thuyết trình sinh học - phương pháp nghiên cứu di truyền người (9)

- Phương pháp nghiên cứu phả hệ là gì?Theo dõi sự di truyền của một tính trạng nhất định trên những người thuộc cùng một dòng họ qua nhi u th h ều thế hệ ế hệ ệ  đặc điểm di tru

Trường: THCS T Nhì

Thành phố Vũng tàu

CHƯƠNG V DI TRUYỀN HỌC NGƯỜI

- Người sinh muợn, đẻ ít con

- Vì các lý do xã hợi Khơng thể sử dụng

các phương pháp lai và gây đợt biến

Nêu những khó khăn chính trong nghiên cứu

di truyền người ?

PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU DI TRUYỀN NGƯỜI

Tiết 33

Ngày 26/12/2012

1 Nghiên

cứu phả hệ

3

Nghiên cứu tế bào

4 Di truyền phân tử

2

Nghiên cứu trẻ

đồng sinh

PHệễNG PHAÙP NGHIEÂN CệÙU DI TRUYEÀN NGệễỉI

Tieỏt 31

Ngày 26/12/2012

1 Mắt nâu, mắt đen tính trạng nào là trội? Vì sao?

- Mắt nâu là tính trạng trội vì: F1 có 100% mắt nâu

2 Sự di truyền màu mắt có liên quan đến giới tính không? Tại sao?

- Không liên quan đến giới tính vì: ở F 2 tính trạng mắt nâu và́ đen đều biểu hiện cả nam và nữ.

AA Aa

P

Ví dụ 2 : Bệnh máu khó đông do một gen quy định

Người vợ không mắc bệnh ( ) lấy chồng không mắc bệnh ( ), sinh ra con mắc bệnh chỉ là con trai ( )

1 Hãy vẽ sơ đồ phả hệ của trường hợp trên?

2 Bệnh máu khó đông do gen trội hay gen lặn quy định ?

Vì sao?

3 Sự di truyền máu khó đông có liên quan đến giới tính hay không? Tại sao ?

3 Sự di truyền bệnh máu khó đông có liên quan đến giới tính vì con mắc bệnh chỉ là nam (NST X mang gen lặn gây bệnh).

1 Sơ đồ phả hệ:

P : ♀ X A X a x G: XA , X a X A , Y

Quy ước: A – bình thường , a – bị bệnh

Quy ước: A – bình thường , a – bị bệnh ( A, a € NST X)

- Phương pháp nghiên cứu phả hệ là gì?

Theo dõi sự di truyền của một tính trạng nhất định trên những người thuộc cùng một dòng họ qua nhi u th h ều thế hệ ế hệ ệ

 đặc điểm di truyền của tính trạng đó (trội, lặn do một hay đ ểm di truyền của tính trạng đó (trội, lặn do một hay c i m di truy n của tính trạng đó (tr i, l n do m t hay ều thế hệ ội, lặn do một hay ặc điểm di truyền của tính trạng đó (trội, lặn do một hay ội, lặn do một hay

nhi u gen quy ều thế hệ định, gen nằm trên NST thường hay NST giới nh, gen n m trên NST thằm trên NST thường hay NST giới ường hay NST giới ng hay NST gi i ới

tính…… )

I NGHIÊN CỨU PHẢ HỆ

VD:

- Da đen, tóc quăn, mơi dày, lơng mi dài, mũi tẹt, thuận tay phải: Trội

- Da trắng, tóc thẳng, mơi mỏng, lơng mi ngắn, mũi thẳng, thuận tay trái: Lặn

- Bạch tạng, câm điếc bẩm sinh, điếc di truyền: đột biến gen lặn

- Máu khó đơng, mù màu, teo cơ: do đột biến gen lặn € NST X qui định

Thế nào là trẻ đồng sinh?

 - Là những đứa trẻ cùng được sinh ra ở 1 lần sinh.

II NGHIÊN CỨU TRẺ ĐỒNG SINH

- Đờng sinh khác trứng là gì? Những đứa trẻ đờng sinh khác trứng cĩ thể khác nhau về giới tính hay khơng? Tại sao?

1.Trẻ đồng sinh cùng trứng và khác trứng

- Sơ đờ H 28.2a giớng và khác sơ đờ H28.2b ở điểm nào?

- Tại sao trẻ đờng sinh cùng trứng đều là nam hoặc đều là nữ?

- Cùng kiểu gen

- Cùng giới tính -- Khác kiểu gen Cùng giới hoặc khác giới

Đờng sinh cùng trứng và khác trứng khác nhau cơ bản ở điểm nào?

- Cùng kiểu gen

- Cùng giới tính -- Khác kiểu gen Cùng giới hoặc khác giới

- Cùng kiểu gen

- Cùng giới tính -- Khác kiểu gen Cùng giới hoặc khác giới

1.Trẻ đồng sinh cùng trứng và khác trứng

Trẻ đồng sinh cùng trứng Trẻ đồng sinh khác trứng

- Cùng kiểu gen

- Cùng giới tính - Cùng giới hoặc khác giới

- Khác kiểu gen

Nam và Minh là hai trẻ đờng sinh cùng trứng, có cùng nhóm máu và nhiều sở thích giớng nhau Cả hai đều được cơ giáo nhận xét là thơng minh, có năng khiếu toán học

Càng lên lớp trên Minh càng chăm học, còn Nam mải chơi khơng nghe lời ba mẹ, thầy cơ

Minh thi đậu vào trường chuyên Lê Quí Đơn và được chọn vào đợi tuyển học sinh giỏi toán Nam thi khơng đậu cấp III nên phải học ở trường dân lập Lê Hờng Phong

- N ng khi u Tốn h c ph thu c nhi uăng khiếu Toán học phụ thuộc nhiều ế hệ ọc phụ thuộc nhiều ụ thuộc nhiều ội, lặn do một hay ều thế hệ vào ki u gen hay môi ểm di truyền của tính trạng đó (trội, lặn do một hay

trường hay NST giới ng?

- Qua tình huớng trên em rút ra bài học gì cho bản thân?

2 Ý nghĩa của nghiên cứu trẻ đồng sinh

2 Ý nghĩa của nghiên cứu trẻ đồng sinh

 Tính trạng chất lượng phụ thuộc chủ yếu vào kiểu gen.

 Các tính trạng số lượng ch u nh h ng nhi u c a lượng ch u nh h ng nhi u c a ịu ảnh hưởng nhiều của ảnh hưởng nhiều của ịu ảnh hưởng nhiều của ảnh hưởng nhiều của ưởng nhiều của ưởng nhiều của ều của ều của ủa ủa môi tr ng tr ng ường ường

- Phương pháp nghiên cứu trẻ đồng sinh có ý nghĩa gì? - Phương pháp nghiên cứu trẻ đồng sinh có ý nghĩa gì?

Qua các ví dụ, em cĩ cĩ nhận xét gì về sự ảnh hưởng của

kiểu gen và mơi trường lên sự hình thành tính trạng ?

2 Ý nghĩa của nghiên cứu trẻ đồng sinh

- Nghiên cứu trẻ ồng sinh cùng tr ng đ ứng  vai trò của kiểu gen và môi trường đối với sự hình thành tính trạng  Cơ sở giáo dục, nuôi dạy trẻ

Theo dõi sự di truyền của một tính trạng nhất định trên những

người thuộc cùng một dòng họ qua nhi u th h ều thế hệ ế hệ ệ

 đặc điểm di truyền của tính trạng đó (trội, lặn do một hay đ ểm di truyền của tính trạng đó (trội, lặn do một hay c i m di truy n của tính trạng đó (tr i, l n do m t hay ều thế hệ ội, lặn do một hay ặc điểm di truyền của tính trạng đó (trội, lặn do một hay ội, lặn do một hay

nhi u gen quy nh, gen n m trên NST thều thế hệ định, gen nằm trên NST thường hay NST giới ằm trên NST thường hay NST giới ường hay NST giới ng hay NST gi i ới

tính…… )

I NGHIÊN CỨU PHẢ HỆ

II NGHIÊN CỨU TRẺ ĐỒNG SINH

1 Trẻ đồng sinh cùng trứng và khác trứng

2 Ý nghĩa của nghiên cứu trẻ đồng sinh

- Nghiên cứu trẻ ồng sinh cùng tr ng đ ứng  vai trò của kiểu gen và môi trường đối với sự hình thành tính trạng  Cơ sở nuôi dạy, giáo dục trẻ

Kết luận chung: SGK

Chọn ý trả lời đúng nhất trong các câu sau:

Phương pháp nào dưới đây khơng được áp dụng để nghiên cứu di truyền người?

A Phương pháp nghiên cứu phả hệ

C Phương pháp nghiên cứu trẻ đờng sinh

B Phương pháp lai phân tích

Chọn ý trả lời đúng nhất trong các câu sau:

Mợt trong những đặc điểm di truyền của trẻ đờng sinh cùng trứng là:

Alice

Sơ đồ phả hệ về bệnh máu khó đông của gia đình nữ hoàng victoria

Một người phụ nữ kể: Cha mẹ tôi đều phân biệt màu rất rõ, họ sinh được hai chị

em tôi Chị gái tôi bình thường, lấy chồng mù màu sinh được một con gái

và một con trai đều bị mù màu Bản thân tôi và chồng tôi đều phân biệt màu rất rõ, chúng tôi có một con trai bình thường và một con trai bị mù màu.

a Vẽ sơ đồ phả hệ của gia đình trên

b Xác định kiểu gen của mỗi người trong phả hệ.

DẶN DÒ

- Nghiên cứu trước bài 29 sgk

- Vẽ sơ đồ phả hệ về dạng mũi trong dịng họ của em.

Chân thành cảm ơn các thầy cô giáo và tất cả các

em học sinh về dự.