skkn kinh nghiệm dạy kỹ năng nói tiếng anh cho học sinh lớp 7

Đáp ứng mục tiêu giáo dục mới, chương trình sách giáo khoa phổ thộng đã có sự thay đổi tích cực, tập trung vào đổi mới phương pháp dạy học, thực hiện dạy và học dựa vào hoạt động tích cự

A MỞ ĐẦU

I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:

Trong công cuộc đổi mới, xây dựng và phát triển đất nước hiện nay, Đảng và Nhà nước ta đã coi giáo dục là quốc sách hàng đầu, đã thường xuyên có các Nghị quyết về công tác giáo dục và đang từng bước đầu tư đúng đắn cho giáo dục về mọi mặt Do đó trong những năm gần đây nền giáo dục và đào tạo của nước ta cũng đã được thay đổi từ mục tiêu, thay đổi chương trình, thay đổi phương pháp dạy và học nhằm đóng góp có hiệu quả vào quá trình chuẩn bị nguồn lực cho đất nước

Đáp ứng mục tiêu giáo dục mới, chương trình sách giáo khoa phổ thộng đã có

sự thay đổi tích cực, tập trung vào đổi mới phương pháp dạy học, thực hiện dạy và học dựa vào hoạt động tích cực của học sinh dưới sự tổ chức và hướng dẫn đúng mực, linh họat của giáo viên nhằm phát triển tư duy độc lập sáng tạo giúp hình thành phương pháp, nhu cầu tự học, hứng thú học tập, tạo niềm tin, niềm vui trong học tập cho học sinh

Cùng với sự thay đổi chung, môn Tiếng Anh, môn học chiếm giữ vị trí quan trọng, nó giúp cho chúng ta tạo nên các mối quan hệ đối ngoại trên thế giới, giúp chúng ta nghiên cứu, giao tiếp với nước ngoài ở nhiều lĩnh vực Vì thế người học phải thành thạo các kỹ năng ngôn ngữ nghe, nói, đọc và viết Một thực tế không thể phủ nhận khi học ngoại ngữ nói chung và Tiếng Anh nói riêng là học sinh có thể nghe hiểu tốt nhưng điều này không có nghĩa là có thể nói tốt Nghe tốt chưa hoàn toàn tương quan với nói tốt Mục đích của sử dụng ngôn ngữ là giao tiếp là trao đổi các ý tưởng giữa người với người, nhưng thực tế nói đang là kỹ năng quan trọng và khó phát triển nhất Trong nhiều tiết học Tiếng Anh học sinh có rất ít cơ hội để thực hành ngôn ngữ, giáo viên tập trung dạy danh mục các đơn vị ngữ pháp

- từ vựng Nhiều học sinh nhớ hàng trăm đơn vị từ vựng và hàng chục quy tắc ngữ pháp nhưng vẫn không thể nói được Điều này giải thích một phần tại sao sau khi tốt nghiệp số lượng học sinh có thể giao tiếp được bằng Tiếng Anh ở mức độ căn bản chiếm một tỉ lệ rất khiêm tốn Thực hiện chương trình Tiếng Anh cấp Trung học cơ sở được biên soạn theo quan điểm giao tiếp, coi việc hình thành và phát triển các kỹ năng giao tiếp: Nghe - Nói - Đọc - Viết là mục tiêu cuối cùng của quá trình giảng dạy, việc dạy và học môn Tiếng Anh ở trường phổ thông nhằm mục

đích giúp cho học sinh có khả năng sử dụng Tiếng Anh như một công cụ giao tiếp

ở mức độ cơ bản và tương đối thành thạo dưới các hình thức Nghe Nói Đọc -Viết, tiến đến việc hình thành năng lực sử dụng tiếng Anh dễ dàng, có hiệu quả trong giao tiếp thông thường Từ yêu cầu bộ môn và thực tế giảng dạy của bản thân, tôi chọn đề tài:

“ Kinh nghiệm dạy kỹ năng nói Tiếng Anh cho học sinh lớp 7”

II MỤC ĐÍCH, NHIỆM VỤ CỦA ĐỀ TÀI:

1 Mục đích của đề tài.

Tôi viết đề tài này nhằm nghiên cứu, đổi mới phương pháp giảng dạy để nâng cao chất lượng dạy và học môn Tiếng Anh nói chung, dạy kỷ năng nói Tiếng Anh cho học sinh lớp 7 nói riêng, đồng thời chia sẻ kinh nghiệm nhỏ của mình với các đồng nghiệp về các hình thức dạy nói Tiếng Anh cho học sinh để góp phần nâng cao kiến thức bộ môn cho học sinh ở bậc học THCS

2 Nhiệm vụ của đề tài:

- Tìm hiểu thực trạng việc dạy học kỹ năng nói Tiếng Anh

- Xây dựng cơ sở lý luận dạy học môn Tiếng Anh về các hình thức rèn luyện

kỹ năng nói bằng Tiếng Anh cho học sinh lớp 7

- Đánh giá kết quả thực hiện đề tài và rút ra bài học kinh nghiệm để bổ sung

và áp dụng tiếp theo

III ĐỐI TƯỢNG, PHƯƠNG PHÁP, THỜI GIAN NGHIÊN CỨU:

1 Đối tượng nghiên cứu:

- Nghiên cứu các thủ thuật dạy kỷ năng nói Tiếng anh cho học sinh lớp 7

- Nghiên cứu việc dạy, học theo chương trình sách Tiếng Anh 7 cho các đối tượng học sinh lớp 7 ở trường tôi đang dạy

2 Phương pháp nghiên cứu:

- Nghiên cứu qua tài liệu Giáo học pháp, sách giáo khoa Tiếng Anh và các tài

liệu hướng dẫn giảng dạy

- Trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm với các đồng nghiệp

- Phương pháp điều tra khảo sát và Quan sát thực nghiệm qua học sinh

3 Thời gian nghiên cứu:

Đề tài này tôi đã nghiên cứu và thể nghiệm trực tiếp qua giảng dạy tại đơn vị

tôi công tác trong năm học 2013-2014

IV GIẢ THIẾT KHOA HỌC:

Nếu đề tài nghiên cứu có tính khoa học, chính xác sẽ giúp cho giáo viên áp dụng dạy kỷ năng nói Tiếng Anh lớp 7 thành công Từ đó nó sẽ giúp cho các em học sinh yêu thích bộ môn, có khả năng học tốt môn Tiếng Anh ở bậc THCS và tạo điều kiện tốt hơn để các em học lên lớp trên cũng như sử dụng Tiếng Anh sau này

B NỘI DUNG

I CƠ SỞ LÝ LUẬN:

Đổi mới phương pháp dạy học hướng đến việc coi trọng người học, coi học sinh là chủ thể hoạt động, khuyến khích các hoạt động học tập tích cực, chủ động, sáng tạo trong quá trình dạy học Nói cách khác, đổi mới phương pháp dạy học là qúa trình chuyển từ phương pháp thầy thuyết trình, phân tích ngôn ngữ - trò nghe

và ghi chép thành phương pháp mới: thầy là người tổ chức, giúp đỡ hoạt động học tập của học sinh, học sinh là người chủ động tham gia vào quá trình hoạt động học tập Phương pháp dạy học mới sẽ phát huy tốt nhất vai trò chủ thể, chủ động, tích cực của học sinh trong việc rèn luyện kĩ năng ngôn ngữ vì những mục đích thực tiển và sáng tạo Điều này đã được khẳng định trong Nghị quyết TW 2 khóa VIII:

“Đổi mới phương pháp giáo dục đào tạo, khắc phục lối truyền đạt một chiều, rèn luyện thành nếp tư duy sáng tạo của người học, từng bước áp dụng các phương pháp tiên tiến và phương tiện dạy học hiện đại vào quá trình dạy học, đảm bảo điều kiện và thời gian tự học, tự nghiên cứu cho học sinh”

Trong quá trình giảng dạy, việc vận dụng các phương pháp dạy học nhằm hướng dẫn học sinh lĩnh hội kiến thức một cách nhanh nhất, vận dụng tốt nhất kiến thức đó là cả một vấn đề lớn đối với các bộ môn văn hóa nói chung và bộ môn Tiếng Anh nói riêng Ngành giáo dục của chúng ta đã, đang và sẽ tích cực hướng tới sự hoàn thiện về đổi mới phương pháp dạy học Đối với việc phát triển kỹ năng

giao tiếp (kỷ năng nói), lấy ngôn bản hay chủ đề làm đơn vị dạy nói và lấy trước khi nói ( Pre-speaking), trong khi nói ( While-speaking) và sau khi nói (

Post-speaking) làm quy trình chuẩn để rèn luyện những nội dung và ngữ liệu cần thiết

để học sinh có thể nói được một chủ đề nào đó sau một tiết học nói Ngoài ra, để

học sinh có thêm cơ hội giao tiếp bằng tiếng Anh ở mức độ căn bản và dần hình thành năng lực sử dụng ngôn ngữ thì giáo viên phải để cho học sinh luyện nói trong các tiết dạy các kỹ năng khác, trong các tiết học kiến thức ngôn ngữ hoặc đơn giản hơn chỉ là những lúc làm nóng bầu không khí lớp học (Warm-up), lúc kiểm tra miệng hoặc chỉ lúc thầy trò đối đáp bình thường trong lớp học Tất cả những điều này rất quan trọng nhằm mục đích nâng cao chất lượng, hiệu quả của quá trình dạy học

II CƠ SỞ THỰC TIỂN:

1 Tình hình thực tế học sinh.

Trong những năm qua, theo chương trình và sách giáo khoa mới, phương pháp mới trong dạy và học, đặc biệt hơn là khi bài giảng của giáo viên soạn bằng giáo án điện tử trình chiếu trên phần mềm PowerPoint sinh động, hấp dẫn, nhiều học sinh được rất yêu thích môn học, năng động hơn trong mọi hoạt động Tuy nhiên đối tượng học sinh yếu vẫn còn nhiều Trong khi học nói Tiếng Anh các em gặp rất nhiều trở ngại: các em phải đối diện với giáo viên do đó thấy khó diễn đạt bằng ngôn ngữ, các em sợ mắc lỗi, sợ bị thầy, cô chê, xấu hổ khi phải nói trước các bạn trong lớp nhất là khi các em còn thiếu nhiều yếu tố để có thể nói được một cách hữu hiệu và tự tin Bên cạnh được giáo viên yêu cầu nói về một chủ đề nào đó các

em thường không có ý diễn đạt, mặc dù ở một số thời điểm học sinh đã được chuẩn

bị một số ý nhưng khi được yêu cầu nói các em dường như bị quên hết Chính vì vậy, khi nói một điều gì đó bằng Tiếng Anh các em thường cảm thấy mình buộc phải nói và do đó không có giao tiếp thực thụ Một trở ngại nữa là số học sinh trong lớp khá đông nhưng thường chỉ có một học sinh được yêu cầu nói một lần trong nhóm lớn Điều này có nghĩa là học sinh sẽ có rất ít thời gian và cơ hội để nói Ngoài ra, khi học sinh có hai phương tiện ngôn ngữ là Tiếng Anh và Tiếng Việt để

sử dụng thì xu hướng tự nhiên là các em sẽ sử dụng phương tiện tốt và dể dàng hơn là Tiếng Việt Đây là hạn chế không dễ khắc phục đặc biệt là các trường ở nông thôn và vùng sâu vùng xa Điều này khiến cho giáo viên đứng lớp suy nghĩ tìm ra những mô thức tương tác hiệu quả hơn

2 Cơ sở vật chất trang thiết bị dạy học.

Với yêu cầu đổi mới giáo dục, cơ sở vật chất của nhà trường được đầu tư và ngày càng tăng trưởng Nhưng còn thiếu nhiều về cơ sở vật chất trang thiết bị dạy học còn thiếu như: chưa có đủ bộ tranh phù hợp cho chương trình Tiếng Anh 7; chưa có phòng học mang tính đặc trưng riêng của bộ môn mà sử dụng phòng học theo bộ môn văn hóa nên giáo viên chưa thể sắp xếp bàn ghế theo đường hướng người học làm trung tâm, kích thích sự tương tác hay giao tiếp của học sinh như thảo luận, trò chơi ngôn ngữ, phỏng vấn, hỏi - đáp và các hoạt động tự làm việc của các cá thể học sinh và giáo viên Chưa có đủ phòng học bộ môn nên các phương tiện dạy học không được cố định vị trí để đỡ vận chuyển, đở gây hỏng hóc, mất thời gian lắp ráp như máy chiếu projector.v.v

III Thực trạng dạy học kỹ năng nói Tiếng Anh ở trường THCS

Thực hiện đổi mới giáo dục của Bộ Giáo dục và Đào tạo các trường đã chú trọng nhiều đến phương pháp dạy học song trong quá trình thực hiện việc tổ chức hoạt động dạy học Tiếng Anh còn mang tính rập khuôn, máy móc với những gì đã được hướng dẫn, thiếu sáng tạo, thiếu linh hoạt nên hiệu quả tiết học chưa cao Vì vậy chất lượng dạy học môn Tiếng Anh chưa được như mong muốn Theo số liệu thống kê điểm kiểm tra miệng (kỹ năng nói) trước khi thực hiện đề tài này, chất lượng hai lớp 7A, 7B tôi giảng dạy được thể hiện như sau:

Lớp Số học sinh Giỏi

(8.0 -10.0)

Khá

(6.5 - 7.9)

TB

(5.0 - 6.4)

Yếu

(2.1 - 4.9)

Kém

(<,= 2.0)

Căn cứ vào bảng thống kê chất lượng trên ta có thể thấy rằng tỉ lệ học sinh yếu kém khá cao Điều này chứng tỏ học sinh chưa thể nói bằng tiếng anh ở mức độ căn bản Từ thực tế đó, là người trực tiếp giảng dạy tiếng anh tôi đã cố gắng suy nghĩ, tìm tòi các cách để nâng cao chất lượng kỹ năng nói cho học sinh

C CÁC THỦ THUẬT DẠY KỸ NĂNG NÓI BẰNG TIẾNG ANH CHO HỌC SINH LỚP 7

Dạy Tiếng Anh theo hướng dạy ngôn ngữ giao tiếp và giúp học sinh giao tiếp bằng Tiếng Anh có hiệu quả giáo viên không chỉ rèn kỹ năng nói cho học sinh ở các tiết dạy nói mà phải thường xuyên vận dụng các thủ thuật để luyện nói trong các loại hình bài học cho các em Trong quá trình dạy kỷ năng nói cũng phải vận

dụng tốt ở tất cả các bước: trước khi nói, trong khi nói và sau khi nói Chúng ta có

thể vận dụng các hình thức dưới đây

I Luyện thông qua classroom language.

Theo chương sách giáo khoa mới kết hợp phương pháp dạy học mới, học sinh được khuyến khích sử dụng tiếng Anh càng nhiều càng tốt tùy theo trình độ của đối tượng Trong lớp học, giáo viên cần tạo cơ hội cho học sinh giao tiếp bằng nhiều hình thức: T - Whole class, T - S, S - S Giáo viên là người hướng dẫn các

em làm quen với đàm thoại từ những tình huống đơn giản là các câu chào hỏi đến đàm thoại theo chủ đề Ví dụ:

- Beginning of the lesson:

+ Good morning How are you?

+ Did you have a nice weekend?

+ Have you done your homework?

+ Let’s play a game now, shall we?

+ Are you ready?

- Ask for repetition:

+ Would you mind repeating…?

+ Could you say it again ? + Pardon ?

- Asking for clarification:

+ What is it ? Please tell me again

+ What do you mean ? + Could you explain more about ?

- Ask for ideas / opinions

+ What do you think about that…(name) ? + Do you have any ideas/opinions?

+ How about you ?

- Checking:

+ Is that clear ? + Okay so far ? + Have you got it / that ? Trong các hoạt động trên lớp giáo viên nên sử dụng nhiều ngôn ngữ bằng Tiếng Anh , nhưng khi cần thiết để học sinh hiểu bài thi củng phải sử dụng Tiếng Việt Trên thực tế chúng ta phải sử dụng cả hai ngôn ngữ một cách linh hoạt ( a mixture

of the two languages)

Bảng đối chiếu này là thực tế vận dụng và sử dụng các ngôn ngữ trong giờ dạy Tiếng Anh

English Vietnamese Both

Classroom control / discipline 

Asking questions on the text 

II Luyện nói qua thực hành cấu trúc ngữ pháp.

Hiện nay nhiều học sinh lớp trên có vốn từ vựng và ngữ pháp khá tốt nhưng rất ngại nói Tiếng Anh trong giờ học, không có thói quen giao tiếp, các em không tự tin giao tiếp từ những câu đơn giản như giới thiệu bản thân Do vậy giáo viên cần tạo điều kiện cho các em rèn luyện kỹ năng nói thường xuyên ngay từ lớp 6, 7

Để tạo môi trường thuận lợi cho học sinh giao tiếp, tôi đã thực hiện vai trò là người hướng dẫn và tổ chức thực hiện, uyển chuyển kết hợp nhiều hoạt động trong giờ dạy nhằm giúp các em tư duy, tham gia thực hành sôi nổi Từ đó các em tự tin giao tiếp, say mê hứng thú học bộ môn thông qua các thủ thuật thực hành cấu trúc

ngữ pháp trên lớp Sau đây là các thủ thuật mà bản thân tôi đã áp dụng có hiệu quả trong dạy học tại đơn vị chúng tôi

1 Survey: Thủ thuật này dể áp dụng khi học sinh thực hành theo các nhóm và

giáo viên có thể giúp đỡ các học sinh yếu

Ví dụ1: Unit 1 Lesson 5 : B 4,5 - 7 (Tiếng Anh 7)

Học sinh thực hành hỏi và điền thông tin vào bảng sau:

Name

Address

Distance

Means of transport

+ Example exchanges:

S1 : What’s your name ?

S2 : My name’s ……

S1 : Where do you live ?

S2 : I live at ………

S1 : How far is it from your house to school ?

S2 : It’s about …………

S1 : How do you go to school ?

S2 : I go to school by ………

- Đối với học sinh khá, giỏi ta có thể tổ chức thêm cho các em nói miêu tả về các thông tin của các đối tượng mà các em đã phỏng vấn

Ví dụ2: Unit 4 Lesson 1 A 1-2 (Tiếng Anh 7)

Talk about the schedule

a Lan / Music / 7.15

b Binh / Geography / 10.10

c Hoa / Math / 8.20

d Loan / Physics / 9.30

e Minh / Physical Education / 7.45

f Hung / History / 10.35

Eg What time does Lan has Music class ?

She has Music class at 7.15

2 Noughts and Crosses:

a Word cues drill:

Ví dụ: Unit 2 Lesson 2 : A 4-5

(Students work in two teams A & B)

Hoa / buy / flowers

(1)

They / meet / 7 o’clock

(2)

Nga / eat / cakes

(3)

We / go / bike

(4)

We / meet / in the street

(5)

They / be back / 8.30

(6) She / leave / 5 p.m

(7)

He / see / a film

(8)

Phong / call Lan / after 6

(9) 1) What will Hoa buy ?

She will buy some flowers

2) What time will they meet ?

They will meet at 7 o’clock

3) What will Nga eat ?

She will eat cakes

4) How will we go ?

We will go by bike

5) Where will we meet ?

We will meet in the street

6) When will they be back ?

They will be back at 8.30

7) What time will they leave ?

They will leave at 5 p.m

8) What will he see ?

He will see a film

9) When will Phong call Lan ?

He will call Lan after six

b Picture cues drill:

Ví dụ: Unit 5 Lesson 4 B1-2

What are they doing ?

They are ….

(1) (2) (3)

(4) (5) (6)

(7) (8) (9)

1) They are playing blindman’s buff 2) They are playing marbles

3) They are playing games 4) They are skipping rope 5) They are eating and drinking 6) They are reading comics 7) They are playing catch