Công tác tổ chức quản lý ngân sách cấp xã của xã Minh Tân huyện Phú Xuyên tỉnh Hà Tây
Trang 1Phần thứ nhất ĐẶT VẤN ĐỀ
Để đáp ứng với tình hình mới hiện nay, việc đào tạo cán bộ có trình độchuyên môn nghiệp vụ về đảm nhận các chức danh chuyên môn theo NĐ09/CPchính phủ là một đòi hỏi mang tính tất yếu khách quan
Đồng thời được sự quan tâm của nhà trường là nâng cao kiến thức thực tiễncho học sinh đặc biệt là có sự giúp đỡ giảng dạy nhiệt tình của các thầy, cô giáotrong tổ bộ môn Do đó mà nhà trường đã quyết định cho học sinh đi thực tập
mà bản thân là một học viên của trường, học trong lớp ngân sách 41 qua thờigian gần 2 năm được tham gia học tập và rèn luyện tại lớp Qua đó việc thực tậplần này là một điều quan trọng để bản thân là một học viên được thực tập tại xãMinh Tân ở Ban tài chính xã từ ngày 10/7/2001 đến ngày 6/9/2003
Với phương châm học đi đôi với hành, lý thuyết gắn liền với thực tế chonên đối với các học viên tại trường sau thời gian học tập tiếp thu kiến thức tạigiảng đường được nhà trường tổ chức cho đi thực tập tại các đơn vị cơ sở Bảnthân đã nhận thức được rằng thời gian thực tập tại cơ sở là điều kiện để vậndụng các kiến thức đã học tại trường để đối chiếu áp dụng trong thực tế thực tập.Trên cơ sở đó rút ra được những kinh nghiệm nâng cao nghiệp vụ cho chính bảnthân, đồng thời thực tập tại cơ sở để hoàn thiện và khép kín chương trình đào tạogiúp cho học viên củng cố và nắm chắc một số biện pháp quản lưý tài chính vớicác hoạt động thu chi ở đơn vị cơ sở trước tiên ta cần phải hiểu biết thế nào làngân sách Nhà nước?
Ngân sách Nhà nước là các khoản thu, chi của Nhà nước trong dự toán đãđược cơ quan Nhà nước có thẩm quyền quyết định và được thực hiện trong 1năm, để đảm bảo thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước
Nhà nước muốn thực hiện được chức năng, nhiệm vụ lịch sử của mình tấtyếu phải có nguồn tài chính Nguồn tài chính mà Nhà nước có được đại bộ phận
Trang 2là do áp dụng hệ thống thu ngân sách mang lại Tất cả các nhu cầu chi tiêu tàichính của Nhà nước đều được thoả mãn bằng các nguồn thu ngân sách mang lại,cho nên thu ngân sách có thể coi là khâu rất quan trọng Nếu không có nguồnthu thì không có nhiều kinh phí để chi cho bộ máy hoạt động của chính quyềncác cấp Mà nếu không có nguồn để chi thì mọi hoạt động kinh tế xã hội đều bịtrì trệ và ngừng hoạt động.
Như vậy: thu, chi ngân sách Nhà nước được coi như xương sống mà cơ thểsống là bộ máy hoạt động của chính quyền các cấp Nguồn thu càng nhiều càng
có điều kiện nuôi dưỡng, đầu tư, khai thác nguồn thu, càng tăng cường cơ sở vậtchất phục vụ cho bộ máy Nhà nước hoạt động khoa học hơn, hiệu quả hơn, tinhnhuệ hơn…Ngược lại thu ngân sách ít, chứng tỏ trình độ năng lực của bộ máychính quyền các cấp chưa đủ mạnh và càng không có điều kiện đầu tư tăng thungân sách mọi hoạt động của bộ máy chính quyền các cấp đều không có nguồnvật chất để đảm bảo chắc chắn từ đó có thể bị suy kiệt
Luật ngân sách Nhà nước ra đời và có hiệu quả thi hành từ năm 1997 Đó lànền tảng cho việc quản lý ngân sách Nhà nước đi vào nề nếp Luật đã quy định
rõ nguồn thu, nhiệm vụ chi cho từng cấp ngân sách Đó là bước tiến quan trọngtrong quản lý ngân sách Nhà nước
Xã, phường, thị trấn (gọi chung là xã) là một cấp chính quyền cơ sở trong
hệ thống Nhà nước pháp quyền của nước ta hoạt động tài chính của xã là hoạtđộng tài chính cấp cơ sở trong hệ thống tài chính quốc gia, ngân sách xã là mộtcấp ngân sách trong hệ thống ngân sách Nhà nước Trong những năm qua ngânsách cấp xã đã được Đảng và Nhà nước quan tâm xây dựng và đổi mới cơ chếquản lý, để không ngừng hoàn thiện chức năng, nhiệm vụ của chính quyền cấp
cơ sở Trong công cuộc đổi mới của đất nước nói chung và đổi mới tài chínhngân sách Nhà nước, thì ngân sách xã không chỉ đơn thuần thực hiện nhiệm vụcủa 1 cấp ngân sách mà còn có nhiệm vụ khai thác các nguồn thu tại xã theonguyên tắc có lợi Hoạt động tài chính ngân sách xã ngày càng trở nên phong
Trang 3phú và đa dạng Các khoản thu không chỉ là thu ngân sách Nhà nước, nội dungcác khoản chi cũng ngày càng đa dạng và phức tạp hơn.
Xuất phát từ yêu cầu đổi mới của cơ chế quản lý kinh tế, tài chính, đòi hỏingân sách cấp xã cần phải có những bước chuyển biến theo để đáp ứng cho việcquản lý và điều chỉnh các quan hệ kinh tế bằng pháp luật
Xã Minh Tân là một xã của huyện Phú Xuyên tỉnh Hà Tây thực hiện đượccông tác quản lý ngân xã vào loại khá của huyện
Trong sự nghiệp đổi mới của nền kinh tế, đổi mới cơ chế quản lý ngân sách
Xã đã không ngừng cũng cố và hoàn thiện hệ thống quản lý ngân sách Xâydựng được hệ thống quản lý ngân sách tượng đối hoàn chỉnh có hiệu quả Nhằmkhai thác triệt để mọi khả năng tiềm tàng huy động được mọi khoản ở các lĩnhvực ngân sách Nhà nước
Nhận thức được tầm quan trọng trong công tác quản lý tài chính ngân sách
và thực tế nghiên cứu ở ban tài chính Xã Minh Tân huyện PX tỉnh Hà Tây được
sự hướng dẫn của thầy cô và sự giúp đỡ của các cán bộ trong ban tài chính xã
Minh Tân, tôi đã chọn chuyên đề “Công tác tổ chức quản lý ngân sách cấp xã
của xã Minh Tân huyện Phú Xuyên tỉnh Hà Tây” làm chuyên đề thực tập tốt
Trang 4Phần thứ hai Nội dung nghiên cứu
I Tình hình cơ bản của xã Minh Tân và cơ cấu tổ chức bộ máy của ban tài chính xã Minh Tân
1 Tình hình cơ bản của xã Minh Tân
1.1 Một số kết quả về tình hình vị trí địa lý, đất đai, dân số, VHXH của Minh Tân(MT)
Xã Minh Tân là một miền đông nằm ở phía Nam của huyện Phú Xuyên củatỉnh Hà Thây, là một xã nằm cuối cùng của huyện giáp với huyện Duy Tiên tỉnh
Hà Nam
- Phía Đông giáp với xã Quang Lãng
- Phía Tây giáp với Hà Nam
- Phía Nam giáp với huyện Duy Tiên của Tỉnh Hà Nam
- Phía Bắc giáp với xã Bạch Hạ
Phía Đông có sông Hồng, có đê ngăn nước lũ, sông Hồng còn là nguồnnước vô tận phục vụ cho sản xuất nông nghiệp
Khí hậu của xã hoàn toàn chịu ảnh hưởng của khí hậu miền Bắc nhiệt đớigió mùa Được hình thành làm 4 mùa rõ rệt
Mùa Xuân ẩm ướt, mùa hè nắng nóng, mưa rào từ tháng 5-11 lượng mưatrung bình từ 1850 mm đến 1900 mm
Mùa thu mát mẻ, mùa đông khô hanh gió lạnh, ít mưa
Do thiên nhiên tạo thành đất đai của xã chủ yếu là đất thịt và đất pha cát.Diện tích đất tương đối bằng phẳng
Ngành nghề chính của nhân dân trong xã là trồng trọt và chăn nuôi chiếm80% số hộ trong xã có 20% số hộ làm nghề phụ
Trang 5Tổng diện tích đất tự nhiên là 645,5 ha trong đó đất nông nghiệp chiếm445,05 ha chiếm 68,9% tổng diện tích đất, đất dân cư nông thôn là 41,52 hachiếm 6,43% so với diện tích đất tự nhiên Đất chuyên dùng là 96,13 ha chiếm14,89% Đất chưa sử dụng là 62,80 ha chiếm 9,7%.
Toàn xã có 2.139 hộ có 17 hộ nghèo với hơn 9400 nhân khẩu, là 100% dântộc kinh, dân cư sống tập trung làm 7 nhóm (thôn)
Tỷ lệ phát triển dân số là 1%
Đến năm 2002 toàn xã có 100% hộ dùng điện trong đó có 290 hộ dùng điệnsản xuất kinh doanh, toàn xã có 31 xe công nông, 23 máy cày bừa phục vụ vậntải và sản xuất, có 3 ô tô, 24 máy xát, nghiền thức ăn gia súc, một bến cảng, 16
tổ thợ mộc, 19 nhóm thự xây Có thể nói những năm gần đây các nghề nghề pháttriển khá tốt và ổn định, một số hộ làm ăn với quy mô vừa và lớn có thu nhậptương đối cao trong xã, đời sống vật chất được cải thiện tốt hơn
Trong những năm qua công tác giáo dục vẫn được duy trì nhờ sự quan tâmcủa Đảng Bộ ở địa phương Vì vậy đã từng bước xã hội hoá trong công tác giáodục Kết quả từ năm 1997-2002 toàn xã có 1906 học sinh, số học sinh ở 3 cấpluôn được duy trì số lớp học ở 2 cấp I và II được duy trì 52 lớp Số trẻ 5 tuổi vàolớp mẫu giáo đạt 100%
Công tác chăm sóc sức khoẻ cho người dân được quan tâm thường xuyên,đội ngũ cán bộ y tế được tăng cường, y tế xã đã có 1 bác sĩ Công tác khám vàđiều trị được duy trì tốt, tổ chức phòng dịch bệnh thường xuyên theo kế hoạchcủa các cấp Trong những năm gần đây, không có dịch bệnh xảy ra, chươngtrình quốc gia y tế tiêm chủng mở rộng tổ chức đạt 100% Trạm y tế tổ chứckhám bệnh và điều trị tại trạm bảo đảm tốt
Các hoạt động VH,VN, thể dục thể thao, truyền thanh báo chí luôn đượcđảm bảo nhờ sự quan tâm chỉ đạo của Đảng bộ và chính quyền và các đoàn thểquan tâm chỉ đạo và tổ chức thực hiện nhằm động việc và nâng cao đời sống
Trang 6tinh thần cho nhân dân Đến nay toàn bộ xã có 45 điện thoại cố định hơn 90% số
hộ có máy thu hình
Xã Minh Tân huyện Phú Xuyên tỉnh Hà Tây là một xã có lợi thế với vị trịđịa lý tiếp giáp với quốc lộ 21 của tỉnh Hà Nam thuận lợi cho việc giao lưu hànghoá với tỉnh bạn
Tóm lại: xã Minh Tân là một xã miền Đông của huyện Phú Xuyên tỉnh HàTây có vị trí địa lý và điều kiện tự nhiên ưu đãi Nhưng do trình độ dân trí khôngđồng đều, phong tục tập quán và cách thức làm ăn của người dân vẫn chưa caomang nặng tính tự cung tự cấp Chưa nắm bắt kịp thời những tiến bộ KHKTmới, chưa biết cách làm ăn, chưa khai thác hết các nguồn thu, nguồn tài nguyênlợi thế sẵn có dẫn đến các nguồn thu cho ngân sách còn tí nên có ảnh hưởng đếnviệc phát triển KTXH
1.2 Tình hình phát triển kinh tế trong 2 năm 2001, 2002 và ước thực hiện 2003
Từ những điều kiện thực tế của xã Minh Tân và từ những chính sách củaĐảng và Nhà nước Đảng bộ và các cấp chính quyền xã Minh Tân đã đề raphương hướng phát triển KT, khuyến khích các thành phần kinh tế phát triểncho nên đã có nhiều hộ kinh doanh cá thể, các tổ chức kinh tế tập thể như: Trongnăm 2002 có 159 hộ cá thể
- HTX nông nghiệp sản xuất kinh doanh dịch vụ phục vụ sản xuất nôngnghiệp như: dịch vụ thuỷ nông bảo vệ duy trì nạo vét kênh mương, tư sửa đườngnội đồng, bảo vệ thực vật
- Một quỹ tín dụng với vốn điều lệ là 100 triệu đồng
Từ những điều kiện thực tế trên của xã Minh Tân trong 2 năm 2001, 2002
và ước thực hiện năm 2003 xã Minh Tân đã có sự phát triển như sau:
Biểu 1: Tình hình tăng trưởng kinh tế cơ cấu kinh tế của xã Minh Tân, huyện
Phú Xuyên tỉnh Hà Tây
Trang 7(Qua 2 n m 2001-2002 v ăm 2001-2002 và ước tính thực hiện năm 2003) à ước tính thực hiện năm 2003) ước tính thực hiện năm 2003) c tính th c hi n n m 2003) ực hiện năm 2003) ện năm 2003) ăm 2001-2002 và ước tính thực hiện năm 2003)
Năm
Chỉ tiêu
2003 Giá trị
Nhìn vào biểu 1 ta thấy:
Tổng giá trị sản lượng năm 2002 đạt 28.181 triệu đồng tăng 4.838 triệuđồng so với năm 2001 điều đó cho ta thấy tốc độ phát triển kinh tế trong 2 nămtrở lại đây của xã là khá cao và như vậy sang năm 2003 tổng giá trị sản lượngước thực hiện là 35.227 triệu đồng về cơ cấu các ngành kinh tế được chuyểndịch theo chiều hướng nông nghiệp giảm dần, các ngành khác tăng lên Cụ thể:
- Năm 2001 giá trị sản lượng nông nghiệp chiếm 59,8% trên tổng giá trị sảnlượng năm 2001 Thì đến năm 2002 giá trị sản lượng nông nghiệp giảm xuốngchỉ còn 55,5% tổng giá trị sản lượng của năm 2002 và đến năm 2003 ước thựchiện về tỷ trọng nông nghiệp chỉ còn 54%
- Về công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, phát triển tương đối mạnh về nghềphụ truyền thống ở thôn Bái Vàng nghề đan cót và mây tre đan được khôi phục
và không ngừng mở rộng trong toàn xã ở 2 năm trở lại đây xã đã mạnh dạn đầu
tư phát triển nghề mây tre đan mở rộng ra toàn xã như (Mai Trang, Thần QuyKim Quy…) Tổng thu nhập từ công nghiệp và tiểu thủ công nghiệp năm 2001
là 5600 triệu đồng chiếm 23,9% trên tổng gias trị sản lượng thì đến năm 2002 thì
Trang 8giá trị của ngành này đã là 7.760 triệu đồng chiếm 27,5% đến năm 2003 tỷ trọngcủa ngành dự kiến đạt 28,2%.
- Về dịch vụ thương mại có phát triển nhưng còn rất chậm Năm 2001 tỷtrọng ngành chiếm 16,3% trên tổng giá trị sản lượng Đến năm 2002 tỷ trọng củangành chiếm 17% Dự kiến đến năm 2003 sẽ đạt là 17,8%
* GDP bình quân trên đầu người năm 2001 đạt 1,6 triệu đồng, sang năm
2002 đạt 2,2 triệu đồng, dự kiến đến năm 2003 đạt mức 2,5 triệu đồng/nguời.Như vậy từ biểu 1 ta thấy cơ cấu giá trị sản lượng của ngành nông nghiệpgiảm dần, ngành công nghiệp tiêu thụ công nghiệp tăng nhưng chưa cao Giá trịsản lượng của các ngành qua các năm đều bảo đảm tăng lên, cơ cấu kinh tế đượcchuyển dịch phù hợp với hướng chuyển dịch cơ cấu kinh tế chung của cả nước.Đến năm 2003 tỉ trọng của các ngành nông nghiệp chiếm 54% giá trị tổng sảnlượng, thì chứng tỏ rằng kinh tế của xã Minh Tân là thuần nông nghiệp là chính,các ngành khác khó phát triển nhưng ở mức chậm chưa có sự chuyển biến tínhcực
1.3 Phương hướng phát triển kinh tế của xã Minh Tân trong năm 2004
Theo nghị quyết Đại hội Đảng bộ của xã Minh Tân lần thứ XIX, phươnghướng phát triển chung của xã là: Đẩy nhanh tốc độ phát triển kinh tế theohướng nông công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, dịch vụ và thương mại Đẩymạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá công nghiệp và nông thôn đảm bảo an ninhlương thực khuyến khích các thành phần kinh tế phát triển, ưu tiên các lĩnh vựctạo ra việc làm xoá đói giảm nghèo từng bước nâng cao đời sống vật chất và tinhthần cho nhân dân chăm lo phát triển giáo dục, đào tạo y tế văn hoá tăng cường
cơ sở vật chất kỹ thuật, xây dựng bộ máy chính quyền mặt trận và các đoàn thểquyền chúng trong sạch vững mạnh, đáp ứng nhu cầu, nhiệm vụ đặt ra giữ vững
an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội trên địa bàn được thể hiện qua các chỉtiêu chủ yếu sau:
Trang 9- Về cơ cấu kinh tế phấn đấu nông nghiệp chiếm 51%, công nghiệp và tiểuthủ công nghiệp chiếm 29% dịch vụ thương mại chiếm 20% tổng giá trị đạt 37 tỉđồng/năm thu nhập GDP bình quân/người đạt 3 triệu đồng.
Cơ bản giảm hộ nghèo xây dựng thêm trường tiểu học nâng cao chất lượnggiáo dục đào tạo-Huy động 100% học sinh ở độ tuổi vào lớp 1, tỉ lệ phát triểnđịnh mức ở 1%
2 Cơ cấu tổ chức bộ máy, cơ sở vật chất và tình hình hoạt động của ban tài chính xã Minh Tân-huyện Phú Xuyên -tỉnh Hà Tây
2.1 Cơ cấu tổ chức của UBND xã Minh Tân
Bộ máy xã Minh Tân thành lập tháng 8 năm 1945 Bộ máy lãnh ddaoj cơquan Nhà nước xã Minh Tân đã đi vào hoạt động có hiệu quả ở xã có cơ quanhành pháp và tư pháp dưới sự lãnh đạo của HĐND và UBND xã Trong toàn bộmáy lãnh đạo hiện nay của xã Minh Tân gồm 20 người thuộc bộ máy sau đây:
+ Phó chủ tịch kiêm trưởng công an xã 1 người
+Văn phòng thống kê tổng hợp 1 người
Trang 10+ Ban văn hoá 2 người
- Ban tài chính xã: gồm 3 người
Trong tổng số 20 cán bộ của xã Minh Tân chưa có trình độ đại học chỉ có 4cán bộ trung cấp chiếm tỉ lệ còn thấp, còn lại là sơ cấp và không có bằng cấp gì.Đây là điểm yếu của công tác lãnh đạo của xã
2.2 Cơ cấu tổ chức của ban tổ chức của xã Minh Tân.
Ban tổ chức xã minh tân là cơ quan chuyên môn thuộc UBND xã MinhTân, có chức năng giúp UBND xã thực hiện nhiệm vụ quản lưý tài chính, ngânsách trên địa bàn xã theo phân cấp quản lưý của Nhà nước Ban tài chính xãMinh Tân chịu sự chỉ đạo của phòng tài chính vật giá huyện Phú Xuyên
* Nhiệm vụ quản lưý tài chính, ngân sách của ban tổ chức xã Minh Tân
- Ban tài chính giúp UBND xã hướng dẫn các tổ chức thực hiện nhiệm vụquản lưý tài chính ngân sách Nhà nước trên địa bàn xã theo qui định của phápluật
- Xây dựng dự toán hàng năm theo hướng của phòng tài chính vật giáhuyện Trình UBND xã xem xét rồi trình HĐnhiệt độ quyết định
Trang 11- Lập dự toán phân bố ngân sách xã, lập dự toán điều chỉnh trong trườnghợp cần thiết theo qui định, trình UBND xã xem xét đảm bảo điều hành chỉ tiêutiến độ rồi trình UBND xã quyết định.
- Phối hợp với các cơ quan thuế trong việc quản lưý ngân sách trên địa bàn,phối hợp với Kho bạc Nhà nước trong việc thực hiện cấp phát, đầy đủ kịp thờiđúng chế độ, tiêu chuẩn cho các đối tượng sử dụng ngân sách xã
- Tổng hợp thu chi ngân sách Nhà nước trên địa bàn xã, lập quyết toánngân sách xã và tổng quyết toán theo qui định
- Báo cáo về tài chính ngân sách theo qui định
- Quản lý nguồn kinh phí được cấp trên uỷ quyền
* Cơ cấu của ban tài chính xã Minh Tân gồm 3 người:
+ 01 trưởng ban tài chính
+ 01 kế toán+ 01 thủ qũy
Trong đó có 02 cán bộ có trình độ trung cấp còn lại là sơ cấp
Sơ đồ ban tài chính xã minh tân
TRƯỞNG BAN T I CH NH ÀI CHÍNH ÍNH
Trang 12Trưởng ban tài chính xã Minh Tân có tuổi đời 53 có trình độ trung cấp tàichính Trưởng ban tài chính có trách nhiệm lãnh đạo chung các công việc,trưởng ban tài chính có nhiệm vụ giúp UBND xã tổ chức thực hiện công tác tàichính, kế toán, thực hiện việc kiểm tra giám sát việc tuân thủ các chế độ chínhsách, các chỉ tiêu chuẩn định mức, chỉ tiêu và đề nghị quyết định của hội đồngnhân dân về tài chính ngân sách.
- Kế toán ngân sách xã có tuổi đời 39 có trình độ chuyên môn là trung cấp
kế toán Đang theo học lớp đại học tại chức
Kế toán ngân sách xã Minh Tân có nhiệm vụ như sau:
+ Tham gia với chính quyền xã trong việc lập dự toán ngân sách xã hànnăm: như việc cung cấp số liệu thống kê ngân sách, xác lập biểu mẫu kế toán và
dự tính khả năng thu chi ngân sách, là người trực tiếp chấp bút lập dự toán.+ Phân tích khả năng phản ánh đầy đủ kịp thời mọi khoản thu chi ngânsách và các quỹ của xã
+ Kiểm tra tình hình thực hiện dự toán thu chi ngân sách xã, tình hình sửdụng kinh phí của các bộ phận trực thuộc
+ Lập và gửi báo cáo kế toán kịp thời đầy đủ theo chế độ quy định để trìnhhội đồng nhân dân xã phê duyệt phục vụ cho việc công khai tài chính trước dân
và gửi phòng tài chính huyện để tổng hợp vào ngân sách Nhà nước
- Thủ quỹ có trình độ sơ cấp tuổi đời 49, thủ quỹ có trách nhiệm về quảnlưý tiền mặt của xã và lưu giữ những gì cần thiết có liên quan đến tiền mặt ở xã
Trong công tác phát triển và đào tạo của ngành tài chính ban tài chính xã
đã tạo điều kiện cho đồng chí kế toán đi học đại học tại chức và tin học để nângcao trình độ nghiệp vụ của mình và tiến tới đưa tin học vào công tác quản lưýsách ở xã
Như vậy căn cứ vào nhiệm vụ được giao tổ chức bộ máy của ban tài chính
xã đã bố trí và sắp xếp các cán bộ hợp lý, phù hợp với khả năng của từng người
Trang 13Đảm bảo đúng yêu cầu về trình độ chuyên môn từ sơ cấp trở lên trong độingũ cán bộ ban tài chính xã có tuổi đời cũng khá cao, hơn nữa công tác củangười làm thủ quỹ lại kiêm nhiệm cả công việc của thư ký văn phòng do đó mức
độ hoàn thành nhiệm vụ còn chậm Để đáp ứng với nhu cầu quản lưý tài chínhhiện nay thì ban tài chính xã cần phải trẻ hoá đội ngũ cán bộ, không ngừng nângcao trình độ chuyên môn trách nhiệm trong công tác để họ dồn hết tâm huyết và
ý trí của mình vào công việc và hoàn thành tốt hơn nhiệm vụ được giao
* Trong quá trình làm việc cán bộ trong ban tài chính xã có quan hệ ràngbuộc thống nhất với nhau, tác động qua lại giúp nhau trong công việc Nhưngtrên thực tế ở ban tài chính xã thì hầu hết các công việc đè nặng lên vai người kếtoán Có khi người kế toán phải làm việc thay trưởng ban tài chính
2.3 Cơ sở vật chất của Ban tài chính xã Minh Tân.
Ban tài chính xã Minh Tân có 2 phòng làm việc phương tiện làm việc đượctrang bị tương đối đầy đủ với 3 tủ đựng tài liệu, 3 bàn làm việc, 2 quạt trần, 2máy soi tiền, 1 máy vi tính tại phòng kế toán nhưng chưa sử dụng kế toán trênmáy dự tính đến năm 2004 sẽ đưa vào sử dụng Nhìn chung cơ sở vật chất củaban tài chính xã Minh Tân tương đối đầy đủ và khá hiện đại tạo điều kiện chocông tác chuyên môn của Ban tài chính xã
II Thực trạng công tác quản lưý ngân sách cấp xã ở xã Minh Tân Huyện Phú Xuyên Tỉnh Hà Tây.
-1 Chu trình quản lưý ngân sách xã Minh Tân tuân thủ các bước luật ngân sách đã quy định.
Bao gồm 3 bước; lập, chấp hành và quyết toán ngân sách:
Trước khi lập dự toán ngân sách ban tài chính xã muốn làm tốt công tácnày đòi hỏi phải có sự chuẩn bị cho công việc lập dự toán
Trang 141.1 Khâu chuẩn bị của Ban tài chính cho công việc lập dự toán.
- Nhận số kiểm tra từ phòng Tài chính huyện Phú Xuyên, số kiểm tra dựtoán Ngân sách do UBND huyện uỷ quyền, do Phòng tài chính vật giá huyệnthông báo
- Thời gian nhận số kiểm tra:
Hàng năm vào tháng 7 UBND huyện uỷ quyền cho phòng tài chính vật giágiao số kiểm tra xuống cho xã Nhưng thông thường sang tháng 8 Ban tài chính
xã Minh Tân mới nhận được số kiểm tra do Phòng Tài chính huyện Phú Xuyêngiao cho và các văn bản hướng dẫn kèm theo
- Hướng dẫn các chỉ tiêu:
Sau khi nhận số kiểm tra và các văn bản hướng dẫn do tỉnh gửi về UBNDhuyện uỷ quyền cho phòng Tài chính cụ thể thu - chi dự kiến của từng xã trongnăm kế hoạch Sau đó phòng tài chính giá cả, huyện Phú Xuyên triệu tập tất cảcác trưởng ban tài chính ở các xã thuộc huyện - để thảo luận và tập huấn về côngtác lập dự toán ngân sách xã Dựa vào số kiểm tra huyện giao và các văn bảnhướng dẫn - của huyện, kết hợp với tình hình cụ thể ở xã UBND xã trực tiếp làban tài chính xã tiến hành lập dự toán ngân sách xã
1.2 Lập dự toán ngân sách xã.
* lập dự toán ngân sách xã phải đảm bảo những yêu cầu sau:
- Phải tính đúng đủ và chính xác các khoản thu - chi theo đúng quy định do
cơ quan có thẩm quyền ban hành
- Dự toán phải lập theo đúng mục lục ngân sách Nhà nước và theo mẫubiểu quy định của Bộ Tài chính
- Báo cáo dự toán ngân sách xã phải kèm theo bảng thuyết minh chi tiết cáckhoản thu - chi
Trang 15- Dự toán ngân sách phải đảm bảo cân đối theo nguyên tắc: Cân bằng giữathu và chi trên cơ sở thu ngân sách gồm: Các khoản thu ngân sách xã hưởng100%, các khoản thu điều tiết theo tỷ lệ quy định, các khoản thu bổ xung từngân sách cấp trên.
* Căn cứ lập dự toán
- Căn cứ vào nhiệm vụ phát triển kinh tế, điều kiện tự nhiên của xã
- Căn cứ vào tình hình thực hiện dự toán các năm trrước
- Căn cứ vào các luật, pháp lệnh thuế, chế độ thu, chế độ tiêu chuẩn địnhmức chi ngân sách cho cấp có thẩm quyền quy định, các chế độ chính sách hiệnhành để làm cơ sở lập dự toán
Những quy định về phân cấp quản lưý kinh tế xã hội, phân cấp quản lưýngân sách
- Căn cứ vào tỷ lệ phần trăm (%) phân chia các khoản thu và mức bổ xung
Bao gồm dự toán thu ngân sách xã dự toán chi ngân sách xã
* Về biểu mẫu: áp dụng biểu mẫu theo thông tư 103/1998/TT-BTC
* Trình tự lập:
Hàng năm vào tháng 8 Ban tài chính xã mới căn cứ vào tình hình thực hiệnngân sách tháng 7 đầu năm và ước thực hiện các tháng cuối năm báo cáo, trên
cơ sở đó đánh giá tình hình và lập dự toán thu - chi ngân sách năm sau
- Ban tài chính phối hợp với các ban ngành, đoàn thể thuộc xã đội thuế đểtính toán các khoản thu 100% các khoản thu phân chia theo tỷ lệ (%) thu bổ
Trang 16xung, các khoản chi thường xuyên, chi đầu tư, dự phòng để tiến hành lập dựtoán ngân sách xã.
* Dự toán ngân sách xã lập song, trình UBND, để báo cáo hội đồng nhândân xã quyết định phê chuẩn sau đó gửi phòng tài chính huyện Phú Xuyên
2 Tổ chức chấp hành dự toán ngân sách xã Minh Tân.
Phải đảm bảo thực hiện đúng chế độ chính sách của Nhà nước, phải thựchiện thu chi đúng, đủ kịp thời các chỉ tiêu thu chi đã ghi trong dự toán và phấnđấu thu vượt dự toán
- Phải lập dự toán háng quí (có chia ra các tháng)
- Mọi khoản thu - chi đều phản ánh vào chứng từ do bộ tài chính pháthành
Như vậy ta thấy: Công việc lập dự toán ngân sách xã Minh Tân đã thựchiện đảm bảo đúng theo quy định về mặt thời gian và các căn cứ phương pháplập
Nhưng việc áp dụng các biểu mẫu vẫn theo thông tư 103/1998/TT-BTCchưa AD biểu mẫu mới được ban hành theo thông tư số 118/2000/TT-BTC về
hệ thống mục lục ngân sách Nhà nước vẫn chưa thay đổi
2.1 Tình hình tổ chức công tác quản lưý ngân sách cấp xã ở xã Minh Tân - Phú Xuyên - Hà Tây.
Trước khi luật ngân sách ra đời năm 1997 sự mất cân bằng thu - chi ngânsách của xã rất lớn Luật Ngân sách Nhà nước ra đời và AD*** từ năm 1997luật đã quy định rõ các nguồn thu và nhiệm vụ của ngân sách cấp xã là nền tảng
để quản lưý ngân sách xã đi vào nền nếp và phát huy vai trò của ngân sách xãtrong điều kiện chuyển đổi cơ chế thị trường có sự quản lưý trong điều kiệnchuyển đổi cơ chế thị trường có sự quản lưý của Nhà nước
Trang 17Sau 5 năm thực hiện luật Ngân sách Nhà nước, các công tác quản lưýNgân sách Nhà nước của xã Minh Tân được đánh giá vào loại khá của huyệnPhú Xuyên.
2.2 Nguồn thu, nhiệm vụ chi của Ngân sách xã.
* Nguồn thu ngân sách xã gồm
- Các khoản thu xã hưởng 100%
+ Thuế môn bài bậc 4 - 6
+ Các khoản lệ phí
+ Thu từ quĩ đất công ích và hoa lợi công sản
+ Thu từ hoạt động sự nghiệp cho xã do xã quản lưý
+ Thu viện trợ trực tiếp cho ngân sách xã
+ Thu kết dự ngân sách
+ Thu bộ sung ngân sách cấp trên
+ Thu khác
* Các khoản thu phân chia theo tỉ lệ (%)
- Thuế GTGT, thuế thu nhập doanh nghiệp thuộc khu vực ngoài quốcdoanh
- Thuế sử dụng đất nông nghiệp
- Thuế chuyển quyền sử dụng đất
- Thuế nhà đất
- Lệ phí trước bạ nhà đất
* Nhiệm vụ chi của ngân sách xã
- Chi thường xuyên gồm:
Trang 18+ Chi công tác xã hội và hoạt động văn hoá thông tin - thể dục thể thao do
+ Chi hoạt động của cơ quan Đảng, đoàn thể, cơ quan Nhà nước
+ Chi công tác dân quân tự vệ trật tự an toàn xã hội
+ Các khoản chi khác
- Chi đầu tư phát triển
Là chi để xây dựng các công trình kết cấu hạ tầng kinh tế xã hội theo phâncấp của tỉnh
Từ việc phân định nguồn thu nhiệm vụ chi cho ngân sách cấp xã theo quiđịnh, đòi hỏi Đảng và Chính quyền xã phải quản lưý nguồn thu như thế nào đểkhông ngừng tăng thu cho ngân sách đáp ứng nhu cầu chi tiêu của bộ máy chínhquyền cấp xã và phát triển kinh tế - văn hoá - xã hội của xã
2.3 Mô hình thực hiện thu ngân sách thu ngân sách xã Minh Tân.
* Đối với các khoản thu, nhiệm vụ thu của cơ quan thuế (các khoản thuphân chia thuế) BAN T I CH NH ÀI CHÍNH ÍNH
CHI CỤC THUẾ
(ĐỘI THUẾ X )Ã)
KHOA BẠC NH ÀI CHÍNH NƯỚC HUYỆN
6
74
Trang 19(1) Chi cục thuế đại diện là đội thuế lập dự toán thu gửi ban tổ chức để ban
tổ chức tổng hợp dự toán thu hàng năm
(2) Ban tổ chức thông báo kế hoạch thu ngân sách Nhà nước cho kho bạcNhà nước huyện
(3) Chi Cục thuế gửi kế hoạch thu thuế theo quí cho Kho bạc Nhà nướchuyện
(4) Các đơn vị, hộ nộp thuế đến chi cục thuế để đăng ký, kê khai nộp thuế.(5) Đơn vị nộp thuế phải mang biên lai, ấn chỉ do phòng thuế phát đã ghi rõnội dung đến để nộp thanh toán vào Kho bạc Nhà nước huyện
(6) Trường hợp đơn vị nộp bằng chuyển khoản thì dùng biên lai nộp chuyểnkhoản yêu cầu Ngân hàng trích nộp thuế từ tài khoản của mình tại Ngânhàng đơn vị để nộp vào tài khoản thu ngân sách
(7) Ngân hàng trích tài khoản của đơn vị nộp thuế để nộp vào ngân sách tạiKho bạc Nhà nước huyện, kho bạc hạch toán, thu ngân sách Nhà nước
Trang 20(8) Kho bạc Nhà nước huyện thông báo với ban tài chính xã chính số tiền đãthu được vào Kho bạc Nhà nước để Bộ tài chính có cơ sở điều hànhngân sách.
* Đối với các khoản thu thuộc vụ thu của ban tài chính xã thì ban tài chính
xã thu, viết giấy nộp tiền và mang tới Kho bạc Nhà nước huyện để quyếttoán biên lai thu với cơ quan cung cấp biên lai
2.4 Mô hình thực hiện chi ngân sách xã Minh Tân.
Cấp phát ngân sách xã thực hiện bằng lệnh chi tiền
Sinh hoạt phí(1) Chi tiền mặt Mua sắm nhỏ
(1) lệnh chi + giấy xin rút tiền mặt
(2) Cấp tiền mặt (căn cứ v o doanh ào doanh
Đơn vị cung
ứng lao vụ,
dịch vụ
Ngân hàng, kho bạc phục
vụ đơn vị cung cấp lao
vụ, dịch vụ
(4) Ngân h ng ào doanh đơn vị bán báo cáo
cho đơn vị mua
(5) Kho bạc gửi báo cáo nợ cho ban t i chínhào doanh
(2) lệnh chi bằng tiền chuyển khoản, đề nghị, kho bạc thanh toán
Trang 21Cấp phát ngân sách xã chi dùng hình thức lệnh chi tiền, trên lệnh chi tiềnphải ghi rõ cụ thể, chương, loại, khoản, mục theo qui định của Mục lục ngânsách Nhà nước, kèm theo bảng kê chứng từ chi, đối với các khoản chi lớn phảikèm theo tài liệu chứng minh Trường hợp cấp phát một lần phải lập thêm bảng
2.5 Mối quan hệ giữa ban tài chính xã với Kho vạc Nhà nước huyện và phòng thuế huyện.
BAN T I CH NH X ÀI CHÍNH ÍNH Ã
HUYỆN
Trang 22Ban tài chính xã, chi cục thuế và Kho bạc Nhà nước huyện có mối quan
hệ qua lại tác động với nhau, tạo điều kiện cho nhau cùng hoạt động cụ thể:
Chi cục thuế trực tiếp là đội thuế xã phối hợp với ban tài chính xã cónhiệm vụ lập dự toán các khoản thu hàng năm, là nơi trực tiếp quản lưý cácnguồn thu, đôn đốc các hộ kinh doanh nộp thuế hàng ngày, nộp thuế thu đượcvào Kho bạc Nhà nước huyện
* Kho bạc Nhà nước huyện căn cứ vào số thu do các đối tượng nộp và số
bổ sung từ ngân sách cấp trên báo ban tổ chức biết để điều hành, cấp phát chonhu cầu chi tiêu của bộ phận sử dụng ngân sách xã Ban tài chính có chức năngphân phối và giám sát kinh phí cho các bộ phận
Ban tài chính xã mở tài khoản "Tiền gửi Ngân sách" tại kho bạc nn huyện,mọi khoản thu, chi ngân sách xã phải được thông báo qua Kho bạc Nhà nướchuyện đồng thời phải thường xuyên giữ được mối quan hệ tốt với phòng thuếKhoa bạc Nhà nước huyện như thế nào ban tài chính mới nắm bắt được cácnguồn thu của từng lĩnh vực từ đó tham mưu với UBND xã có biện pháp đầu tư,khuyến khích nuôi dưỡng nguồn thu nhằm tăng thu cho ngân sách và sử dụng cóhiệu ủa mà mình được chi tiêu
Tuy nhiên việc phối hợp giữa các cơ quan còn một số khó khăn như: bantài chính là cơ quan chuyên môn thực thuộc UBND xã, phòng thuế là cơ quantrực thuộc ngành dọc quản lưý, do đó nhiều văn bản hướng dẫn chinhs ách chế
độ không được đồng bộ kịp thời… Song những khó khăn trên từng bước đangtừng bước được khắc phục Thực hiện quản lưý ngân sách được tốt hơn, góp
Trang 23phần nâng cao ý thức trách nhiệm nộp thuế của các đơn vị, tổ chức cá nhân vàongân sách vào ngân sách Nhà nước kịp thời đảm bảo đúng chế độ quy định.
III Tình hình thực hiện thu chi ngân sách cấp xã trên địa bàn xã Minh Tân năm 2002 2003.
-1 Cơ cấu thu ngân sách - xã Minh Tân - năm 2002 - 2003.
Biểu 2: Cơ cấu các khoản thu xã Minh Tân
N m 2002 - 2003ăm 2002 - 2003
Năm Chỉ tiêu
Giá trị (tr-đ)
Cơ cấu (%)
Giá trị (tr-đ)
Cơ cấu (%)
Qua biểu 2 ta thấy
Tổng thu ngân sách xã của xã Minh Tân năm 2002 thực hiện đạt 762,504triệu đồng thì năm 2003 ước thực hiện đạt 707,167 triệu đồng giảm 55,337 triệuđồng so với ước thực hiện năm 2003
Xét về tổng số ước thực hiện thu năm 2003 so với tổng thu năm 2002 thìtổng thu năm 2003 cao hơn năm 2002 Xét về cơ cấu các khoản thu 100% cáckhoản thu phân chia theo tỉ lệ % ước thực hiện năm 2003 lại giảm so với năm2002
Sở dĩ các khoản thu 100% năm 2002 thực hiện cao hơn ước thực hiệnnăm 2003 là do chế độ chính sách thay đổi, các qui định về trình tự và thủ tụccấp phát phải đảm bảo đúng qui định các công việc thuộc nhiệm vụ chi ngân
Trang 24sách năm trước chưa đủ để cấp phát phải chuyển sang năm sau để thanh toáncho nên số tồn động quĩ của năm 2001 chuyển sang lớn hơn (từ đó làm cho cáckhoản thu điều lệ 100% năm 2002 lớn hơn năm 2003 mặt khác năm 2003 cóchính sách thay đổi tỷ lệ điều tiết các khoản thu cho các cấp ngân sách.
Hơn nữa năm 2002 có phương pháp quản lưý và AD các biện pháp thuthích hợp cho nên, tổng số các khoản thu phân chia theo tỉ lệ % ch ngân sách xãnăm 2002 lớn hơn năm 2003 xét về cơ cấu giảm 13,5% năm 2002 xuống còn8,5% năm 2003 Do các khoản thu xã hưởng 100% và các khoản thu phân chiatheo tỉ lệ phần trăm (%) Năm 2003 ước thực hiện giảm so với năm 2002
Mà chính sách và chế độ chi tiêu cho bộ máy thì không ngừng thay đổi vàtăng lên, thì việc phải tăng số bổ sung từ ngân sách cấp trên là lẽ đương nhiên,
có như vậy mới đảm bảo cân bằng thu, chi đáp ứng được nhu cầu chi tiêu phục
vụ cho bộ máy cấp xã duy trì hoạt động
Cụ thể xét về cơ cấu các khoản thu này như sau:
* Các khoản thu xã hưởng 100%
Năm 2002 thực hiện đạt 62% trong tổng số thu ngân sách xã nhưng sangnăm 2003 ước thực hiện giảm xuống chỉ chiếm 585% trên tổng thu ngân sáchxã
* Các khoản thu phân chia theo tỷ lệ phần trăm (%)
Năm 2002 đạt 13,5% trên tổng thu ngân sách xã, thì đến năm 2003 đạt8,5% trên tổng thu ngân sách xã và giảm tương ứng với số tiền là 42,447 triệuđồng
* Số bổ sung
Năm 2002 chiếm 24,5% trong tổng số thu ngân sách xã đến năm 2003chiếm 33% trong tổng thu ngân sách xã
Trang 25 Như vậy: Tổng thu ngân sách xã năm sau thấp hơn năm trước Xét về
cơ cấu các khoản thu thì các khoản thu xã hướng 100% và thu điều tiết giảm còncác khoản thu bổ sung lại tăng lên
Để hiểu rõ thêm về các nguồn thu này ta cần đi sâu vào phát triển nghiêncứu kết quả của từng nguồn thu cho ngân sách cấp xã trên địa bàn xã Minh Tânnhư sau:
1.1 Kết quả thu của xã Minh tân.
(Các khoản thu 100% và thu bổ sung cho ngân sách cấp xã)
Trang 26Biểu 3: Tình hình thực hiện thu ngân sách các khoản thu 100% và bổ sung trên địa bàn xã
Minh Tân
(Các kho n thu 100% v thu b sung)ản thu 100% và thu bổ sung) ào doanh ổ sung)
Năm Chỉ tiêu
2002/2003 (%)
DT (tr-đ)
TH (tr-đ)
TH/DT (%)
DT (tr-đ)
TH (tr-đ)
TH/DT (%)
- Thu từ quỹ đất công
ích, Hoa lợi công sản
Nhìn vào biểu 3 ta thấy
Tổng thu ngân sách xã thực hiện năm 2002 là 660,109 triệu đồng đạt 99%
dự toán, đến năm 2003 ước thực hiện đạt 647,219 trđ đạt 104% dự toán bằng98% so với cả năm 2002
Trong đó:
- Các khoản thu 100% cho ngân sách xã là:
Năm 2002 thực hiện là 472,929 triệu đồng đạt 101,9% dự toán thì đếnnăm 2003 ước thực hiện 413,710 triệu đồng đạt 106% dự toán và bằng 87% so
Trang 27với năm 2002 Như vậy so sánh tổng số ước thực hiện năm 2003 với năm 2002giảm 13% tương ứng giảm 50,283 triệu đồng.
Nhìn vào bảng số thu và thực hiện thu của các khoản thu 100% của năm
2002 và năm 2003 đều đạt và vượt
So với dự toán, chứng tỏ những năm qua xã đã chú trọng đầu tư nuôidưỡng và khai thác nguồn thu này
+ Thuế môn bài (bậc 4-6)
Năm 2002 thực hiện 6,011 triệu đồng, đến năm 2003 ước thực hiện là3,429 triệu đồng so với dự toán, nhưng chỉ bằng 57% so với năm 2002 giảm43% Điều này là do năm 2003 số hộ kinh doanh thuộc diện nộp thuế môn bàigiảm so với năm 2002 Các hộ kinh doanh trong xã ngày càng có doanh thu caohơn Do vậy họ phải chịu mức thuế môn bài cao hơn Do đó dẫn đến bậc thuếmôn bài bậc 4-6 của xã ngày càng ít đi
+ Các khoản phí, lệ phí
ở xã Minh Tân có các loại phí sau:
Lệ phí khai sinh, khai từ, lệ phí hộ khẩu, hộ tịch, phí đăng ký hôn, phí địachính
Năm 2002 thực hiện đạt 5,23 triệu đồng đạt 130%, dự toán năm 2003 ướcthực hiện 15,311 triệu đồng đạt 109% doanh thu và bằng 292% so với năm2002
Năm 2003 tăng so với năm 2002 là do trong tháng 2 năm 2003 tổ chức đolại đất ở các hộ gia đình trong xã nên thu được khoản lệ phí địa chính để cấpgiấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho hộ gia đình làm cho khoản thu về phí, lệphí tăng lên
+ Thu từ quĩ đất công ích và hoa lợi công sản: Đây là khoản thu chủ yếucủa xã Minh Tân và đều được thực hiện vượt dự toán nhưng năm 2003 ước thựchiện chỉ bằng 69% so với năm 2002 là do bộ phận dự toán đất công của xã
Trang 28Quang Lãng những năm trước do xã quản lưý nay do phân định lại danh giới số
dự toán đất đó thuộc về xã Quãng Lãng Do vậy làm cho khoản thu này giảmhơn năm trước
- Thu từ hoạt động kinh tế và sự nghiệp gồm các khoản thu thì hoạt độngcủa trạm y tế, trường mầm non và hoạt động quản lưý bến đò của xã, hàng nămkhoản thu này đều thực hiện thu vượt dự toán và ngày càng tăng lên
- Các khoản thu đóng góp của dân bao gồm ở xã các khoản đóng góptheo qui định của pháp luật như đóng góp quĩ an ninh quốc phòng quĩ phòngchống lụt bão, lao động công ích… các khoản đóng góp theo qui định củaHĐND xã để xây dựng cơ sở hạ tầng trong xã như: thu đóng góp xây kiến cốhoá kênh mương nội đồng, thu đóng góp để nâng cấp đường giao thông liênthôn… và các khoản đóng góp tự nguyện khác của dân như thu đóng góp củanhân dân để xây dựng nhà tình nghĩa tặng cho các gia đình chính sách Qua 2năm ta thấy tình hình thực hiện các khoản này đều đạt và vượt dự toán Khoảnthu này của 2 năm đều rất lớn Do bắt đầu từ năm 2001 đến năm 2005 thực hiệnnghị quyết của Đảng, HĐND, UBND xã về nhiệm vụ kiến cố hoá kênh mươngkênh mương nội đồng do xã quản lưý Do đó mà đã có thêm khoản huy độngđóng góp của nhân dân để kiên cố hoá kênh mương Mức thu do HĐND quiđịnh thu là 10.000đ/khẩu và bắt đầu thực hiện khoản thu này từ năm 2001.Nhưng do nhưng năm đầu mới thực hiện người dân chưa hiểu rõ về mục đíchcác khoản thu nên một số hộ dân không nộp đủ còn nợ đọng dẫn đến năm 2002thu được ít hơn số thu ước thực hiện năm 2003
Năm 2003 ước thực hiện của khoản thu này đạt 10,618 triệu đồng bằng168% so với năm 2002 có được kết quả trên một phần là do có biện pháp thuthích hợp, cộng với sự giải thích hợp tình, hợp lý của cán bộ thu thuế để ngườidân hiểu được mục đích của các khoản thu này
- Thu kết dư: Qua 2 năm đều thực hiện đúng như dự toán Năm 2002 kết
dư ngân sách cao hơn năm 203 là do năm 2002 được thanh toán một số khoản