thúc đẩy xuất khẩu thanh long theo tiêu chuẩn vietgap của tỉnh bình thuận đến năm 2020

Trước những cơ hội lớn của thị trường, mặt hàng thanh long cũng đang phải đối mặt với nhiều thách thức lớn như: tồn tại trong nguồn cung, sản xuất, xuất khẩu và phân phối sản phẩm, chưa

MỤC LỤC

MỤC LỤC 1

DANH MỤC BẢNG BIỂU 2

MỞ ĐẦU 3

1.Tính cấp thiết của đề tài 3

Chương 1: TỔNG QUAN VỀ HOẠT ĐỘNG XUẤT KHẨU HÀNG HÓA 5

1.1.Khái niệm về hoạt động xuất khẩu hàng hóa 5

1.2.5.Hoạt động xuất khẩu theo Nghị định thư 8

Bảng 2.1: Liều lượng bón phân hóa học khi cây thanh long được 3 tuổi trở đi 26

Bảng 2.2: Thời gian bón và liều lượng bón phân hóa học khi cây thanh long được 3 tuổi trở đi 26

Đơn vị tính: g/trụ 26

Bảng 2.3: Thời gian bón và liều lượng bón phân NPK khi cây thanh long được 3 tuổi trở đi 27

2.2.4 Thu hoạch và xử lý sau thu hoạch 33

2.2.5 Tiêu chuẩn thanh long xuất khẩu 37

Biểu đồ 2.1: Biểu đồ thống kê diện tích trồng thanh long theo tiêu chuẩn VietGAP của tỉnh Bình Thuận từ năm 2009 đến nay 39

Biểu đồ 2.2: Giá trị kim ngạch xuất khẩu chính ngạch của tỉnh Bình Thuận từ năm 2009 đến nay 43

KẾT LUẬN 60

DANH MỤC BẢNG BIỂU

Error: Reference source not found

3 tuổi trở đi Error: Reference source not found

tuổi trở đi Error: Reference source not found

Biều đồ 2.1 : Biểu đồ thống kê diện tích trồng thanh long theo tiêu chuẩn VietGAP của tỉnh Bình Thuận từ năm 2009 đến nay Error: Reference source not found

2009 đến nay Error: Reference source not found

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Trong những năm qua, ngành nông nghiệp Việt Nam đã có những bước tăng trưởng đáng kể và đã có những thay đổi quan trọng trong cơ cấu sản xuất, trở thành nhà sản xuất và xuất khẩu chính một số loại nông sản như gạo, cà phê, cao su, điều, tiêu và đặc biệt là thanh long Thanh long là cây trồng đặc sản có lợi thế cạnh tranh đứng thứ nhất trong 11 loại trái cây ở nước ta mà Bộ Nông Nghiệp và phát triển nông thôn đã xác định trong hội nghị trái cây có lợi thế cạnh tranh tại Thành phố Hồ Chí Minh ngày 7/6/2004.Tỉnh Bình Thuận được coi là “ thủ phủ” thanh long của cả nước Hằng năm, xuất khẩu thanh long đã đem lại nguồn ngoại tệ không nhỏ cho đất nước, không những góp phần tăng thu nhập, xóa đói giảm nghèo cho hàng vạn hộ dân mà còn góp phần thay đổi bộ mặt nông thôn trong tỉnh

Tính đến nay, trái thanh long đã được xuất khẩu đến 14 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới: Châu Á ( Trung Quốc, Hồng Kông, Đài Loan…), Châu Âu ( Hà Lan, Anh, Pháp…), Châu Mỹ ( Hoa Kỳ, Canada ) trong đó, thị trường tiêu thụ chính là các nước Châu Á

Trước những cơ hội lớn của thị trường, mặt hàng thanh long cũng đang phải đối mặt với nhiều thách thức lớn như: tồn tại trong nguồn cung, sản xuất, xuất khẩu

và phân phối sản phẩm, chưa quy hoạch được vùng trồng thanh long nên khó cho thương lái tổ chức thu gom trái chín Chất lượng sản phẩm không đồng đều, thanh long chưa được đóng gói đúng cách, chưa có cùng một thương hiệu, phải trải qua nhiều khâu trung gian trước khi đến tay người tiêu dùng, thiếu sự hợp tác giữa các bên tham gia trong chuỗi cung ứng sản phẩm

Bên cạnh đó, yêu cầu về vệ sinh an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn xuất xứ của người tiêu dùng ngày càng cao, trong lúc người sản xuất vẫn chưa có ý thức

đầy đủ về vấn đề này Trong những năm gần đây, thanh long đang gặp nhiều khó khăn khi xuất khẩu qua các thị trường khó tính như Nhật Bản, Hoa Kỳ, Đài Loan…

do yêu cầu phải xử lý nhiệt hoặc chiếu xạ vào sản phẩm trước khi xuất khẩu

Tuy nhiên, ở Việt Nam hiện nay có rất ít nhà máy chiếu xạ và hoạt động với công suất rất thấp (có nhà máy chỉ hoạt động tối đa 4 tấn / ngày) mà yêu cầu cấp bách hiện nay tại địa bàn Bình Thuận cần phải đầu tư một nhà máy công suất lớn để

xử lý chiếu xạ thanh long nhằm phục vụ đủ cho xuất khẩu Mặt khác, cần có đề tài nghiên cứu khoa học cấp quốc gia về cường độ chiếu xạ áp dụng trên trái thanh long để vừa đảm bảo điều kiện vệ sinh an toàn thực phẩm, vừa đảm bảo chất lượng sản phẩm sau khi chiếu xạ để không ảnh hưởng đến khâu bảo quản - tiêu thụ sản phẩm Vì vậy, Nhà nước đã đàm phán để miễn áp dụng rào cản kỹ thuật bằng phương pháp chiếu xạ hoặc xử lý nhiệt đến thời điểm thích hợp theo hướng sản phẩm đã được sản xuất theo quy trình an toàn VietGAP, EureoGAP, GlobalGAP

Do đó, từ năm 2009 tỉnh Bình Thuận đã khuyến khích nông dân toàn tỉnh trồng thanh long theo quy trình an toàn VietGAP để đẩy mạnh xuất khẩu thanh long ra thị trường thế giới

Chính những lý do trên, em mạnh dạn lựa chọn đề tài: “Thúc đẩy xuất

khẩu thanh long theo tiêu chuẩn VietGAP của tỉnh Bình Thuận đến năm 2020”.

2 Phương pháp nghiên cứu

Với mục tiêu nghiên cứu của đề tài, phương pháp nghiên cứu chủ yếu mà tôi vận dụng là thu thập, xử lý thông tin, đánh giá và phân tích số liệu, thống kê bên cạnh

đó là dựa vào những lý luận kinh tế làm cơ sở

3 Phạm vi nghiên cứu

 Phạm vi không gian: nghiên cứu mặt hàng thanh long theo tiêu chuẩn VietGAP của tỉnh Bình Thuận.

 Phạm vi thời gian: thực trạng xuất khẩu thanh long theo tiêu chuẩn VietGAP từ năm 2009 đến 10/2011

4 Cấu trúc đề tài

Ngoài phần mở đầu và kết luận đề tài nghiên cứu gồm ba chương:

 Chương 1: Tổng quan về hoạt động xuất khẩu hàng hóa

 Chương 2: Thực trạng xuất khẩu thanh long theo tiêu chuẩn VietGAP của tỉnh Bình Thuận từ năm 2009 đến 10/2011

 Chương 3: Giải pháp thúc đẩy hoạt động xuất khẩu thanh long theo tiêu chuẩn VietGAP của tỉnh Bình Thuận đến năm 2020

Chương 1: TỔNG QUAN VỀ HOẠT ĐỘNG XUẤT

KHẨU HÀNG HÓA

1.1 Khái niệm về hoạt động xuất khẩu hàng hóa

Hoạt động xuất khẩu hàng hóa là việc bán hàng hóa dịch vụ cho một quốc gia khác trên cơ sở dùng tiền tệ làm phương tiện thanh toán với mục tiêu là lợi nhuận Tiền

tệ ở đây có thể là ngoại tệ với một quốc gia hoặc với cả hai quốc gia

Mục đích của hoạt động này là thu được một khoản ngoại tệ dựa trên cơ sở khai thác lợi thế so sánh của từng quốc gia trong phân công lao động quốc tế Khi việc trao đổi hàng hóa giữa các quốc gia đều có lợi thì các quốc gia đều tích cực tham gia mở rộng hoạt động này.

Hoạt động xuất khẩu diễn ra trên mọi lĩnh vực, trong mọi điều kiện của nền kinh

tế, từ xuất khẩu hàng tiêu dùng cho đến tư liệu sản xuất, máy móc hàng hóa thiết bị công nghệ cao Tất cả các hoạt động này đều nhằm mục tiêu đem lại lợi ích cho quốc gia nói chung và các doanh nghiệp tham gia nói riêng

Hoạt động xuất khẩu diễn ra rất rộng về không gian và thời gian Nó có thể diễn

ra trong thời gian rất ngắn song cũng có thể kéo dài hàng năm, có thể được diễn ra trên phạm vi quốc gia hay nhiều quốc gia khác nhau

1.2 Các loại hình xuất khẩu hàng hóa

Hoạt động xuất khẩu hàng hóa được thực hiện dưới nhiều hình thức khác nhau, điều này căn cứ vào đặc điểm sở hữu hàng hóa trước khi xuất khẩu, căn cứ vào nguồn hàng hóa xuất khẩu…Hiện nay, các doanh nghiệp ngoại thương thường tiến hành một

số hình thức xuất khẩu như:

1.2.1 Xuất khẩu trực tiếp

Hoạt động xuất khẩu trực tiếp là hình thức xuất khẩu hàng hóa mà trong đó các doanh nghiệp ngoại thương tự bỏ vốn ra mua các sản phẩm từ các đơn vị sản xuất trong nước, sau đó bán các sản phẩm này cho các khách hàng nước ngoài (có thể qua một số công đoạn gia công chế biến)

Theo hình thức xuất khẩu này, các doanh nghiệp ngoại thương muốn có hàng hóa để xuất khẩu thì phải có vốn thu gom hàng hóa từ các địa phương, các cơ sở sản

xuất trong nước Khi doanh nghiệp bỏ vốn ra để mua hàng thì hàng hóa thuộc sở hữu của doanh nghiệp.

Xuất khẩu theo hình thức trực tiếp thông thường có hiệu quả kinh doanh cao hơn các hình thức xuất khẩu khác Bởi vì doanh nghiệp có thể mua được những hàng hóa có chất lượng cao, phù hợp với nhu cầu của mình cũng như của khách hàng với giá

cả mua vào thấp hơn Tuy nhiên, đây là hình thức xuất khẩu có độ rủi ro lớn, hàng hóa

có thể không bán được do những thay đổi bất ngờ của khách hàng, của thị trường dẫn đến ứ đọng vốn và đôi khi bị thất thoát hàng hóa

1.2.2 Xuất khẩu ủy thác

Hoạt động xuất khẩu ủy thác là một hình thức dịch vụ thương mại, theo đó doanh nghiệp ngoại thương đứng ra với vai trò là trung gian thực hiện việc xuất khẩu hàng hóa cho các đơn vị có hàng hóa ủy thác

Trong hình thức này, hàng hóa trước khi kết thúc quá trình xuất khẩu vẫn thuộc sở hữu của đơn vị ủy thác Doanh nghiệp ngoại thương chỉ có nhiệm vụ làm các thủ tục về xuất khẩu hàng hóa, kể cả việc vận chuyển hàng hóa và được hưởng một khoản tiền gọi là phí ủy thác mà đơn vị ủy thác trả

Hình thức xuất khẩu này có ưu điểm là dễ thực hiện, độ rủi ro thấp, doanh nghiệp ngoại thương không phải là người chịu trách nhiệm cuối cùng về hàng hóa và cũng không phải tự bỏ vốn ra để mua hàng Tuy nhiên, phí ủy thác mà doanh nghiệp nhận được thường nhỏ nhưng được thanh toán nhanh

1.2.3 Hoạt động gia công xuất khẩu quốc tế

Gia công quốc tế đó là một hoạt động mà một bên - gọi là bên đặt hàng - giao nguyên liệu, có khi cả máy móc, thiết bị và chuyên gia cho bên kia gọi là bên nhận gia công Để xuất ra môt mặt hàng mới theo yêu cầu của bên đặt hàng Hàng hóa sau khi sản xuất xong được giao cho bên đặt gia công Bên nhận gia công được trả tiền công

Khi hoạt động gia công vượt ra khỏi biên giới quốc gia thì được gọi là gia công quốc tế.

Theo hình thức xuất khẩu này, doanh nghiệp ngoại thương đứng ra nhập nguyên nhiên vật liệu, bán thành phẩm về cho các đơn vị nhận gia công từ các khách hàng nước ngoài đặt gia công Sau đó, đơn vị ngoại thương sẽ nhận thành phẩm từ các đơn

vị nhận gia công và xuất sản phẩm này sang cho khách hàng nước ngoài đặt gia công.Hoạt động gia công xuất khẩu có đặc điểm là doanh nghiệp ngoại thương không muốn bỏ vốn vào kinh doanh nhưng thu được hiệu quả cũng khá cao, ít rủi ro và khả năng thanh toán bảo đảm vì đầu ra chắc chắn Tuy nhiên, nếu doanh nghiệp muốn thực hiện theo hình thức này, doanh nghiệp phải quan hệ được với các khách hàng đặt gia công có uy tín

Đây là một hình thức phức tạp, nhất là trong quá trình thỏa thuận với bên khách hàng gia công về số lượng, chất lượng, nguyên vật liệu và tỷ lệ thu hồi thành phẩm, giám sát quá trình gia công

Do đó, quản lý kinh doanh của doanh nghiệp phải am hiểu tường tận về các nghiệp

vụ và quá trình gia công sản phẩm

1.2.4 Hoạt động xuất khẩu theo hình thức buôn bán đối lưu

Theo hình thức này, mục đích của hoạt động xuất khẩu không phải nhằm thu về một khoản ngoại tệ mà là thu về một lượng hàng hóa khác tương đương với trị giá của lô hàng xuất khẩu Doanh nghiệp ngoại thương có thể sử dụng hình thức xuất khẩu những loại hàng hóa mà thị trường đang rất cần hoặc có thể xuất khẩu sang một nước thứ ba

1.2.5 Hoạt động xuất khẩu theo Nghị định thư

Đây là hình thức xuất khẩu hàng hóa thường là hàng trả nợ được thực hiện theo Nghị định thư giữa hai Chính phủ của hai nước Xuất khẩu theo hình thức này có nhiều ưu

điểm như: khả năng thanh toán chắc chắn (vì Nhà nước thanh toán cho doanh nghiệp), giá cả hàng hóa dễ chấp nhận, tiết kiệm được chi phí trong nghiên cứu thị trường, tìm kiếm bạn hàng.

1.2.6 Một số loại hình xuất khẩu khác

Theo Nghị định số 33/CP của Chính phủ ngày 14/04/1994 về Quản lý Nhà nước đối với hoạt động xuất nhập khẩu có quy định các hình thức dưới đây cũng được coi là xuất khẩu hàng hóa:

 Tạm nhập tái xuất

Tạm nhập tái xuất được hiểu là việc mua hàng hóa của một nước để bán cho một nước khác ( nước thứ ba) trên cơ sở hợp đồng mua bán ngoại thương có làm các thủ tục nhập khẩu rồi lại làm các thủ tục xuất khẩu không qua gia công chế biến

Đối với những hàng hóa nhập khẩu nhằm mục đích sử dụng trong nước nhưng một thời gian sau, vì một lý do nào đó nó không được sử dụng nữa mà được xuất ra nước ngoài thì không được coi là hàng hóa kinh doanh theo hình thức tái nhập tái xuất

Thời gian hàng hóa kinh doanh theo hình thức tạm nhập tạm xuất được luân chuyển ở Việt Nam là 60 ngày

 Chuyển khẩu hàng hóa

Chuyển khẩu hàng hóa là việc mua hàng của một nước (nước xuất khẩu) để bán cho một nước khác (nước nhập khẩu) nhưng không làm thủ tục nhập khẩu vào Việt Nam cũng như thủ tục xuất khẩu từ Việt Nam

 Quá cảnh hàng hóa

Hàng hóa của một nước được gửi đi tới một nước thứ ba qua lãnh thổ Việt Nam,

có sự cho phép của Chính phủ Việt Nam Các doanh nghiệp Việt Nam nếu có đủ điều

kiện như quy định của Nhà nước Việt Nam có thể được xem xét cho thực hiện dịch vụ này để tăng thêm thu nhập.

1.3 Vai trò của xuất khẩu hàng hóa đối với nền kinh tế Việt Nam

Xuất khẩu là một trong những tố tạo đà, thúc đẩy sự tăng trưởng và phát triển kinh tế của mỗi quốc gia.Theo như hầu hết các lý thuyết về tăng trưởng và phát triển kinh tế đều khẳng định và chỉ rõ để tăng trưởng và phát triển kinh tế mỗi quốc gia cần

có bốn điều kiện là nguồn nhân lực, tài nguyên, vốn, kỹ thuật công nghệ

Nhưng hầu hết các quốc gia đang phát triển như Việt Nam đều thiếu vốn, kỹ thuật công nghệ Do vậy, để có vốn và công nghệ nước ta phải thông qua xuất khẩu

 Xuất khẩu tạo nguồn vốn cho nhập khẩu, phục vụ công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước

Đối với quốc gia đang phát triển như Việt Nam thì bước đi thích hợp nhất là phải công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước để khắc phục tình trạng nghèo nàn lạc hậu chậm phát triển Tuy nhiên quá trình công nghiệp hóa phải có một lượng vốn lớn để nhập khẩu công nghệ thiết bị tiên tiến Thực tế cho thấy, để có nguồn vốn nhập khẩu nước ta có thể sử dụng nguồn vốn huy động chính như sau:

 Đầu tư nước ngoài, vay nợ các nguồn viện trợ

 Thu từ các hoạt động du lịch dịch vụ thu ngoại tệ trong nước

 Thu từ hoạt động xuất khẩu

Tầm quan trọng của vốn đầu tư nước ngoài thì không ai có thể phủ nhận được, song việc huy động chúng không phải dễ dàng Sử dụng nguồn vốn này, các nước đi vay phải chịu thiệt thòi, phải chịu một số điều kiện bất lợi và sẽ phải trả sau này

Bởi vì vậy, xuất khẩu là một hoạt động tạo một nguồn vốn rất quan trọng nhất Nó tạo tiền đề cho nhập khẩu và quyết định đến qui mô tốc độ tăng trưởng của hoạt động nhập khẩu

 Xuất khẩu thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế thúc đẩy sản xuất phát triển.

Xuất khẩu làm chuyển dịch cơ cấu kinh tế của nước ta từ một nước nông nghiệp chuyển sang công nghiệp và dịch vụ.Có hai cách nhìn nhận về tác động của xuất khẩu đối với sản xuất và chuyển dịch cơ cấu kinh tế:

Thứ nhất, chỉ xuất khẩu những sản phẩm thừa so với nhu câu tiêu dùng nội địa Trong trường hợp nền kinh tế còn lạc hậu và chậm phát triển sản xuất về cơ bản chưa

đủ tiêu dùng, nếu chỉ thụ động chờ ở sự dư thừa ra của sản xuất thì xuất khẩu chỉ bó hẹp trong phạm vi nhỏ và tăng trưởng chậm, do đó các ngành sản xuất không có cơ hội phát triển

Thứ hai, coi thị trường thế giới để tổ chức sản xuất và xuất khẩu Quan điểm này tác động tích cực đến chuyển dịch cơ cấu kinh tế thúc đẩy xuất khẩu Nó thể hiện:

• Xuất khẩu tạo tiền đề cho các ngành cùng có cơ hội phát triển Điều này có thể thông qua ví dụ như khi phát triển ngành dệt may xuất khẩu, các ngành khác như bông, kéo sợi, nhuộm sẽ có điều kiện phát triển

• Xuất khẩu tạo điều kiện mở rộng thị trường sản phẩm, góp phần

ổn định sản xuất, tạo lợi thế nhờ quy mô

• Xuất khẩu tạo điều kiện mở rộng khả năng cung cấp đầu vào cho sản xuất, mở nước thứ nhất, chế tạo ở nước thứ hai, lắp rắp ở nước thứ ba, tiêu thụ ở nước thứ tư và thanh toán thực hiện ở nước thứ 5

Như vậy, hàng hóa sản xuất ra ở mỗi quốc gia và tiêu thụ ở một quốc gia khác cho thấy có sự tác động ngược lại của chuyên môn hóa tới xuất khẩu, với đặc điểm quan trọng là tiền tệ sản xuất sử dụng làm phương tiện thanh toán, xuất khẩu góp phần làm tăn dự trữ ngoại tệ một quốc gia

Đặc biệt với các nước đang phát triển như Việt Nam đồng tiền không có khả năng chuyển đổi thì ngoại tệ có được nhờ xuất khẩu đóng vai trò quan trọng trong việc

điều hoà về cung cấp ngoại tệ, ổn định sản xuất, qua đó góp phần vào tăng trưởng và phát triển kinh tế.

 Xuất khẩu có tác động tích cực tới việc giải quyết công ăn việc làm, cải thiện đời sống của người dân

Đối với công ăn việc làm, xuất khẩu thu hút hàng triệu lao động thông qua việc sản xuất hàng xuất khẩu Mặt khác, xuất khẩu tạo ra ngoại tệ để nhập khẩu hàng tiêu dùng đáp ứng yêu cầu ngày càng đa dạng và phong phú của nhân dân

 Xuất khẩu là cơ sở để mở rộng và thúc đẩy sự phát triển các mối quan hệ kinh tế đối ngoại Xuất khẩu và các mối quan hệ kinh tế đối ngoại, ngoại giao có tác động qua lại, phụ thuộc lẫn nhau

Hoạt động xuất khẩu là cơ sở tiền đề vững chắc để xây dựng các mối quan hề kinh tế đối ngoại sau này, từ đó kéo theo các mối quan hệ khác phát triển như du lịch quốc tế, bảo hiểm quốc tế, tín dụng quốc tế… ngược lại sự phát triển của các ngành này lại tác động trở lại hoạt động xuất khẩu làm cơ sở hạ tầng cho hoạt động xuất khẩu phát triển

Có thể nói, xuất khẩu nói riêng và hoạt động thương mại quốc tế nói chung sẽ dẫn tới những sự thay đổi trong sinh hoạt tiêu dùng hàng hóa của nền kinh tế bằng hai cách:

• Cho phép khối lượng hàng tiêu dùng nhiều hơn với số hàng hoá được sản xuất ra

 Kéo theo sự thay đổi có lợi cho phù hợp với các đặc điểm của sản xuất

1.4 Quy trình thực hiện xuất khẩu hàng hóa

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG XUẤT KHẨU THANH LONG THEO TIÊU CHUẨN VIETGAP CỦA TỈNH BÌNH THUẬN TỪ NĂM 2009 ĐẾN NAY

2.1 Giới thiệu về Thanh Long Bình Thuận

2.1.1 Quá trình phát triển của trái Thanh long

Thanh long được du nhập vào Việt Nam khá lâu đời, riêng tại Bình Thuận được biết đến từ đầu thế kỉ 20 Tuy nhiên thanh long chỉ thực sự phát triển thành sản phẩm hàng hóa và có ý nghĩa quan trọng đối với đời sống dân cư Bình Thuận từ những năm 1989-1990 trở lại đây

Ban đầu cây thanh long do một số hộ nông dân trồng chủ yếu làm cây cảnh hoặc

sử dụng cho việc thờ cúng Đến năm 1985, người nông dân Bình Thuận bắt đầu trồng

và sử dụng quả thanh long nhưng còn hạn chế Đến năm 1990, quả thanh long được ưa chuộng sử dụng rộng rãi và người nông dân Bình Thuận bắt đầu chú ý đến thanh long

và mở rộng diện tích sản xuất vì thanh long đem lại hiệu quả kinh tế cao Tuy nhiên vào thời điểm đó thanh long cũng chỉ mới được sử dụng trong nước và chưa xuất khẩu

Năm 1993, Đảng và Nhà Nước đã có chủ trương khoán diện tích đất nông nghiệp đối với người nông dân và chính sách mở cửa để hòa nhập, giao lưu kinh tế thương mại quốc tế thì quả thanh long bắt đầu có chỗ đứng trong thị trường trong nước

và quốc tế

Với đặc điểm khí hậu, thổ nhưỡng thuận lợi, Bình Thuận những năm trước đây

và hiện nay, được xem là tỉnh có nhiều lợi thế nhất trong việc phát triển cây thanh long

Ở Việt Nam, hiện nay tỉnh Bình Thuận được coi là miền đất của trái thanh long Việt Nam

2.1.2 Giống và chủng loại

Cây Thanh Long (tên khoa học: Hylocerut undatus) thuộc họ xương rồng (Cactaceae), có nguồn gốc từ Trung và Nam Mĩ Thanh long là loại cây trái phù hợp khi trồng ở những miền đất khô nóng Vì vậy, điều kiện khí hậu và đất đai ở Bình Thuận rất phù hợp cho cây sinh trưởng và phát triển

- Thanh long có một quá trình quang hợp dài Ánh sáng ban ngày càng dài thì càng tốt cho hoa Trong điều kiện đó, thanh long ra hoa từ tháng 4 đến tháng 9 (mùa thuận) nhưng tập trung nhiều nhất vào tháng 5 đến tháng 7 khi ngày dài hơn đêm (từ 12.5 đến

- Những đặc điểm vượt trội của trái thanh long:

 Thanh long là loại trái cây có nhiều ưu điểm như vị ngọt dịu nhẹ, tính mát, dễ

ăn, chứa các thành phần dinh dưỡng phù hợp nhất cho việc giữ gìn dáng vóc và sắc đẹp của người phụ nữ, thành phần chất sơ trong trái thanh long cao giúp điều hòa hoạt động của hệ tiêu hóa, giảm các chất nguy hiểm đối với cơ thể như: chất béo, các độc chất…

 Thanh long có trái quanh năm, không chỉ được người lớn ưa chuộng mà thanh long còn được trẻ em yêu thích bởi màu sắc và hương vị đặc trưng của nó, thanh long rất có lợi cho sức khỏe, bảo quản lâu nên có thể dùng để chế biến được nhiều loại món ăn đa dạng khác nhau như: sinh tố, làm cocktai, làm rau câu trái cây…

- Phân loại: có 3 loại chính

 Thanh long ruột trắng, vỏ đỏ (giống chính): nổi tiếng nhất với dòng thanh long Bình Thuận và Chợ Gạo (Tiền giang)

 Thanh long ruột đỏ, vỏ đỏ là giống của Viện Cây Ăn Quả Miền Nam nghiên cứu

 Thanh long ruột trắng, vỏ vàng: do viện nghiên cứu Cây Ăn Quả Miền Nam nhập từ Colombia từ 1994

Ngoài các giống trên, quả Thanh Long Bình Thuận ngoài vỏ màu đỏ, hiện đã có loại thanh long vỏ xanh dành cho nhu cầu xuất khẩu

2.1.3 Đặc điểm Thanh long Bình Thuận

Các đặc điểm chính của thanh long Bình Thuận:

-Về giá cả: thanh long Bình Thuận được bán ra cao hơn các loại thanh long khác do mẫu mã và hình thức của thanh long Bình Thuận đẹp hơn Ngòai ra, còn do vùng Bình Thuận nổi tiếng với thanh long nhất trong cả nước, sản lượng cũng cao nhất nên là lợi thế cạnh tranh quan trọng cho thanh long Bình Thuận trên thị trường tiêu thụ.

2.1.4 Vai trò của Thanh Long đối với Bình Thuận

Bình Thuận là một tỉnh nằm ở cực Nam Trung Bộ Việt Nam, diện tích đất tự nhiên là 782,846 ha, trong đó 219,741 ha đất nông nghiệp Điều kiện thời tiết tại Bình Thuận hầu như nóng nhất trong cả nước mang đặc trưng của khí hậu nhiệt đới, khô nắng, nhiệt độ cao phù hợp cho việc canh tác cây trồng Việc phát triển thanh long mang lại nhiều lợi ích trực tiếp cho ngành nông nghiệp Bình Thuận như:

- Sử dụng được sức lao động nhàn rỗi của nông dân vào các tháng mùa khô, góp phần giải quyết công ăn việc làm và thúc đẩy các ngành nghề nông thôn.Tận dụng tối

đa quỹ đất của hộ gia đình

- Đa dạng hóa nguồn sản vật địa phương,tránh được rủi ro trong sản xuất nông nghiệp thường gặp

- Góp phần chuyển dịch cơ cấu cây trồng và phát triển kinh tế nông nghiệp địa phương

- Từ cây “xóa đói giảm nghèo”, thanh long nay đã trở thành loại cây trồng có hiệu quả kinh tế cao, trung bình mỗi năm các hộ nông dân trong tỉnh thu nhập trên dưới

200 triệu đồng sau khi trừ đi tất cả chi phí…

2.2 Quy trình sản xuất thanh long theo tiêu chuẩn VietGAP

2.2.1 Khái niệm về tiêu chuẩn VietGAP

VietGAP là quy trình thực hành sản xuất nông nghiệp tốt cho rau, quả tươi an toàn tại Việt Nam VietGAP được biên soạn dựa theo AseanGAP, hệ thống phân tích

nguy cơ và xác định điểm kiểm soát trọng yếu (Hazad analysis critical control point: HACCP); các hệ thống thực hành sản xuất nông nghiệp tốt quốc tế được công nhận như EurepGAP (GlobalGAP), Frescare (Úc) và pháp luật Việt Nam về vệ sinh an toàn thực phẩm VietGAP đáp ứng yêu cầu cho người sản xuất, chế biến kinh doanh và tiêu thụ đối với rau, quả an toàn.

VietGAP là một quy trình áp dụng tự nguyện, có mục đích, hướng dẫn nhà sản xuất nâng cao chất lượng, bảo đảm vệ sinh an toàn, nâng cao hiệu quả, ngăn ngừa hoặc giảm tối đa những nguy cơ tiềm ảnh về hóa học, sinh học và vật lý có thể xảy ra trong suốt quá trình sản xuất, thu hoạch, chế biến, bảo quản vận chuyển mua bán rau, quả Những mối nguy cơ này tác động xấu đến chất lượng, vệ sinh an toàn, môi trường và sức khỏe cho con người Chính vì vậy các tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh muốn cung cấp nông sản sạch, vệ sinh an toàn theo tiêu chuẩn quốc tế cần áp dụng VietGAP

và được chứng nhận

VietGAP là một quy trình kiểm tra chất lượng, về sinh an toàn thực phẩm dễ áp dụng, ít tốn kém nhưng hiệu quả cao Hiện nay, sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP đã được một số nước chấp nhận trong đó có Mỹ

2.2.2 Mục tiêu VietGAP

 Mục tiêu chung

Hướng dẫn các tổ chức và cá nhân sản xuất nâng cao chất lượng, đảm bảo vệ sinh an toàn, nâng cao hiệu quả, ngăn ngừa hoặc giảm thiểu đến mức thấp nhất những mối nguy tiềm ẩn về hoá học, sinh học và vật lý có thể xảy ra trong suốt quá trình sản xuất, thu hoạch và sơ chế thanh long

- Đảm bảo tính minh bạch, truy nguyên được nguồn gốc của sản phẩm

- Góp phẩn bảo vệ môi trường

- Tạo điều kiện thuận lợi cho Thanh long Bình Thuận tham gia được các thị trường trên thế giới và giữ uy tín sản phẩm

 Đối tượng tham gia sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP

VietGAP áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước tham gia sản xuất, kinh doanh, kiểm tra và chứng nhận sản phẩm trái thanh long an toàn trên địa bàn tỉnh Bình Thuận, nhằm:

 Tăng cường trách nhiệm của tổ chức, cá nhân trong sản xuất và quản lý an toàn thực phẩm

 Tạo điều kiện cho tổ chức, cá nhân thực hiện sản xuất và được chứng nhận VietGAP

 Đảm bảo tính minh bạch, truy nguyên được nguồn gốc của sản phẩm

 Nâng cao chất lượng và hiệu quả cho sản xuất thanh long tại Bình Thuận

2.2.3 Quy trình sản xuất Thanh long theo tiêu chuẩn VietGAP.

 Yêu cầu sinh thái

• Nhiệt độ: Nhiệt độ thích hợp cho thanh long sinh trưởng và phát triển từ

20-34oC Trong điều kiện thời tiết có sương giá nhẹ với thời gian ngắn cũng sẽ gây ảnh hưởng cho cây thanh long

• Ánh sáng: Cây thanh long chịu ảnh hưởng của quang kỳ, ra hoa trong điều kiện

ngày dài, cây sinh trưởng và phát triển tốt ở các nơi có ánh sáng đầy đủ, thiếu ánh sáng cây ốm yếu Tuy nhiên, nếu cường độ ánh sáng và nhiệt độ quá cao sẽ làm ảnh hưởng tới khả năng sinh trưởng của cây thanh long

• Nước: Cây thanh long có tính chống chịu hạn nhưng không chịu úng Để cây

phát triển tốt cho nhiều trái và trái to cần cung cấp đủ nước, nhất là trong thời ký phân hóa mầm hoa, ra hoa và kết trái Nhu cầu về lượng mưa tốt cho cây từ 800-

2000 mm/năm, nếu thấp hơn hoặc vượt quá sẽ dẫn tới hiện tượng rụng hoa và thối trái

• Đất đai: Cây thanh long trồng được trên nhiều loại đất khác nhau từ đất cát pha,

đất xám bạc màu, đất phèn đến đất phù sa, đất đỏ Bazan, đất thịt… Tuy nhiên, cây thanh long đạt hiệu quả cao trong điều kiện đất tơi xốp, thông thoáng, thoát nước tốt, không bị nhiễm mặn và có pH đất từ 5 – 7

 Đánh giá và lựa chọn vùng sản xuất

• Vị trí, vùng sản xuất thanh long áp dụng theo VietGAP phải phù hợp với quy hoạch của tỉnh

Cần phân tích đất, nước trước khi trồng.Vườn trồng cách khu công nghiệp, nghĩa trang, bệnh viện khoảng 500m và đất không bị nhiễm kim loại nặng Toàn bộ hồ sơ về vị trí

lô đất và kết quả phân tích đất được lưu giữ tại HTX, nhóm sản xuất hoặc tại hộ gia đình để có thể truy nguyên nguồn gốc theo yêu cầu

• Nếu vùng sản xuất có các nguy cơ ô nhiễm trên mà có thể khắc phục thì phải có

cơ sở khoa học chứng minh sự khắc phục nguy cơ ô nhiễm và lưu trong hồ sơ

Vùng sản xuất thanh long có mối nguy cơ ô nhiễm hóa học (kim loại nặng, hàm lượng Nitrate), sinh học (vi khuẩn Salmonella, E.Coli, Coliform), vật lý (xói mòn đất, ngập úng) cao và không thể khắc phục thì không được sản xuất theo VietGAP.

 Thiết kế vườn: Phải có sơ đồ bố trí lô và bảng hiệu để phân biệt các lô.

• Chuẩn bị đất và quản lý đất trồng

Đất được cày bừa kỹ, tạo mặt phẳng để dễ thoát nước chống ngập úng,không nên sử dụng thuốc khai hoang để xử lý thực bì Khi cần thiết phải xử lý các nguy cơ tiềm ẩn từ đất (như dư lượng kim loại nặng, nitrate, xói mòn và ngập úng,… ảnh hưởng đến cây trồng và sức khỏe người tiêu dùng), tổ chức và cá nhân sản xuất phải được sự tư vấn của nhà chuyên môn và phải ghi chép, lưu trong hồ sơ các biện pháp xử lý

Trong vùng sản xuất,hạn chế chăn thả vật nuôi gây ô nhiễm nguồn đất nước Nếu bắt buộc phải chăn nuôi thì phải có chuồng trại và có biện pháp xử lý chất thải đảm bảo không gây ô nhiễm môi trường và sản phẩm sau thu hoạch

• Trụ trồng: Có thể dùng trụ gỗ, gạch hoặc xi măng cốt sắt để trồng thanh long

Hiện nay, trụ xi măng cốt sắt đang được sử dụng phổ biến trong sản xuất Trụ có kích thước dài 2– 2,1m, cạnh vuông tối thiểu 15 – 15cm

Khi trồng, phần trên mặt đất cao khoảng 1,4 – 1,5 m, phần chôn dưới mặt đất khoảng 0,6 m; phía trên trụ có 2 – 4 cọng sắt ló ra dài 20 – 25 cm được bẻ cong theo 4 hướng dùng làm giá đỡ cho cành thanh long

• Mật độ - khoảng cách trồng

Cây thanh long là cây ưa sáng và cần nhiều ánh nắng, nếu trồng mật độ dày cành đan chéo nhau khó đi lại chăm sóc Nên trồng với khoảng cách là 3 x 3 m (hàng cách hàng 3 m, trụ cách trụ 3 m), mật độ 1.100 trụ/ha

• Giống trồng

Giống phải có nguồn gốc rõ ràng, cơ sở nhân giống và sản xuất giống phải được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp phép.Giống thanh long tự sản xuất phải có hồ sơ ghi lại đầy đủ các biện pháp xử lý hom giống, hóa chất sử dụng, thời gian, tên người xử lý

và mục đích xử lý

Trong trường hợp giống thanh long không tự sản xuất phải có hồ sơ ghi rõ tên và địa chỉ của tổ chức,cá nhân và thời gian cung cấp, số lượng, chủng loại, phương pháp

xử lý giống (nếu có) Giống hiện trồng phổ biến là giống thanh long ruột trắng, giống

có khả năng sinh trưởng và phát triển tốt trong điều kiện sinh thái của tỉnh, cho năng suất cao, hình dạng trái đẹp, vỏ màu đỏ bên trong ruột màu trắng Giống có thời gian ra hoa từ tháng 4-9 dương lịch (chính vụ), thời gian từ đậu trái đến thu hoạch khoảng 28-

• Chiều dài cành tốt nhất từ 40 – 50 cm

• Cành khỏe có màu xanh đậm, sạch sâu bệnh

• Các mắt trên cành mang chùm gai phải tốt, mẩy

Phần gốc cành được cắt bỏ phần vỏ khoảng 2-4cm,chỉ để lại lõi giúp nhanh ra rễ và tránh thối gốc Cành được giâm nơi thoáng mát khoảng 20-30 ngày trước khi trồng

 Kỹ thuật trồng và chăm sóc

• Thời vụ trồng

Cây thanh long có thể trồng được quanh năm, nhưng có 2 thời điểm chính xuống giống thích hợp nhất: là tháng 10 – 11 và tháng 5 – 6 dương lịch.Tốt nhất có kế hoạch giâm hom để chủ động xuống giống.

• Cách đặt hom

Đặt hom cạn 2 – 3 cm, đặt phần lõi (đã gọt bỏ lớp vỏ bên ngoài) xuống đất để tránh thối gốc.Khi trồng nên áp phần phẳng của hom vào mặt trụ tạo điều kiện thuận lợi cho cành ra rễ dễ bám sát vào trụ

Sau khi trồng dùng dây cột hom vào trụ để tránh gió làm lung lay và đổ ngã.Mỗi trụ đặt

4 hom theo từng mặt trụ

• Tưới nước

Cây thanh long là cây chịu hạn,tuy nhiên trong điều kiện nắng hạn kéo dài nếu không

đủ nước tưới sẽ làm giảm khả năng sinh trưởng phát triển của cây và làm giảm năng suất

Biểu hiện của sự thiếu nước ở cây thanh long là: Cành mới hình thành ít, sinh trưởng rất chậm, cành bị teo tóp và chuyển sang màu vàng Ở những cây thiếu nước khi ra hoa,tỉ lệ rụng hoa ở đợt ra hoa đầu tiên cao >80%, trái nhỏ Do đó, cần tưới nước thường xuyên đảm bảo đủ độ ẩm cho cây phát triển

• Sản xuất theo VietGAP yêu cầu:

Nước tưới cho sản xuất thanh long phải đảm bảo theo tiêu chuẩn hiện hành của

Việt Nam hoặc tiêu chuẩn mà Việt Nam đang áp dụng (TCVN 6773-2000, Phương

pháp lấy mẫu theo TCVN 6000 - 1995 đối với nước ngầm; TCVN 5996– 1995 đối với nước sông và suối; TCVN 5994 – 1995 đối với nước ao hồ tự nhiên và nhân tạo)

Phân tích và đánh giá nguy cơ ô nhiễm hóa chất và sinh học từ nguồn nước sử dụng cho: tưới, phun thuốc BVTV, phải được ghi chép và lưu trong hồ sơ.

Trường hợp nước của vùng sản xuất không đạt tiêu chuẩn phải thay thế bằng nguồn nước khác an toàn hoặc chỉ sử dụng nước sau khi đã xử lý và kiểm tra đạt yêu cầu về chất lượng Ghi chép phương pháp xử lý,kết quả kiểm tra và lưu trong hồ sơ

Không dùng nước thải công nghiệp, nước thải từ các bệnh viện, các khu dân cư tập trung, các trang trại chăn nuôi, các lò giết mổ gia súc gia cầm, nước phân tươi, nước thải chưa qua xử lý trong sản xuất

• Tủ gốc giữ ẩm: Vào mùa nắng nên dùng rơm rạ, cỏ khô,xơ dừa, lục bình… để

ủ gốc giữ ẩm cho cây.Ngoài việc giữ ẩm cho cây biện pháp này còn giúp hạn chế sự phát triển của cỏ dại

• Tỉa cành và tạo tán

Mục đích của tỉa cành và tạo tán là tạo cho cây có bộ khung cơ bản, thông thoáng giúp cây sinh trưởng mạnh,cho năng suất cao và ổn định, đồng thời kéo dài giai đoạn kinh doanh của cây Tỉa cành để tạo bộ tán đẹp cho cây,hạn chế sâu bệnh và cành không hiệu quả

Giai đoạn sau khi trồng, tỉa tất cả các cành chỉ để lại một cành phát triển tốt, cột áp sát cành vào cây trụ từ mặt đất tới giá đỡ Trên giá đỡ, tỉa cành theo nguyên tắc 1 cành

mẹ để lại 1 – 2 cành con, chọn cành sinh trưởng mạnh, phát triển tốt, tỉa bỏ các cành tai chuột (bánh mì), cành ốm yếu, cành sâu bệnh, cành già không còn khả năng cho trái, các cành nằm khuất trong tán không nhận được ánh sáng Khi cành dài 1.2m-1.5m bấm đọt cành giúp cành phát triển tốt và nhanh cho trái

Từ năm thứ 5 trở đi, hàng năm, sau mỗi vụ thu hoạch cần tiến hành tỉa cành tạo tán

• Cỏ dại: Cỏ dại cạnh tranh dinh dưỡng với cây thanh long và là nơi trú ẩn của

sâu bệnh.Trước mỗi đợt bón phân cần làm sạch cỏ xung quanh gốc

Phải dọn dẹp, làm sạch cỏ trong vườn,hạn chế tối đa việc sử dụng thuốc trừ cỏ nhằm hạn chế khả năng ô nhiễm đất do thuốc Nếu dùng chỉ được phép dùng các loại thuốc nằm trong danh mục cho phép của Bộ Nông nghiệp & Phát Triển Nông Thôn, nếu sử dụng thuốc diệt cỏ để xử lý cỏ dại trong vườn thì phải ghi chép và lưu giữ trong hồ sơ của hộ gia đình, Hợp tác xã… ngày phun, loại thuốc và liều lượng

đã sử dụng

• Phân bón và chất phụ gia

Đánh giá nguy cơ ô nhiễm hóa học, sinh học và vật lý do sử dụng phân bón và chất phụ gia, ghi chép và lưu trong hồ sơ Nếu xác định có nguy cơ ô nhiễm trong việc sử dụng phân bón hay chất phụ gia, cần áp dụng các biện pháp nhằm giảm thiểu nguy cơ ô nhiễm lên trái thanh long

Không sử dụng phân hữu cơ chưa qua xử lý(ủ hoai mục) Trong trường hợp phân hữu cơ được xử lý tại chỗ,phải được ghi lại thời gian và phương pháp xử lý Trường hợp không tự sản xuất phân hữu cơ, phải có hồ sơ ghi rõ tên và địa chỉ của tổ chức,cá nhân và thời gian cung cấp, số lượng, chủng loại, phương pháp xử lý

Các dụng cụ để bón phân sau khi sử dụng phải được vệ sinh và phải được bảo dưỡng thường xuyên Nơi chứa phân bón hay khu vực để trang thiết bị phục vụ phối trộn phân bón, chất phụ gia cần được xây dựng và bảo dưỡng để đảm bảo giảm nguy

cơ gây ô nhiễm vùng sản xuất và nguồn nước

Lưu giữ hồ sơ phân bón và chất phụ gia khi mua (ghi rõ nguồn gốc,tên sản phẩm, thời gian và số lượng mua) Lưu giữ hồ sơ khi sử dụng phân bón và chất phụ gia (ghi

rõ thời gian bón, tên phân bón, địa điểm,liều lượng, phương pháp bón phân và tên người bón).

Tùy theo loại đất, giai đoạn sinh trưởng của cây thanh long mà phải bón đầy đủ phân cho cây phát triển.Riêng đối với phân chuồng phải có nơi ủ phân chuồng để hạn chế ô nhiễm đất và nguồn nước

• Giai đoạn kiến thiết cơ bản

 Năm thứ 1

Phân hữu cơ: Được áp dụng vào 1 ngày trước khi trồng và 6 tháng sau khi trồng, với

liều lượng 5 – 10 kg phân chuồng hoai + 0,5 kg Super lân hoặc lân Văn Điển/trụ Nếu không chủ động được nguồn phân chuồng có thể thay thế phân chuồng bằng các loại phân hữu cơ vi sinh với liều lượng 1 kg/trụ

Phân hóa học: Một tháng sau khi trồng, bón 25g Urea + 25g DAP/trụ, hoặc 80g NPK

20-20-15/trụ Định kỳ bón 1 tháng/lần

Cách bón: rải phân xung quanh gốc (cách gốc 20 – 40 cm), dùng rơm tủ lên và tưới nước

 Năm thứ 2

Phân hữu cơ: Bón 2 lần vào đầu và cuối mùa mưa, với liều lượng 15 – 20 kg phân

chuồng hoai + 1 kg Super lân hoặc lân Văn Điển/trụ

Nếu không chủ động được nguồn phân chuồng có thể thay thế phân chuồng bằng các loại phân hữu cơ vi sinh với liều lượng 2 kg/trụ

Phân hóa học: Định kỳ bón 1 tháng/lần bón với liều lượng bón 50g Urea + 50g

• Giai đoạn kinh doanh: Từ năm thứ 3 trở đi

Phân hữu cơ: Bón 2 lần vào đầu và cuối mùa mưa, với liều lượng 20 – 30 kg phân

chuồng hoai + 1 kg Super lân hoặc lân Văn Điển/trụ Nếu không chủ động được nguồn phân chuồng có thể thay thế phân chuồng bằng các loại phân hữu cơ vi sinh với liều lượng 3 – 5 kg/trụ

Phân hoá học: Liều lượng bón

Bảng 2.1: Liều lượng bón phân hóa học khi cây thanh long được 3 tuổi trở đi

Tuổi vườn ( Năm) Lượng phân bón nguyên chất gr/trụ/năm

Lần Tháng Vườn 3 – 5 năm tuổi Vườn trên 5 tuổi

Lần thứ 6 - 8,

mỗi tháng/lần

Bón với liều lượng như lần 5

- Lần thứ 1 bón ngay sau khi kết thúc thu hoạch vụ chính (vào khoảng cuối tháng 9 đầu tháng 10) Nếu đất có phản ứng chua thì thế Super lân bằng lân Văn Điển

và bón thêm vôi từ 200–500 kg/ha

- Có thể sử dụng phân hỗn hợp NPK thay thế phân đơn như bảng sau:

Bảng 2.3: Thời gian bón và liều lượng bón phân NPK khi cây thanh long được 3

Phân bón lá và chất kích thích sinh trưởng: Để tăng cường thêm dinh dưỡng cho

cây giúp cây phát triển tốt, có thể sử dụng thêm phân bón qua lá để bón cho cây theo khuyến cáo sau:

- Sau khi thu hoạch và cắt tỉa cành tạo tán, phun phân bón lá NPK 30-30-10, phun 3 lần, 7 ngày/lần, với liều lượng 15 g/bình 8 lít

- Giai đoạn chuẩn bị ra nụ, phun phân bón lá NPK 10-52-10, phun 2 lần, 7 ngày/lần

- Giai đoạn nụ được 8-10 ngày: dùng chất điều hòa sinh trưởng và phân bón lá 20-20-20, liều lượng 15 g/bình 8 lít

- Sau khi hoa thụ phấn 3 ngày, dùng chất điều hòa sinh trưởng và phân bón lá NPK 30-10-10 phun với liều lượng 15 g/bình 8 lít

- Trong giai đoạn nuôi trái sử dụng phân bón lá NPK 20-20-20, phun 7 ngày/ lần, liều lượng 15 g/bình 8 lít

- Trước thu hoạch (15 – 20 ngày), phun phân bón lá NPKCa 12-0-40-3Ca, liều lượng 15 g/ bình 8 lít, phun 2 lần, 7 ngày/lần

 Tỉa hoa, trái: Chọn 2 nụ phát triển tốt trên mỗi cành, tỉa bỏ các nụ còn lại, các

nụ trên cùng một cành nên chọn ở hai mắt xa nhau Sau khi hoa nở 5 – 7 ngày tiến hành tỉa trái, mỗi cành chỉ để lại 1 trái, chọn các trái phát triển tốt, không dấu vết sâu bệnh

 Phòng trừ một số sâu bệnh hại chính

 Sâu hại

• Kiến

Cách gây hại: Kiến cắn đục phá gốc cây làm hư hom giống, cành non, tai lá, nụ hoa,

trái non, trái chín gây ảnh hưởng đến giá trị thương phẩm

Biện pháp phòng trừ:

- Vệ sinh vườn, dọn sạch các cành cây, lá khô trong vườn để không cho kiến có nơi ẩn náu Ở những vườn bị nhiễm nặng, khi cây có nụ hoa, có thể sử dụng thuốc hóa học để trị nhưng phải bảo đảm thời gian cách ly an toàn Không sử dụng thuốc hóa học trên trái một tuần trước khi thu hoạch

- Sử dụng nước đường hoặc bả dừa khô trộn với thuốc hóa học (Regent) để diệt kiến sau khi thu hoạch

• Các loại bọ cánh cứng

Cách gây hại: Bọ cánh cứng thường gây hại ở vỏ và tai trái gây vết thương tạo điều

kiện cho nấm bệnh và vi khuẩn gây hại làm giảm mẫu mã của trái

Biện pháp phòng trừ:

- Vệ sinh vườn, phát quang bụi rậm, cỏ dại, bón phân chuồng hoai

- Bọ trưởng thành có kích thước khá lớn, dễ phát hiện nên biện pháp tốt nhất là bắt bằng tay

- Biện pháp hoá học: Có thể dùng các loại thuốc hóa học nằm trong danh mục cho phép của Bộ Nông nghiệp & PTNT như nhóm cúc tổng hợp để phun

• Ruồi đục trái

Cách gây hại: Ruồi đục trái là đối tượng nguy hiểm và là đối tượng kiểm dịch rất khắt

khe của nhiều nước trên thế giới Ruồi cái chích vào vỏ trái và đẻ trứng vào bên trong, bên ngoài lớp vỏ có dấu chích sẽ biến màu nâu, khi trứng nở thành giòi ăn phá bên trong trái làm thối và rụng trái

Biện pháp phòng trừ:

- Vệ sinh đồng ruộng, thu gom tiêu hủy trái rụng Thu hoạch trái chín kịp thời

- Áp dụng biện pháp bao trái

- Sử dụng pheromone bẫy ruồi đực (Flykil 95 EC, Vizubon-D): Tẩm pheromone

có trộn thuốc trừ sâu vào miếng thấm; Gắn vào bẫy và treo lên cây; Tránh ánh sáng chiếu trực tiếp vào bẫy; Mỗi 2 tuần thay thuốc 1 lần; Nên treo bẫy đồng loạt trên diện rộng

- Phun mồi protein (SofriProtein + Fipronil 5% SC): Ruồi thành trùng cần ăn protein để con cái phát triển trứng, con đực phát triển tinh trùng Ưu điểm của phương pháp này là giết cả ruồi cái và ruồi đực, lượng thuốc trừ sâu sử dụng ít, an toàn cho côn trùng có ích

• Sên, ốc

Cách gây hại: Ốc sên và sên dẹp (sên nhớt, sên trần, con bà chằng) phát triển mạnh

trong mùa mưa Ban ngày ẩn nơi ẩm, mát, dưới lớp rơm tủ, ban đêm chúng xuất hiện

và ăn phá phần non của cành, hoa, trái thanh long

Biện pháp phòng trừ:

- Vệ sinh vườn, dọn sạch cỏ dại vào mùa mưa

- Tẩm thuốc diệt ốc (Deadline Bullet, Yellow-K) vào bông, trái đặt bả nơi sên,

Tác nhân: Do nấm Alternaria sp gây ra

Đặc điểm gây hại: Bệnh thường xảy ra vào mùa nắng.Thân cành bị thối mềm có màu

vàng nâu, vết thối thường bắt đầu từ ngọn xuống

Biện pháp phòng trừ :

- Cung cấp đủ nước cho cây vào mùa nắng Tránh tưới cây vào lúc trời nắng gắt

- Bón phân cân đối.Vườn phải thoát nước tốt

- Cắt bỏ cành bị bệnh và tiêu hủy Có thể dùng Norshield 82WP, Score 250EC … phun trừ

• Bệnh đốm nâu trên thân cành