tiểu luận công tác bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em ở phường đáp cầu những vấn đề đặt ra và giải pháp thực hiện

Trẻ em là lớp ngời kế tục sự nghiệp xây dựng vàbảo vệ tổ quốc nhng cha phát triển đủ về thể chất, tinh thần và trí tuệ, hành vi,vậy để trẻ em đợc phát triển một cách hoàn thiện buộc Đảng

Mở đầu

1 Tính cấp thiết của đề tài:

Từ ngàn đời xa, theo chiều dày lịch sử dựng nớc và giữa nớc Dân tộc

Việt Nam vốn có truyền thống bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em, coi đó là

sự nghiệp chung của cả cộng đồng Kết tinh những truyền thống quý báu đãsản sinh ra những con ngời Việt Nam của mọi thời đại, một dân tộc anh hùngTiếp nối truyền thống đó Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đảng và Nhà nớc ta luônquan tâm đến việc bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em

Bảo vệ, chăm sóc, giáo dục trẻ em là truyền thống của dân tộc, là đạo

lý của con ngời Việt Nam Trẻ em là lớp ngời kế tục sự nghiệp xây dựng vàbảo vệ tổ quốc nhng cha phát triển đủ về thể chất, tinh thần và trí tuệ, hành vi,vậy để trẻ em đợc phát triển một cách hoàn thiện buộc Đảng, Nhà nớc ta vàcác tổ chức chính trị xã hội cần phải quan tâm bảo vệ chăm sóc và giáo dục trẻ

em Bảo vệ chăm sóc trẻ em là việc làm thờng xuyên lâu dài của Đảng, củaNhà nớc và của mọi ngời dân trong toàn xã hội, là chiến lợc lâu dài đến sựphát triển nguồn nhân lực đất nớc, là điều kiện tiên quyết đa nớc Việt Nam lêntầm thời đại

Thấm nhuần đờng lối, chính sách, những quan điểm đó của Đảng vàNhà nớc về công tác bảo vệ, chăm sóc, giáo dục trẻ em, trong những năm qua

Đảng bộ và nhân dân phờng Đáp Cầu luôn luôn quan tâm đến việc bảo vệchăm sóc và giáo dục trẻ em trên mọi lĩnh vực, bằng nhiều hình thức khácnhau và đã đạt đợc những kết quả đáng kể Tuy nhiên, tình hình trẻ em vàcông tác bảo vệ chăm sóc và giáo dục trẻ em ở địa bàn Bắc Ninh nói chung, ở

Đáp Cầu nói riêng vẫn còn nhiều vấn đề đặt ra hết sức cấp thiết cần đ ợc quantâm giải quyết nh: Tỷ lệ trẻ suy dinh dỡng còn cao, trẻ em mắc các bệnh nhtiêu chảy, nhiễm khuẩn đờng hô hấp vẫn cha đợc điều trị triệt để Công tácgiáo dục, đào tạo thế hệ trẻ còn nhiều bất cập Việc quan tâm đến trẻ em cónhững hoàn cảnh éo le, khó khăn còn hạn chế Một số bộ phận nhân dân vàgia đình nhận thức về trẻ em cha đầy đủ, đạo đức, nếp sống ở một số trẻ emthiếu lành mạnh, trẻ em phạm pháp có chiều hớng gia tăng Một số hành vibạo lực ngợc đãi của ngời lớn đã vi phạm đến quyền trẻ em cha đợc xử lýnghiêm minh Trong thời kỳ hội nhập, kinh tế thị trờng định hớng xã hộichủ nghĩa bên cạnh những mặt tích cực còn có những khía cạnh xấu tác động

đến đới sống của xã hội, phần nào tác động không tốt đến việc nhận thức củatrẻ

Trong giai đoạn cách mạng hiện nay Việt Nam đã ra nhập tổ chức

th-ơng mại thế giới (WTO) và đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nớc,

Cụng tỏc bảo vệ, chăm súc và giỏo dục trẻ em ở phường Đỏp cầu 1

chủ động hội nhập kinh tế quốc tế toàn cầu đòi hỏi thế hệ trẻ, thế hệ kế tục sựnghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc trong tơng lai, phải có sự phát triển nhảyvọt về thể lực, trí tuệ, về phẩm chất Điều đó đặt ra yêu cầu hết sức kháchquan cho Đảng, Nhà nớc, các địa phơng cơ sở phải đặc biệt quan tâm đếncông tác bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em

Đợc theo học lớp trung cấp chính tri, với sự truyền thụ kiến thức tậntình của các thày cô giáo trờng trung cấp chính trị Nguyễn văn Cừ, việc họctập, nghiên cứu lý luận chính trị và sự giúp đỡ tận tình của các thày cô giáo đãtrang bị cho tôi nhiều kiến thức kinh nghiệm quý báu.Thông qua khoá học đãgiúp cho bản thân nâng cao nhận thức về năng lực, chính trị, đặc biệt qua bộmôn văn hoá xã hội đã giúp cho tôi thêm cơ sở lý luận và thực tiễn về chiến l-

ợc con ngời của Đảng, Nhà nớc và vị trí, tầm quan trọng của việc bảo vệ chămsóc và giáo dục trẻ em nói chung, trẻ em thuộc phờng Đáp Cầu nói riêng

Đồng thời trang bị cho tôi ý thức tự giác quan tâm tới công tác trẻ em đangdiễn ra trong thực tiễn, mà hàng ngày ngời làm công tác giáo dục nh tôt phải

đối mặt, cả tính tích cực và những hạn chế, tồn tại cần có giải pháp khắc phụckịp thời

Với tất cả lý do nêu trên và ý thức trách nhiệm của một cán bộ lãnh đạocơ sở giáo dục địa phơng, quan tâm tới sự phát triển của phờng Đáp cầu trong

tơng lai, tôi mạnh dạn chọn đề tài: “Thực trạng công tác bảo vệ, chăm sóc và

giáo dục trẻ em ở Đáp Cầu hiện nay Những vấn đề đặt ra và giải pháp thực hiện” Song do điều kiện thời gian và năng lực của bản thân còn hạn chế, tiểu

luận không tránh khỏi những thiếu sót, rất mong các thầy cô giáo trờng chínhtrị Nguyễn Văn Cừ tỉnh Bắc Ninh đặc biệt là các thầy cô giáo trong khoa lýluận cơ sở hớng dẫn tôi viết tiểu luận, các ban ngành ở địa phơng, Ban dân sốphờng Đáp Cầu quan tâm, chỉ bảo tận tình, giúp đỡ để tôi hoàn thành tốt đề tàinày và tiếp tục bổ sung hoàn thiện nó trong những bớc công tác thực tiễn saunày

2 Mục đích nghiên cứu đề tài:

-Trớc hết mhằm mục đích để bản thân tìm hiểu, , rèn luyện nâng cao

nhận thức và t duy tổng kết thực tiễn

-Thứ hai: Đề tài nhằm mục đích thông qua khảo sát, đánh giá phântích đúng tình hình để chỉ ra đợc những kết quả đã đạt đợc và những bất cập,những vấn đề đặt ra trên cơ sở đó đa ra những giải pháp hữu hiệu nhất, giảiquyết những tồn tại đem lại hiệu quả cao cho công tác này và thúc đẩy côngtác bảo vệ chăm sóc và giáo dục trẻ em, phục vụ sự phát triển thế hệ trẻ nóichung và thế hệ trẻ ở Đáp Cầu nói riêng

Cụng tỏc bảo vệ, chăm súc và giỏo dục trẻ em ở phường Đỏp cầu 2

-Thứ ba: Đề tài cũng có thể là cơ sở để các địa phơng khác trong tỉnh

và cán bộ cấp cơ sở tham khảo nghiên cứu ứng dụng trong thực tiễn của lĩnhvực công tác này

3 Đối tợng và phạm vi nghiên cứu:

Đề tài này tập trung nghiên cứu khảo sát đối tợng trẻ em từ 0 - 16 tuổi

ở địa bàn phờng Đáp Cầu giai đoạn 2002 - 2006 và đa ra những giải phápnhằm đẩy mạnh công tác bảo vệ chăm sóc và giáo dục trẻ em ở Đáp Cầu trongnhững năm tiếp theo

4 Kết cấu của đề tài:

Ngoài phần mở đầu và kết luận đề tài đợc chia thành 3 chơng

Chơng I: Cơ sở lý luận chung về công tác

bảo vệ,chăm sócvà giáo dục trẻ em

Chơng II: Thực trạng công tác bảo vệ, chăm sóc

và giáo dục trẻ em ở phờng Đáp Cầu

Chơng III: Phơng hớng, giải pháp và những kiến nghị

trong việc bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em ở phờng Đáp Cầu

Chơng 1 :

Cơ sở lý luận chung về công tác bảo vệ và chăm sóc

giáo dục trẻ em

1.1 Một số khái niệm

- Trên thế giới, ở mỗi quốc gia có rất nhiều những khái niệm khác nhau

về trẻ em Nhng những khái niệm đó đều thể hiện trẻ em là những công dân vịthành niên mà xã hội cha công nhận là ngời trởng thành

Theo công ớc quốc tế: “Trẻ em có nghĩa là ngời dới 18 tuổi”

Công ớc giải thích thêm định nghĩa này bằng việc nhắc lại điều đã nêu

trong : “Tuyên bố vế quyền trẻ em” năm 1959: “Trẻ em, do cha trởng

thành về mặt tinh thần và thể lực, cần có sự bảo vệ, chăm sóc đặc biệt, bao gồm bảo vệ về mặt pháp lý thích hợp trớc cũng nh sau khi sinh”

ở Việt Nam, pháp luật Việt Nam chỉ rõ: “Trẻ em là công dân Việt

Nam dới 16 tuổi”(1)

Nh vậy đối với Việt Nam, theo luật bảo vệ và chăm sóc giáo dục trẻ

em, thì trẻ em đợc hiểu là công dân Việt Nam dới 16 tuổi

Theo quan niệm về lứa tuổi trẻ em đợc hiểu là ngời cha trởng thành vềthể lực, tinh thần (non nớt về thể chất và trí tuệ), đó là độ tuổi từ 0 đến d ới 18tuổi, và cần đợc bảo vệ, chăm sóc đặc biệt và giáo dục

(1) Luật bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em Quốc Hội thông qua ngày 12/8/1991

Cụng tỏc bảo vệ, chăm súc và giỏo dục trẻ em ở phường Đỏp cầu 3

Cùng với công ớc quốc tế về quyền trẻ em, Việt Nam thống nhất quy

định trên địa bàn cả nớc chính sách bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em đợcthể chế hoá trong hiến pháp và pháp luật, các văn bản quy định pháp luật doQuốc Hội, Chính phủ và các cơ quan có thẩm quyền từ trung ơng đến địa ph-

ơng ban hành

Trẻ em đợc phân ra nhiều lứa tuổi không đồng nhất về mặt tâm, sinh

lý, điều đó quy định những chế độ bảo vệ, chăm sóc và giáo dục khác nhau,phải có những đặc điểm, yêu cầu riêng khác nhau phù hợp với từng lứa tuổiphát triển Nhiều nhà khoa học, các nhà nghiên cứu về tâm sinh lý trẻ emtrong nớc và trên thế giới đã tơng đối thống nhất ở cách phân chia các giai

đoạn của trẻ nh sau:

Tơng ứng mỗi độ tuổi là một giai đoạn phát triển của trẻ về đặc điểmtâm, sinh lý khác nhau Vậy phải có phơng pháp bảo vệ, chăm sóc, giáo dụckhác nhau phù hợp với sự phát triển của trẻ theo từng giai đoạn

- Khái niệm bảo vệ trẻ em đợc hiểu khái quát: Bảo vệ trẻ em là sự ngănchặn, loại bỏ mọi ảnh hởng tác động đe dọa của hoàn cảnh tới sự tồn tại vàphát triển của trẻ

- Khái niệm chăm sóc trẻ em đựơc hiểu khái quát là: Sự cung cấp đầy

đủ mọi điều kiện về dinh dỡng an toàn môi trờng tự nhiên, môi trờng xã hội đểtrẻ phát triển toàn diện

- Khái niệm giáo dục trẻ em đựơc hiểu khái quát là: Sự trang bị cho trẻ

về trí lực, thể lực, phẩm chất, tinh thần để tạo nguồn nhân lực có chất lợng kếcận những lớp ngời đi trớc

- Khái niệm về công tác bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em: Công tácchăm sóc và giáo dục trẻ em có thể hiểu đó là quá trình tác động tổng hợp cáccông tác, các phơng pháp và biện pháp để tạo ra thế hệ trẻ có đủ sức khoẻ, trithức, năng lực, tinh thần, là chuẩn bị nguồn lực bổ sung liên tục cho lực lợnglao động mới có phẩm chất, năng lực và trình độ, thể lực ngày càng cao phục

vụ cho sự nghiệp và bảo vệ đất nớc

1 2 Một số quan điểm về bảo vệ, chăm sóc, giáo dục trẻ em

* Quan niểm của chủ nghĩa Mác: Theo Mác, mỗi ngời sinh ra đều trảiqua giai đoạn phát triển về tinh thần và thể lực để trở thành ngời lớn, con ngời

ở giai đoạn đó thuộc lớp ngời trẻ em Vấn đề bảo vệ chăm sóc, và giáo dục trẻ

em đã đợc Các Mác nêu ra ngay từ khi chủ nghĩa Mác ra đời Các Mác đã lên

Cụng tỏc bảo vệ, chăm súc và giỏo dục trẻ em ở phường Đỏp cầu 4

án mạnh mẽ: “Lòng tham của giai cấp t sản nhẫn tâm cớp mất trờng học và

bầu không khí trong lành của trẻ em, để cho các ngài chủ xởng bòn rút, chúng lấy lợi nhuận” và “Đại công nghiệp phát triển ngày càng phá huỷ mọi mối quan hệ gia đình trong giai cấp vô sản và càng biến trẻ em thành những món hàng mua bán những công cụ lao động đơn thuần, thì những lời huyênh hoang của giai cấp t sản về gia đình và giáo dục, về mối quan

hệ thân thiết gắn bó giữa con cái với cha mẹ lại càng trở lên ghê tởm”(1)

Tuy nhiên Các Mác không lên án việc sử dụng trẻ em lao động nóichung mà chỉ lên án việc biến trẻ em thành món hàng mua bán, việc sử dụnglao động trẻ em vào mục đích tăng lợi nhuận cho giới trẻ Các Mác cho rằngphải giáo dục từng bớc nâng cao kỹ năng lao động cho con ngời từ khi còn

nhỏ Ông viết: “Trong một chế độ xã hội hợp lý mỗi trẻ em từ 9 tuổi trở lên

đều phải trở thành ngời lao động sản xuất (2)”

* Quan niệm của chủ tịch Hồ Chí Minh: Lúc sinh thời, Ngời đã dànhnhiều tình cảm và sự quan tâm đặc biệt cho trẻ em, những chủ nhân tơng lai

của đất nớc Tình thơng đó của Ngời dành cho trẻ em thật vô bờ bến “Hãy

dành những gì tốt đẹp nhất cho trẻ em mà mình sẵn có”(3) Tình thơng yêu

đó bắt nguồn từ lý tởng của Bác suốt đời phấn đấu cho sự nghiệp vĩ đại giảiphóng giai cấp, giải phóng con ngời, mu cầu hạnh phúc cho nhân dân

Sự quan tâm đặc biệt của Ngời dành cho trẻ em còn bắt nguồn từ tầmnhìn xa trông rộng, xã hội nào cũng có trẻ em, lớp này lớn, lớp khác kế tiếp ra

đời Công tác bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em phải làm thờng xuyênkhông ngừng để tạo ra lớp ngời sau phát triển hơn lớp ngời trớc về mọi mặt

Bác Hồ từng dạy: “Công tác đó phải làm kiên trì và bền bỉ” và “Vì lợi ích

m-ời năm phải trồng cây, vì lợi ích trăm năm phải trồng ngm-ời"(4) Chủ tịch HồChí Minh đã dày công vun trồng thế hệ mầm non của đất nớc T tởng này vẫn

còn nguyên giá trị và hoàn toàn phù hợp với t tởng của thời đại: “Trẻ em hôm

nay thế giới ngày mai”, những t tởng đó của Ngời còn chỉ rõ cho chúng ta thấy

trẻ em cần đợc chăm sóc về mọi mặt

+ Về sức khỏe: Ngời chỉ rõ: “Phải làm sao cho các cháu đợc ăn no, mặc ấm, giữ gìn vệ sinh, phòng chữa bệnh, rèn luyện thân thể, cải tạo nòi

giống” (1)

+ Về giáo dục: Kế tục sự nghiệp cách mạng to lớn của Đảng và nhân

dân Ngời đòi hỏi trẻ em cần đợc giáo dục toàn diện “Không những có tri

thức phổ thông mà phải có đầy đủ tri thức cách mạng”(1) Ngời chỉ rõ: “Đối

với thiếu nhi phơng pháp giáo dục dạy học phải nhẹ nhàng vui vẻ, chớ gò

ép thiếu nhi theo khổ ngời lớn” (2)Ngời quan tâm đến ý kiến và sáng kiến củatrẻ em Ngời đặt niềm tin tởng vào thế hệ trẻ em, trong th gửi học sinh nhân

ngày khai trờng Bác viết: “Non sông Việt Nam có trở lên tơi đẹp hay không,

dân tộc Việt Nam có bớc tới đài vinh quang để sánh vai với các cờng quốc năm châu hay không, chính là nhờ một phần lớn ở công lao học tập của các cháu” (3)

Quá trình phát triển của trẻ em gắn liền với quá trình học tập và vui

chơi - chơi mà học - học mà chơi, nh Bác Hồ nói: “trẻ em biết ăn biết ngủ,

biết học hành là ngoan”(4) Bảo vệ trẻ em cũng là làm sao cho các em đợc họchành đầy đủ, tử tế, tránh cho trẻ em tiếp xúc với các trò chơi phản giáo dục,bảo đảm cho các em phát triển về trí lực và tinh thần lành mạnh

* Quan điểm của Đảng và Nhà nớc ta: Bảo vệ chăm sóc và giáo dục trẻ

em chính là đào tạo những lớp ngời mới có đủ trình độ, phẩm chất, năng lực,

và thể lực hoàn thành mục tiêu của sự nghiệp cách mạng, giải phóng giai cấp,

giải phóng xã hội Mục đích nhằm “Đảm bảo cho thế hệ trẻ Việt Nam đợc

phát triển toàn diện, giữ vững và phát huy truyền thống tốt đẹp của dân tộc

đồng thời tiếp thu những tinh hoa của thế giới, đáp ứng đợc những yêu cầu

sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nớc” (1)

Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng ta luôn luôn coi con ngời vừa là mụctiêu, vừa là động lực của sự nghiệp cách mạng giải phóng dân tộc, giải phónggiai cấp xây dựng, và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam Vì vậy quan tâm đến con ng -

ời nói chung và trẻ em nói riêng là mục tiêu cơ bản chi phối đờng lối cáchmạng của Đảng

Quan điểm của Đảng và Nhà nớc ta: "Thiếu niên, nhi đồng là ngời

chủ tơng lai của đất nớc"(2), vì vậy bồi dỡng cách mạnh cho thế hệ sau là điềurất quan trọng và cần thiết Việc bảo vệ, chăm sóc, giáo dục thiếu niên nhi

đồng là mhiệm vụ của toàn Đảng, toàn dân và cũng là đạo lý, truyền thốngcủa đân tộc ta Coi trọng chơng trình bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ emtrong chiến lợc phát triển kinh tế xã hội của Đảng và nhà nớc giai đoạn 2001-

2010, là mục tiêu nhằm tăng cờng sức mạnh tổng hợp của quốc gia nhằm pháthuy nội lực trong xu thế hội nhập, liên kết khu vực, liên kết quốc tế Bảo vệ,chăm sóc sức khoẻ, giáo dục trẻ em là chiến lợc của Đảng và nhà nớc trong

(2) Hồ chí Minh toàn tập- NXB CTQG-2000

(4) Hồ chí Minh toàn tập- NXB CTQG-2000

(3) Hồ chí Minh toàn tập- NXB CTQG-2000

(4) Hồ chí Minh toàn tập- NXB CTQG-2000

(1) Đảng Cộng Sản Việt Nam,Văn kiện Đại Hội Dại biểu toàn quốc lần VIII,NxbCTQG,H,1996

(2) Giáo trình TCCT-Văn hoá xã hội-NXB Lý luận chính trị

Cụng tỏc bảo vệ, chăm súc và giỏo dục trẻ em ở phường Đỏp cầu 6

việc nâng cao chất lợng dân số, tạo nguồi nhân lực cho đất nớc đáp ứng cho

sự nghiệp cách mạng của dân tộc trong thời kỳ mới

Trong những năm qua Đảng và nhà nớc ta đã tăng cờng công tác chỉ

đạo, đầu t nguồn lực cho việc thực hiện các chơng trình, dự án nhằm giúp choviệc thành công các mục tiêu đề ra trong các chơng trình hành động vì sựnghiệp bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em

1 3 Về vai trò của trẻ em:

Dới sự lãnh đạo của Đảng Cộng Sản Việt Nam, đất nớc ta đang pháttriển trên con đờng tiến lên chủ nghĩa xã hội Công cuộc xây dựng chủ nghĩaxã hội và chủ nghĩa, chủ nghĩa cộng sản cộng sản là một sự nghiệp vĩ đại lâudài đòi hỏi phải có lớp ngời kế tiếp nhau thực hiện Bảo vệ, chăm sóc và giáodục trẻ em chính là đào tạo nguồn nhân lực cho đất nớc, tạo những lớp ngờimới có đủ trình độ, phẩm chất, năng lực, thể lực, trí lực, kế tiếp sự nghiệp cáchmạng của Đảng, của dân tộc, hoàn thành mục tiêu của sự nghiệp giải phóng

giai cấp, giải phóng xã hội Đảng ta đã chỉ rõ vai trò của trẻ em là "Các em

thiếu niên nhi đồng ngày nay sẽ là lớp ngời xây dựng chủ nghĩa và chủ nghĩa cộng sản sau này Quan tâm đến thiếu niên, nhi đồng là quan tâm

đến việc đào tạo, bồi dỡng một lớp ngời mới không những phục vụ cho sự nghiệp xã hội chủ nghĩa mà còn chính cho sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa cộng sản sau này" (1)

Bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em để khi trở thành ngời lớn chínhcác em lại tiếp tục thực hiện nghĩa vụ bảo vệ, chăm sóc, giáo dục lớp sau vớichất lợng cao hơn, đảm bảo cho sự phát triển tơng lai của dân tộc trên con đ-ờng tiến lên chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản Công tác bảo vệ, chămsóc, giáo dục trẻ em luôn tạo ra thế hệ tơng lai phát triển hơn thế hệ trớc Tạo

ra lớp ngời có thể kế tục, nối tiếp truyền thống, lu giữ truyền thống, tô thắmtruyền thống để góp phần vào công cuộc đổi mới đất nớc làm cho dân giàu n-

ớc mạnh, xã hội công bằng dân chủ văn minh

Bảo vệ, chăm sóc trẻ em có vai trò quan trọng đợc biểu hiện trênnhững góc độ cụ thể đó là bảo vệ, chăm sóc, giáo dục những công dân đặcbiệt: Vì trẻ em có các quyền và bổn phận đợc hệ thống pháp lệnh công nhậnnên tuy nhỏ tuổi, nhng các em cũng có quyền của công dân về chính trị, kinh

tế, văn hoá, xã hội cần đợc tôn trọng Đồng thời các em ở độ tuổi thay đổi vềthể chất, phát triển về trí tuệ, hình thành về nhân cách đòi hỏi phải đợc quantâm

Từ khi cách mạng ở trong những ngày hoạt động bí mật, thiếu niên,nhi đồng đã nêu những tấm gơng sáng, đóng góp một phần vào thắng lợi của

(1) Chỉ thị số 55/CT-TW

Cụng tỏc bảo vệ, chăm súc và giỏo dục trẻ em ở phường Đỏp cầu 7

dân tộc Đảng và nhà nớc thấm nhuần t tởng Hồ Chí Minh rất quan tâm đếntrẻ em và xác định trẻ em chính là tơng lai của mỗi dân tộc, là tài sản quý giácủa nhân loại và đa vấn đề trẻ em lên vị trí hàng đầu của chiến lợc xây dựngcon ngời cho thế kỷ XXI Ngày nay đất nớc ta đã và đang hội nhập vào kinh tếchung WTO vần đề về nguồn nhân lực cho đất nớc là vấn đề hết sức quantrọng, việc bảo vệ, chăm sóc, giáo dục trẻ em đào tạo nguồn lực cho đất nớc

có một vị trí, vai trò quyết định đến thắng lợi của công cuộc đổi mới đất nớc,

đến sự nghiệp cách mạng của cả dân tộc

Bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em đó là chăm sóc thế hệ nối tiếpdòng dõi của gia đình và xã hội cần có trẻ em, yêu trẻ em, chăm lo cho trẻ đã

là truyền thống quý báu từ ngàn đời xa của dân tộc Việt Nam Từ xa ông cha

ta đã từng quan niệm con cái quý hơn vàng: "Có vàng, vàng chẳng biết tha,

có con, con nói trầm trồ dễ nghe"(1) Vì vậy, con cháu là niềm tin, niềm hyvọng, là động lực tạo nên sức sống trong mỗi gia đình Cho nên nhiều gia đình

có hoàn cảnh còn nhiều khó khăn vẫn lặng lẽ âm thầm vun đáp cho con cháu,xem sự thành đạt của con cháu là hạnh phúc, là lẽ sống tự nhiên của chínhmình

Đối với trẻ em việc bảo vệ, chăm sóc, nuôi dỡng và giáo dục là quátrình liên tục Gia đình là môi trờng hết sức quan trọng mà trong đó mỗi thànhviên của gia đình đều ảnh hởng đến trẻ Ngời cha, ngời mẹ, sinh hoạt, nề nếptrong gia đình có ảnh hởng lớn đến đứa con của mình

Chăm sóc, bảo vệ và giáo dục trẻ em là chăm sóc cho thế hệ tơng laicủa nớc nhà, sự phát triển của loài ngời trên thế giới nói chung cũng nh ở nớc

ta nói riêng, chính là sự phát triển của các thế hệ nối tiếp nhau, thế hệ sau thaythế cho thế hệ trớc để xây dựng đất nớc Có thể khẳng định không có thế hệtrẻ không có sự phát triển của mỗi dân tộc, mỗi quốc gia và không có sự pháttriển của nhân loại

Trẻ em không những có vị trí lớn lao trong sự phát triển lịch sử quacác thời đại mà còn là tơng lai của đân tộc, là lớp ngời kế thừa, phát triển cáctruyền thống tốt đẹp của ông cha ta từ ngàn xa đến nay Tơng lai của dân tộc,của đất nớc sẽ phụ thuộc vào lớp ngời kế tục xây dựng và bảo vệ tổ quốc hômnay và mai sau Trẻ em là nguồn nhân lực, là ngời chủ tơng lai của nớc nhà.Trên cả nớc ta hiện nay có trên 30 triệu trẻ em từ 0 đến 16 tuổi, đây là lực l-ợng rất quan trọng của đất nớc, nguồn nhân lực mở đầu cho một thiên niên kỷmới, của những thập kỷ đầu thế kỷ XXI, thế kỷ của nền kinh tế trí thức, củakhoa học công nghệ cao đang trên đà phát triển mạnh mẽ từng ngày từng giờtrên toàn cầu Chăm sóc, bảo vệ và giáo dục trẻ em đảm bảo về số lợng, chất l-

(1) Ca dao Việt Nam-NXB Văn hoá -1990

Cụng tỏc bảo vệ, chăm súc và giỏo dục trẻ em ở phường Đỏp cầu 8

ợng tạo nên nguồn lực lao động đáp ứng yêu cầu của thời đại là tiêu trí quantrọng ảnh hởng trực tiếp đến tốc độ phát triển kinh tế, xã hội và sự ổn định và

an ninh chính trị, trật tự xã hội của đất nớc Bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ

em thông qua giáo dục trong hệ thống các nhà trờng, của xã hội, qua quá trìnhhọc tâp, sáng tạo và rèn luyện của mình các em sẽ nhận thức đợc giá trịtruyền thống của tổ tiên, làm giàu sự hiểu biết Qua kinh nghiệm truyền thốngvới phấn đấu học tập và tu dỡng về nhân cách của trẻ ,sự tiếp thu khoa học kỹthuật tiên tiến hiện đại tao nên nguồn nhân lực tiến kịp với sự phát triển củathời đại, xứng đáng là ngời chủ tơng lai của đất nớc Vì vậy nhiệm vụ củ Đảng

và Nhà nớc, xã hội và mỗi gia đình chúng ta hôm nay là phải chuẩn bị đầy đủ

về hành trang để cho trẻ em có khả năng đảm đơng đợc vai trò của lớp ngờicông dân mới - công dân xã hội chủ nghĩa Việt Nam

Chơng II:

Thực trạng công tác bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em ở

phờng đáp Cầu-Thành phố Bắc Ninh

2 1 Khái quát điều kiện tự nhiên, tình hình kinh tế, văn hoá, chính trị, xã hội phờng Đáp Cầu:

Phờng Đáp Cầu nằm ở phía bắc tỉnh Bắc Ninh là một phờng trong 9xã phờng của thành phố Bắc Ninh Phờng Đáp Cầu phía bắc giáp sông NhNguyệt, phía đông giáp xã Đại Xuân huyện Quế Võ, phía nam giáp phờng ThịCầu, phía tây giáp phờng Vũ Ninh Với diện tích hơn 1, 2 km2, dân số trên 9,

2 nghìn ngời Về vị trí, điều kiện địa lý phờng Đáp Cầu có nhiếu thuận lợi choviệc phát triển kinh tế, xã hội: Sông Nh nguyệt thuộc địa bàn phờng dài hơn2km, tạo điều kiện cho giao thông thuỷ thuận lợi Quốc lộ 1A, đờng cao tốc

Hà Nội-Lạng sơn đi qua đị bàn phờng tạo cho việc giao thông đờng bộ thuậnlợi

Phờng Đáp Cầu những năm gần đây là phờng gặp khó khăn trong việcphát triển kinh tế Nhân dân chủ yếu làm nghề vận tải, vận chuyển vật liệu xâydựng, buôn bán nhỏ, các nghề truyền thống nh nghề làm vôi xây dựng khôngphát triển thậm trí bị thu hẹp phạm vi sản xuất Trên địa bàn phờng có 15 cơ

sở sản xuất t nhân hoạt động nhng phát triển còn chậm, sản xuất nhỏ lẻ, thu

hút lao động ít "Từ khi làm kè đê Sông Cầu, việc buôn bán vật liệu xây dựng

không còn Một số bà con thiếu công ăn việc làm, nguồn thu của địa phơng không còn nh trớc kia nữa Định hớng mũi nhọn kinh tế địa phơng khó xác

Cụng tỏc bảo vệ, chăm súc và giỏo dục trẻ em ở phường Đỏp cầu 9

định" (1).Chính vì thế ảnh hởng đến kinh tế địa phơng và thu nhập của ngờidân, bình quân thu nhập đầu ngời ớc tính 350 nghìn đồng/ tháng, nhiều gia

đình gặp nhiều khó khăn Tỷ lệ hộ nghèo còn cao so với mặt bằng thành phố(phờng còn 113 hộ nghèo)

Do tệ nạn may tuý là điểm nóng của những năm trớc, theo thống kê

của ban phòng chống tệ nạn xã hội năm 2005 "có 225 ngời mắc HIV, trên 120

ngời nghiện ma tuý" (2)của những năm trớc, một số tham gia buôn bán ma tuý,một số ngời nhiễm HIV, nghiện ma túy đã chết để lại cho phờng nhiều trẻ emkhông ngời chăm sóc, và rơi vào hoàn cảnh éo le Do đó vấn đề đặt ra cho

Đảng uỷ, hội đồng nhân dân, ủy ban nhân phờng trong công tác bảo vệ, chămsóc giáo dục trẻ em cần có những giải pháp hữu hiệu, cần đợc quan tâm thờngxuyên và toàn diện về mọi mặt

Phờng Đáp Cầu với bề dày lịch sử lâu đời, hình thành từ một làng quêtrớc đời nhà lý có nhiều truyền thống bất khuất kiên cờng chống giặc ngoạixâm từ thời Lý, thời Trần Nhân dân phờng Đáp Cầu chịu lam, chịu làm, cótruyền thống hiếu học, thời phong kiến có 2 tiến sĩ, có nhiều ngời đỗ đạt làmquan, ngày nay có nhiều ngời học hành thành đạt có vị trí quan trọng trong

Đảng, trong chính quyền , và làm công tác khoa học, doanh nhân hiện nay

Trong tình hình kinh tế còn nhiều khó khăn, song tình hình chính trị,xã hội của phờng Đáp Cầu luôn đợc ổn định, công tác cán bộ đợc kiện toàn,

đủ về số lợng, đảm bảo về chất lợng Năng lực cán bộ luôn đợc nâng cao cơbản đáp ứng đợc nhiệm vụ đặt ra và ngày càng làm tốt nhiệm vụ trong giai

đoạn hiện nay từng bớc khắc phục khó khăn về kinh tế của phờng, của nhândân trong phờng, giữa vững an ninh chính trị trật tự xã hội Đảng bộ phờng

Đáp Cầu đã chỉ đạo tốt quy chế dân chủ trong các cấp chính quyền và trongnhân dân, giải quyết tốt các điểm nóng, Xây dựng khối đại đoàn kết toàn dântạo thành sức mạnh hoàn thành tốt các nhiệm vụ chính trị, kinh tế, xã hội mànghị quyết của hộ đồng nhân dân đề ra Công tác bảo vệ, chăm sóc, giáo dụctrẻ em trong phờng ngày càng đợc quan tâm đầy đủ và có chất lợng hơn, gópphần vào công cuộc đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nớc

Xuất phát từ những yêu cầu thực tế đặt ra, với những cơ hội mới nhngcũng không ít những thách thức, khó khăn mới trong nền kinh tế thị trờng

định hớng xã hội chủ nghĩa, trong hoàn cảnh nớc ta mới ra nhập WTO, việcbảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em ở phờng Đáp Cầu càng phải có sự quantâm sâu sắc hơn, định hớng rõ ràng, giải pháp cụ thể thiết thực đảm bảo chất l-ợng theo yêu cầu của cuộc sống, phù hợp với sự phát triển của nền kinh tế, đáp

(1) Báo cáo Đảng Bộ phờng Đáp Cầu-Hội nghị tổng kết công tác Đảng năm 2006

(2) B áo cáo tổng kết công tác an ninh trật tự xã hội năm 2006 của phờng Đáp cầu

Cụng tỏc bảo vệ, chăm súc và giỏo dục trẻ em ở phường Đỏp cầu 10

ứng sự phát triển của xã hội Thực hiện thành công nghị quyết Đại Hội Đảng

Bộ phờng Đáp Cầu lần thứ XVII

Những điều kiện địa lý, kinh tế chính trị, văn hoá, và những truyềnthống quý báu của phờng Đáp Cầu là những yếu tố tác động trực tiếp đếncông tác bảo vệ, chăm sóc, giáo dục trẻ em trên địa bàn phờng

2 2 Thực trạng công tác bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em ở ph ờng

Đáp Cầu giai đoạn 2001-2006

a/Tình hình trẻ em ở phờng Đáp Cầu

Theo số liệu thống kê của ban dân số, bảo vệ bà mẹ trẻ em phơng.Hiện nay (tính đến tháng 12 năm2006) phờng Đáp Cầu có tổng số trẻ emlà:1889

Trong đó theo độ tuổi nh sau:

Số

TT

So với dân số phờng

Ghi chú Khuyết

tật

Hoàn cảnh KK

Bỏ học

Kết hợp truyền thống của dân tộc, của địa phơng: Yêu trẻ, quý trẻ, bảo

vệ, chăm sóc giáo dục trẻ Vận dụng sáng tạo t tởng Hồ Chí Minh, quan điểmcủa Đảng, Nhà nớc, công tác bảo vệ, chăm sóc trẻ đợc Đảng uỷ phờng ĐápCầu đợc xác định là mục tiêu quan trọng trong việc nâng cao chất lợng dân

số, là nguồn lực tạo nên động lực thúc đẩy kinh tế, xã hội phát triển và đảmbảo cho an ninh chinh trị, an toàn xã hội của phờng Vì vậy trong những nămqua Đảng uỷ, Hội đồng nhân dân, Uỷ ban nhân dân đã chỉ đạo sâu rộng từ cácban ngành đoàn thể, các cơ quan tổ chức đóng trên địa bàn phờng, cho tới cáccụm dân c tăng cờng công tác bảo vệ, chăm sóc trẻ em Coi đây là một bộphận quan trọng trong chiến lợc phát triẻn con ngời phát triển kinh tế - xã hội

ở địa phơng cơ sở Các trẻ em đợc hởng các chính sách u tiên của Đảng và nhànớc, các quyền của trẻ em Ban bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em thờngxuyên đợc kiện toàn đủ về số lợng và không ngừng đợc nâng cao về chất lợng,

là những ngời có hiểu biết về phát luật, có kiến thức về tâm, sinh lý trẻ em, cólòng thơng yêu, mến trẻ, có kinh nghiệm trong việc chăm sóc, giáo dục trẻ.Chính đợc sự quan tâm đó mà trong những năm qua công tác bảo vệ, chăm

Cụng tỏc bảo vệ, chăm súc và giỏo dục trẻ em ở phường Đỏp cầu 11

sóc và giáo dục trẻ em đã ổn định và đi vào hoạt động có nề nếp và đã đạt đ ợcnhững kết quả trên các mặt sau:

* Về bảo Vệ, chăm sóc sức khoẻ trẻ em:

Chăm sóc sức khoẻ cho nhân dân nói chung và chăm sóc sức khoẻ chotrẻ em nói riêng luôn đợc Đảng uỷ, uỷ ban nhân dân quan tâm

- Mạng lới y tế ở cơ sơ đợc củng cố và hoàn thiện đến cụm khu dân c.7/7 khu dân c đều có cán bộ y tế có trình độ từ trung cấp trở lên

- Công tác tuyên truyên, mở lớp chăm sóc sức khoẻ sinh sản, chăm sóctrẻ em đã đạt đợc kết quả, giúp cho ngời dân có hiểu biết về chăm sóc thai nhi,nuôi dỡng trẻ em

- Cơ sở vầt chất trạm y tế phờng đợc đầu t về trang thiết, đủ phòngkhám, và điều trị Hiện nay trạm có 7 giờng bệnh

- Trình độ cán bộ y tế không ngừng đợc nâng cao 1 bác sỹ, 1y tá, 01 y

sỹ, 01 điều dỡng viên

- Kiểm tra an toàn thực phẩm đợc chú trọng đội kiểm tra an toàn vệ sinh thựcphẩm hoạt động đều Công tác phòng chống cúm H5N1 thực hiện nghiêmngặt, không để xảy ra dịch trên địa bàn

Các khu dân c đều có đội vệ sinh môi trờng, thu gom rác thải, tạo môitrờng vệ sinh sạch sẽ tránh đợc các dịch bệnh

Đợc sự quan tâm của Đảng uỷ, uỷ ban nhân dân phờng, chính quyềncác cấp trong phờng mạng lới y tế hoạt động có hiệu quả Việc thực hiện cácchơng trình theo công ớc quốc tế, chơng trình y tế quốc gia, các chơng trìnhtiêm chủng mở rộng phòng chống các bệnh: ho gà, bại liệt, tiêu chảy, nhiễmkhuẩn đờng hô hấp, viêm gam B, Trẻ em dới 1 tuổi đợc tiêm 6 loại vácxin phòng bệnh đạt 100%, tiêm phòng viên gan B cho trẻ đạt 98% Số trẻ dới

5 tuổi uống vitamin A đạt 100% Tỷ lệ tử vong trẻ em từ 0 đến 5 tuổi khôngcòn, hàng năm có trên 1000 lợt trẻ em đợc khám chữa bệnh tại trạm y tế Thựchiện chơng trình phòng chống suy dinh dỡng cho trẻ đạt hiệu quả tốt tỷ lệ suydinh dỡng của trẻ giảm từ 43% năm 2001 xuống còn 23% năm 2006 Thựchiện tốt chính sách về bảo hiểm y tế, đã cấp thẻ bảo hiểm cho 966 cháu từ 0

đến 6 tuổi đạt tỷ lệ 100% Số trẻ em bị tàn tật, trẻ em nghèo đợc khám bệnhmiễn phí Trạm y tế phờng đã kết hợp với các cơ sở giáo dục của phờng khámbệnh định kỳ cho học sinh hàng năm 100% các hộ dân đều đợc dùng nớcsạch do công ty cấp thoát nớc tỉnh Bắc Ninh cung cấp Chấm dứt tình trạngdân phải ăn nớc sông cầu Các công trình vệ sinh trong nhân dân ngày càngtốt hơn hợp vệ sinh có 89% là công trình tự hoại Y tế phờng đã kết hợp tốt vớicác khu dân c làm tốt công tác vệ sinh môi trờng tạo điều kiện thuận lợi chotrẻ phát triển

Cụng tỏc bảo vệ, chăm súc và giỏo dục trẻ em ở phường Đỏp cầu 12

Bên cạnh những kết quả đạt đợc về công tác bảo vệ, chăm sóc sứckhoẻ cho trẻ em ở phờng Đáp Cầu, vẫn còn một số vấn đề cần đợc quan tâm:

- Việc chăm sóc sức khoẻ cho trẻ em không nơi nơng tựa, hoàn cảnh

éo le, bố, mẹ đi tù về buôn bán ma tuý là vấn đề cần có những giải phápphù hợp đòi hỏi sự quan tâm của các cấp chính quyền và các ban ngành đoànthể, nhân dân trong phờng

-Việc khám chữa bệnh định kỳ trong nhà trờng tuy thực hiên đều đặnhàng năm, nhng cần nâng cao hơn việc khám chữa bệnh cho các em, tránhhình thức

*Về giáo dục văn hoá, phát triển tri tuệ, hình thành nhân cách,

phẩm chất đạo đức cho trẻ em

Công tác giáo dục trẻ em giai đoạn 2001-2006 ở phờng Đáp Cầu luôn

đợc cấp uỷ đảng và chính quyền phờng quan tâm một cách toàn diện Tuy làmột phờng còn gặp nhiều khó khăn của thành phố, nhng dới sự chỉ đạo đúngdắn của các cấp uỷ Đảng trên quan điểm đầu t cho giáo dục là đầu t cho sựphát triển Với phơng châm Nhà nớc và nhân dân cùng làm và sự quan tâmcủa các cấp đến nay phờng Đáp Cầu đã đầu t xây dựng trờng tiểu học vàTHCS khang trang, cả hai trờng đều đạt chuẩn quốc gia, tiếp tục đầu t cho tr-òng mầm non Hoa Mai thực hiện đến năm học 2007-2008 có trờng mới đạtchuẩn quốc gia Đội ngũ giáo viên đợc quan tâm, tạo điều kiện thuận lợi chogiáo viên làm tốt công tác giảng dạy, giáo dục học sinh Đội ngũ giáo viêntừng bứoc đợc nâng cao kiến thức, trình độ chuyên môn nghiệp vụ: Năm hoc2006-2007 phờng đã tạo điều kiện cho giáo viên của ba cơ sở giáo dục đi học

- Học lý luận chính trị: 6 giáo viên

- Học trên chuẩn: 5 giáo viên

- Học đạt chuẩn: 2 giáo viên

Đội ngũ giáo viên đủ trình độ đáp ứng đợc việc thay sách giáo khoamới và phù hợp với sự phát triển của của sự nghiệp giáo dục trong thời kỳ đổimới của đất nớc

Đến tháng 12 năm 2006 ba cấp học phờng Đáp Cầu: lớp với tổng sốtrẻ đến trờng: Trong đó:

+ Trờng mầm non Hoa Mai có

Cháu đạt học sinh giỏi cấp trờng: 71

Cháu đạt bé khoẻ, bé ngoan: 210

Trờng Tiểu học Đáp Cầu có:15 lớp với 469 học sinh

Stt Khối Số lớp Số học sinh Số khuyết

tật

Hoàn cảnh khó khăn

Số học sinh đạt giỏi cấp Tỉnh: 09

Số học sinh đạt giỏi cấp Thành phố:07

Xếp loại văn hoá:

Loại Giỏi: 44 8%; Loại Khá42 5%: Loại TB:12 7% ; Loại Yếu: 0%

Xếp loại đạo đức:

Loại Tốt:98 5%; Loại Khá:1 5%; Loại TB:0% ; Loại Yếu: 0%

Tỷ lệ lên lớp hàng năm 100%, trờng đạt danh hiệu tiên tiến cấp Tỉnh

Trờng THCS Đáp Cầu: Có 12 lớp với 443 học sinh

khuyết tật

Hoàn cảnh khó khăn

Học sinh giỏi cấp Tỉnh: 2

Học sinh giỏi cấp Thành phố: 29

Học sinh giỏi cấp Trờng: 90

Xếp thứ 4 thành phố

Xếp loại đạo đức

Cụng tỏc bảo vệ, chăm súc và giỏo dục trẻ em ở phường Đỏp cầu 14

Tốt:60 2% ; Khá:37% ; TB:17 5%; yếu 5 7%

Xếp loại văn hoá:

Giỏi: 20 2% loại khá 45 6% ; TB:32% ; Yếu:2 2%

Công tác giáo dục đạo đức học sinh của cả ba cấp học đợc các cấpchính quyền quan tâm, việc nâng cao chất lợng văn hoá cho học sinh đợc đẩymạnh thờng xuyên, từng bớc thực hiện chỉ thị chống tiêu cực trong thi cử vàbệnh thành tích trong giáo dục của Bộ giáo dục phát động có hiệu quả Việcthực hiện luật, quyền trẻ em năm 2005 trong ba nhà trờng khá tốt, đảm bảo

đựơc quyền lợi của trẻ em

Đảng uỷ, Hội đồng nhân dân phờng Đáp Cầu đã có Nghị quyết chocông tác giáo dục và đào tạo của phờng Phong trào xã hội hoá giáo dục củanhà trờng đựơc duy trì đến từng khu dân c, các hội khuyến học ngày càng pháttriển, có tác dụng tốt đến việc học tập và tu dỡng đạo đức của trẻ em

Bên cạnh những kết quả đạt đợc, phong trào giáo dục của phờng ĐápCầu vẫn còn có một số mặt yếu kém, bất cập: Huy động trẻ đi nhà trẻ và mẫugiáo còn thấp; Việc quan tâm giáo dục học sinh có hoàn cảnh khó khăn cònhạn chế; Công tác giáo dục lại học sinh còn nhiều lúng túng đòi hỏi cần cónhững giải pháp phù hợp để khắc phục các tình trạng yếu kém trên

* Công tác hoạt động thể dục thể thao, chăm lo hoạt động vui chơi giải trí nâng cao thể lực cho trẻ:

Thực hiện t tởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh và quán triệt phơng châm đổimới giáo dục đối với trẻ em, phờng Đáp Cầu đã chú trọng đến công tác thểdục thể thao, giáo dục thể chất trong các nhà trờng, thông qua hoạt động của

đoàn thanh niên tổ chức tốt các hoạt động thể thao cho các em ở khu dân c nh

đá bóng, đá cầu, cầu lông hớng các em vào các hoạt động lành mạnh

Đảng uỷ, Hội đồng nhân dân cùng với uỷ ban đã xây dựng các dự áncho khu vui chơi giải trí hàng tỷ đồng, tạo điều kiện cho trẻ em có chỗ vuichơi thỏa đáng, các khu dân c đều đợc Đảng uỷ và uỷ ban chỉ đạo và xây dựngcác sân cầu lông, đá cầu, đã kết hợp vói phờng Thị Cầu xây dựng một sân vận