tán sắc ánh sáng

t mt màn nh E song song và cách mt ph ng phân giác c a góc chit quang 1m.. t mt màn E sau lng kính, vuông góc vi ph ng c a chùm tia ti và cách mt ph ng phân giác quan sát c trên màn.. Ch

I KIN THC

1 Hi
n tng tán sc ánh sáng

*
/n: Là hin tng ánh sáng b tách thành nhiu màu khác nhau khi i qua mt phân cách

v f

c f

ánh sáng màu  là nh nht, màu tím là ln nht

tím

tc truyn c a ánh sáng thay i, bc sóng c a ánh sáng thay i nhng tn s (chu

kì, tn s góc) c a ánh sáng không thay i

2 Công thc ca lng kính:

+ Công thc tng quát:

sini 1 = n sinr 1

sini 2 = n sinr 2

A = r 1 + r 2

D = i 1 + i 2 – A

0 )

- i 1 = nr 1 i 2 = nr 2 D = (n – 1)A

3 Góc l
ch cc ti u:

phân giác c a góc chit quang c a lng kính Ta có:

D min 1 2 min 1

1 2

2 2

A

i i



 =



+Công thc tính góc lch cc tiu:

sin min sin

n

+

=

CH
 1: TÁN SC ÁNH SÁNG

http://lophocthem.com Phone: 01689.996.187 vuhoangbg@gmail.com

iu kin  có phn x toàn phn: n 1 > n 2 i > i gh vi sini gh = 2

1

n n



≤ ≤



D=1/f= (n-1)(1/R1 +1/R2) Vi n:chit sut t i, R bán kính mt cu, mt ph ng 1/R= 0 =>
 t c a thu kính ph

thuc vào chit sut cht làm thu kính, chit sut cht làm thu kính

II CÁC DNG BÀI TP:

3

HD ; Ta có: λ’ = v

f = c

nf =

n

VD2.

nh chu kì, tn s c a ánh sáng ó Tính tc  và bc sóng c a ánh sáng ó khi truyn trong th y tinh có chit sut n = 1,5

HD: Ta có: f = c

f =

n

VD3.

trong sut là 0,4 µm Tính chit sut c a cht lng i vi ánh sáng ó

n

λ

tia ló so vi tia ti

HD: Ta có: sinr1 = sini1

1,514; i vi tia tím là 1,532 Tính góc lch cc tiu c a hai tia này

2

min A

2

A

Ddmin = 2.49,20 – A = 38,40 = 38024’

Vi tia tím: sin

2

Dt +

2

ti

HD: Vì góc lch cc tiu nên:

0 2

1 2

2

60

=

=



=

o

A r r i i

Ta có:

o

i r

n

2

3 30 sin 3 sin

1

 RNG DI QUANG PH

TH1: khi chiu tia sáng qua nh lng kính

VD1: (H 2011) Mt lng kính có góc chit quang A = 60 (coi là góc nh) c t trong

phng vuông góc vi mt ph ng phân giác c a góc chit quang, rt gn cnh c a lng kính

t mt màn E sau lng kính, vuông góc vi phng c a chùm tia ti và cách mt ph ng

liên tc quan sát c trên màn là

HD:

 rng di quang ph trên màn là :

A

O



T

http://lophocthem.com Phone: 01689.996.187 vuhoangbg@gmail.com

VD2:

giác c a góc chit quang
t mt màn nh E song song và cách mt ph ng phân giác c a góc chit quang 1m Trên màn E ta thu c hai vt sáng S∀ dng ánh sáng vàng, chit sut c a lng kính là 1,65 thì khong cách gi#a hai vt sáng trên màn là:

(Vi góc nh tanD = D tính theo rad)

=>h=100.5,2.∃/180 = 9,07 cm => áp án A

TH2: khi chiu tia sang qua mt bên lng kính

c a th y tinh i vi ánh sáng  là 1,51; i vi ánh sáng tím là 1,56 Tính góc lch c a hai tia khúc x trong th y tinh

HD HS t v hình

d

i

t

i

vuông góc vi mt ph ng phân giác c a góc chit quang, rt gn cnh c a lng kính
t mt màn E sau lng kính, vuông góc vi phng c a chùm tia ti và cách mt ph ng phân giác

quan sát c trên màn

HD : HS t v hình

Vì vi i và A rt nh thì D rt nh và D = A(n – 1) tanD ≈ D tính theo rad

180

lng kính i vi ánh sáng  và tím ln lt là 1,643 và 1,685 Chiu mt chùm tia sáng song song, h!p g%m hai bc x  và tím vào mt bên c a lng kính theo phng vuông góc vi mt này Tính góc to b)i tia  và tia tím sau khi ló ra khi mt bên kia c a lng kính

HD: HS t v hình

BÀI TOÁN 3: S THAY ÔI  T, TIÊU C THU KÍNH, CHIT SUT MÔI TR NG VI ÁNH SÁNG N SC KHÁC NHAU

PH NG PHÁP:

D=1/f= (n-1)(1/R1 +1/R2)

0 =>
 t c a thu kính ph thuc vào chit sut cht làm thu kính, chit sut cht làm thu kính

VD1: Mt thu kính thu∗ tinh, có hai mt cu l%i ging nhau, bán kính m+i mt b&ng 20cm

cách gi#a tiêu im i vi tia  và tiêu im i vi tia tím b&ng bao nhiêu ?

HD:
 t, tiêu c thu kính ph thuc vào chit sut:

VD2: Mt thu kính thu∗ tinh, có hai mt cu l%i ging nhau, bán kính m+i mt b&ng 20cm

gi#a tiêu im i vi tia  và tiêu im i vi tia tím b&ng bao nhiêu ?

A 4,46cm B 2,60cm C 1,25cm D 2,45cm

VD3: Chit sut c a nc i vi ánh sáng  (λd = 0,759µ m) là 1,239; i vi ánh sáng tím

t (2) ly (1)-(2) => b

Thay b và (1) => a

VD4: Mt ngu%n sáng S phát ra hai bc x λ1= 0 , 4 µ m và λ2 = 0 , 6 µ m, ti trc chính c a mt thu kính Bit chit sut c a thu∗ tinh làm thu kính thay i theo bc sóng c a ánh sáng

λ +

http://lophocthem.com Phone: 01689.996.187 vuhoangbg@gmail.com

λ +

BÀI TOÁN 4: QUANG PH CHO BI L NG CHT PHNG

VD1(!h 2011): Chiu t nc ra không khí mt chùm tia sáng song song rt h!p (coi nh

HD:

+ Góc gii hn phn x toàn phn c a các tia sáng ra không khí : sin i =

n

1

luc

n

1

còn tia  và tia vàng b khúc x ra không khí

VD2:

song vi mt nc Chit sut c a nc i vi ánh sáng tím là 1,34 và i vi ánh sáng  là 1,33 Chiu rng c a di màu mà ta thu c ) chùm sáng ló là

HD:

Câu 1: Mt lng kính thu∗ tinh có góc chit quang A = 80 Chit sut c a thu∗ tinh làm lng

phng vuông góc vi mt ó Góc to b)i tia ló màu  và màu tím là

song song vi mt nc Chit sut c a nc i vi ánh sáng tím là 1,34 và i vi ánh sáng

 là 1,33 Chiu rng c a di màu mà ta thu c ) chùm sáng ló là

Câu 3: Mt thu kính thu∗ tinh, có hai mt cu l%i ging nhau, bán kính m+i mt b&ng 20cm

cách gi#a tiêu im i vi tia  và tiêu im i vi tia tím b&ng bao nhiêu ?

Câu 4: Chit sut c a nc i vi ánh sáng  (λd = 0,759µ m) là 1,239; i vi ánh sáng

 rng c a chùm tia khi ló ra khi bn mt b&ng

Câu 6: Mt ngu%n sáng S phát ra hai bc x λ1= 0 , 4 µ m và λ2= 0 , 6 µ m, ti trc chính c a mt thu kính Bit chit sut c a thu∗ tinh làm thu kính thay i theo bc sóng c a ánh sáng

λ +

Câu 7: Ch∋n câu sai trong các câu sau:

C

C Chit sut c a cht làm lng kính i vi ánh sáng  nh hn i vi ánh sáng lc

D

Câu 9: G∋i nc, nl, nL, nv ln lt là chit sut c a thu∗ tinh i vi các tia chàm, lam, lc,

A nc > nl > nL > nv B nc < nl < nL < nv

Câu 10:

http://lophocthem.com Phone: 01689.996.187 vuhoangbg@gmail.com

D

A c trng c a lng kính thu∗ tinh

Câu 12:

D ã xy ra hin tng giao thoa

Câu 13: Hin tng c∀u v#ng c gii thích da vào hin tng nào sauasastcdd ?

Câu 14: Hãy ch∋n câu !úng

C tn s không i, bc sóng gim D tn s không i, bc sóng tng

A b bin thành ánh sáng màu 

B ch b tách ra thành nhiu màu

C ch b lch phng truyn

D b lch phng truyn và tách ra thành nhiu màu

B by loi ánh sáng màu là: , cam, vàng, lc, lam, chàm, tím

A i màu c a các tia sáng

nhiu nht Nguyên nhân là do

A chit sut c a cht làm lng kính i vi ánh sáng tím có giá tr nh nht

B chit sut c a cht làm lng kính i vi ánh sáng tím có giá tr ln nht

C ánh sáng tím b hút v phí áy lng kính mnh hn so vi các màu khác

Câu 19: Ch∋n câu phát biu không !úng:

A

B

bi và to ) áy b mt vt sáng

B có nhiu màu dù chiu xiên hay chiu vuông góc

D không có màu dù chiu th nào

A ch vi lng kính thu∗ tinh

Câu 22: S ph thuc c a chit sut vào bc sóng

D là hin tng c trng c a thu∗ tinh

A tn s không i, nhng bc sóng thay i

B bc sóng không i, nhng tn s không i

C c tn s và bc sóng u không i

D c tn s l.n bc sóng u thay i

A lng kíng làm b&ng thu∗ tinh

B lng kính có góc chit quang quá ln

C lng kính không t )  lch cc tiu

D chit sut c a m∋i cht - trong ó có thu∗ tinh - ph thuc bc sóng c a ánh sáng

Câu 25: G∋i D, f, Dt, ft ln lt là  t và tiêu c c a cùng mt thu kính thu∗ tinh i vi

B tn s ánh sáng

A Sóng ánh sáng có phng dao ng d∋c theo phng truyn ánh sáng

Câu 28: Bc sóng c a bc x da cam trong chân không là 600nm thì tn s c a bc x ó là

A 5mm B 5cm C 500µ m D 50µ m

600nm Bc sóng c a nó trong nc chit sut n’ = 4/3 là

Câu 32: Góc chit quang c a lng kính b&ng 80

lng kính, theo phng vuông góc vi mt ph ng phân giác c a góc chit quang
t mt màn quan sát, sau lng kính, song song vi mt ph ng phân giác c a lng kính và cách mt

http://lophocthem.com Phone: 01689.996.187 vuhoangbg@gmail.com

Câu 33: Mt thu kính hi t có hai mt cu, bán kính cùng b&ng 20cm Chit sut c a thu

kính i vi tia tím là 1,69 và i vi tia  là 1,60, t thu kính trong không khí
 bin thiên  t c a thu kính i tia  và tia tím là

góc ti i, có tani = 4/3 Bit chit sut c a nc i vi ánh sáng  và ánh sáng tím ln lt

A 19,66mm B 14,64mm C 12,86mm D 16,99mm

phân giác c a góc chit quang S∀ dng ánh sáng vàng, chit sut c a lng kính là 1,65 thì góc lch c a tia sáng là

A g%m hai chùm tia sáng h!p là chùm màu vàng và chùm màu chàm, trong ó góc khúc x

c a chùm màu vàng ln hn góc khúc x c a chùm màu chàm

B ch là chùm tia màu vàng còn chùm tia màu chàm b phn x toàn phn

C g%m hai chùm tia sáng h!p là chùm màu vàng và chùm màu chàm, trong ó góc khúc x

c a chùm màu vàng nh hn góc khúc x c a chùm màu chàm

D v.n ch là mt chùm tia sáng h!p song song

không khí ti mt nc thì

A chùm sáng b phn x toàn phn

B so vi phng tia ti, tia khúc x vàng b lch ít hn tia khúc x lam

C tia khúc x ch là ánh sáng vàng, còn tia sáng lam b phn x toàn phn

D so vi phng tia ti, tia khúc x lam b lch ít hn tia khúc x vàng

“Tôi tin rng mi c m u có th t c bng s kiên nhn”

A 19,66mm B 14,64mm C 12,86mm D 16,99mm

phân giác c a góc chit quang S∀ dng ánh sáng vàng, chit sut c a lng kính 1,65 góc lch c a tia sáng. .. sóng c a ánh sáng

λ +

Câu 7: Ch∋n câu sai câu sau:

C

C Chit sut c a cht làm lng kính i vi ánh sáng  nh hn i vi ánh sáng lc... i vi ánh sáng  (λd = 0,759µ m) 1,239; i vi ánh sáng

 rng c a chùm tia ló khi bn mt b&ng

Câu 6: Mt ngu%n sáng S