Thực trạng và giải pháp huy động vốn tại Chi nhánh Ngân hàng Đầu tư và phát triển Sơn La.DOC

Thực trạng và giải pháp huy động vốn tại Chi nhánh Ngân hàng Đầu tư và phát triển Sơn La

LỜI MỞ ĐẦU

Việt Nam là một trong những quốc gia có tốc độ phát triển kinh tế cao nhất thế giới Sự phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế đã khiến nhu cầu về vốn của các NHTM ngày càng lớn, để đầu tư phát triển Trong điều kiện đó những năm qua ở nước ta vốn đầu tư của ngân sách hạn hẹp, vốn tự có của doanh nghiệp hạn chế, thị trường chứng khoán chưa phát triển nên nguồn vốn giành cho tăng trưởng chủ yếu là từ hệ thống ngân hàng nhất là các ngân hàng thương mại nhà nước Nguồn vốn của các ngân hàng thương mại nhà nước chiếm tới 76% thị phần cung ứng vốn tín dụng của toàn bộ hệ thống ngân hàng.

Mặc dù vấn đề huy động vốn có ý nghĩa quan trọng, song trong năm qua toàn bộ hệ thống ngân hàng nói chung và chi nhánh chi nhánh Ngân hàng Đầu tư

và phát triển tỉnh Sơn La nói riêng chịu ảnh hưởng mạnh từ chính sách thắt chặt tiền tệ nhằm kiềm chế lạm phát của Chính phủ Trong một môi trường với các điều kiện; thay đổi liên tục, cả hệ thống ngân hàng thương mại Việt Nam đã gặp nhiều khó khăn: thiếu hụt thanh khoản kéo dài; Các Ngân hàng thương mại luôn cạnh tranh gay gắt về lãi suất huy động, để thu hút nguồn tiền gửi tiết kiệm hiếm hoi, và nhu cầu vốn của khách hàng tăng cao buộc các NHTM phải đặc biệt chú trọng đến công tác huy động vốn và được quan tâm hàng đầu trong các chương trình nhiệm vụ công tác; nhằm đảm bảo thanh khoản và tăng trưởng nguồn vốn phục vụ cho đầu tư phát triển

Nhận thức được vai trò to lớn của vốn đối với nền kinh tế nước nhà, tầm

quan trọng của vốn đối với sự phát triển kinh tế của tỉnh Chi nhánh Ngân hàng

Đầu tư và phát triển Sơn La đã có chủ trương, giải pháp tăng cường huy động mọi nguồn vốn tạm thời nhàn dỗi, để có nguồn vốn đáp ứng nhu cầu tăng trưởng nền kinh tế, nâng dần tính ổn định và duy trì mức chi phí hợp lý, đáp ứng yêu cầu xin vay hợp lý của khách hàng Những năm qua nguồn vốn huy động tại Chi nhánh Ngân hàng Đầu tư và phát triển Sơn La luôn tăng, song vẫn

chưa đáp ứng được nhu cầu về vốn phục vụ khách hàng, bởi còn gặp phải một

số hạn chế, khó khăn.

Đây là lý do khiến em chọn đề tài “Thực trạng và giải pháp huy động vốn tại Chi nhánh Ngân hàng Đầu tư và phát triển Sơn La” làm

đề tài chuyên đề thực tập tốt nghiệp của mình.

Đề tài tuy không phải là mới song em thiết nghĩ thực trạng và giải pháp huy động vốn vẫn là vấn đề cần thiết và cấp bách trong bối cảnh phát triển vốn hiện nay

Bài viết gồm 3 phần chính:

Chương I: Lý luận chung về hoạt động huy động vốn của NHTM

Chương II: Thực trạng công tác huy động vốn tại Chi nhánh Ngân hàng Đầu tư

và phát triển Sơn La

Chương III: Giải pháp huy động vốn tại Chi nhánh Ngân hàng Đầu tư và phát

triển Sơn La

Em xin chân thành cảm ơn cô giáo - Thạc sỹ Lương Hương Giang, cùng

các Bác, cô chú, anh chị công tác tại Chi nhánh Ngân hàng Đầu tư và phát triểnSơn La đã tận tình hướng dẫn em trong quá trình thực tập và hoàn thành chuyên

đề tốt nghiệp này!

Do chưa có kinh nghiệm thực tế nên bài viết của em còn nhiều thiếu sót rấtmong được sự góp ý của các thầy cô, các Bác, cô chú, anh chị tại Chi nhánh đểbài viết của em được hoàn chỉnh

Ngân hàng là một tổ chức tài chính trung gian với hoạt động chủ yếu là chuyển

tiết kiệm thành đầu tư, là cầu nối giữa những tổ chức, cá nhân tạm thời thâm hụt chitiêu tổ chức cá nhân có tiền nhàn rỗi thông qua hoạt động thu hút nguồn tiền nhàn rỗitrong các tầng lớp dân cư và tiến hành cấp tín dụng cho những đối tượng cần vay tiền.Với một mạng lưới rộng khắp, một quá trình hoạt động lâu dài, quy trình nghiệp vụ vàcông nghệ hiện đại cùng nhiều mối quan hệ truyền thống, các NHTM đã trở thànhkênh huy động vốn có hiệu quả, một kênh tín dụng đáp ứng nhu cầu cho vay của mọikhách hàng, một trung gian thanh toán tiện lợi và nhanh chóng Thông qua chức năngnày, NHTM góp phần tạo lợi ích cho tất cả các chủ thể kinh tế tham gia vào lợi íchchung của nền kinh tế

Có thể hiểu NHTM là một tổ chức tài chính cung cấp danh mục các dịch vụ tàichính đa dạng nhất đặc biệt là tín dụng, tiết kiệm, dịch vụ thanh toán và thực hiệnnhiều chức năng nhất định so với bất kỳ một tổ chức kinh doanh nào trong nền kinh tế

Theo luật các tổ chức tín dụng 1997 của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt

Nam có ghi: “Hoạt động ngân hàng là hoạt động kinh doanh tiền tệ và dịch vụ ngân

hàng với nội dung thường xuyên là nhận tiền gửi và sử dụng số tiền này để cấp tín dụng và cung ứng các dịch vụ thanh toán”.

Thành tựu của hệ thông Ngân hàng Việt Nam trong thời gian qua là kết quả củanhiều nhân tố tác động Cùng với quá trình cải cách kinh tế nói chung, Đảng và Nhànước đặc biệt quan tâm cải cách trong lĩnh vực ngân hàng Các chính sách tiền tệ - tíndụng của Nhà nước góp phần thúc đẩy sự phát triển của hệ thống ngân hàng Kinh tế thịtrường đã thúc đẩy quá trình xâm nhập và phát triển của tư tưởng và tác phong kinhdoanh mới trong Ngân hàng Sự có mặt của các chi nhánh ngân hàng nước ngoài và

ngân hàng liên doanh đã góp phần tạo ra những động lực mới cho sự phát triển của hệthống NHTM Việt Nam.

2 Các nghiệp vụ chủ yếu của ngân hàng thương mại

NHTM được xem là một doanh nghiệp hoạt động trên lĩnh vực tiền tệ, vớichức năm là trung gian tín dụng Các NHTM vừa là chủ thể đi vay nhưng cũng vừathực hiện cho vay Từ đó, nghiệp vụ hoạt động chủ yếu của NHTM là nghiệp vụ huyđộng vốn và nghiệp vụ sử dụng vốn Thông qua hai nghiệp vụ này ngân hàng đã cungcấp các dịch vụ trung gian khác

2.1 Nghiệp vụ huy động vốn

Đây là hoạt động đầu tiên và rất quan trọng của một ngân hàng Để tạo nguồnvốn cho mình các ngân hàng thực hiện huy động vốn sau:

Vốn chủ sở hữu: nguồn này được hình thành từ đóng góp của các cổ đông và

các quỹ của ngân hàng hình thành trong quá trình kinh doanh thể hiện dưới hình thứclợi nhuận không phân chia

Hoạt động huy động tiền gửi: Là việc ngân hàng huy động nhận tiền gửi, tiền

nhàn rỗi trong dân cư nhằm mục đích thanh toán, hưởng lãi của các cá nhân, hộ giađình

Hoạt động đi vay: Là hoạt động ngân hàng tạo ra nguồn vốn bằng cách vay các

tổ chức tín dụng, vay trên thị trường tiền tệ, vay NHNN dưới hình thức tái chiết khấu,vay có bảo đảm… mục đích tạo sự cân đối trong điều hành vốn của NHTM khi họkhông tự cân đối được trên cơ sở khai thác tại chỗ Ngân hàng cũng có thể huy độngbằng cách phát hành giấy tờ có giá Ngân hàng sử dụng cách này để thu hút các khoảnvốn có tính chất dài hạn với ngân hàng vào nền kinh tế Ngoài ra, nghiệp vụ này còngiúp NHTM tăng cường tính ổn định của đồng vốn trong hoạt động kinh doanh củamình

Hoạt động huy động vốn khác: NHTM có thể tạo vốn cho mình thông qua việc

nhận làm đại lý hay uỷ thác vốn cho các doanh nghiệp, cá nhân hay tổ chức trong và ngoàinước

Nghiệp vụ huy động vốn là một khâu quan trọng trong chu trình hoạt động kinh doanhcủa NHTM mà sẽ được đi sâu nghiên cứu trong Chương II, hoạt động huy động vốn

ngày càng được mở rộng thì uy tín, vị thế của ngân hàng ngày càng được khẳng định

và nâng cao Việc mở rộng kênh huy động vốn là một trong những mục tiêu của ngânhàng song điều quan trọng là ngân hàng cần phải căn cứ vào mục tiêu, chiến lược pháttriển kinh doanh của ngân hàng, chiến lược phát triển kinh tế của ngành, của vùng…

để có đủ vốn và cơ cấu phù hợp với chi phí huy động hợp lý cho hoạt động kinhdoanh của ngân hàng

2.2 Nghiệp vụ sử dụng vốn

Hoạt động chính của NHTM là huy động vốn để sử dụng nhằm thu lợi nhuận.Việc sử dụng vốn chính là quá trình tạo nên các loại tài sản khác nhau của ngân hàngtrong đó cho vay và đầu tư là hai loại tài sản lớn và quan trọng đồng thời đây cũng làhoạt động trực tiếp đem lại lợi nhuận cho ngân hàng Các nguồn vốn mà NHTM cóđược đều phải mất chi phí và do đó ngân hàng phải thực hiện nghiệp vụ sử dụng vốnmột cách an toàn và hiệu quả, đảm bảo thu hồi vốn, đủ bù đắp chi phí và có lãi Trongngân hàng có các hoạt động sử dụng vốn sau:

a Nghiệp vụ ngân quỹ : Với mục đích đảm bảo an toàn khả năng thanh

toán thường xuyên của ngân hàng, nghiệp vụ ngân quỹ được thể hiện qua các khoảnmục sau:

 Tiền mặt tại quỹ: Bao gồm tiền giấy, tiền kim loại có tại kho ngân hàng Nhucầu dự trữ tiền mặt cao hay thấp là tùy thuộc quy mô hoạt động, nhu cầu rút tiền mặtcủa khách hàng và tính chất thời vụ trong năm

 Tiền gửi tại ngân hàng khác: Các ngân hàng có thể mở tài khoản lẫn nhau đểđổi lấy những dịch vụ khác nhau như: trung gian thanh toán cho khách hàng, giaodịch ngoại tệ, mua bán chứng khoán…

 Tiền gửi tại ngân hàng Trung ương: Bao gồm tiền gửi dự trữ bắt buộc theoquy định của ngân hàng Trung ương và tiền gửi thanh toán Mức tiền gửi dự trữ bắtbuộc trong từng thời kỳ thường chiếm tỷ lệ từ 10 – 35% trên nguồn vốn huy động Dựtrữ bắt buộc vừa là một biện pháp để phòng ngừa rủi ro trong kinh doanh ngân hàng,vừa là một trong những công cụ điều tiết cung cầu tiền tệ trong quá trình thực thichính sách tiền tệ của Ngân hàng Trung ương

Các bộ phận trên hình thành nên phần dự trữ của các NHTM Mặc dù dự trữ của

NHTM không tạo nên lợi nhuận nhưng nó đảm bảo khả năng thanh toán và các nghĩa

vụ tài chính khác cho ngân hàng Nó hạn chế nguy cơ rủi ro thanh khoản, góp phầnnâng cao uy tín của ngân hàng, tạo nên nền tảng vững chắc cho khả năng sinh lời củangân hàng

Chứng khoán: NHTM nắm giữ chứng khoán vì mục tiêu thanh khoản và đadạng hóa tài sản Ngân hàng giữ nhiều loại chứng khoán có thể là chứng khoán củachính phủ, của địa phương, chứng khoán của các ngân hàng khác, của công ty tàichính hay doanh nghiệp phát hành Ngân hàng giữ chứng khoán vì chúng mang lại thunhập cho ngân hàng và có thể bán được để gia tăng ngân quỹ khi cần thiết Trong đóchứng khoán ngắn hạn của chính phủ thường được xếp hàng đầu trong số các chứngkhoán thanh khoản, được giữ như một tài sản đệm cho ngân quỹ: chúng sinh lời caohơn ngân quỹ và khi cần có thể bán để chi trả như ngân quỹ Chứng khoán chính phủ

có thời gian đáo hạn dài, chứng khoán trung và dài hạn của các công ty có tỷ lệ sinhlời cao ngân hàng thường nắm giữ đến ngày đáo hạn để hưởng lợi Ngân hàng cũngnắm chứng khoán công ty để thực hiện quyền tham dự, kiểm soát hoạt động công ty

b Nghiệp vụ tín dụng : Đây là nghiệp vụ cung ứng vốn của ngân hàng trực

tiếp cho nhu cầu sản xuất kinh doanh và tiêu dùng xã hội Nghiệp vụ này sử dụnglượng vốn lớn nhất và tạo lợi nhuận nhiều nhất, khi thực hiện nghiệp vụ này, ngânhàng có thể kiểm soát trực tiếp và thường xuyên mục đích sử dụng tiền vay Có nhiềuhình thức phân loại tín dụng

 Theo thời gian: có tín dụng ngắn hạn, trung hạn, dài hạn

 Tín dụng ngắn hạn: Từ 12 tháng trở xuống tài trợ cho tài sản lưu động

 Tín dụng trung hạn: Từ trên 1 năm đến 5 năm tài trợ cho các tài sản cốđịnh như phương tiện vận tải, một số cây trồng vật nuôi, trang thiết bị chóng hao mòn

 Tín dụng dài hạn: Trên 5 năm tài trợ cho công trình xây dựng như nhà,sân bay, cầu, đường, máy móc thiết bị có giá trị lớn, thường có thời gian sử dụng lâu

 Việc xác định thời hạn trên cũng chỉ có tính chất tương đối vì nhiềukhoản cho vay không xác định trước được chính xác thời hạn Tín dụng ngắn hạn tạicác NHTM thường chiếm tỷ trọng cao hơn tín dụng trung và dài hạn

 Theo hình thức tài trợ: Tín dụng được chia thành

 Chiết khấu thương phiếu: Là nghiệp vụ cho vay ngắn hạn trong đó ngânhàng mua những thương phiếu chưa đến hạn thanh toán với giá trị bằng giá trị thươngphiếu trừ đi phần lợi tức chiết khấu và hoa hồng phí Đến thời hạn thanh toán thươngphiếu ngân hàng sẽ đòi người mắc nợ theo giá trị của thương phiếu.

 Cho vay ứng trước: Là một hình thức cho vay được thực hiện trên cơ sởhợp đồng tín dụng, trong đó người đi vay được phép sử dụng một hạn mức tín dụngtrong một thời gian nhất định Để thực hiện nghiệp vụ này ngân hàng mở cho kháchhàng một tài khoản, chuyển số tiền cho vay vào tài khoản để khách hàng sử dụng theonhu cầu

 Cho vay thấu chi: Là hình thức đặc biệt của tín dụng ứng trước, thựchiện trên cơ sở hợp đồng tín dụng, khách hàng có thể sử dụng một số tiền trong mộtthời hạn nhất định vượt quá số dư ngay trên tài khoản tiền gửi thanh toán tại ngânhàng

 Để đa dạng hóa nghiệp vụ tín dụng và đáp ứng nhu cầu vay vốn củakhách hàng ngân hàng còn có các hình thức cho vay trực tiếp từng lần, cho vay theohạn mức, cho vay luân chuyển, cho vay trả góp, cho vay gián tiếp…

 Theo tài sản đảm bảo: Có các loại tín dụng sau

 Nghiệp vụ cho vay cầm cố: Ngân hàng có thể cho vay khi người đi vay

có tài sản cầm cố tại ngân hàng dưới các hình thức như: tài sản là động sản, các chứng

từ có giá (Sổ tiết kiệm,kỳ phiếu, trái phiếu, chứng khoán…), vàng, bạc

 Nghiệp vụ cho vay thế chấp tài sản: Ngân hàng cho vay trên cơ sở người

đi vay mang các giấy tờ sở hữu các loại tài sản là bất động sản để thế chấp vay vốn.Nghiệp vụ này cũng tương tự như nghiệp vụ cho vay cầm cố nhưng khác ở chỗ làtrong suốt thời hạn cho vay tài sản thế chấp vẫn được người đi vay sử dụng, ngânhàng chỉ nắm giữ hồ sơ gốc

 Nghiệp vụ cho vay không cần tài sản đảm bảo (tín chấp): Có thể đượccấp cho các khách hàng có uy tín thường là khách hàng làm ăn thường xuyên có lãi,tình hình tài chính vững mạnh, ít xảy ra tình trạng nợ nần dây dưa hoặc món vaytương đối nhỏ so với vốn của người vay

 Ngoài ra còn có các hình thức phân loại tín dụng khác như: theo ngànhkinh tế có tín dụng công, nông, lâm, ngư nghiệp; theo mục đích là sản xuất hay tiêudùng…

c Nghiệp vụ đầu tư : Bộ phận vốn được ngân hàng sử dụng phải có tính ổn

định cao, chủ yếu là vốn tự có Các hình thức đầu tư phổ biến như: liên doanh, đầu tưchứng khoán Nghiệp vụ này còn góp phần nâng cao năng lực thanh toán của ngân hàng

và bảo toàn được ngân quỹ

d Nghiệp vụ sử dụng vốn khác : Đối với ngân hàng mới thành lập phải dành

một phần vốn cần thiết để đầu tư mua sắm tài sản cố định, phương tiện làm việc của ngânhàng Trong quá trình hoạt động, ngân hàng luôn phải quan tâm đổi mới công nghệ, cơ sởvật chất tương ứng với quy mô kinh doanh và nâng cao chất lượng phục vụ khách khàng,hội nhập với tiến trình phát triển của thế giới Đồng thời ngân hàng tổ chức các lớp đàotạo, khen thưởng nhằm nâng cao trình độ kỹ năng nghề nghiệp và khuyến khích tinh thầnlàm việc của cán bộ nhân viên

2.3 Các nghiệp vụ trung gian

Nghiệp vụ trung gian chủ yếu và thường xuyên của ngân hàng là trung gianthanh toán Ngân hàng trở thành trung gian thanh toán lớn nhất hiện nay ở hầuhết các quốc gia Để việc thanh toán nhanh chóng, thuận tiện và tiết kiệm chi phí,ngân hàng đưa ra cho khách hàng nhiều hình thức thanh toán như thanh toán bằngséc, ủy nhiệm chi, nhờ thu, các loại thẻ, cung cấp mạng lưới thanh toán điện tử,kết nối các quỹ và cung cấp tiền giấy khi khách hàng cần

Nền kinh tế ngày càng phát triển, các dịch vụ của ngân hàng cũng phát triểntheo để đáp ứng nhu cầu càng phong phú đa dạng của khách hàng Qua việc thựchiện các dịch vụ trung gian: tư vấn, môi giới, ủy thác, bao thanh toán, đại lý bảohiểm, mua bán ngoại tệ ngân hàng được hưởng thu nhập từ phí hoặc hoa hồng.Các dịch vụ tiện ích như cho thuê két sắt, bảo quản vật có giá, đổi tiền cũng gópphần tăng thu nhập từ phí dịch vụ cho ngân hàng

Các hoạt động trung gian phản ánh mức độ phát triển của ngân hàng Việc

đa dạng hóa các sản phẩm dịch vụ cung ứng sẽ làm tăng thu nhập cho ngân hàng,tăng uy tín và khả năng cạnh tranh của ngân hàng Thực hiện tốt các hoạt động

này, ngân hàng sẽ thu hút được nhiều khách hàng hơn, điều đó cũng tạo điều kiệnphát triển hoạt động huy động vốn và cho vay của ngân hàng Đồng thời với cáchoạt động trung gian này, NHTM góp phần làm tăng khả năng chu chuyển củađồng vốn, giảm lượng tiền mặt trong lưu thông do đó tiết kiệm được chi phí lưuthông trong xã hội.

II Hoạt động huy động vốn của ngân hàng thương mại

1 Nguồn vốn của ngân hàng thương mại

Nguồn vốn của NHTM là tất cả các nguồn tài chính mà NHTM có quyền sử dụng để

tổ chức và thực hiện các hoạt động kinh doanh của mình

1.1 Nguồn vốn chủ sở hữu

Vốn chủ sở hữu: là vốn thuộc sở hữu của các chủ ngân hàng Tuy chiếm một tỷ trọng

nhỏ trong tổng nguồn vốn nhưng có vai trò quan trọng trong quá trình hoạt động kinhdoanh, nó là căn cứ để tính toán các tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động ngân hàng, lànguồn có thể sử dụng lâu dài hình thành nên trang thiết bị, nhà cửa cho ngân hàng Vốnchủ sở hữu của ngân hàng bao gồm:

Nguồn vốn hình thành ban đầu (vốn tự có ban đầu)

Vốn này được hình thành khi ngân hàng mới bắt đầu hoạt động Số lượng vốn nàytùy theo năng lực tài chính và tính chất sở hữu Nếu là ngân hàng tư nhân thì đó là vốn do

cá nhân tự bỏ ra; nếu là ngân hàng thuộc sở hữu nhà nước thì do ngân sách nhà nước cấp;nếu là ngân hàng cổ phần thì do cổ đông đóng góp thông qua mua các cổ phần (hoặc cổphiếu); nếu là ngân hàng liên doanh thì do các bên tham gia liên doanh góp vốn…

Nguồn vốn bổ sung trong quá trình hoạt động

Trong quá trình hoạt động, ngân hàng gia tăng vốn của chủ theo nhiều phương thứckhác nhau tùy thuộc vào điều kiện cụ thể

Nguồn từ lợi nhuận: Trong điều kiện thu nhập ròng lớn hơn không, chủ ngân hàng giatăng vốn của chủ bằng cách chuyển một phần thu nhập ròng thành vốn đầu tư Thườngnhững ngân hàng lâu năm, thu nhập ròng lớn, nguồn vốn tích lũy từ lợi nhuận có thể cao hơn

so với vốn của chủ hình thành ban đầu

Vốn của chủ còn được bổ sung từ phát hành thêm cổ phần, góp thêm hoặc được cấpthêm… để mở rộng quy mô hoạt động hoặc để đổi mới trang thiết bị hoặc để đáp ứng yêu

cầu gia tăng vốn của chủ do NHNN quy định.

Ngân hàng có thể gia tăng vốn của chủ từ các quỹ: Ngân hàng thường lập nhiều quỹ,mỗi quỹ có mục đích riêng

Quỹ dự phòng tổn thất: quỹ này được trích lập hàng năm và được tích lũy lại nhằm bùđắp những tổn thất xảy ra

Quỹ bảo toàn vốn: nhằm bù đắp hao mòn của vốn dưới tác động của lạm phát

Quỹ thặng dư: là phần đánh giá lại tài sản của ngân hàng và chênh lệch giữa thị giá vàmệnh giá cổ phiếu khi phát hành cổ phiếu mới

Ngoài ra ngân hàng thường trích lập các quỹ từ lợi nhuận sau thuế như quỹ khenthưởng, quỹ đào tạo, quỹ phúc lợi, quỹ nghiên cứu và phát triển sản phẩm mới…

Vốn bổ sung bằng phát hành giấy nợ có khả năng chuyển đổi thành cổ phiếu Một sốngân hàng coi cổ phần ưu đãi có thời hạn, các khoản vay trung và dài hạn của ngân hàng cókhả năng chuyển đổi thành vốn cổ phần là một bộ phận của vốn chủ sở hữu của ngân hàng

Do nguồn này có thể sử dụng lâu dài, có thể đầu tư vào nhà cửa, đất đai và có thể không phảihoàn trả khi đến hạn

Vốn chủ sở hữu có vai trò quan trọng trong hoạt động của NHTM Nó không nhữngtạo cảm giác an tâm cho người gửi tiền mà còn tạo lập tư cách pháp nhân và duy trì hoạtđộng ngân hàng Bởi nếu quy mô vốn của chủ lớn, người gửi tiền và người cho vay sẽ cảmthấy an tâm hơn về ngân hàng (với các điều kiện khác là như nhau) Mặt khác để hoạt động,điều kiện đầu tiên là ngân hàng phải có được số vốn tối thiểu ban đầu (vốn pháp định) Sốvốn này trước hết để mua sắm hoặc thuê trang thiết bị, nhà cửa cần thiết cho quá trình kinhdoanh, phần còn lại tham gia vào quá trình kinh doanh của ngân hàng như cho vay, mua bánchứng khoán…Cũng thông qua vốn của chủ, chúng ta có thể tính được các tỷ lệ quy mônguồn tiền gửi trên vốn của chủ, hệ số COOK, ROE, quy mô cho vay tối đa đối với mộthoặc một nhóm khách hàng…

1.2 Vốn nợ

Là nguồn chủ yếu trong hoạt động của ngân hàng bao gồm tiền gửi, tiền vay vàcác nguồn vốn khác

2 Huy động vốn của ngân hàng thương mại

Huy động vốn là nghiệp vụ cơ bản của NHTM nhằm thu hút vốn từ bên ngoài

phục vụ cho hoạt động kinh doanh Thông qua nghiệp vụ này sẽ hình thành nên nguồnvốn kinh doanh cho ngân hàng.

Ngoài lợi nhuận giữ lại ngân hàng thường huy động những nguồn vốn sau

2.1 Phát hành cổ phiếu

Để huy động vốn các NHTM cổ phần có thể phát hành cổ phiếu nhằm mở rộngquy mô hoạt động hoặc để đổi mới trang thiệt bị hay để đáp ứng yêu cầu gia tăng vốncủa chủ do NHNN quy định Tuy nhiên việc huy động vốn bằng cách này không phải

là việc làm thường xuyên và dễ dàng đối với các ngân hàng Việc phát hành cổ phiếuvới số lượng và mệnh giá như thế nào cần phải được xem xét kỹ lưỡng bởi hội đồngquản trị và phải được Ủy ban Chứng khoán Nhà nước thông qua Thông thường thìnhững cổ phiếu của những ngân hàng cổ phần lớn có uy tín được ưa chuộng hơn là cổphiếu của những ngân hàng cổ phần vốn nhỏ và không nổi tiếng

2.2 Huy động tiền gửi

Là nguồn vốn chiếm tỷ trọng lớn trong tổng nguồn vốn và có vai trò chủ yếutrong hoạt động kinh doanh của NHTM bao gồm:

Tiền gửi không kỳ hạn

Là loại tiền gửi mà khách hàng có thể rút ra bất cứ lúc nào Khách hàng có thểyêu cầu ngân hàng trích tiền trên tài khoản để chuyển trả cho người thụ hưởng, hoặcchuyển số tiền được hưởng vào tài khoản này Đối với khoản tiền gửi này, mục đíchchính của người gửi tiền là nhằm đảm bảo an toàn về tài sản và thực hiện các khoảnthanh toán qua ngân hàng, do vậy nó còn được gọi là tiền gửi thanh toán Tiền gửikhông kỳ hạn có chi phí thấp, tuy nhiên ngoài chi phí trả lãi, còn có chi phí phát sinhtrong hoạt động phục vụ thanh toán

Để tăng nguồn tiền gửi không kỳ hạn ngân hàng phải đa dạng hóa và thực hiệntốt các dịch vụ trung gian, huy động nhiều khách hàng là các doanh nghiệp lớn sẽ làmcho mức dư tiền gửi bình quân tại ngân hàng luôn cao và ổn định, tạo điều kiện chongân hàng có thể sử dụng lượng tiền này để cho vay mà không làm ảnh hưởng đếnkhả năng thanh toán của ngân hàng

Tiền gửi có kỳ hạn

Là loại tiền gửi mà khách hàng được rút ra sau một thời gian nhất định theo kỳ

hạn đã được thỏa thuận khi gửi tiền Mục đích của người gửi tiền là lấy lãi cho nênngân hàng có thể chủ động kế hoạch hóa việc sử dụng nguồn vốn vì chủ động đượcthời gian Mức lãi suất cụ thể phụ thuộc vào thời gian gửi tiền và sự thỏa thuận giữahai bên về những điều kiện đảm bảo an toàn trong quan hệ tín dụng Để mở rộngkhoản vốn này, ngoài biện pháp lãi suất ngân hàng có thể thực hiện một số biện phápnhằm tạo nên tính lỏng cho loại tiền gửi có kỳ hạn như cho phép khách hàng rút trướchạn hoặc xổ số trúng thưởng

Song đối với các khoản tiền gửi khách hàng rút ra trước hạn, ngân hàng thường

áp dụng lãi suất của kỳ hạn ngắn hơn hoặc lãi suất của tiền gửi không kỳ hạn Kháchhàng gửi tiền có kỳ hạn nhìn chung không được phát hành séc hoặc sử dụng dịch vụngân hàng từ tài khoản này Ngân hàng được toàn quyền sử dụng lượng vốn này trongthời hạn khách hàng gửi tiền nên hiệu quả sử dụng nguồn vốn này là rất cao.Tuynhiên chi phí huy động của loại vốn này lại khá đắt vì lãi suất huy động cao hơn lãisuất tiền gửi không kỳ hạn

Tiền gửi tiết kiệm

Là loại tiền gửi để dành của các tầng lớp dân cư, được gửi vào ngân hàng đểđược hưởng lãi, hình thức phổ biến của loại tiền gửi này là tiết kiệm có sổ Là loại tiếtkiệm người gửi tiền được ngân hàng cấp cho một sổ dùng để gửi tiền vào và rút tiền

ra, đồng thời nó còn xác nhận số tiền đã gửi

Ở Việt Nam hình thức gửi tiền tiết kiệm phổ biến là:

Tiền gửi tiết kiệm không kỳ hạn: Là loại mà khách hàng có thể gửi nhiều lần và

rút ra bất cứ lúc nào, ngân hàng trả lãi theo số dư bình quân hàng tháng nhân với lãisuất, lãi được nhập gốc hàng tháng

Tiền gửi tiết kiệm có kỳ hạn: Là loại tiền gửi được rút gốc và lãi sau một thời

gian nhất định Tuy nhiên nếu khách hàng có nhu cầu rút trước thời hạn có thể đượcđáp ứng nhưng phải chịu lãi suất thấp Nếu đến hạn người gửi không có nhu cầu sửdụng thì ngân hàng tự động nhập lãi vào gốc và tiếp tục được hưởng lãi kỳ tiếp theo

Tiền gửi tiết kiệm có mục đích: Thường là hình thức tiết kiệm trung và dài hạn,

người tham gia ngoài việc được ngân hàng trả lãi còn được ngân hàng cấp tín dụngnhằm mục đích bổ sung thêm vốn để mua sắm các phương tiện phục vụ nhu cầu tiêu

Tiền gửi có kỳ hạn và tiền gửi tiết kiệm là loại tiền gửi phi giao dịch Chúng cócùng tính chất là được hưởng lãi cao và chủ tài khoản không được phát hành séc.Nhằm thu hút ngày càng nhiều tiền tiết kiệm, các ngân hàng đều cố gắng khuyếnkhích người dân thay đổi thói quen giữ vàng và tiền mặt tại nhà bằng cách mở rộngmạng lưới huy động, đưa ra các hình thức huy động đa dạng và lãi suất cạnh tranh hấpdẫn Với hình thức tiền gửi này, người gửi tiền nhận được sổ tiết kiệm Tuy sổ tiếtkiệm này không được dùng để thanh toán tiền hàng hóa, dịch vụ song có thể thế chấp

để vay vốn ngân hàng

Tiền gửi của các ngân hàng khác

Nhằm mục đích nhờ thanh toán hộ và một số mục đích khác, NHTM này có thểgửi tiền tại ngân hàng khác Tuy nhiên, quy mô nguồn tiền này không lớn

Đặc điểm chung của nguồn tiền gửi là phải được thanh toán khi khách hàng yêucầu ngay cả khi đó là tiền gửi có kỳ hạn nhưng chưa đến hạn Quy mô của tiền gửi rất lớn

so với các nguồn khác Thông thường nguồn này chiếm 65 -70% tổng nguồn vốn vàđược huy động thường xuyên Là đối tượng phải dự trữ bắt buộc, do vậy chi phí tiền gửithường cao hơn lãi trả cho tiền gửi Ở nhiều nước, ngân hàng phải mua bảo hiểm cho tiềngửi Tiền gửi đặc biệt là tiền gửi ngắn hạn thường nhạy cảm với các biến động về lãi suất,

tỷ giá, thu nhập, chu kỳ chi tiêu,…Việc huy động tiền gửi chịu sự ảnh hưởng của các yếu

tố như địa điểm ngân hàng, mạng lưới chi nhánh và quầy tiết kiệm, phương thức huyđộng, các dịch vụ tiện ích của ngân hàng,…

2.3 Vốn vay

Các NHTM có thể vay vốn từ Ngân hàng Trung ương, các NHTM hoặc cáctrung gian tài chính khác và vay từ công chúng dưới các hình thức:

Vay Ngân hàng Trung ương

Bất kỳ NHTM nào khi được Ngân hàng Trung ương cấp giấy phép hoạt độngđều được vay vốn tại Ngân hàng Trung ương trong trường hợp cần bổ sung vốn khảdụng Nghiệp vụ vay vốn này được Ngân hàng Trung ương thực hiện dưới hình thứcphổ biến là tái cấp vốn, bao gồm tái chiết khấu các loại giấy tờ có giá và cho vay cầm

cố, thế chấp Khoản vay này liên quan đến lượng tiền cung ứng của Ngân hàng Trung

ương, đến việc thực hiện chính sách tiền tệ quốc gia Do đó, các Ngân hàng Trungương điều hành việc vay mượn này một cách chặt chẽ, các NHTM phải thực hiện cácđiều kiện đảm bảo và kiểm soát nhất định.

Vay các tổ chức tín dụng khác

Qua thị trường liên ngân hàng nhằm mục đích đảm bảo nhu cầu vốn khả dụngtrong thời gian ngắn, các ngân hàng có thể khai thác các khoản vốn nhàn rỗi từ cácngân hàng, tổ chức tín dụng khác Hoạt động vay mượn này nhằm mục đích điều hòanhu cầu vốn khả dụng và đảm bảo nguồn vốn lưu chuyển thông suốt liên tục trong hệthống ngân hàng

Phát hành các chứng từ có giá (Chứng chỉ tiền gửi, kỳ phiếu, trái phiếu)Ngân hàng chủ động phát hành các loại chứng chỉ tiền gửi, kỳ phiếu, trái phiếungân hàng để huy động vốn nhằm thực hiện các dự án đầu tư đã định Việc huy độngvốn dưới hình thức phát hành chứng từ có giá được thực hiện theo hai phương thức:phát hành theo mệnh giá (trả lãi sau, người mua trả tiền theo mệnh giá được ghi trên

bề mặt chứng từ); phát hành bằng hình thức chiết khấu (trả lãi trước, người mua sẽ trảmột số tiền bằng mệnh giá trừ đi khoản lãi mà họ được hưởng) Thông thường đây làkhoản vay không có đảm bảo, những ngân hàng có uy tín hoặc trả lãi suất cao hơn sẽvay mượn được nhiều hơn Khả năng vay mượn còn phụ thuộc vào trình độ phát triểncủa thị trường tài chính tạo khả năng chuyển đổi cho các công cụ nợ dài hạn của ngânhàng

2.4 Các nguồn vốn khác

Khi ngân hàng có những mối quan hệ quốc tế rộng lớn còn có thể tranh thủ cáckhoản vốn tín dụng hoặc tiếp nhận từ các tổ chức tài chính tiền tệ quốc tế Bao gồmcác nguồn ủy thác, nguồn trong thanh toán và các nguồn vốn khác…

III Vai trò vốn của ngân hàng thương mại

1 Đối với nền kinh tế

Ngân hàng là một trung gian tài chính và thông qua hoạt động của mình, ngânhàng đã góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng các nguồn vốn Bằng phương thức huyđộng các nguồn vốn nhỏ lẻ nhàn rỗi hoặc tạm thời nhàn rỗi của các tầng lớp dân cư đểđáp ứng các yêu cầu về sử dụng vốn của các chủ thể có dự án hoặc kế hoạch sử dụng

vốn hiệu quả Sự kết hợp các nghiệp vụ huy động vốn, sử dụng vốn với các dịch vụtrung gian, ngân hàng đã tập hợp và phân bổ các nguồn lực trong nền kinh tế một cáchhiệu quả, đồng thời giảm thiểu chi phí vốn cho nền kinh tế Bởi sự ra đời của ngânhàng đã giảm thiểu chi phí một cách đáng kể, khi ta tưởng tượng không có NHTM nóiriêng và các trung gian tài chính nói chung: người cho vay sẽ phải tìm gặp người đivay có nhu cầu vay vốn phù hợp với vốn liếng của mình, sau đó phải thẩm định dự áncủa người đi vay Không những thế thông qua kỹ năng hoạt động của ngân hàng cũng

đã hạn chế được các vấn đề của thị trường như thông tin không cân xứng: sự lựa chọnđối nghịch và rủi ro đạo đức…

Hoạt động huy động vốn của NHTM đã đem lại thu nhập cho những người gửitiền và làm đa dạng hóa thêm danh mục đầu tư của những người có tiền Gửi tiền vàongân hàng được đánh giá là một trong những sự lựa chọn an toàn và có tính sinh lờithông qua việc nắm giữ các trái phiếu, kỳ phiếu hay sổ tiết kiệm tiền gửi của ngânhàng Ngày nay khi thị trường tài chính phát triển đã làm tăng tính lỏng của các công

cụ huy động vốn của ngân hàng Ngoài việc hưởng lãi từ các chứng chỉ tiền gửi kỳphiếu, trái phiếu, sổ tiết kiệm, khách hàng có thể hưởng chênh lệch giá từ việc muabán chúng, mang đi chiết khấu khi cần tiền, chúng có thể là tài sản thế chấp khi đivay nếu ngân hàng chấp nhận

Mặt khác, thông qua hoạt động huy động vốn của NHTM cũng góp phần hìnhthành nên tỷ suất lợi nhuận tối thiểu của các doanh nghiệp Nó buộc các doanh nghiệpphải hoạt động với tỷ suất lợi nhuận lớn hơn so với lãi suất huy động của các ngânhàng; là cơ sở tham chiếu để cá nhân, tổ chức lựa chọn nên tiến hành hoạt động sảnxuất kinh doanh hay gửi tiền vào ngân hàng

Sự phát triển của ngân hàng về quy mô, uy tín, công nghệ, mạng lưới chinhánh… được coi là tấm gương phản ánh sự phát triển kinh tế của một nước Một nềnkinh tế phát triển là ở đó ngành dịch vụ phát triển và một trong những lĩnh vực dịch

vụ đi đầu đó là dịch vụ ngân hàng Huy động vốn là một trong các hoạt động thu hútkhách hàng đến với ngân hàng, tạo điều kiện cho khách hàng tiếp xúc, sử dụng cácdịch vụ tiện ích của ngân hàng Điều này không những làm tăng nguồn vốn huy độngcủa ngân hàng mà còn góp phần hình thành nên thói quen, phong cách giao dịch, sử

dụng các phương tiện giao dịch, thanh toán hiện đại, nhanh chóng, tiện lợi thông quacác dịch vụ, nghiệp vụ ngân hàng hiện đại.

2 Đối với ngân hàng thương mại

Hoạt động huy động vốn là cơ sở để ngân hàng thực hiện các hoạt động kinhdoanh của mình Nguồn vốn của NHTM bao gồm vốn chủ sở hữu và vốn huy động.Ngân hàng là một trung gian tài chính đi vay để thực hiện kinh doanh thu lợi nhuận.Nguồn vốn huy động là nguồn vốn chủ yếu và quan trọng giúp ngân hàng thực hiệncác hoạt động kinh doanh của mình Quy mô, cơ cấu vốn huy động sẽ trực tiếp quyếtđịnh đến quy mô và cơ cấu tín dụng của NHTM Các ngân hàng không thể cho vaydài hạn với quy mô lớn trong khi vốn huy động nhỏ và thời hạn ngắn

Thông qua hoạt động huy động vốn cũng thể hiện uy tín, quy mô, sức cạnh tranhcủa NHTM trên thị trường Bởi vốn huy động trên tổng nguồn vốn là một trong nhữngchỉ tiêu đánh giá khả năng cạnh tranh của ngân hàng Một ngân hàng có nguồn vốnngày càng gia tăng (đặc biệt là vốn dài hạn) khẳng định uy tín và sức cạnh tranh củamình Khách hàng có tin tưởng mới gửi tiền vào ngân hàng và nguồn vốn gia tăng thểhiện ngân hàng đó có vị thế trên thị trường Và điều này cũng sẽ tạo điều kiện tốt chongân hàng trong các lĩnh vực khác như nghiệp vụ cho vay, phát triển các sản phẩmmới,…

Huy động vốn giúp tăng cường mở rộng mối quan hệ giữa ngân hàng với ngânhàng và với các tổ chức tài chính khác trong nền kinh tế Sự liên kết, điều hòa vaymượn các nguồn vốn lẫn nhau sẽ làm gia tăng vòng quay của đồng tiền, tăng hiệu quả

sử dụng vốn trong nền kinh tế Các ngân hàng dư thừa vốn tạm thời sẽ có cơ hội chocác ngân hàng thiếu vốn tạm thời vay để lấy lãi Không những thế nhận thức được tầmquan trọng của nghiệp vụ huy động vốn trong hoạt động kinh doanh của mình cácngân hàng có thể liên kết, thỏa thuận với nhau mức lãi suất trần, sàn các phương thứchuy động để tránh xảy ra các cuộc chạy đua về lãi suất, các cuộc cạnh tranh gây thiệthại về kinh tế lẫn nhau

Tóm lại, hoạt động huy động vốn là cơ sở, tiền đề nó tạo ra nguồn vốn cho hoạtđộng kinh doanh của NHTM Nó tác động không chỉ cho vay, đầu tư và các nghiệp vụkinh doanh khác của NHTM mà còn ảnh hưởng sâu sắc đến nền kinh tế quốc dân

Nguồn vốn huy động của NHTM gia tăng thể hiện sự tích lũy tập trung vốn đạt hiệuquả cao tạo điều kiện để phát triển kinh tế đất nước Nhưng điều này sẽ hạn chế việcphát triển các cơ sở sản xuất, kinh doanh của tư nhân Lãi suất gia tăng sẽ thúc đẩynguồn vốn huy động gia tăng nhưng sẽ hạn chế đầu tư dân cư Như vậy có thể nói huyđộng vốn phù hợp với mục tiêu kinh doanh của ngân hàng và đáp ứng được nhu cầuphát triển của nền kinh tế thực sự là một vấn đề quan trọng không chỉ đối với các nhàngân hàng mà còn đối với các nhà hoạch định chính sách phát triển kinh tế của quốcgia.

2.1 Các nhân tố từ phía ngân hàng

a Uy tín, quy mô ngân hàng

Tạo được sự tin tưởng của khách hàng là một yếu tố quan trọng trong hoạt độngkinh doanh của ngân hàng Một ngân hàng phải trải qua quá trình hoạt động lâu dài đểxây dựng được hình ảnh quen thuộc và uy tín trong mắt khách hàng Uy tín và cácchính sách huy động thích hợp sẽ thu hút ngày càng nhiều khách hàng đến giao dịch.Khách hàng thường lựa chọn gửi tiền vào những ngân hàng có truyền thống lâu đờivới chất lượng dịch vụ đã được khẳng định qua nhiều năm Mức độ thâm niên và uytín của ngân hàng còn tạo điều kiện cho các khách hàng của mình có thể giao dịchrộng rãi với các đối tác, vì đối tác hoàn toàn tin tưởng uy tín của ngân hàng đặc biệttrong nghiệp vụ bảo lãnh hay thanh toán quốc tế…Uy tín ngân hàng được thể hiện bởitổng hợp rất nhiều yếu tố: hiệu quả hoạt động kinh doanh, năng lực tài chính, lượngvốn chủ sở hữu lớn, tỷ lệ an toàn vốn đạt tiêu chuẩn, đảm bảo khả năng thanh khoản,đáp ứng nhu cầu thanh toán chi trả bất cứ khi nào khách hàng gửi tiền yêu cầu Nângcao uy tín đồng thời với việc tăng cường quan hệ khách hàng thông qua các phươngtiện thông tin đại chúng, không chỉ tiếp cận thị trường trong nước mà các ngân hàngphải nâng cao uy tín trên cả thị trường quốc tế và mở rộng quan hệ hợp tác quốc tế

hướng phát triển của các NHTM nhằm tích cực thu hút đông đảo khách hàng Sảnphẩn dịch vụ của ngân hàng cung ứng càng đa dạng sẽ càng đáp ứng được nhu cầucủa khách hàng, do vậy sẽ thu hút được vốn từ dân cư, các doanh nghiệp, tổ chức xãhội Ngân hàng cần có những chính sách phù hợp để đa dạng hóa các dịch vụ đi đôivới nâng cao chất lượng của các hoạt động này nhằm mục đích thu hút ngày càngnhiều các nguồn vốn vào trong ngân hàng Ngày nay nhờ sự tiến bộ của công nghệthông tin đã xuất hiện nhiều sản phẩm dịch vụ mới liên quan đến hoạt động huy độngvốn của ngân hàng như dịch vụ ngân hàng tại nhà (Home banking), dịch vụ BSMS ,máy rút tiền tự động ATM, POS, thẻ tín dụng…Với những sản phẩm dịch vụ mới tỷ

lệ gửi tiền và thanh toán qua ngân hàng ngày càng tăng

c Đội ngũ cán bộ ngân hàng

Trình độ, năng lực cán bộ luôn ảnh hưởng đến hoạt động huy động vốn củaNHTM Họ chính là những người hoạch định chính sách phát triển kinh doanh củangân hàng: huy động và sử dụng vốn một cách hợp lý với mục tiêu an toàn và sinh lời.Đồng thời họ cũng là những người trực tiếp gặp gỡ, giao dịch với khách hàng Cáccán bộ, nhân viên ngân hàng cần nâng cao trình độ nghiệp vụ, phong cách, thái độphục vụ văn minh lịch sự tạo nên văn hóa riêng của ngân hàng

Ngày nay trong nền kinh tế thị trường với mức độ cạnh tranh trong lĩnh vựcngân hàng ngày càng gia tăng Cán bộ ngân hàng không những thực thi nghiệp vụnhanh chóng, chính xác, linh hoạt mà còn phải còn phải có kiến thức sâu rộng có thể

tư vấn cho khách hàng trong các lĩnh vực kinh doanh: mua bán ngoại tệ, kinh doanhchứng khoán,…Các ngân hàng không những cần phải nâng cao trình độ chuyên mônnghiệp vụ cho cán bộ, nhân viên của mình mà còn phải xây dựng mối quan hệ, kếthợp các phòng ban, các chính sách khuyến khích… tạo nên động lực lao động, khơidậy trí sáng tạo, niềm tự hào phát huy tốt nhất nội lực của ngân hàng nhằm xây dựnghình ảnh tốt trong tâm trí khách hàng

d Công nghệ ngân hàng

Ngày nay cùng với sự phát triển khoa học kỹ thuật thì công nghệ hiện đại luôn

là sự lựa chọn và cũng là mục tiêu phát triển của các NHTM Công nghệ góp phầnđưa dịch vụ ngân hàng tới khách hàng nhanh chóng, chính xác, thuận tiện, hiệu quả,

tiết kiệm chi phí Việc thay thế lực lượng lao động thủ công bằng hệ thống máy tínhhiện đại, nối mạng điện tử đã rút ngắn thời gian và chi phí cho các giao dịch chuyểntiền, thanh toán bù trừ chỉ còn vài giây đồng thời tăng tốc độ chu chuyển vốn trongnền kinh tế Với sự trợ giúp của công nghệ các loại hình dịch vụ mới đã ra đời nhưdịch vụ qua Internet, thẻ ATM, thanh toán lương tự động, chuyển tiền, chi trả kiều hốiWestem Union, Home – banking,…giúp cho công tác huy động vốn ngày càng đạthiệu quả cao Việc áp dụng tiến bộ của khoa học kỹ thuật giúp cho các ngân hàngnâng cao sức cạnh tranh và ngày càng đáp ứng nhu cầu của hội nhập quốc tế.

e Hoạt động Marketing ngân hàng

Marketing góp phần to lớn trong việc nâng cao chất lượng sản phẩm dịch vụ tạo

uy tín hình ảnh và tăng sức cạnh tranh của ngân hàng trên thị trường Các ngân hàngphải vận dụng đồng bộ chính sách Marketing hỗn hợp: chính sách sản phẩm, giá cả,phân phối và xúc tiến hỗn hợp Phải nghiên cứu thị trường để đưa ra chính sáchMarketing phù hợp trong từng giai đoạn phát triển của ngân hàng Chính sách sảnphẩm cần phải tạo được tính độc đáo, khác biệt của sản phẩm dịch vụ đồng thời kháchhàng dễ nhận biết được lợi ích của sự khác biệt đó Với chính sách giá cả thì chínhsách lãi suất chính là giá cả của sản phẩm, cần phải xây dựng một chính sách lãi suấthợp lý, linh hoạt hấp dẫn phù hợp với từng nhóm khách hàng Kết hợp với mạng lướiphân phối rộng khắp gồm các chi nhánh, điểm giao dịch khang trang, công nghệ hiệnđại, phong cách phục vụ văn minh lịch sự sẽ thu hút khách hàng lựa chọn sử dụng sảnphẩm dịch vụ của ngân hàng Các biện pháp xúc tiến hỗn hợp: quảng cáo, tiếp thị,phát tờ rơi, băng rôn, áp phích… sẽ làm cho khách hàng biết đến, hiểu hơn về dịch vụcủa ngân hàng, thuyết phục họ sử dụng sản phẩm dịch vụ và duy trì mối quan hệ giữangân hàng và khách hàng

f Chính sách lãi suất

Lãi suất chi trả càng cao càng có thể huy động được nguồn vốn lớn song lại làmgia tăng chi phí cho ngân hàng Một chính sách lãi suất thấp sẽ hạn chế khách hànggửi tiền vào ngân hàng gây khó khăn cho hoạt động tín dụng và đầu tư của ngân hàng

Vì vậy hoạch định được một chính sách lãi suất linh hoạt, hợp lý là vấn đề luôn đượcđặt ra đối với các NHTM Lãi suất huy động phù thuộc vào lãi suất cho vay, mặt bằng

lãi suất trên thị trường, mức lãi suất cơ bản do NHNN quy định, thời hạn khác nhaulãi suất phải khác nhau; mức độ rủi ro khác nhau lãi suất phải khác nhau; các đốitượng khác nhau lãi suất phải khác nhau…Do đó để gia tăng nguồn vốn các ngânhàng thường áp dụng chính sách đa dạng hóa lãi suất, các nhóm lãi suất sẽ phân biệttheo từng loại tiền, kỳ hạn, từng nhóm khách hàng, mục đích gửi tiền, theo quy mô…nhằm mục đích đáp ứng nhu cầu đa dạng của khách hàng Mỗi khách hàng khác nhau

có nhu cầu khác nhau khi giao dịch với khách hàng, các doanh nghiệp thường có nhucầu thanh toán và vay vốn qua ngân hàng; với các cá nhân tùy theo độ tuổi, nghềnghiệp… mà họ có nhu cầu gửi tiền, vay tiền hay sử dụng các dịch vụ của ngân hàng.Một chính sách lãi suất phù hợp cùng với các hình thức khuyến mại như quay số trúngthưởng, quà tặng… sẽ thu hút ngày càng nhiều khách hàng đến giao dịch với ngânhàng: gửi tiền, vay tiền, thanh toán góp phần gia tăng nguồn vốn của ngân hàng

g Mạng lưới, địa điểm hoạt động

Ngân hàng là một trong những loại hình kinh doanh mà địa điểm có vai trò quantrọng Đây là nơi đưa sản phẩm dịch vụ của ngân hàng đến với khách hàng Một ngânhàng có trụ sở, chi nhánh ở nơi đông dân cư, trung tâm kinh tế phát triển…sẽ thu hútđược nhiều khách hàng đến gửi tiền và vay tiền sẽ thúc đẩy hoạt động kinh doanh củangân hàng Trụ sở bề thế, tiện nghi hiện đại cùng với mạng lưới chi nhánh rộng khắp

sẽ là một ưu thế cạnh tranh so với các ngân hàng khác Kênh phân phối rộng sẽ tăngcường khả năng giao dịch, tiếp xúc giữa ngân hàng với các khách hàng Ngân hàng sẽ

có cơ hội huy động được mọi nguồn vốn kể cả nguồn vốn nhỏ lẻ, phân tán trong mọitầng lớp dân cư để nhằm đáp ứng mọi nhu cầu vay vốn, đầu tư giữa các cá nhân, tổchức trong nền kinh tế

Trong điều kiện hiện nay ngân hàng cần kết hợp các kênh phân phối truyềnthống gồm chi nhánh, đại lý, quầy, quỹ tiết kiệm với các dịch vụ ngân hàng hiện đạinhư Phone - banking, Home - banking, Internet - banking, POS, ATM… để mở rộnggiao dịch kinh doanh, gia tăng mạng lưới hoạt động, quảng bá hình ảnh thương hiệungân hàng tạo nên uy tín và niềm tin cho khách đến gửi tiền, giao dịch với ngânhàng…

h Chính sách tín dụng

Ngân hàng huy động vốn để cho vay và đầu tư vì vậy ngân hàng muốn có hiệuquả trong huy động vốn thì phải dựa trên chính sách tín dụng thích hợp được hoạchđịnh một cách cụ thể rõ ràng Hoạt động huy động và sử dụng vốn muốn đạt mục tiêuhiệu quả và an toàn thì phải dựa trên cung cầu về vốn và các yếu tố kinh tế, chính trị,

xã hội khác Ngân hàng có các hình thức huy động bằng cách phát hành kỳ phiếu, tráiphiếu với lãi suất hấp dẫn, huy động tiền gửi với nhiều thời hạn 1 tháng, 2 tháng, 3tháng, 6 tháng…12 tháng và trên 12 tháng để đáp ứng nhu cầu tín dụng của ngân hàngngắn hạn, trung hạn và dài hạn, cả nội tệ lẫn ngoại tệ Từ đó đáp ứng ngày càng tốthơn nhu cầu của khách hàng về thời hạn gửi tiền, về những lợi ích mà khách hàngnhận được nhằm thu hút khách hàng gửi tiền vào ngân hàng mình, tăng khả năng huyđộng vốn cho ngân hàng Bên cạnh đó, nếu hình thức cho vay của ngân hàng càng mởrộng sẽ buộc các ngân hàng phải tìm kiếm nguồn vốn cho chính mình, huy động thếnào cho phù hợp đáp ứng các nhu cầu vốn của xã hội Mục tiêu tăng trưởng nguồnvốn và tín dụng phải được tiến hành song song với nhau, tránh tình trạng thiếu vốn,mất cân đối nguồn vốn

Ngoài ra còn các nhân tố chủ quan từ phía ngân hàng khác như: tính chất sở hữucủa ngân hàng, bộ máy tổ chức các phòng ban, chiến lược kinh doanh của ngânhàng… đều tác động đến hoạt động kinh doanh của ngân hàng

2.2 Các nhân tố bên ngoài ngân hàng

a Các nhân tố từ phía khách hàng

Các yếu tố thuộc về tâm lý, thói quen, phong tục của người dân tác động rất lớnđến hiệu quả công tác huy động vốn của ngân hàng Các tiêu trí về độ tuổi, giới tính, họcvấn, thu nhập, môi trường làm việc liên quan đến việc lựa chọn sử dụng các hình thứcdịch vụ ngân hàng Nếu phân loại theo độ tuổi khách hàng gửi tiền tiết kiệm thì kháchhàng từ độ tuổi từ 18 đến 28 thường chiếm tỷ trọng thấp Thông thường các khách hàngtrẻ tuổi có tâm lý thích khám phá mới lạ nên các dịch vụ có ứng dụng khoa học côngnghệ như Internet, mạng di động thu hút khách hàng trẻ hơn Khi có học vấn cao sẽ dễdàng tiếp cận và sử dụng các kênh dịch vụ điện tử Môi trường làm việc có đầy đủ điềukiện thực hiện các giao dịch là tiền đề để thúc đẩy khách hàng lựa chọn các giao dịchthích hợp với công việc tại công sở, văn phòng Thời vụ chi tiêu, thu nhập cũng ảnh

hưởng đến lượng tiền gửi tại ngân hàng Vào cuối năm mọi người thường rút tiền để tiêudùng hơn các thời điểm khác trong năm; thu nhập của người dân cao sẽ tạo điều kiện đểcác ngân hàng gia tăng lượng tiền gửi hơn là những khu vực dân cư có thu nhập thấp.Đối với các tổ chức kinh tế, thời vụ sản xuất kinh doanh có ảnh hưởng đến quy môtiền gửi tại các ngân hàng, do nhu cầu gửi tiền rút tiền biến động Thông thường thờiđiểm cuối năm là thời gian các doanh nghiệp cần rút tiền nhiều để thanh toán, chi trảhàng hóa, dịch vụ, giải ngân cho các dự án đầu tư.

Trong chiến lược khách hàng, các NHTM cần phát huy tối đa khả năng tiếp cậnkhách hàng trên cơ sở thu thập những thông tin phản hồi để có những điều chỉnh kịp thờiđối với sản phẩm, đa dạng hóa sản phẩm và nâng cao chất lượng dịch vụ

b Các nhân tố từ phía nền kinh tế

Chính sách quản lý kinh tế vĩ mô

Chính sách phát triển kinh tế xã hội cùng với các chính sách quản lý kinh tế

vĩ mô có ảnh hưởng rất lớn đến hoạt động của NHTM Công cuộc CNH – HĐHcủa đất nước cần rất nhiều nguồn vốn đầu tư đã và đang tạo ra áp lực lên hoạtđộng huy động vốn của NHTM Chính sách mở cửa của nhà nước với Luật đầu tưnước ngoài, các hiệp định thương mại giữa VN và các quốc gia trên thế giới thuhút vốn đầu tư nước ngoài tạo điều kiện cho huy động vốn bằng ngoại tệ ở trongnước Xu hướng toàn cầu hóa nền tài chính quốc tế cùng với sự gia tăng các ngânhàng trong và ngoài nước, các tổ chức tài chính phi ngân hàng như Bưu điện, Bảohiểm, Công ty Tài chính… tạo ra một sức ép cạnh tranh tới hoạt động kinh doanhđặc biệt là huy động vốn của các NHTM

Công cụ chính sách tiền tệ hiện nay NHNN quy định mức lãi suất cơ bản –mức lãi suất có tính chất dự báo, định hướng cung cầu về vốn để cho các NHTMlàm cơ sở để xác định các mức lãi suất của mình NHNN sử dụng hợp lý các công

cụ khác của chính sách tiền tệ như tỷ lệ dự trữ bắt buộc, tỷ giá hối đoái… nhằmđiều tiết lượng tiền cung ứng, tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh cho các tổchức tín dụng

Chính sách kinh tế của Nhà nước nhằm ưu tiên hay hạn chế sự phát triểnmột ngành hay một lĩnh vực nào đó để đảm bảo sự cân đối trong nền kinh tế cũng

ảnh hưởng đến hoạt động của ngân hàng, trong đó tác động trực tiếp đến khảnăng thu hút vốn của ngân hàng từ nền kinh tế.

Môi trường pháp lý

Hoạt động huy động vốn là một trong các hoạt động ngân hàng chịu sự điềutiết khắt khe của các quy định pháp luật như tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu sẽ giớihạn quy mô vốn huy động mỗi NHTM trên cơ sở căn cứ vào vốn chủ sở hữu.Theo khuyến cáo của Ủy ban Basel về giám sát ngân hàng và cũng theo quy địnhhiện hành của NHNN Việt Nam, tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu (tỷ lệ giữa vốn chủ sởhữu và tài sản có – kể cả các cam kết ngoại bảng, đã được điều chỉnh theo rủi ro)nên bằng 8% để đảm bảo an toàn trong hoạt động của ngân hàng Bên cạnh đó,nghiệp vụ huy động vốn chịu tác động trực tiếp của các luật như: Luật các tổchức tín dụng, Luật Ngân hàng Nhà nước, Bộ Luật dân sự… bao gồm các quyđịnh về tỷ lệ huy động vốn so với vốn tự có, quy định việc phát hành kỳ phiếu,trái phiếu, các quy định cụ thể trong từng thời kỳ về lãi suất, dự trữ, hạn mức…tác động đến quy mô, cơ cấu nguồn vốn

Môi trường pháp lý đồng bộ, hoàn thiện sẽ đảm bảo cho hệ thống ngân hànghoạt động năng động, tự chủ, lành mạnh, an toàn, hiệu quả, tạo điều kiện thuậnlợi cho hệ thống NHTM huy động được tối đa các nguồn vốn trong và ngoàinước

Môi trường kinh tế

Huy động vốn và sử dụng vốn của ngân hàng chịu tác động trực tiếp củamột số chỉ tiêu kinh tế như tốc độ tăng trưởng của nền kinh tế quốc dân, mức thunhập của người dân, tình trạng thất nghiệp, tỷ lệ lạm phát…Trong điều kiện nềnkinh tế phát triển hưng thịnh, thu nhập dân cư cao và ổn định thì nguồn tiền vàocác ngân hàng cũng ổn định, số vốn huy động được dồi dào, cơ hội đầu tư cũngnhiều hơn Nếu nền kinh tế đang suy thoái thì khả năng khai thác vốn bị hạn chế,đồng thời ngân hàng cũng khó khăn trong việc cấp tín dụng và đầu tư

Mức độ cạnh tranh giữa các ngân hàng với nhau và với các tổ chức tài chínhphi ngân hàng có ảnh hưởng mạnh mẽ đến không chỉ hoạt động huy động vốn màbao gồm tất cả hoạt động của NHTM Nhìn chung cạnh tranh càng gay gắt thì

càng bất lợi cho các ngân hàng, ít nhất là ở việc gia tăng chi phí và sự thu hẹp giá

cả đầu ra Cạnh tranh tạo ra cơ hội và thách thức cho mỗi ngân hàng, có thể sẽ

mở rộng được thị phần cả đầu ra và đầu vào của mình, ngược lại sẽ bị thu hẹpquy mô hoạt động và có thể dẫn tới phá sản

Sự phát triển của thị trường tài chính đặc biệt là Thị trường chứng khoáncũng là một yếu tố ảnh hưởng đến khả năng huy động vốn của NHTM Thịtrường chứng khoán phát triển sẽ là một kênh huy động vốn rất cạnh tranh đối vớiNHTM do những ưu điểm của việc đầu tư trực tiếp, khả năng mua đi bán lạitương đối dễ dàng các chứng khoán và nhiều tiện ích khác của Thị trường chứngkhoán Nhưng nhờ có Thị trường chứng khoán, ngân hàng thực hiện các đợt pháthành giấy nhận nợ một cách nhanh chóng, tiết kiệm và chuyên nghiệp hơn; kỳphiếu, trái phiếu ngân hàng cũng trở nên có tính thanh khoản cao hơn Do vậy,việc huy động vốn của NHTM bằng việc phát hành các giấy nhận nợ trở nên hiệuquả hơn Ngoài ra, sự am hiểu về lĩnh vực chứng khoán cộng với những điều kiệnsẵn có, NHTM có thể kinh doanh chứng khoán và cung cấp cho các chủ thể thamgia thị trường chứng khoán hàng loạt các dịch vụ liên quan như: môi giới chứngkhoán, tư vấn đầu tư chứng khoán, quản lý danh mục đầu tư chứng khoán…Đây

là những dịch vụ đem lại lợi nhuận cho khách hàng đồng thời ngân hàng cũng thuđược phí dịch vụ

Văn hóa – xã hội

Các yếu tố kinh tế, chính trị, pháp luật có ảnh hưởng rất lớn đến mọi hoạtđộng kinh doanh của NHTM song chúng ta không thể không kể đến các yếu tốvăn hóa – xã hội Thói quen, phong tục, tập quán, những dư luận xã hội, cácphương tiện thông tin đại chúng… là các nhân tố tác động hàng ngày đến hoạtđộng kinh doanh của NHTM Một ngân hàng nếu chỉ gặp khó khăn nhỏ trong bất

kỳ lĩnh vực kinh doanh nào như đối tác kinh doanh của ngân hàng bị kiện, thua

lỗ, phá sản hay có dư luận không tốt về bất kỳ thành viên nào của hội đồng quảntrị Sự phá sản của các ngân hàng là điều không thể tránh khỏi nếu mọi người dânđều mất niềm tin vào ngân hàng và thực tế trên thế giới đã có những hiện tượngtrên xảy ra Với sự phát triển của các phương tiện thông tin đại chúng, những vấn

đề quan tâm của người dân nhanh chóng được cập nhật – đây được coi là nhữnggiám sát viên của nền kinh tế nói chung và ngân hàng nói riêng Vì vậy tất cảnhững hoạt động của Đảng, Chính phủ, các cơ quan, ban, ngành và của từng ngânhàng… đều được phản ánh trung thực, đầy đủ trên mạng, báo chí, đài, ti vi…nhằm chuyển những thông tin mới nhất, nhanh chóng, kịp thời đến đông đảo quầnchúng Một ngân hàng có uy tín, dư luận xã hội tốt, năng lực tài chính vững mạnh

sẽ dễ dàng triển khai các nghiệp vụ huy động vốn hơn các ngân hàng có uy tín vànăng lực tài chính kém hơn

Mặt khác những thói quen trong tiêu dùng: thanh toán bằng thẻ hay bằngtiền mặt; cất trữ tiền tại nhà, gửi vào ngân hàng hay đầu tư chứng khoán đều ảnhhưởng đến hoạt động huy động vốn của NHTM Một đất nước có thanh toán vàcất trữ bằng tiền mặt không chỉ ở các bộ phận dân cư mà thậm chí cả một số các

tổ chức kinh tế - xã hội (vì nhiều lý do khác nhau như: tính bí mật, hoạt độngkinh tế ngầm, trốn thuế, sự nghèo nàn của các dịch vụ ngân hàng) đã làm hạn chếkhả năng huy động vốn của các NHTM Dân cư nắm trong tay một lượng vốn lớn

và nếu tạo lập được cho họ thói quen sử dụng các dịch vụ ngân hàng, cũng nhưthỏa mãn được yếu tố tâm lý, tập quán của họ các NHTM sẽ huy động đượcnguồn vốn đầy tiềm năng này

CHƯƠNG II:

THỰC TRẠNG HUY ĐỘNG VỐN TẠI CHI NHÁNH NGÂN HÀNG

ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN SƠN LA

I Sơ lược về chi nhánh Ngân hàng Đầu tư và Phát triển tỉnh Sơn La

1 Quá trình hình thành, phát triển của chi nhánh NHĐT và PT tỉnh Sơn La

1.1 Giới thiệu về đơn vị:

Ngày 26/4/1957, Thủ tướng Chính phủ ký Quyết định số 177/TTg thành

lập Ngân hàng Kiến thiết Việt Nam, tiền thân của Ngân hàng Đầu tư và Pháttriển Việt Nam - Một Ngân hàng thương mại quốc doanh lớn nhất trong hệthống Ngân hàng Việt Nam Là một Chi nhánh của hệ thống Ngân hàng Đầu tư

và Phát triển Việt Nam, Ngân hàng Đầu tư và Phát triển tỉnh Sơn La được thànhlập năm 1957 với tên gọi Phòng cấp phát vốn thuộc Ty tài Chính Sơn La Năm

1976 tách ra thành chi hàng kiến thiết tỉnh Sơn La Năm 1988 đổi tên thànhNgân hàng đầu tư và xây dựng tỉnh Sơn La Năm 1990 được thành lập lại theoQuyết định số 105/NH-QĐ ngày 26/11/1990 của Thống đốc Ngân hàng Nhànước Việt Nam với tên gọi Ngân hàng Đầu tư và Phát triển tỉnh Sơn La

1.2 Lịch sử hình thành Chi nhánh Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Sơn La.

Kể từ ngày thành lập đến nay Ngân hàng Đầu tư và Phát triển tỉnh Sơn La

đã thực hiện tốt vai trò quản lý, cấp phát vốn ngân sách cho các công trình xâydựng cơ bản thời kỳ 1994 trở về trước Từ năm 1995 lại đây, chi nhánh từngbước chuyển sang kinh doanh đa năng tổng hợp về tiền tệ, tín dụng và dịch vụngân hàng theo cơ chế thị trường có sự quản lý của nhà nước Chi nhánh đã bámsát các Nghị quyết, chính sách của đảng và nhà nước, phương hướng nhiệm vụ

của ngành và tỉnh, luôn đổi mới để thích ứng với kinh tế thị trường, cùng vớicác tổ chức tín dụng trên địa bàn nâng cao hiệu quả đầu tư xây dựng cơ bản vàđầu tư phát triển kinh tế xã hội của tỉnh

Về công tác huy động nguồn vốn, chi nhánh đã tích cực huy động vốntạm thời nhàn rỗi của các thành phần kinh tế, các tầng lớp dân c ư trên địa bànvới nhiều hình thức đa dạng, phong phú và đi vay vốn trung ương để đầu tư

phát triển kinh tế XH của tỉnh

Trong việc phát triển các dịch vụ: Chi nhánh đã tích cực và chủ động đưa

ra thị trượng các sản phẩm tốt nhất, đa dạng và phóng phú để đáp ứng nhu cầu

sử dụng của khách hàng

Hiện nay Chi nhánh là Ngân hàng duy nhất trên địa bàn thực hiện giaodịch một cửa và áp dụng hệ thống quản lý chất lượng ISO 9001-2000

Ngân hàng Đầu tư và Phát triển tỉnh Sơn La là một đơn vị thành viên của

hệ thống Ngân hàng Đầu tư và phát triển Việt nam kinh doanh trực tiếp, đượcquản lý, sử dụng vốn tài sản, các nguồn lực của Ngân hàng Đầu tư và phát triểnViệt nam và các nguồn lực huy động, tiếp nhận và đi vay theo quy định củapháp luật và hướng dẫn của ngân hàng Đầu tư và phát triển Việt Nam để thựchiện nhiệm vụ được giao

Với tư cách là một thành viên thuộc Ngân hàng Đầu tư và Phát triển ViệtNam, sự hình thành và phát triển cũng như chức năng, nhiệm vụ của chi nhánhNgân hàng Đầu tư và Phát triển Sơn La không tách rời khỏi sự đi lên và pháttriển chung của toàn ngành

2 Cơ cấu tổ chức của chi nhánh Ngân hàng đầu tư và phát triển Sơn La

2.1 Mô hình tổ chức của Chi nhánh

Được chia làm: 7 Phòng nghiệp vụ, 2 Phòng giao dịch và 1 tổ nghiệp vụ

- Phòng giao dịch Mường La

- Tổ Quản lý và dịch vụ kho quỹ

Các khối của chi nhánh được tổ chức sắp xếp, có sự phân định rõ các chứcnăng nhiệm vụ của từng khối, phòng, tổ Từ đó thực hiện chuyên môn hoá sâu trongtừng lĩnh vực hoạt động của chi nhánh

2.2 Chức năng nhiệm vụ của các phòng ban

Phòng QLRR

Phòng Quản

lý tín dụng

Phòng DVKH

Tổ Tiền tệ - Kho quỹ

Phòng Tài chính - KT

Phòng TC-HC

Phòng KHTH-Điện toán

P Giao dịch Mộc Châu

Phòng giao dịch Mường La

a Chức năng chung của các Phòng

1 Đầu mối đề xuất, tham mưu, giúp việc Giám đốc chi nhánh xây dựng kếhoạch, chương trình công tác, các biện pháp, giải pháp triển khai nhiệm vụ thuộcchức năng nhiệm vụ được phân giao, các văn bản hướng dẫn, pháp chế thuộc lĩnhvực nghiệp vụ được giao

2 Chủ động tổ chức triển khai nhiệm vụ được giao; trực tiếp thực hiện, xử

lý, tác nghiệp các nghiệp vụ thuộc lĩnh vực được giao, theo đúng quy chế, thẩmquyền, quy trình nghiệp vụ, góp phần vào việc hoàn thành nhiệm vụ kinh doanhcủa toàn Chi nhánh

Chịu trách nhiệm hoàn toàn về tính tuân thủ đúng đắn chính xác, trung thựcđảm bảo an toàn, hiệu quả trong phạm vi nghiệp vụ của Phòng được giao, gópphần đảm bảo an toàn và nâng cao hiệu quả hoạt động của toàn Chi nhánh

3 Phối hợp chặt chẽ với các đơn vị khác trong Chi nhánh theo quy trìnhnghiệp vụ; chịu trách nhiệm về những ý kiến tham gia theo chức năng, nhiệm vụcủa Phòng về nghiệp vụ và các vấn đề chung của Chi nhánh

4 Tổ chức lưu trữ hồ sơ, quản lý thông tin (thu thập, xử lý, lưu trữ, phântích, bảo mật, cung cấp…)

5 Thường xuyên cải tiến phương pháp làm việc, đào tạo, rèn luyện cán bộ

về phong cách giao dịch, kỹ năng nghiệp vụ và đạo đức nghề nghiệp để nâng caochất lượng phục vụ khách hàng, đáp ứng yêu cầu phát triển

6 Xây dựng tập thể đoàn kết vững mạnh, tuân thủ nội quy lao động thựchiện tốt công tác đào tạo cán bộ của phòng để góp phần phát triển nguồn lực nhânlực của Chi nhánh

b Nhiệm vụ cụ thể của các Phòng nghiệp vụ

1 Nhiệm vụ chính của phòng quan hệ khách hàng:

* Công tác tiếp thị và phát triển quan hệ khách hàng:

- Tham mưu, đề xuất chính sách, kế hoạch phát triển quan hệ khách hàng

- Trực tiếp tiếp thị và bán sản phẩm (sản phẩm bán buôn, bán lẻ, tài trợthương mại, dịch vụ ):

- Chịu trách nhiệm thiết lập, duy trì và phát triển quan hệ hợp tác với kháchhàng và bán sản phẩm của ngân hàng:

* Công tác tín dụng:

- Trực tiếp đề xuất hạn mức, giới hạn tín dụng và đề xuất tín dụng:

- Theo dõi, quản lý tình hình hoạt động của khách hàng Kiểm tra giám sátquá trình sử dụng vốn vay, tài sản đảm bảo nợ vay Đôn đốc khách hàng trả nợgốc, lãi đúng hạn

- Phân loại, rà soát phát hiện rủi ro Lập báo cáo phân tích, đề xuất cácbiện pháp phòng ngừa, xử lý rủi ro Thực hiện xếp hạng tín dụng nội bộ chokhách hàng theo quy định và tham gia ý kiến về việc trích lập dự phòng rủi rotín dụng

- Tiếp nhận, kiểm tra hồ sơ đề nghị miễn, giảm lãi, đề xuất miễn, giảm lãi

và chuyển Phòng Quản lý rủi ro xử lý tiếp theo quy định

- Tuân thủ các giới hạn hạn mức tín dụng của ngân hàng đối với kháchhàng Theo dõi việc sử dụng hạn mức của khách hàng

* Công tác tài trợ dự án

- Trực tiếp thẩm định các chỉ tiêu tài chính, kinh tế, kỹ thuật, hiệu quả dự

án của khách hàng Chịu trách nhiệm lập báo cáo đề xuất tài trợ dự án trìnhLãnh đạo, chuyển Phòng Quản lý rủi ro trình cấp có thẩm quyền phê duyệt

- Chịu trách nhiệm phát triển nghiệp vụ tài trợ dự án Tìm kiếm dự án tốtcủa các khách hàng hiện tại và khách hàng tiềm năng Tư vấn, giới thiệu chokhách hàng lựa chọn sản phẩm, phương thức tài trợ, phương án thu xếp tàichính và các điều kiện cần đáp ứng

2 Nhiệm vụ chính của Phòng Quản lý rủi ro:

* Công tác quản lý tín dụng

- Tham mưu đề xuất chính sách, biện pháp phát triển và nâng cao chất lượnghoạt động tín dụng:

- Quản lý, giám sát, phân tích, đánh giá rủi ro tiềm ẩn đối với danh mục tíndụng của chi nhánh; duy trì và áp dụng hệ thống đánh giá, xếp hạng tín dụng vàoviệc quản lý danh mục.

- Đầu mối nghiên cứu, đề xuất trình lãnh đạo phê duyệt hạn mức, điềuchỉnh hạn mức, cơ cấu, giới hạn tín dụng cho từng ngành, từng nhóm và từngkhách hàng phù hợp với chỉ đạo của BIDV và tình hình thực tế tại Chi nhánh.Kiểm tra việc thực hiện giới hạn tín dụng của các Phòng liên quan và đề xuất xử lýnếu có vi phạm

- Đầu mối đề xuất trình Giám đốc kế hoạch giảm nợ xấu của Chi nhánh, củakhách hàng và phương án cơ cấu lại các khoản nợ vay của khách hàng theo quyđịnh

- Giám sát việc phân loại nợ và trích lập dự phòng rủi ro; tổng hợp kết quảphân loại nợ và trích lập dự phòng rủi ro gửi Phòng tài chính kế toán để lập cân đối

kế toán theo quy định…

- Đầu mối phối hợp với các bộ phận liên quan thực hiện đánh giá tài sảnđảm bảo theo đúng quy định của BIDV

- Thu thập, quản lý thông tin về tín dụng, thực hiện các báo cáo về công táctín dụng và chất lượng tín dụng của chi nhánh; lập báo cáo phân tích thực trạng tàisản đảm bảo nợ vay của chi nhánh

* Công tác quản lý rủi ro tín dụng

- Tham mưu, đề xuất xây dựng các quy định, biện pháp quản lý rủi ro tíndụng

- Trình lãnh đạo cấp tín dụng, bảo lãnh cho khách hàng

- Phối hợp, hỗ trợ Phòng Quan hệ khách hàng để phát hiện, xử lý cáckhoản nợ có vấn đề

- Chịu trách nhiệm hoàn toàn về việc thiết lập, vận hành, thực hiện và kiểmtra, giám sát hệ thống quản lý rủi ro của Chi nhánh Chịu trách nhiệm về an toàn,

chất lượng, giảm thiểu rủi ro trong hoạt động tín dụng theo phạm vi nhiệm vụ đượcgiao Đảm bảo mọi khoản tín dụng được cấp ra tuân thủ đúng quy định về quản lýrủi ro và trong mức chấp nhận rủi ro của BIDV

* Công tác quản lý rủi ro tác nghiệp

- Hướng dẫn, hỗ trợ các phòng nghiệp vụ trong Chi nhánh tự kiểm tra vàphối hợp thực hiện việc đánh giá, rà soát, phát hiện rủi ro tác nghiệp ở các phòng,các sản phẩm hiện có hoặc tiềm ẩn

- Áp dụng hệ thống quản lý, đo lường rủi ro để đo lường và đánh giá các rủi

ro tác nghiệp xảy ra tại chi nhánh và đề xuất giải pháp xử lý các sự cố rủi ro pháthiện được

- Xây dựng, quản lý dữ liệu thông tin về rủi ro tác nghiệp tại chi nhánh

* Công tác phòng chống rửa tiền:

- Tiếp thu, phổ biến các văn bản quy định, quy chế về phòng chống rửa tiềncủa Nhà nước và của BIDV Tham mưu cho Giám đốc chi nhánh về việc hướngdẫn thực hiện trong Chi nhánh

- Hướng dẫn, kiểm tra, hỗ trợ Phòng Dịch vụ khách hàng và các phòng liênquan thực hiện công tác phòng chống rửa tiền

- Thực hiện chế độ báo cáo định kỳ, đột xuất theo quy định

* Công tác quản lý hệ thống chất lượng ISO:

- Là đầu mối phối hợp xây dựng quy trình quản lý hệ thống chất lượng theocác tiêu chuẩn ISO tại Chi nhánh

- Xây dựng và đề xuất với Giám đốc các chương trình cải tiến hệ thốngquản lý chất lượng; đo lường mức độ đáp ứng sự hài lòng của khách hàng

- Xây dựng kế hoạch và phối hợp thực hiện kế hoạch triển khai, kiểm tra,đánh giá, duy trì hệ thống quản lý chất lượng tại các đơn vị trong Chi nhánh

- Phối hợp với các tổ chức để đánh giá cấp chứng nhận duy trì hệ thốngquản lý chất lượng; tổng hợp kết quả đánh giá hệ thống chất lượng của Chi nhánh.

* Công tác kiểm tra nội bộ

- Tham mưu, giúp việc cho Giám đốc chi nhánh:

- Đầu mối phối hợp với đoàn kiểm tra của BIDV và các cơ quan có thẩmquyền để tổ chức các cuộc kiểm tra, thanh tra, kiểm toán tại Chi nhánh theo quyđịnh

- Đầu mối tiếp nhận, tham mưu cho Giám đốc chi nhánh xử lý các đơn thưkhiếu nại, tố cáo phát sinh tại đơn vị liên quan đến sự việc và cán bộ thuộc thẩmquyền xử lý của Giám đốc chi nhánh theo quy định của pháp luật và của BIDV

- Thực hiện các báo cáo, thống kê liên quan đến hoạt động kiểm tra, giámsát, phòng chống tham nhũng, tội phạm theo quy định

- Thực hiện chế độ báo cáo định kỳ, đột xuất về công tác quản lý tín dụng

và xử lý nợ

3 Nhiệm vụ chính của Phòng Quản trị tín dụng

- Trực tiếp thực hiện tác nghiệp và quản trị cho vay, bảo lãnh đối với kháchhàng theo quy định, quy trình của BIDV và của Chi nhánh:

- Thực hiện tính toán trích lập dự phòng rủi ro theo kết quả phân loại nợcủa Phòng Quan hệ khách hàng theo đúng các quy định của BIDV; gửi kết quả choPhòng Quản lý rủi ro để thực hiện rà soát, trình cấp có thẩm quyền quyết định

- Chịu trách nhiệm hoàn toàn về an toàn trong tác nghiệp của Phòng; tuânthủ đúng quy trình kiểm soát nội bộ trước khi giao dịch được thực hiện Giám sátkhách hàng tuân thủ các điều kiện của hợp đồng tín dụng

4 Nhiệm vụ chính của các Phòng Dịch vụ khách hàng:

- Trực tiếp quản lý tài khoản và giao dịch với khách hàng

- Kiểm tra tính pháp lý, tính đầy đủ, đúng đắn của các chứng từ giao dịch

- Thực hiện đúng các quy định, quy trình nghiệp vụ, thẩm quyền và các quyđịnh về bảo mật trong mọi hoạt động giao dịch với khách hàng.

- Thực hiện đầy đủ các biện pháp kiểm soát nội bộ trước khi hoàn tất mộtgiao dịch với khách hàng

- Chịu trách nhiệm hoàn toàn về việc tự kiểm tra tính tuân thủ các quy địnhcủa Nhà nước và của BIDV trong hoạt động tác nghiệp của Phòng, đảm bảo antoàn về tiền và tài sản của ngân hàng và khách hàng

- Trực tiếp thực hiện tác nghiệp các giao dịch tài trợ thương mại với kháchhàng

- Chịu trách nhiệm về việc phát triển và nâng cao hiệu quả hợp tác kinhdoanh đối ngoại của Chi nhánh; chịu trách nhiệm về tính chính xác, đúng đắn, đảmbảo an toàn tiền vốn tài sản của Chi nhánh, của BIDV và của khách hàng trong cácgiao dịch kinh doanh đối ngoại

5 Nhiệm vụ chính của Tổ Quản lý và dịch vụ kho quỹ

- Trực tiếp thực hiện nghiệp vụ về quản lý kho và xuất, nhập quỹ:

- Chịu trách nhiệm: Đề xuất, tham mưu với Giám đốc chi nhánh về các biệnpháp, điều kiện đảm bảo an toàn kho, quỹ và an ninh tiền tệ; phát triển các dịch vụ

về kho quỹ; thực hiện đúng quy chế, qui trình quản lý kho quỹ Chịu trách nhiệmhoàn toàn về đảm bảo an toàn kho quỹ và an ninh tiền tệ, bảo đảm an toàn tài sảncủa Chi nhánh, của BIDV và của khách hàng

6 Nhiệm vụ chính của Phòng Kế hoạch - Tổng hợp:

* Công tác kế hoạch - tổng hợp:

- Thu thập thông tin phục vụ công tác kế hoạch - tổng hợp:

- Tham mưu, xây dựng kế hoạch phát triển và kế hoạch kinh doanh:

- Tổ chức triển khai kế hoạch kinh doanh:

- Theo dõi tình hình thực hiện kế hoạch kinh doanh:

- Giúp việc Giám đốc quản lý, đánh giá tổng thể hoạt động kinh doanh củaChi nhánh:

* Công tác nguồn vốn:

- Đề xuất và tổ chức thực hiện điều hành nguồn vốn; chính sách biện pháp,giải pháp phát triển nguồn vốn và các biện pháp giảm chi phí vốn để góp phầnnâng cao lợi nhuận Đề xuất các biện pháp, giải pháp về lãi xuất, về huy động vốn

và điều hành vốn phù hợp với chính sách chung của BIDV và tình hình thực tiễntại Chi nhánh Đề xuất các biện pháp nâng cao hiệu suất sử dụng nguồn vốn theochủ trương và chính sách của Chi nhánh, của BIDV

- Trực tiếp thực hiện nghiệp vụ kinh doanh tiền tệ với khách hàng theo quyđịnh và trình Giám đốc chi nhánh giao hạn mức mua bán ngoại tệ cho các phòng

có liên quan

- Giới thiệu các sản phẩm huy động vốn, sản phẩm kinh doanh tiền tệ vớikhách hàng Hỗ trợ các bộ phận kinh doanh khác để bán sản phẩm; cung cấp cácthông tin về thị trường, giá vốn để các phòng liên quan xử lý trong hoạt động kinhdoanh

- Chịu trách nhiệm quản lý các hệ số an toàn trong hoạt động kinh doanh,đảm bảo khả năng thanh toán, trạng thái ngoại hối của Chi nhánh Chịu tráchnhiệm về việc thực hiện đúng các quy định về công tác nguồn vốn tại Chi nhánh

* Công tác Điện toán

- Trực tiếp thực hiện theo đúng thẩm quyền, đúng quy định, quy trình côngnghệ thông tin tại Chi nhánh:

- Hướng dẫn, đào tạo, hỗ trợ, kiểm tra các phòng, các đơn vị trực thuộc chinhánh, các cán bộ trực tiếp sử dụng để vận hành thành thạo, đúng thẩm quyền,

chấp hành quy định và quy trình của BIDV trong lĩnh vực công nghệ thông tin Hỗtrợ các khách hàng lớn sử dụng các dịch vụ có tiện ích và ứng dụng công nghệ cao.

- Phối hợp với Trung tâm Công nghệ thông tin để:

- Cùng với Trung tâm Công nghệ thông tin chịu trách nhiệm về việc: Đảmbảo hệ thống tin học tại Chi nhánh vận hành liên tục, thông suốt trong mọi tìnhhuống, phục vụ yêu cầu kinh doanh của chi nhánh và toàn hệ thống Bảo mật thôngtin, đảm bảo an ninh mạng, an toàn thông tin của Chi nhánh góp phần bảo về anninh chung của toàn hệ thống

7 Nhiệm vụ chính của Phòng Tài chính - Kế toán

- Quản lý và thực hiện công tác hạch toán kế toán chi tiết, kế toán tổng hợp

- Thực hiện công tác hậu kiểm đối với hoạt động tài chính kế toán của chinhánh (bao gồm cả các phòng giao dịch):

- Thực hiện nhiệm vụ quản lý, giám sát tài chính:

- Đề xuất tham mưu với Giám đốc chi nhánh về việc hướng dẫn thực hiệnchế độ tài chính, kế toán, xây dựng chế độ, biện pháp quản lý tài sản, định mức vàquản lý tài chính, tiết kiệm chi tiêu nội bộ, hợp lý và đúng chế độ Đề xuất phâncấp ủy quyền đối với các phòng giao dịch

- Kiểm tra định kỳ, đột xuất việc chấp hành chế độ, quy chế, quy trìnhtrong công tác kế toán, luân chuyển chứng từ và chi tiêu tài chính của các Phònggiao dịch và các phòng nghiệp vụ tại Chi nhánh theo quy định

- Thực hiện quản lý thông tin khách hàng: Kiểm soát thông tin khách hàng

do bộ phận khởi tạo hồ sơ thông tin khách hàng khai báo vào phân hệ CIF; Đượcquyền chỉnh sửa, bổ sung, cập nhật một số thông tin khách hàng trên phân hệ CIF

theo quy định Quét, quản lý, bảo mật chữ ký, mẫu dấu, hình ảnh (SVS), phê duyệtchữ ký mẫu dấu và cập nhật các thông tin vào hệ thống.

8 Nhiệm vụ chính của Phòng Tổ chức Hành chính.

* Công tác tổ chức - nhân sự:

- Phổ biến, quán triệt các văn bản quy định, hướng dẫn và quy trình nghiệp

vụ liên quan đến công tác tổ chức, quản lý nhân sự và phát triển nguồn nhân lựccủa Nhà nước và của BIDV đến toàn thể CBCNV trong Chi nhánh

- Tham mưu, đề xuất với Giám đốc về triển khai thực hiện công tác tổ chức

- nhân sự và phát triển nguồn nhân lực theo đúng quy định, quy trình nghiệp vụcủa Nhà nước và của BIDV, phù hợp với quy mô và tình hình thực tế tại Chinhánh:

- Hướng dẫn các Phòng, Tổ thuộc Trụ sở chi nhánh và các đơn vị trực thuộcthực hiện công tác quản lý cán bộ và quản lý lao động

- Tổ chức triển khai thực hiện và quản lý công tác thi đua khen thưởng củachi nhánh theo quy định

- Đầu mối thực hiện công tác chính sách đối với cán bộ đương chức và cán

bộ nghỉ hưu của Chi nhánh

- Đầu mối hoàn tất thủ tục pháp lý liên quan đến việc thành lập, chấm dứthoạt động của Phòng giao dịch;

- Quản lý hồ sơ (sắp xếp, lưu trữ, bảo mật) hồ sơ cán bộ Hướng dẫn cán bộ

kê khai lý lịch, kê khai tài sản (đối với cán bộ thuộc chức danh phải kê khai), bổsung lý lịch hàng năm theo quy định Quản lý thông tin (lưu trữ, bảo mật, cungcấp ) và lập các báo cáo liên quan đến công tác tổ chức cán bộ theo quy định;

- Xây dựng, thông báo chương trình công tác và lịch làm việc của Ban giámđốc đến các đơn vị liên quan Theo dõi, tổng hợp tình hình thực hiện chương trìnhcông tác và ý kiến chỉ đạo của Ban giám đốc đối với các đơn vị phục vụ công tácđiều hành của Ban giám đốc.

- Tham mưu, đề xuất với Giám đốc chi nhánh xây dựng nội quy, quy chế

về công tác văn phòng và các biện pháp quản lý hành chính cơ quan

2.3 Nhân sự của Chi nhánh Ngân hàng Đầu tư và Phát triển tỉnh Sơn La.

Tổng số CBCNV đến 31/12/2008 là 70 người

Trong đó: - Nữ 36 người

- Đảng viên: 27 người

- Đại học: 56 người, Trung cấp, cao đẳng: 6 người, Khác: 8 người

2.4 Lĩnh vực hoạt động sản xuất kinh doanh của Chi nhánh NHĐT&PT Sơn La

- Kinh doanh các sản phẩm về tín dụng

- Kinh doanh các sản phẩm phí tín dụng