công tác xã hội cá nhân với người khuyết tật

MẪU KẾ HOẠCH THỰC TẬPTên sinh viên Nguyễn Đăng Lưu Cơ sở thực hành Số nhà 14, đường Lý Thường Kiệt, phường Đông Lương, thành phố Đông Hà, Quảng Trị Gíao viên hướng dẫn Lê Thị Kim Dung Th

ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC

KHOA LỊCH SỬ - -

BÁO CÁO THỰC HÀNH CÔNG TÁC XÃ HỘI I

Đề tài:

CÔNG TÁC XÃ HỘI CÁ NHÂN VỚI

NGƯỜI KHUYẾT TẬT

Giáo viên hướng dẫn: Sinh viên thực hiện:

Lê Thị Kim Dung Nguyễn Đăng Lưu

Huế, tháng 7/2014

MẪU KẾ HOẠCH THỰC TẬP

Tên sinh viên Nguyễn Đăng Lưu

Cơ sở thực hành Số nhà 14, đường Lý Thường Kiệt,

phường Đông Lương, thành phố Đông

Hà, Quảng Trị

Gíao viên hướng dẫn Lê Thị Kim Dung

Thời gian thực hành Ngày bắt đầu: 24-06-2014

Ngày kết thúc: 27-07-2014Thời lượng thực hành: 06 ngày

Phát triển cá nhân 1.Nhận diện được điểm mạnh mà bản

thân có trong đợt thực hành:

Bản thân là sinh viên năm nhất trong đợtthực hành vừa qua.Tuy thời gian ban đầumời bắt đầu làm việc với thân chủ còn hơi rụt rè vì còn thiếu kinh nghiệm nhưng sau đó bản thân đã lấy được sự tự tin khi giao tiếp với thân chủ và mọi người với thái độ vui vẻ, luôn vui tươi, hòa đồng với thân chủ để thân chủ cảm thấy không bị mặc cảm; áp dụng được các kĩ năng vào quá trình thực hành, làm việc và biết sắp xếp thờ gian hợp lí

2 Nhận diện những lĩnh vực cho sự phát triển trong tương lai và những mục tiêu phát triển chuyên môn, nghề nghiệp:

Công tác xã hội là một ngành khoa học đặc thù song nó cũng là một nghề, những

1

công việc của công tác xã hội là hướng tới và giúp đỡ những người yếu thế trong

xã hội, giúp họ xóa bỏ được những mặc cảm, những vấn nạn mà họ gặp phải trong cuộc sống đẻ từ đó họ tái hòa nhập với cộng đồng

Là nhân viên công tác xã hội trong tươnglai, bản thân tự thấy rằng mình sẽ phải cốgắng nhiều hơn nữa để trợ giúp cho nhiều đối tượng yếu thế khác nhau Để làm được điều đó bản thân phải tích cực

nổ lực học tập các kiến thức, bồi bổ, vận dụng các kĩ năng trong quá trình học tập vào thực tế Bản thân đã tìm được đối tượng đặc thù cho riêng mình đó là ngườikhuyết tật Những mục tiêu mà bản thân

đã đặt ra là hướng tới những quyền lợi của người khuyết tật về cả mặt vật chất lẫn tinh thần Tất cả đều hướng đến một

hệ thống an sinh xã hội vững mạnh

MẪU BÁO CÁO THỰC TẬP

I Họ và tên sinh viên: Nguyễn Đăng Lưu Lớp : CTXH K37A

Giáo viên hướng dẫn:

Cơ sở thực tập: Số nhà 14, đường Lý Thường Kiệt, phường ĐôngLương, thành phố Đông Hà, Quảng Trị

II HỒ SƠ CÁ NHÂN – THÂN CHỦ

1 Thông tin cá nhân

Họ và tên: Phạm Hồng Trung Giới tính: NamNgày tháng năm sinh: 04/03/1961

Nơi sinh: Xóm Vĩnh Lạc, xã Hưng Vĩnh, huyện Hưng Nguyên, tỉnhNghệ An

Nơi ở hiện tại: Số nhà 14, đường Lý Thường Kiệt, khối 8, phường LêLợi, thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An

Các vấn đề khác: Nguyên nhân dẫn đến tàn tật là do tai nạn lao động

2 Thông tin về gia đình, người thân:

Chú ( T ) là người con thứ 2 trong gia đình có 5 anh chị em đều đã lậpgia đình, bố chú mất khi chú còn nhỏ, mẹ chú năm nay đã 78 tuổi, đã già yếu,chú có vợ và 2 người con, con gái đầu của chú đã đi lấy chồng Chú sống với

vợ con, mẹ chú và chị cả của chú Trước đây chú là bộ đội, sau đó trở về vàlàm xây dựng, cách đây 12 năm thì chú bị tai nạn lao động khiến chú bị tàn tật

3

nửa người từ phần hông xuống chân Hiện tại chú phải ngồi xe lăn, mọi sinhhoạt hằng ngày của chú phải phụ thuộc vào mọi người trong gia đình Cáchđây 1 năm, con trai út của chú đã mất do bị tai nạn giao thông, đây là một cúsốc rất lớn cho gia đình chú Mọi gánh nặng bỗng dưng đè nặng lên vai vợchú Gia đình chú cũng không mấy khá giả, vợ chú chỉ là phụ hồ, cộng thêm ítsào ruộng ở nhà, đây là nguồn thu nhập chính của gia đình Dường như khicon trai chú mất, chú cảm thấy suy sụp, chú ngồi xe lăn một chỗ không giúp

gì được cho gia đình nay lại thêm cú sốc ấy, nỗi đau lại tiếp tục nỗi đau khiếnngô nhà vốn đã neo người nay lại càng hiu quạnh Mọi người trong nhà luônluôn động viên chú, hàng xóm xung quanh qua nhà chú chơi để an ủi chú, tiếpthêm sức mạnh để chú sống thật tốt

SƠ ĐỒ PHẢ HỆ CỦA THÂN CHỦ

SƠ ĐỒ SINH THÁI

3 Môi trường sống hiện tại

Chú ( T ) năm nay 53 tuổi, khuôn mặt chú gầy gò, xanh xao, tính tìnhchú hiền lành, luôn tươi cười với mọi người Cuộc đời chú đã trải qua nhữngthăng trầm, biến cố khiến cho con người chú dù có mạnh mẽ đến đâu cũngphải gục ngã

Đã hơn 1 năm nay bao trùm lên gia đình chú là không khí đau thương,tang tóc; từ khi con trai chú mất, chú dường như sụp đổ hoàn toàn, chú đãphải cố gắng lắm mới gắng gượng đến lúc này

Các hoạt động sinh hoạt hằng ngày của chú đều phải phụ thuộc vàonhững người trong gia đình, Chỉ làm được một số công việc nhẹ nhàng nhưcho gà ăn, vì chú bị tai nạn lao động 12 năm trước, chú bị liệt nửa người từ

TC ( Chú

T )

Hai con

Chính quyền địa phương

Vợ

Mẹ

Các anh chị em

Hàng xóm

Hai cháu ngoại

Bố

Em rể, Em

dâu

hông xuống chân nên chú đã không còn cảm giác ở phần này nữa Mọi việc đilại phải phụ thuộc vào xe lăn, hầu hết hết chú chẳng đi đâu.

Cuộc sống vất vả và khó khăn chứa đầy trong ngôi nhà nhỏ ấy vẫn cứngày trôi qua Tuy bên ngoài chú luôn vui vẻ nhưng ẩn sâu trong đôi mắt chú

là những nhọc nhằn, đau khổ, là nỗi buồn sâu thẳm của một người con, ngườichồng, người cha khi không làm được gì giúp gia đình mà ngược lại còn tạomột gánh nặng

Tuy là chú đã bị tàn tật nhưng chú luôn đối tốt với mọi người xungquanh, chú mong muốn phụ giúp gia đình để bớt đi gánh nặng Vì thế mà mọingười trong nhà đều yêu thương chú, 2 đứa cháu ngoại của chú cũng yêuthương chú hết mực, hàng xóm, bạn bè đều quý mến chú và gia đình chú, giađình tuy nghèo nhưng luôn hòa thuận, quý trọng mọi người xung quanh

7

III KẾ HOẠCH TÁC NGHIỆP

Thời gian Nội dung cụ thể và

mục tiêu công việc thực hiện

Đối tượng tác nghiệp

và địa điểm thực hiện

Mục đích: Tạo lập mối

quan hệ với thân chủ

Đối tượng tác nghiệp:

Chú Trung

Địa điểm: Số nhà 14,

đường Lý Thường Kiệt, phường Đông Lương, thành phố Đông Hà, Quảng Trị8h00

Ngày

05/07/2014

Trò chuyện, động viên, giúp chú làm một số công việc nhà

Mục đích: Tìm hiểu

môi trường sống của chú

Đối tượng tác nghiệp:

Chú Trung

Địa điểm: Số nhà 14,

đường Lý Thường Kiệt, phường Đông Lương, thành phố Đông Hà, Quảng Trị19h00

Ngày

10/07/2014

Trò chuyện với chú và các thành viên trong gia đình

vấn tâm lí và tìm hiểu mối quan hệ của chú vớicác thành viên trong gia đình.

Kiệt, phường Đông Lương, thành phố Đông Hà, Quảng Trị

8h00

Ngày

15/07/2014

Vãng gia, tới nhà hàng xóm thân cận để thu thập thông tin và tới địa phương để tìm hiểu thêm

Mục đích: Tìm hiểu

mối quan hệ giữa chú với hàng xóm và địa phương

Đối tượng tác nghiệp:

Chú Trung

Địa điểm: Số nhà 14,

đường Lý Thường Kiệt, phường Đông Lương, thành phố Đông Hà, Quảng Trị

9h30

Ngày

27/07/2014

Đến gặp chính quyền địa phương

Mục đích: Tìm sự hỗ

trợ từ địa phương và đưa

ra các phương án để giảiquyết vấn đề mà thân chủ đan gặp phải

Đối tượng tác nghiệp:

Chú Trung

Địa điểm: Số nhà 14,

đường Lý Thường Kiệt, phường Đông Lương, thành phố Đông Hà, Quảng Trị

9

IV.TIẾN TRÌNH TRỢ GIÚP

Được thực hiện theo 7 bước:

*Bước 1: Tiếp cận thân chủ ( Chú T )

Khi đã được 1 người bạn giới thiệu và cho biết một số thông tin về thânchủ Nhân viên tìm đến nhà thân chủ tại số 14, đường Lý Thường Kiệt,phường Lê Lợi, thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An để xác định một vài thông tinđồng thời thiết lập mối quan hệ với thân chủ Từ đó dễ dàng hiểu hơn vềnhững vấn đề thân chủ gặp phải

Trong buổi đầu tiên tiếp cận với thân chủ, nhân viên đã sử dụng những

kĩ năng đã được học như kĩ năng giao tiếp, kĩ năng đặt câu hỏi, kĩ năng quansát Tuy bước đầu còn hơi vụng về song nhân viên cũng đã tạo lập được mốiquan hệ thân thiện với thân chủ ( chú T )

- TC cảm thấy mặc cảm, tự ti về bản thân

- TC còn suy sụp một thời gian dài từ sau khi con trai mất

- Gia đình TC gặp rất nhiều khó khăn trong hiện tại:

+ Mọi việc trong gia đình đều đè nặng lên vai người vợ

+ Nguồn thu nhập trong gia đình chỉ dựa vào công việc phụ hồ củangười vợ và mấy sào ruộng

+ Thiếu thốn về mặt vật chất

*Bước 3: Thu thập thông tin

Sau quá trình vãng gia, nhân viên đã thu thập được những thông tin:

- Chú T năm nay 53 tuổi, tính tình hiền lành Là con thứ hai trong giađình có 5 anh chị em Bố mất khi chú còn nhỏ, mẹ chú năm nay đã 78 tuổi,

già yếu lại hay đau ốm Chú có vợ và hai người con : một trai, một gái Congái đầu của chú đã đi lấy chồng và có hai con; đứa con trai đã mất cách đâymột năm do tai nạn giao thông.

- Trước đây chú là bộ đội, sau đó trở về làm xây dựng Cách đây 12năm chú đã gặp phải một tai nạn trong khi lao động khiến chú bị tật nửangười từ hông xuống chân Hiện tại chú phải ngồi xe lăn, mọi sinh hoạt hằngngày của chú gặp rất nhiều khó khăn

- Cuộc sống hiện tại của gia đình chủ yếu là trong cậy vào công việcphụ hồ của vợ và mấy sào ruộng

- Mối quan hệ giữa chú với mọi người xung quanh rất tốt

SƠ ĐỒ PHẢ HỆ VÀ SƠ ĐỒ SINH THÁI ( như trên hình vẽ phần 2 )

* Bước 4: Đánh giá, chuẩn đoán

- Những vấn đề thân chủ gặp phải:

+ TC gặp phải vấn đề về sức khỏe đó là bị tật nửa người từ phần hôngxuống chân khiến sinh hoạt hằng ngày gặp không ít khó khăn

+ TC cảm thấy tự ti và mặc cảm với bệnh tật của mình

+ Môi trường sống của TC chưa tốt để cải thiện sức khỏe và Sinh hoạthằng ngày

+ Đôi lúc TC cảm thấy buồn và tủi thân vì hoàn cảnh gia đình và sự ra

đi của con trai út

+ Cuộc sống hiện tại khó khăn, thiếu thốn về vật chất

- Đánh giá những người có quan hệ với TC

Mọi người trong gia đình cũng như hàng xóm láng giềng có quan hệ rấttốt với TC Mọi người luôn an ủi, động viên, chăm sóc tận tình không bỏ mặc

TC Riêng TC có quan hệ mờ nhạt với bố vì bố đã mất từ rất lâu; Với địaphương mà TC đang sinh sống, TC ngại tham gia các hoạt động của địaphương vì bản thân TC còn cảm thấy mặc cảm vì bệnh tật

- Đánh giá những vấn đề thân chủ cần giải quyết

11

Những vấn đề của TC có ảnh hưởng lớn không chỉ về mặt vật chất màcòn cả về đời sống tinh thần Vì thế cần có những giải pháp phù hợp để làmgiảm phần nào sự khó khăn mà TC và gia đình đang gặp phải.

- Đánh giá những giải pháp mà TC đã sử dụng:

Những giải pháp mà thân chủ đã sử dụng chưa mang tính khả thi vàchưa có tổ chức xã hội nào giúp đỡ

- Đánh giá môi trường sống hiện tại của TC:

Môi trường mà thân chủ đang sống chưa tốt để thân chủ có thể cải thiệnđược sức khỏe và đồng thời cuộc sống vật chất còn gặp khó khăn, đời sốngtinh thần chưa ổn định vì cú sốc khi mất đi đứa con trai Song mọi thành viêntrong gia đình hiểu và chăm sóc cho TC

- Đánh giá tiềm năng của TC:

+ TC có khát vọng muốn vươn lên, có nhu cầu hòa nhập với cộng đồng.+ TC có ước mơ, hoài bão, nghĩ đến tương lai

+ Quan tâm, giúp đỡ người khác

- Các nguồn lực hỗ trợ:

+ Người thân trong gia đình quan tâm, chăm lo cho TC

+ Các cấp chính quyền địa phương

+ Các cơ sở khuyết tật, an sinh xã hội…

*Bước 5: Lên kế hoạch trị liệu

- Xác định mục đích:

+ Gíup TC hòa nhập với cộng đồng, bớt tự ti, mặc cảm

+ Muốn bệnh tật thân chủ thuyên giảm

+ Cải thiện cuộc sống tốt hơn, ít chật vật hơn

- Những giải pháp giúp TC giải quyết vấn đề:

+ Trước mắt, thân chủ cần được chính quyền địa phương hỗ trợ chămsóc sức khỏe và khuyến khích hòa nhập với cộng đồng bằng việc tham gia cáchoạt động dành cho người khuyết tật

+ Tư vấn tâm lý, an ủi, động viên thân chủ Đồng thời tư vấn cách

chăm sóc sức khỏe cho bản thân TC cũng như

những người thân trong gia đình để bệnh tình thuyên giảm

+ Tìm hiểu những nhà hảo tâm trong địa phương để hỗ trợ cho giađình TC một phần kinh tế để gia đình làm vốn kinh doanh nhỏ tại nhà nhưbuôn bán tạp hóa…

*Bước 6: Thực hiện kế hoạch:

Theo các mục đích đã đề ra, sắp xếp kế hoạch theo thứ tự ưu tiên:+ Trước hết, tới thăm nhà, trò chuyện, động viên và tư vấn tâm lí cho TC.+ Động viên giúp TC có niềm tin hơn vào cuộc sống

+ Tạo điều kiện để TC hòa nhập với cộng đồng

+ Tư vấn chăm sóc sức khỏe

+ Tìm nguồn hỗ trợ từ địa phương và các tổ chức dành cho ngườikhuyết tật

*Bước 7: Lượng giá, đánh giá:

- Những mục tiêu đề ra đã đạt được:

+ TC đã dần hòa nhập với cộng đồng, địa phương, bớt tự ti và

mặc cảm

+ Đời sống tinh thần được nâng cao, vui vẻ hơn trước khi có sự

quan tâm của hàng xóm, địa phương

+ Được chăm sóc sức khỏe từ địa phương

Những hoạt động đưa đến kết quả như mong muốn Gia đình, hàngxóm, chính quyền địa phương đã tham gia vào quá trình trợ giúp này, mức độtham gia của họ rất tích cực

- Trong quá trình đi thực tế cũng gặp không ít những khó khăn, trởngại như: còn vụng về trong bước đầu làm quen với TC, cách nói chuyện còncứng nên gặp vấn đề trong khai thác thông tin Nhưng bên cạnh đó đã áp dụngđược các kĩ năng như: kĩ năng vãng gia, kĩ năng quan sát, kĩ năng lắng nghe,

kĩ năng thấu cảm Đồng thời, nhân viên đã vận dụng tốt các kiến thức đã họcvào giải quyết các vấn đề của TC

13

V BÁO CÁO THAM VẤN

*Ngày tham vấn thứ nhất: 8h00 Ngày 25/07/2014

Cơ sở thực tập: Số nhà 14, đường Lý Thường Kiệt, phường ĐôngLương, thành phố Đông Hà, Quảng Trị

Thân chủ: Phạm Hồng Trung

Mục đích tham vấn: tạo lập mối quan hệ với TC

Tường thuật: Sau khi được một người bạn giới thiệu và cho biết nhữngthông tin sơ qua về TC, nhân viên đã tìm đến nhà TC ( Chú T ) để bước đầulàm quen và tạo lập mối quan hệ Vừa vào đến cổng, trước mắt nhân viên làmột căn nhà nhỏ, không khí u ám TC đang ngồi trên chiếc xe lăn

NV: Dạ, con chào chú ạ ( Vẻ tươi cười )

TC: ( Ngạc nhiên ) Đứa mô đó hè? Hỏi nhà ai đó con?

NV: Dạ con tới đây để tìm chú ạ Chú có phải chú Trung không ạ?Vừa nghe đến đây, chú đổi sắc mặt, có vẻ như chú cảm thấy ngại khihỏi đến mình

Thấy chú lặng đi không nói gì một hồi lâu, NV đã mạnh dạn nói tiếp:

Dạ chú ơi con có thể vào nhà được không ạ?

TC: Ờ ( Vẻ ấp úng ) Con vào đây, ngồi xuống đây uống nước đã Màcon tìm chú có việc gì thế?

NV: ( Kéo ghế nhẹ nhàng và ngồi xuống ) Dạ con xin tự giới thiệu con

là Lưu ( nhìn chú vẻ thân thiện ) Con là sinh viên năm nhất ngành Công tác xãhội trường Khoa học Huế chú ạ Con được một đứa bạn giới thiệu và cho biếtmột số thông tin về chú Vậy nên con muốn tìm hiểu thêm hoàn cảnh của chú,những khó khăn mà chú đang gặp phải để phần nào giúp chú vượt qua Conmong chú giúp đỡ ạ

TC: Chú cũng muốn giúp con lắm Nhưng chú ngại nói về mình lắmcon (Cúi sầm mặt xuống) Con thông cảm cho chú nhé!

NV: ( Vẻ bối rối ) Chú à, con cũng không có ý gì đâu, chú đừng ngại,chú chia sẻ với con Biết đâu con có thể giúp được gì cho chú Đi chú nhé( giọng năn nỉ )

TC: ( suy nghĩ hồi lâu ) Thôi được rồi con đã nói thế thì chú còn biếtsao nữa

NV: ( Vui vẻ ) Dạ con cảm ơn chú Mà chú ơi, nhà mình đi đâu hết rồichú?

TC: Ừ Vợ chú thì đi làm, còn mẹ với chị chú thì đi sang nhà họ hàngtrưa mới về

NV: Vậy con cái chú đi làm ăn xa hết rồi à chú?

TC: ( giọng chùng xuống ) Chú có hai đứa, một chị thì đã đi lấy chồng rồi,còn con trai chú thì… ( vừa nói hai dòng nước mắt vừa lăn dài trên gò má )

NV lặng đi cũng không kìm nén được nước mắt Nhưng sợ chú buồn lạivội vàng lau nước mắt đi, nói: Chú ơi, con xin lỗi đã làm chú buồn, con không

cố ý đâu ạ

TC: ừ, không sao đâu con ( Vội lau nước mắt )

Biết chú buồn nên NV không hỏi gì thêm mà an ủi động viên chú, rồilảng đi hỏi những việc khác

Trò chuyện hồi lâu, NV xin phép chú để về và hẹn mai lại đến chơi vớichú

Trong buổi tham vấn đầu tiên tuy chỉ mới tiếp xúc lần đầu nhưng tôithấy chú là một người hiền lành, thân thiện, nhưng chú vẫn còn ngại và mặccảm với bản thân

* Ngày tham vấn thứ 2: 8h00 Ngày 29/06/2014

Cơ sở thực tập: Số nhà 14, đường Lý Thường Kiệt, phường ĐôngLương, thành phố Đông Hà, Quảng Trị

Thân chủ: Phạm Hồng Trung

Mục đích tham vấn: Đến thăm, động viên và tìm hiểu sâu hơn tình cảnhgia đình thân chủ

15