bài giảng sinh học 12 bài 24. các bằng chứng tiến hoá

Cấu trúc chi trước của mèo, cá voi, dơi và xương tay người Giống nhau Đều gồm các xương: xương cánh, xương trụ, xương quay, xương cổ bàn, xương bàn và xương ngón Khác nhau Chi tiết các x

NHIỆT LIỆT CHÀO MỪNG

QUÝ THẦY CÔ ĐẾN DỰ GIỜ LỚP 12A

Các sinh vật hiện nay do đâu mà có?

PHẦN SÁU : TIẾN HOÁ

Chương II: Sự phát sinh và phát triển của sự

sống trên Trái Đất Chương I: Bằng chứng và cơ chế tiến hóa

Phôi sinh học

Địa lý sinh vật học

Bằng chứng gián tiếp

Bằng chứng trực tiếp

Hóa thạch

BẰNG CHỨNG

TIẾN HÓA

TẾ BÀO HỌC VÀ SINH

HỌC PHÂN TỬ

GIẢI PHẪU SO SÁNH

Cấu trúc chi trước của mèo, cá voi, dơi và

xương tay người

Giống nhau

Đều gồm các xương: xương cánh, xương trụ, xương quay, xương

cổ bàn, xương bàn và xương

ngón

Khác nhau

Chi tiết các xương biến đổi, hình dạng bên ngoài khác nhau

Loài Tiêu chí

Loài Tiêu chí

Đáp án phiếu học tập

I BẰNG CHỨNG GIẢI PHẪU SO SÁNH

1 Cơ quan tương đồng :

a Khái niệm : là các cơ quan bắt nguồn từ cùng 1 cơ

quan ở loài tổ tiên nhưng có thể thực hiện chức năng rất khác nhau

Thế nào là cơ quan tương đồng?

- Ví dụ: + Tay người và cánh dơi

+ Gai xương rồng, tua cuốn đậu Hà Lan

Gai xương rồng Tua cuốn đậu Hà Lan

( Biến dạng của lá) ( Biến dạng của lá)

b Ý nghĩa : cơ quan tương đồng phản ánh sự tiến hóa phân li

Cơ quan tương đồng có ý nghĩa gì trong

tiến hóa?

Một số cơ quan thoái hóa ở người

Mõm nhọn ở vành tai người

Manh tràng ở động vật ăn cỏ

Ruột thừa ở người

Đuôi của động

người

I BẰNG CHỨNG GIẢI PHẪU SO SÁNH

2 Cơ quan thoái hóa :

- Khái niệm: Cơ quan thoái hoá cũng là cơ quan tương đồng vì chúng bắt từ một 1 cơ quan ở một loại tổ tiên nhưng nay không còn chức năng hoặc chức năng bị tiêu giảm

Thế nào là cơ quan thoái hóa?

- Ví dụ:

Hình vẽ mô

phỏng toàn bộ hình dạng của loài cá voi này

Hóa thạch chi sau của loài cá voi cổ đại

I BẰNG CHỨNG GIẢI PHẪU SO SÁNH

1 Cơ quan tương đồng :

2 Cơ quan thoái hóa :

Qua nghiên cứu cơ quan tương đồng và cơ quan thoái hóa kết luận gì về quan hệ giữa các loài sinh vật?

Kết luận:

Sự tương đồng về mặt giải phẫu giữa các loài là

bằng chứng gián tiếp cho thấy các loài sinh vật hiện nay đều được tiến hóa từ một loài tổ tiên

Hiện tượng lại giống (Lại tổ)

Cánh ong

phát triển

từ mặt lưng của phần ngực

Cánh chim

là biến dạng của chi trước

I BẰNG CHỨNG GIẢI PHẪU SO SÁNH

3 Cơ quan tương tự :

- Khái niệm : là những cơ quan thực hiện chức năng như

nhau nhưng không được bắt nguồn từ một nguồn gốcThế nào là cơ quan tương tự ?

- Ví dụ : + Cánh ong và cánh chim

+ Gai xương rồng và gai hoa hồng

Gai hoa hồng Gai xương rồng

( biến dạng của lá) ( phát triển từ biểu bì)

Cơ quan tương tự có ý nghĩa gì trong tiến hóa ?

- Ý nghĩa : cơ quan tương tự phản ánh sự tiến hóa hội tụ

(đồng qui)

TẾ BÀO NHÂN SƠ

Tế bào chất

Màng sinh chất

- Tế bào nhân sơ và tế bào nhân thực đều có các thành phần cơ bản : màng sinh

chất, tế bào chất, nhân ( vùng nhân)

Các tế bào có

những thành phần

cơ bản nào?

Đơn vị cơ bản cấu tạo nên mọi cơ thể sinh vật là gì?

II BẰNG CHỨNG TẾ BÀO HỌC VÀ SINH HỌC PHÂN TỬ

1 Bằng chứng tế bào học :

- Mọi cơ thể sinh vật đều cấu tạo từ tế bào

- Tế bào nhân sơ và tế bào nhân thực đều có các thành phần cơ bản : màng sinh chất, tế bào chất, nhân( vùng nhân)

- Mọi tế bào đều được sinh ra từ tế bào sống trước nó

Đơn vị cơ bản cấu tạo nên mọi cơ thể sinh vật là gì?

Nhận xét gì về quan hệ giữa loài người với các loài

vượn người ?

Các loài trong bộ

linh trưởng Tinh tinh Gôrila Vượn Gibbon Khỉ Rhezus Khỉ sóc

Số axit amin khác

Sự sai khác về các axit amin trong chuỗi hemôglôbin

giữa các loài trong bộ Linh trưởng

Người - XGA – TGT – TGG – GTT – TGT – TGG - Tinh tinh - XGT– TGT – TGG – GTT – TGT – TGG -

Gô ri la - XGT– TGT – TGG – GTT – TGT – TAT - Đười ươi- TGT– TGG – TGG – GTX – TGT – GAT

II BẰNG CHỨNG TẾ BÀO HỌC VÀ SINH HỌC

PHÂN TỬ

2 Bằng chứng sinh học phân tử :

- Đa số các loài đều có vật chất di truyền là ADN ( trừ 1 số virut là ARN )

- ADN đều cấu tạo từ 4 loại nuclêôtit là A,T,G,X

- Prôtêin của các loài đều cấu tạo từ 20 loại axit amin

- Các loài đều có chung một bộ mã di truyền

Ví dụ : GUU mã hóa axit amin Valine

- Những loài có quan hệ càng gần thì trình tự axit amin hay trình tự nuclêôtit càng giống nhau và ngược lại

II BẰNG CHỨNG TẾ BÀO HỌC VÀ SINH HỌC

PHÂN TỬ

Từ bằng chứng tế bào học và bằng chứng sinh học phân tử rút ra

nhận xét gì về quan hệ giữa các loài sinh vật?

Kết luận:

Sự tương đồng về đặc điểm tế bào và phân tử cho thấy các loài trên Trái Đất đều có chung tổ tiên

Câu 1:Cơ quan tương đồng có ý nghĩa gì trong tiến hóa ?

A Phản ánh sự tiến hóa đồng qui

C Phản ánh sự tiến hóa hội tụ

B Phản ánh sự tiến hóa phân li

D Phản ánh sự tiến hóa theo hướng vận động

CỦNG CỐ

Câu 2: Để xác định quan hệ họ hàng giữa các sinh vật người ta không không dựa vào ? dựa vào ?

A Cơ quan tương đồng

C Cơ quan tương tự

B Cơ quan thoái hóa

D Bằng chứng tế bào học

CỦNG CỐ

Câu 3: Khẳng định nào dưới đây đúng nhất trong việc xác định mối quan hệ họ hàng giữa các loài?

Các loài có quan hệ họ hàng càng gần thì trình tự sắp xếp các

nuclêôtit càng khác nhau

Các loài có quan hệ họ hàng càng gần thì trình tự các nuclêôtit

và trình tự các axit amin càng giống nhau và ngược lại

Các loài có họ hàng càng gần thì sự sai khác thành phần các

loại nuclêôtit càng lớn

Các loài có quan hệ họ hàng càng gần thì sự sai khác về thành

phần các loại axit amin trong phân tử prôtêin càng nhỏ

CỦNG CỐ

- Học sinh học bài, trả lời câu hỏi trang 107 SGK

- Xem trước bài: “Học thuyết Lamac và học

thuyết Đacuyn – Phần II”

DẶN DÒ