thuyết trình sinh học - phương pháp nghiên cứu di truyền người (2)

 Ph ơng pháp nghiên cứu phả hệ là ph ơng pháp nghiên cứu sự di truyền của một tính trạng nhất định, trên những ng ời thuộc cùng dòng họ, qua nhiều thế hệ, để xác định đặc điểm di tr

Di truyền học là gì ? Vai trò của di truyền học ?

- Di truyền học nghiên cứu cơ sở vật chất, cơ chế, tính quy luật của

hiện t ợng di truyền và biến dị.

- Di truyền học có vai trò quan trọng không chỉ về lý thuyết mà còn

có giá trị thực tiễn cho khoa học chọn giống và y học, đặc biệt

trong Công nghệ sinh học hiện đại.

- Vỡ lý do xó hội khụng thể ỏp dụng cỏc phương phỏp lai và gõy đột biến

- Người sinh sản ch m ậm và đẻ ớt con

- Vỡ lý do xó hội khụng thể ỏp dụng cỏc phương phỏp lai và gõy đột biến

Từ những khó khăn trên, việc nghiên cứu di truyền ng ời phải có

đồng sinh

3 Nghiên cứu tế bào

4 Các ph ơng pháp khác

hÖ

Chươngưv:ưdiưtruyềnưhọcưngười Bàiư28ư:ưphươngưphápưnghiênưcứuưdiưtruyềnưngười

I – Nghiên cứu phả Nghiên cứu phả

hệ Ví dụ 1 sgk trang 78 :

Khi theo dõi sự di truyền tính trạng màu mắt (nâu: hoặc đen:

hoặc ) qua 3 đời của hai gia đình khác nhau, ng ời ta lập đ ợc hai sơ đồ phả hệ

nh sau: Đời ông bà (P)

Đời con (F1)

Sơ đồ phả hệ của hai gia đình

a( Có bà ngoại mắt nâu) và b (có ông nội mắt nâu)

hệ Em hãy đọc ví dụ 1 sgk (78) :

Khi theo dõi sự di truyền tính trạng màu mắt (nâu: hoặc đen:

hoặc ) qua 3 đời của hai gia đình khác nhau, ng ời ta lập đ ợc hai sơ đồ phả hệ

nh sau: Đời ông bà (P)

Đời con (F1)

Sơ đồ phả hệ của hai gia đình

a( Có bà ngoại mắt nâu) và b (có ông nội mắt nâu)

Đời cháu (F2)

+ Mắt nâu là tính trạng trội vì: F1 có 100% mắt nâu, F2 có 3mắt nâu 1mắt đen

- Mắt nâu, mắt đen tính trạng nào là trội? Vì sao?

- Sự di truyền màu mắt có liên quan đến giới tính không?Tại sao?

+ Không liên quan đến giới tính vì: Tính trạng mắt nâu

và mắt đen có ở cả hai giới

Chươngưv:ưdiưtruyềnưhọcưngười Bàiư28ư:ưphươngưphápưnghiênưcứuưdiưtruyềnưngười

I – Nghiên cứu phả Nghiên cứu phả hệ

Ph ơng pháp nghiên cứu phả hệ là gì ? Tại sao ng ời

ta dùng ph ơng pháp đó để nghiên cứu ?

Ph ơng pháp nghiên cứu phả hệ là gì ? Tại sao ng ời

ta dùng ph ơng pháp đó để nghiên cứu ?

 Ph ơng pháp nghiên cứu phả hệ là ph

ơng pháp nghiên cứu sự di truyền của

một tính trạng nhất định, trên những

ng ời thuộc cùng dòng họ, qua nhiều thế

hệ, để xác định đặc điểm di truyền của

tính trạng đó.

hệ Vớ duù 2 : Beọnh maựu khoự ủoõng

do moọt gen quy ủũnh Ngửụứi vụù khoõng maộc beọnh ( ) laỏy choàng khoõng maộc beọnh ( ), sinh ra con maộc beọnh chổ laứ con trai ( )

 Ph ơng pháp nghiên cứu phả hệ là ph ơng pháp

nghiên cứu sự di truyền của một tính trạng nhất

định, trên những ng ời thuộc cùng dòng họ, qua

nhiều thế hệ, để xác định đặc điểm di truyền của tính

trạng đó.

 Em haừy veừ sụ ủoà phaỷ heọ cuỷa trửụứng hụùp treõn vaứ traỷ lụứi caực caõu hoỷi sau :

1.Beọnh maựu khoự ủoõng do gen troọi hay gen laởn quy ủũnh? vỡ sao ?

2 Beọnh do moọt gen hay nhieàu gen quy ủũnh ?

3 Sửù di truyeàn maựu khoự ủoõng coự lieõn quan ủeỏn giụựi tớnh hay khoõng? Taùi sao ?

- Sơ đồ phả hệ P

F1

Chươngưv:ưdiưtruyềnưhọcưngười Bàiư28ư:ưphươngưphápưnghiênưcứuưdiưtruyềnưngười

I – Nghiên cứu phả Nghiên cứu phả hệ

Mục đích của việc nghiên cứu phả hệ ?

Mục đích của việc nghiên cứu phả hệ ?

-Gen quy định tính trạng là gen trội hay lặn

-Gen đó nằm trên NST th ờng hay giới tính

- Tính trạng do một gen hay nhiêu gen quy

định

-Gen quy định tính trạng là gen trội hay lặn

-Gen đó nằm trên NST th ờng hay giới tính

- Tính trạng do một gen hay nhiêu gen quy

định

 Ph ơng pháp nghiên cứu phả hệ là ph ơng

pháp nghiên cứu sự di truyền của một tính

trạng nhất định, trên những ng ời thuộc

cùng dòng họ, qua nhiều thế hệ, để xác

định đặc điểm di truyền của tính trạng đó

II – Nghiên cứu phả Nghiên cứu trẻ đồng sinh

- Ph ơng pháp nghiên cứu phả hệ là ph ơng pháp

nghiên cứu sự di truyền của một tính trạng nhất

định, trên những ng ời thuộc cùng dòng họ, qua

nhiều thế hệ, để xác định đặc điểm di truyền của tính

trạng đó

3 Sinh 3

1 Sinh đôi

-Gen quy định tính trạng là gen trội hay lặn

-Gen đó nằm trên NST th ờng hay giới tính

- Tính trạng do một gen hay nhiêu gen quy định

-Gen quy định tính trạng là gen trội hay lặn

-Gen đó nằm trên NST th ờng hay giới tính

- Tính trạng do một gen hay nhiêu gen quy định

Chươngưv:ưdiưtruyềnưhọcưngười Bàiư28ư:ưphươngưphápưnghiênưcứuưdiưtruyềnưngười

I – Nghiên cứu phả Nghiên cứu phả hệ

II – Nghiên cứu phả Nghiên cứu trẻ đồng sinh

 Ph ơng pháp nghiên cứu phả hệ là ph ơng pháp

nghiên cứu sự di truyền của một tính trạng nhất

định, trên những ng ời thuộc cùng dòng họ, qua

nhiều thế hệ, để xác định đặc điểm di truyền của tính

trạng đó

-Gen quy định tính trạng là gen trội hay lặn

-Gen đó nằm trên NST th ờng hay giới tính

- Tính trạng do một gen hay nhiêu gen quy định

-Gen quy định tính trạng là gen trội hay lặn

-Gen đó nằm trên NST th ờng hay giới tính

- Tính trạng do một gen hay nhiêu gen quy định

Sinh đôi

II – Nghiên cứu phả Nghiên cứu trẻ đồng sinh

1- Trẻ đồng sinh cùng trứng và khác trứng

 Ph ơng pháp nghiên cứu phả hệ là ph ơng pháp

nghiên cứu sự di truyền của một tính trạng nhất định,

trên những ng ời thuộc cùng dòng họ, qua nhiều thế hệ,

để xác định đặc điểm di truyền của tính trạng đó

Thụ tinh

Hợp tử phõn bào

Phụi bào tách nhau

PHễI

Chươngưv:ưdiưtruyềnưhọcưngười Bàiư28ư:ưphươngưphápưnghiênưcứuưdiưtruyềnưngười

I – Nghiên cứu phả Nghiên cứu phả hệ

II – Nghiên cứu phả Nghiên cứu trẻ đồng sinh

Phôi

-Sơ đồ 28.2 a và 28.2b khỏc nhau ở điểm nào?

1- Trẻ đồng sinh cùng trứng và khác trứng

 Ph ơng pháp nghiên cứu phả hệ là ph ơng pháp

nghiên cứu sự di truyền của một tính trạng nhất

định, trên những ng ời thuộc cùng dòng họ, qua

nhiều thế hệ, để xác định đặc điểm di truyền của tính

trạng đó

1 trứng kết hợp 1 tinh trựng tạo 1 hợp tử 2 trứng kết hợp 2 tinh trựng tạo 2 hợp tử

Cùng kiểu gen Khác kiểu gen

-Gen quy định tính trạng là gen trội hay lặn

-Gen đó nằm trên NST th ờng hay giới tính

- Tính trạng do một gen hay nhiêu gen quy định

-Gen quy định tính trạng là gen trội hay lặn

-Gen đó nằm trên NST th ờng hay giới tính

- Tính trạng do một gen hay nhiêu gen quy định

II – Nghiên cứu phả Nghiên cứu trẻ đồng sinh

-Một trứng + một tinh trùng cùng kiểu gen – Nghiên cứu phả

Hợp tử phân bào

Phôi

Hình 28.2 Sơ đồ hình thành trẻ đồng sinh a) Sinh đôi cùng trứng b) Sinh đôi khác trứng

Thụ tinh

1- Trẻ đồng sinh cùng trứng và khác trứng

 Ph ơng pháp nghiên cứu phả hệ là ph ơng

pháp nghiên cứu sự di truyền của một tính

trạng nhất định, trên những ng ời thuộc cùng

dòng họ, qua nhiều thế hệ, để xác định đặc

điểm di truyền của tính trạng đó

Chươngưv:ưdiưtruyềnưhọcưngười Bàiư28ư:ưphươngưphápưnghiênưcứuưdiưtruyềnưngười

Số trứng tham gia thụ tinh

Kiểu gen Kiểu hình Giới tính

Em hãy hoàn thiện bảng phân biệt trẻ

đông sinh cùng trứng và khác trứng

trứng

Cùng kiểugen

Khác kiểu gen

Giống nhau nhiều

Giống nhau ít

thuộc cùng dòng họ, qua nhiều thế hệ, để

xác định đặc điểm di truyền của tính trạng

đó

II – Nghiên cứu phả Nghiên cứu trẻ đồng sinh

1- Trẻ đồng sinh cùng trứng và khác trứng

 Ph ơng pháp nghiên cứu phả hệ là ph ơng pháp

nghiên cứu sự di truyền của một tính trạng nhất

định, trên những ng ời thuộc cùng dòng họ, qua

nhiều thế hệ, để xác định đặc điểm di truyền của

tính trạng đó

Chươngưv:ưdiưtruyềnưhọcưngười Bàiư28ư:ưphươngưphápưnghiênưcứuưdiưtruyềnưngười

I – Nghiên cứu phả Nghiên cứu phả hệ

II – Nghiên cứu phả Nghiên cứu trẻ đồng sinh

1- Trẻ đồng sinh cùng trứng và khác trứng

2- ý nghĩa của việc nghiên cứu trẻ đồng sinh

là gì ?

-Nghiên cứu trẻ đồng sinh cho ta biết :

+ Tính trạng nào phụ thuộc chủ yếu vào

kiểu gen

+ Tính trạng nào dễ bị biến đổi do tác

động của môi tr ờng tự nhiên và xã hội.

 Ph ơng pháp nghiên cứu phả hệ là ph ơng pháp

nghiên cứu sự di truyền của một tính trạng nhất

định, trên những ng ời thuộc cùng dòng họ, qua

nhiều thế hệ, để xác định đặc điểm di truyền của tính

trạng đó

- Bệnh bạch tạng do gen trội hay gen lặn qui định?

- Gen nằm trên NST th ờng hay NST giới tính?

- Viết kiểu gen của từng ng ời trong phả hệ ? ( Về nhà )

- Bệnh bạch tạng do gen trội hay gen lặn qui định?

- Gen nằm trên NST th ờng hay NST giới tính?

- Viết kiểu gen của từng ng ời trong phả hệ ? ( Về nhà )

Sơ đồ phả hệ bệnh bạch tạng

Bệnh bạch tạng

15 10