Phương pháp điều trị ung thư vòm mũi họng

Tài liệu này dành cho sinh viên, giảng viên viên khối ngành y dược tham khảo và học tập để có những bài học bổ ích hơn, bổ trợ cho việc tìm kiếm tài liệu, giáo án, giáo trình, bài giảng các môn học khối ngành y dược

C¸c ph¬g ph¸p ®iÒu trÞ bÖnh

ung th vßm mòi häng

XT tõ ngoµI vµo b»ng: Tia gama víi nguån Co60 (M¸y Cobalt)

M¸y tia X Megavoltage (Mv) gia tèc th¼ng

XT ¸p s¸t b»ng c¸c nguån x¹ dÎo: Ir 192 , Co 60, Au 198 kÕt hîp víi

m¸y x¹ trÞ n¹p nguån sau.

- Từ 1970 đến nay

Sự kết hợp KT vi tính với các PP chẩn đoán hiện đại hỗ

trợ cho QT điều trị (CT scan, MRI, SPECT, PET.CT) XT bằng các máy gia tốc thế hệ mới

Kỹ thuật xạ trị IRMT áp dụng

XT áp sát với các máy Afterloading xuất liều cao (HDR) Với các UT giai đoạn muộn phối hợp hoá-xạ trị theo

nhiều phác đồ khác nhau

chÌn Ðp, chËm sù PT cña u; CÇm m¸u

- Kü thuËt XT ngoµi vµo

M¸y x¹ trÞ: Cobal 60; Gia tèc (th¼ng, vßng.);

M¸y Proton vµ c¸c ion nÆng

Kü thuËt x¹ trÞ:

+ ChuÈn bÞ BN: gi¶i thÝch + LËp kÕ ho¹ch XT (M« pháng, Chôp CT Scan) + TÝnh to¸n liÒu x¹: kÕt hîp KT vi tÝnh vµ h×nh ¶nh XQ + M« pháng lÇn 2: chØnh trêng chiÒu vµ che ch¾n

+ Thùc hiÖn chiÕu x¹ cho BN theo kÕ ho¹ch + Theo dâi vµ sö lý c¸c diÔn biÕn bÊt thêng trong qu¸ tr×nh x¹ trÞ

M« pháng chuÈn bÞ x¹ trÞ gia tèc

C¸c bíc chuÈn bÞ x¹ trÞ gia tèc

Tính liều để chuẩn bị xạ trị gia tốc

x¹ trÞ gia tèc

§iÒu khiÓn m¸y x¹ trÞ gia tèc

Liều xạ tuỳ thuộc giai đoạn bệnh và tác giả Hiện còn chathống nhất trong quyết định liều lợng xạ trị áp sát

Phân liều và đáp ứng

+ Liều kinh điển: Vào U = 65 -70 Gy

Hạch (+) = 65 -70 Gy Dự phòng hạch = 50 Gy Phân liều 2 Gy/ ngày - 10 Gy / tuần

Sau 70 Gy nếu còn TCUT thì nâng liều tại chỗ = xạ trị áp sát

Phân liều biến đổi, tăng liều đồng thời

BV Massachusett: 1,6 Gy/lần-2 lần /ngày- nghỉ 2 tuần/đợt

Tỷ lệ KS tại chỗ, sống 5 năm = 69% (xạ đt 60% và 49% với p= 0,008 và 0,0001)

Phân liều biến đổi, tăng liều đồng thời

BV UT Thợng Hải:

+ Nhóm I: 1,9 Gy/ngày  5 ngày/tuần, tổn liều 70 Gy

(72,6% và 62%)

+ Nhóm 2:1,1 Gy/lần  2 lần/ngày  5 ngày/tuần sau 44

Gy thu Champs -1,8 Gy/2lần/ngày-tổng = 74 Gy (100%

và 58,3%) p = 0.05

=> Phân nhỏ liều và chiếu nhiều lần trong ngày làm tăng

tỷ lệ kiểm soát tại chỗ xong tỷ lệ biến chứng cao hơn,cần đợc NC thêm

- BC muộn: X/hiện sau vài tháng, nhiều năm

+ BC hệ TK, hoại tử thuỳ thái dơng

+ TT hệ dới đồi- tuyến yên

+ Khít hàm - xơ vùng cổ

+ Giảm và mất thính lực

Cơ sở chỉ định:

- 87% UTVMH nớc ta là UCNT=>nhậy cảm Với hoá xạ trị

- Trên 90% BN đến Bệnh viện ở GĐ muộn

- Hoá chất ngăn chặn DC xa và làm tăng độ nhậy cảm của

TCUT với tia bức xạ

Loại thuốc và phác đồ điều trị cha thống nhất cần đợc NC nhiều hơn.

Các thuốc HC điều trị UTVMH

- Cisplatin: chống UT do kìm hãm TB

- 5-Fluoruracil (5FU): thuốc chống chuyển hoá

- Nhóm Taxan (Docetaxel, palitaxel) thay đổi sự cân bằng

ống-vi ống, làm ngừng quá trình gián phân

- Bléomicin (blénoxane): ức chế tổng hợp ADN, ARN và

protein

- Epirubicin (Doxorubicin): phá vỡ chuỗi ADN

- Ngoài ra còn có một số loại khác: Vincristine, Méthotrexate

64% vs 42% 5 n DFS (p=0,015) 69% vs 48% 5 n OS (p = 0,012)

38% vs 30% 5 n DFS (p=0,01) 42% vs 39% 5 n OSNS

0% III vµ IV

(T/ Quèc)

59% vs 49% 5 n DFS (p=0,05) 63% vs 56% 3 n OS

(p=0,11) Teo vµ CS 1981-4

PWH, H«ng Kong

NgÉu nhiªn

36 RT

13 C  RT 19C

RT C

V (2mg/m 2 /1 ngµy)

B (30mg/1ngµy)

M (200mg/1ngµy) F(500mg/1ngµy)

0% II vµ IV

(H0)

40%,12%,37% 2 n DFS NS 53%, 8%, 51% 2 n OS (nhãm 1 vs 2;p=0,002)

Garde vµ CS

1983-92 MDACC, US

Kh«ng ngÉu nhiªn

65 C  RT 36RT

64% vs 37% 5 n RFS (p=0,01)

68% vs 56% 5 n OS (p=0,02)

Ghi chó: C: Ho¸ chÊt; RT: x¹ trÞ; P: Cisplatine; F: Flurouacil; ; B: Bleomycine; E: Epirubivine;DFS: khái bÖnh; OS: sèng thªm toµn bé

Mét sè KQ phèi hîp HC t©n bæ trî kÕt hîp x¹ trÞ UTVMH

Hoá-xạ trị đồng thời ( Concomitant C.R )

- Tăng tính nhạy cảm của TBUT với XT

- Tiêu diệt TBUT di căn vi thể

Ưu điểm: giảm tỷ lệ tái phát và DC, rút ngắn T/g điều trị

Nhợc điểm: thể lực ngời bệnh phải tốt, tăng T/dụng phụ, phác đồ

điều trị cha thống nhất.

Hoá chất bổ trợ (Adjuvant)

Mục đích: giảm nguy cơ DC xa với UT GĐ muộn, kéo dài T/gian ST

Nhợc điểm: cha khẳng định đợc sự khác nhau giữa 2 nhóm điều trị (XT đơn thuần và xạ-hoá trị), chủ yếu áp dụng cho UTVMH tái phát

và di căn sau điều trị.

Một số KQ phối hợp hoá-xạ trị đồng thời UTVMH

V (1,2mg/m 2 /1 ngày Cy(200/m 2 /ngày,/4 ngày)

A (400mg/m 2 /1 ngày)

0% Các giai đoạn

Theo Ho

58% vs 56% 4 n RFS (p=0,015)

99% vs 67% 4 n OS (p = 0,012)

P (100mg/m 2 /1 ngày)

 3 với RT

1% Các III và IV (mọi

vị trí đầu-cổ) UICC/AJCC 1997

34% 4 n OS (mọi vị trí đầu cổ) 28% 4 n OS

69% vs 24% 3 n PFS (p = 0,001)

66% vs 54% 3 n PFR (p = 0,01)

100% vs 100% 3 n OS (p = 0.04)

Ghi chú: C: Hoá chất; RT: Xạ trị; V: Vincristine; Cy: Cyclophosphamid; A: Adriamicin; RFS: Sống khỏi bệnh; OS: Sống thêm toàn bộ

Nguyên tắc sử dụng HC

+ Chọn lựa thuốc:

Nắm vững bản chất thuốc

Thử nghiệm điều trị theo 3 bớc

1 Dùng cho BN giai đoạn muộn

2 áp dụng cho nhiều giai đoạn

3 Điều trị trên số lợng lớn BN có tổng kết so sánh + Nguyên tắc phối hợp thuốc

- Thuốc có T/dụng chống UT khi dùng đơn độc

- Khác nhau về cơ chế T/dụng

- Khác nhau về độc tính

- Liều lợng mỗi loại thấp hơn khi dùng đơn HC

- CBF: Cisplatin + Bleomicin + 5FU

Triển vọng của hoá trị UTVMH

- Ngày càng chỉ định rộng rãi cho UTVMH GĐ muộn, hạch cổ

to và nhiều

- Phác đồ điều trị đa dạng cần NC thêm

- Xu hớng phối hợp hoá xạ đồng thời mang tính thời sự và

đang đợc nhiều tác giả NC