BÀI 49 : QUẦN XÃ SINH VẬT - Quần xã sinh vật là tập hợp những quần thể sinh vật khác loài cùng sống trong một khoảng không gian xác định, có mối quan hệ gắn bó như một thể thống nhất tạo
Trang 2Giáo viên dạy : Chu Thu Hường
Ngày dạy : 20/02/2012
Bài 49 : Quần xã sinh vật
Trang 3Thế nào là một quần thể sinh vật ? Cho ví dụ ?
Trả lời
Trả lời
Quần thể sinh vật là tập hợp các cá thể cùng loài , sinh sống trong một
khoảng không gian nhất định, ở một thời điểm nhất định Những cá thể
trong quần thể có khả năng sinh sản tạo thành những thế hệ mới.
Quan hệ giữa các cá thể trong quần thể sinh vật là mối quan hệ gì?
Quan hệ giữa các cá thể trong quần thể sinh vật là quan hệ cùng loài.
Gồm 2 mối quan hệ :
- Quan hệ hỗ trợ : sinh vật được bảo bệ nhiều hơn, kiếm ăn được tốt hơn.
- Quan hệ cạnh tranh :dẫn đến hiện tượng cách ly để ngăn ngừa sự gia tăng số lượng cá thể và sự cạn kiệt nguồn thức ăn
Ví dụ : Các cá thể chuột đồng sống trên một cánh đồng.
Trang 4
BÀI 49 : QUẦN XÃ SINH VẬT
Trong một đầm lầy có những quần thể sinh vật nào sinh sống?
Thứ tự xuất hiện các quần thể sinh vật đó trong đầm lầy như thế nào ?
Các quần thể sinh vật trong đầm lầy
có mối quan hệ như thế nào ?
Những quần thể trong đầm lầy : tảo, cỏ, dong,vi khuẩn, giáp xác,
cá, tôm, ếch, rắn, sáo, vịt, sếu, đại bàng…
Quần thể thực vật xuất hiện trước, quần thể động vật xuất hiện sau.
Quan hệ khác loài : Hỗ trợ và đối địch ( cộng sinh, hội sinh, cạnh tranh, sinh vật ăn sinh vật khác, kí
Đầm lầy
I Thế nào là một quần xã sinh vật ?
Quan hệ cùng loài : Hỗ trợ và cạnh tranh
Trang 5BÀI 49 : QUẦN XÃ SINH VẬT
- Quần xã sinh vật là tập hợp những quần thể sinh vật
khác loài cùng sống trong một khoảng không gian xác
định, có mối quan hệ gắn bó như một thể thống nhất tạo
cho quần xã một cấu trúc tương đối ổn định
Trong sản xuất nông nghiệp, mô hình VAC có được gọi là một quần xã sinh vật không? Tại sao ?
Một bể cá cảnh có nhiều loài cá khác nhau có được gọi là một quần xã sinh vật không ? Tại sao?
Mô hình VAC là một quần xã nhân tạo.
Đây không phải là một quần xã sinh vật vì các sinh vật không có mối quan hệ gắn bó
mà chỉ là ngẫu nhiên thả chung.
Ví dụ : Quần xã rừng mưa nhiệt đới.
I Thế nào là một quần xã sinh vật ?
Quần xã sinh vật là gì ?
Trang 6Một số quần xã sinh vật
Quần xã hoang mạc Quần xã rừng hàn đới
Trang 7BÀI 49 : QUẦN XÃ SINH VẬT
I Thế nào là một quần xã sinh vật ?
Mức độ phong phú về số loài trong quần xã
II Những dấu hiệu điển hình của một quần xã
- Quần xã sinh vật là tập hợp những quần thể sinh vật
khác loài cùng sống trong một khoảng không gian xác
định, có mối quan hệ gắn bó như một thể thống nhất tạo
cho quần xã một cấu trúc tương đối ổn định
Lấy ví dụ về độ đa dạng và độ nhiều ?
Trang 8Độ đa dạng
Đa dạng sinh học cao Đa dạng sinh học thấp
Trang 9BÀI 49 : QUẦN XÃ SINH VẬT
I Thế nào là một quần xã sinh vật ?
II Những dấu hiệu điển hình của một quần xã
- Quần xã sinh vật là tập hợp những quần thể sinh vật
khác loài cùng sống trong một khoảng không gian xác
định, có mối quan hệ gắn bó như một thể thống nhất tạo
cho quần xã một cấu trúc tương đối ổn định
Trang 10Độ nhiều
Ví dụ : Số lượng cá thể từng loài /1 đơn vị diện tích của quần xã Khối lượng cá thể từng loài /1 đơn vị thể tích của quần xã
Trang 11BÀI 49 : QUẦN XÃ SINH VẬT
I Thế nào là một quần xã sinh vật ?
II Những dấu hiệu điển hình của một quần xã
- Quần xã sinh vật là tập hợp những quần thể sinh vật
khác loài cùng sống trong một khoảng không gian xác
định, có mối quan hệ gắn bó như một thể thống nhất tạo
cho quần xã một cấu trúc tương đối ổn định
Trang 12Phân biệt loài ưu thế và loài đặc trưng ?
trong quần xã sinh vật,
thường có số lượng, cỡ lớn…
có tác động lớn đến các loài
khác và tới môi trường.
- Loài chỉ có ở một quần xã hoặc nhiều hơn hẳn các quần
xã khác, là loài tiêu biểu nhất cho quần xã đó.
Trang 13Trên quần xã thảo nguyên có các loài cỏ thấp, động vật móng guốc,chim ăn thịt,
sư tử, linh miêu… loài nào đặc trưng , loài nào chiếm ưu thế?
- Loài đặc trưng : Loài cỏ thấp
- Loài ưu thế : Loài móng guốc
Trang 14II.Những dấu hiệu điển hình của một quần xã
Đặc điểm
Số lượng
các loài
trong quần xã
Loài
Thể hiện
Mức độ phong phú về số lượng loài trong quần xã
Mật độ cá thể của từng loài trong quần xã
Tỉ lệ % số địa điểm bắt gặp một loài trong tổng số địa điểm quan sát
Loài đóng vai trò quan trọng trong quần xã
Loài chỉ có ở một quần xã hoặc
Bảng 49: Các đặc điểm của quần xã
Trang 15BÀI 49 : QUẦN XÃ SINH VẬT
I Thế nào là một quần xã sinh vật?
II Những dấu hiệu điển hình của một quần xã
III Quan hệ giữa ngoại cảnh và quần xã
Ngoại cảnh
Nhân tố
vô sinh
Nhân tố hữu sinh
- Quần xã sinh vật là tập hợp những quần thể sinh vật
khác loài cùng sống trong một khoảng không gian xác
định, có mối quan hệ gắn bó như một thể thống nhất tạo
cho quần xã một cấu trúc tương đối ổn định
Trang 16BÀI 49 : QUẦN XÃ SINH VẬT
I Thế nào là một quần xã sinh vật ?
II Những dấu hiệu điển hình của một quần xã
III Quan hệ giữa ngoại cảnh và quần xã
- Quần xã sinh vật là tập hợp những quần thể sinh vật
khác loài cùng sống trong một khoảng không gian xác
định, có mối quan hệ gắn bó như một thể thống nhất tạo
cho quần xã một cấu trúc tương đối ổn định
Trang 17Sự thay đổi chu kì ngày đêm, chu kì mùa dẫn đến hoạt động của các sinh vật cũng mang tính chất
chu kì.
1
Trang 18Trước sự thay đổi của noại cảnh, sinh vật có những
biến đổi dần dần thích nghi với môi trường sống của chúng
2
Trang 19BÀI 49 : QUẦN XÃ SINH VẬT
I Thế nào là một quần xã sinh vật ?
II Những dấu hiệu điển hình của một quần xã
III Quan hệ giữa ngoại cảnh và quần xã
- Ngoại cảnh ảnh hưởng tới chu kì sống của sinh vật và hình
thành các đặc điểm thích nghi của sinh vật
- Quần xã sinh vật là tập hợp những quần thể sinh vật
khác loài cùng sống trong một khoảng không gian xác
định, có mối quan hệ gắn bó như một thể thống nhất tạo
cho quần xã một cấu trúc tương đối ổn định
Trang 20Số lượng chim sâu tăng
Chim ăn sâu nhiều
Số lượng sâu tăng
Số lượng sâu giảm
Trang 21Điều kiện
thuận lợi
Số lượng sâu tăng
Số lượng chim sâu tăng
Chim ăn sâu nhiều
Số lượng sâu giảm
Số lượng sinh vật này khống chế số lượng sinh vật khác.
Trang 22BÀI 49 : QUẦN XÃ SINH VẬT
I Thế nào là một quần xã sinh vật ?
II Những dấu hiệu điển hình của một quần xã
III Quan hệ giữa ngoại cảnh và quần xã
- Ngoại cảnh ảnh hưởng tới chu kì sống của sinh vật và hình
thành các đặc điểm thích nghi của sinh vật
-Cân bằng sinh học trong quần xã là trạng thái mà số lượng
- Quần xã sinh vật là tập hợp những quần thể sinh vật
khác loài cùng sống trong một khoảng không gian xác
định, có mối quan hệ gắn bó như một thể thống nhất tạo
cho quần xã một cấu trúc tương đối ổn định
Cân bằng sinh học trong quần xã là
gì ?
Trang 23BÀI 49 : QUẦN XÃ SINH VẬT
I Thế nào là một quần xã sinh vật ?
II Những dấu hiệu điển hình của một quần xã
III Quan hệ giữa ngoại cảnh và quần xã
- Ngoại cảnh ảnh hưởng tới chu kì sống của sinh vật , số
lượng sinh vật và hình thành các đặc điểm thích nghi của sinh
vật
-Cân bằng sinh học trong quần xã là trạng thái mà số lượng
cá thể của mỗi quần thể luôn được khống chế ở mức độ phù
hợp với khả năng của môi trường
- Quần xã sinh vật là tập hợp những quần thể sinh vật
khác loài cùng sống trong một khoảng không gian xác
định, có mối quan hệ gắn bó như một thể thống nhất tạo
cho quần xã một cấu trúc tương đối ổn định
Trong thực tế, con người đã có những tác động nào gây mất cân bằng sinh học trong các quần xã?
Trang 24Đốt rừng làm nương rẫy Chặt phá rừng
Trang 25Trồng cây gây rừng
Nghiêm cấm săn bắt, mua bán động vật hoang dã
Tuần tra bảo vệ rừng
Chúng ta phải làm gì để bảo vệ thiên nhiên?
Trang 26BÀI 49 : QUẦN XÃ SINH VẬT
I Thế nào là một quần xã sinh vật ?
II Những dấu hiệu điển hình của một quần xã
III Quan hệ giữa ngoại cảnh và quần xã
- Ngoại cảnh ảnh hưởng tới chu kì sống của sinh vật , số
lượng sinh vật và hình thành các đặc điểm thích nghi của sinh
vật
-Cân bằng sinh học trong quần xã là trạng thái mà số lượng
- Quần xã sinh vật là tập hợp những quần thể sinh vật
khác loài cùng sống trong một khoảng không gian xác
định, có mối quan hệ gắn bó như một thể thống nhất tạo
cho quần xã một cấu trúc tương đối ổn định
Trang 271 Học sinh học bài và hoàn thành các câu hỏi
và bài tập sgk tr149
Dặn dò về nhà
Tìm hiểu về lưới thức ăn, chuỗi thức ăn.
Trang 28Quan hệ cùng loài
Quan hệ khác loài
Quan hệ cùng loài
Quan hệ cùng loài
Quan hệ khác loài
Trang 29