Bài giảng đục thủy tinh thể nguyên nhân gây mù lòa hàng đầu

Tài liệu này dành cho sinh viên, giảng viên viên khối ngành y dược tham khảo và học tập để có những bài học bổ ích hơn, bổ trợ cho việc tìm kiếm tài liệu, giáo án, giáo trình, bài giảng các môn học khối ngành y dược

Đục thể thuỷ tinh (TTT): Nguyên nhân gây

Bs-Ts Phạm Trọng Văn Bs-Ths Nguyễn Tuấn Anh

Bộ môn Mắt; Bệnh viện Mắt trung ương

2009

mù loà hàng đầu

2009

Dịch tễ học

y Nguyên nhân gây mù hàng đầu trên thế giới

Lịch sử

y Đục TTT được mô tả từ thế kỷ 5 trước công nguyên

y Tiếng Hy lạp “Cataract” nghĩa là “thác nước” chỉ

ắ người bị mờ mắt như nhìn qua tác nước”

y Đến giữa thế kỷ 17, đục TTT vẫn bị cho là do một

dòng chất đục chảy vào trong mắt, giống như nước từ

thác đổ xuống

Thể thuỷ tinh

y Là một cấ trúc trong Mống mắt

y Là một cấu trúc trong

suốt, nằm sau mống

mắt, do các dây chằng

treo đỡ

y Không có mạch máu

g

Thể thuỷ tinh

Cấu trúc

y Cơ bản bao gồm: Nhân

y Cơ bản bao gồm: Nhân

cứng trung tâm được

chất nhân mềm bao

quanh, ngoài cùng là

bao TTT

Cấu trúc quang học

y Khi ánh sáng đi qua

y Khi ánh sáng đi qua

đồng tử, thể thuỷ tinh

hội tụ ánh sáng để tạo

ảnh rõ nét trên võng

mạc (được ví như phim

trong máy chụp ảnh)g y ụp )

Cấu trúc quang học bị hỏng

y TTT không còn trong

y TTT không còn trong

nữa

y Ánh sáng bị tán xạ,

hay không truyền qua

được

Triệu chứng học

y Thị lực giảm dần không

đau, không chảy nước

mắt; Nhiều người không

nhận thức được vấn đề

y Khi đục TTT rất nhiều

rồi thì thị giác bị trở

ngại

y Có ời ô tả h

y Có người mô tả như

nhìn qua lớp kính mờ

y Thị lực giảm gây khó

đi lại, đọc sách hay

nhìn các chi tiết đồ vật

y Khó khăn đi lại vào lúc tối trời

y Nhìn đèn thấy quần màu

y Cần ánh sáng mạnh hơn khi đọc sách

y Nhìn một thành hai ở một bên mắt

y Nhìn thấy màu sắc nhạt đi hay vàng đi

„ Đau nhức, đỏ mắt, ghèn (rử) mắt không phải là (rử) mắt không phải là triệu chứng của bệnh đục thể thuỷ tinh mà là của các bệnh mắt khác

Đục thể thuỷ tinh quá chín

y Bình thường đục TTT

y Bình thường đục TTT

không gây nguy hiểm cho

mắt: đôi khi đục TTT

trắng quá gọi là quá chín

y Gây viêm, đau nhức mắt

y Đục TTT quá chín hiếm

y Đục TTT quá chín hiếm

gặp và cần phải mổ gấp

Nguyên nhân đục thể thuỷ tinh

y Do tuổi tác cao

1/ Các gốc tự do gây tổn thương TTT g ự g y g

2/ Hút thuốc và tiếp xúc với tia tử ngoại làm giải phóng ra các

gốc tự do

3/ Biến đổi cấu trúc protein TTT

y Trẻ em cũng có thể bị đục TTT

1/ Có thể do mẹ bị sốt phát ban trong thời kỳ mang thai

2/ Một số bệnh rối loạn chuyển hoá

Các nguy cơ gây đục thể thuỷ tinh

khác

y Tiếp xúc tia tử ngoại

y Hút thuốc lá

y Đái tháo đường

y Chấn thương mắt

y Tiền sử gia đình

y Sử dụng corticosteroid

y Tia xạạ

y Điện giật

y Viêm nhiễm trong mắt

Chỉnh kính

y Cần thay đổi số kính ở

y Cần thay đổi số kính ở

người cao tuổi

Khám mắt bằng sinh hiển vi

y Cho phép khám mắt với độ Cho phép khám mắt với độ

phóng đại cao

y Sử dụng khe sáng để xem

giác mạc mống mắt và thể

thuỷ tinh

y Khám và đánh giá từng

phần để phát hiện những

bấ h ờ ó kí h h ớ

bất thường có kích thước

nhỏ

Khám mắt có giãn đồng tử

y Tra thuốc làm giãn đồng Tra thuốc làm giãn đồng

tử để xem phía sau

y Để xem mức độ đục ra

sao

y Xem có dính sau hay

không

y Xem đồng tử có giãn tốt g g

hay không

Lưu ý: Bệnh nhân dễ bị tai nạn sau

y Phẫu thuật không kéoPhẫu thuật không kéo

dài quá 1 giờ

y Chỉ cần gây tê

y Đôi khi gây mê vì bệnh

nhân quá sợ hay bị

mắc các bệnh toàn thân

khá

khác

y Có hai điều xảy ra khi

y Có hai điều xảy ra khi

mổ đục thể thuỷ

tinh-Lấy TTT đục ra và đặt

một TTT nhân tạo

trong vào

Phẫu thuật tán và lấy thể thuỷ tinh

đục bằng siêu âm

y Còn gọi là phẫu thuậtCòn gọi là phẫu thuật

phaco, tạo một đường

rạch nhỏ

y Khi đã lấy bỏ TTT đụcKhi đã lấy bỏ TTT đục,

một thể thuỷ tinh nhân

tạo trong suốt được đặt

vào thay thế

y TTT nhân tạo được

làm bằng chất dẻo tổng

làm bằng chất dẻo tổng

hợp, có thể để trong

y Một số TTT nhân tạoMột số TTT nhân tạo

cứng phải đặt qua

đường rạch dài, nên

cần phải khâu

y Một số TTT nhân tạo

mềm, có thể gấp lại

mềm, có thể gấp lại

được chỉ cần đặt qua

đường rạch nhỏ nên

không cần phải khâu

Thăm khám sau mổ

y Khám lại ngay ngày hôm sau mổ, 2 tuần sau, 1 tháng

sau và 3 tháng sau

y Băng mắt vài ngày hay đeo kính bảo vệ mắt, tra thuốc

theo chỉ dẫn (thuốc để phòng nhiễm trùng và viêm sau

mổ)

y Mắt mổ sẽ khó chịu vài ngày

Các biến chứng khi mổ

y Thoát dịch kính không đặt

được thể thuỷ tinh nhân

tạo - 3.1%

y Xuất huyết - 0.3%

y Viêm màng bồ đào - 1.8%

y Tăng nhãn áp - 1.2%

y Bong võng mạc - 0.7%

Viê ủ ội hã

y Viêm mủ nội nhãn

-0.13%

Hiện tượng đục bao sau sau mổ

y Bao sau bị mờ đục vàBao sau bị mờ đục và

nhìn mờ trở lại

y Xuất hiện nhiều tháng

hay nhiều năm sau mổ

đục TTT

y Bệnh đục TTT do tuổi cao không thể tránh được

y Cần khám mắt để phát hiện sớm

Tóm lại

y Có thể làm cho đục TTT không tiến triển hay tiến triển

chậm lại

y Không hút thuốc

y Hút thuốc sinh ra các gốc tự do, làm tăng nguy cơ đục

TTT

y Chế độ ăn cân đối

y Nhiều hoa quả và rau

y Đeo kính bảo vệ mắt trước tia tử ngoại

y Kiểm soát đường huyết

Hướng nghiên cứu tương lai

y Nghiên cứu tìm thuốc chữa bệnh đục TTT để không

phải mổ

y Cho đên lúc đó, phẫu thuật vẫn là cách duy nhất để

phục hồi thị lực