạm trong xóm giềng.

Vấn đề nhà ở, sử dụng chung diện tích phụ cũng là một trong nhữngnguyên nhân dẫn đến sự tranh chấp, kiện tụng ở các Toà án nhân dân cáccấp Trong các năm 1979-1980 có 18,5% các vụ kiện tụng có nguyên nhân

là tranh chấp về nhà ở

Dạng nhà chính sách tồn đọng ở Hà Nội hầu hết chung đụng nhiều

hộ, trong một ngôi nhà lại đan xen sở hữu Diện tích phụ sử dụng chung,nhiều khi dẫn đến tình trạng “cha chung không ai khóc”, mất vệ sinh, môitrờng bị ô nhiễm, úng ngập, điều kiện ở chật chội nên việc tranh chấp diệntích phụ rất phổ biến Khi điều tra xã hội học trong thời kỳ này, theo đánhgiá của các gia đình thì trình tự nổi bật và mức độ cấp thiết của các khókhăn trong vấn đề nhà ở lúc này là:

1- Diện tích ở quá thiếu

2- Tình trạng ở chung đụng mất đoàn kết

3- Điều kiện vệ sinh không đảm bảo

4- ồn ào không có điều kiện nghỉ ngơi, học tập

5- ở tạm bợ không an c

6- Thiếu môi trờng tốt giáo dục con cái

Chủ trơng về sở hữu trong những dạng nhà này cha đợc giải quyết dứt

điểm, vẫn còn là vấn đề tồn đọng do lịch sử để lại gây nên nhiều tranh chấp,kiện tụng phức tạp, kéo dài

Tóm lại, trong thời kỳ này, Nhà nớc muốn đóng vai trò là ngời sảnxuất và cung cấp nhà ở cho một bộ phận dân c đô thị nhng thực tế đã khôngthể thực hiện đợc bởi các lý do sau:

- Do mất cân đối giữa cung và cầu về nhà ở rất lớn Nhu cầu nhàthì càng cao song kinh phí của Nhà nớc rất hạn hẹp Việc phân phối nhà ởmặc dù có sự kiểm soát chặt chẽ nhng không thể nào đầy đủ và công bằng

đợc Tình trạng tranh chấp, kiện tụng về nhà ở thờng xuyên xẩy ra

- Việc cung cấp nhà ở theo lối bao cấp đã làm cho ngời dân đôthị không có cơ hội và ý thức chăm lo nhà ở của mình mà chỉ hoàn toàn thụ

động trông chờ Nhà nớc