Công nghệ gen là quy trình tạo ra những TB hoặc SV có gen bị biến đổi hoặc có thêm gen mới với kĩ thuật chuyển gen đóng vai trò trung tâm.. Khái niệm công nghệ gen Kĩ thuật chuyển ge
Trang 1BÀI 20 TẠO GIỐNG NHỜ CÔNG NGHỆ GEN
Trang 2BÀI 20 TẠO GIỐNG NHỜ CÔNG NGHỆ GEN
Công nghệ gen được hiểu như thế nào? Kĩ thuật trung tâm của công nghệ gen là gì?
Công nghệ gen là quy trình tạo ra những TB hoặc SV có gen bị biến đổi hoặc có thêm gen mới với kĩ thuật chuyển gen đóng vai trò trung tâm.
Thể truyền (véc tơ) Các bước của kĩ thuật chuyển gen được thực hiện như thế nào? ADN mang gen cần chuyển
I Công nghệ gen
1 Khái niệm công nghệ gen
Kĩ thuật chuyển gen: Tách thể truyền gen (vec tơ) và tách ADN chứa gen cần chuyển ra khỏi TB dùng enzim giới hạn restrictaza mở mạch ADN của thể truyền, tách gen cần chuyển ra khỏi ADN dùng enzim ligaza nối gen chuyển vào vị trí đã mở trên ADN của thể truyền, tạo ADN tái tổ hợp đưa ADN tái tổ hợp vào TB nhận phân lập dòng TB chứa ADN tái tổ hợp (nhờ gen chỉ thị).
Restrictaza
Plasmit
Restrictaza
Gen cần chuyển ADN tái tổ hợp
Ligaza
TB nhận gen
Trang 3II Tạo giống biến đổi gen
1 Khái niệm sinh vật biến đổi gen
Thế nào là sinh vật biến đổi gen, đặc điểm của sinh vật có hệ gen biến đổi? Hệ gen của sinh vật đã được con người làm biến đổi vì mục đích của mình, gọi là sinh vật biến đổi gen.
Hệ gen giống lúa A Gen quy định
QH ở cây bắp Giống lúa chuyển gen
Hệ gen + gen lạ SV chuyển gen
Hệ gen của giống A
1 gen được biến đổi sản phẩm mong muốn
Biến đổi 1 gen trong hệ gen sản phẩm mong muốn
Loại bỏ gen không
mong muốn
Làm bất hoạt gen không mong muốn
Loại bỏ hoặc làm bất hoạt gen không mong muốn.
Tạo động vật chuyển gen: - Thụ tinh trong ống nghiệm tiêm gen cần Mô tả quy trình tạo cừu biến đổi gen sản xuất protein người trong sữa cừu? chuyển vào hợp tử - tạo phôi cấy phôi vào tử cung vật cái (khác) để sinh
ra ĐV chuyển gen (H 20)
2 Một số thành tựu tạo giống biến đổi gen
Gen SX Pr diệt sâu
Vi
khuẩn
Hệ gen cây bông Giống bông kháng sâu
Tạo giống cây trồng biến đổi gen
Gen cần chuyển cây trồng cần gen giống mới có gen mong muốn
Tạo vi sinh vật biến đổi gen: Chuyển gen tổng hợp insulin của người
vào hệ gen của vi khuẩn E.coli để sản xuất insulin chữa bệnh tiểu đường (nhờ khả năng sinh sản nhanh của vi khuẩn) …
Vec tơ ADN tái tổ hợp
Gen tổng hợp
khuẩn Insulin
Trang 4Sữa dê biến đổi gen có chứa
protein ngưởi
Lúa chuyển gen có chứa Văcxin
đậu tương, đu đủ, dưa lưới biến đổi gen
Các nhà khoa học Hàn Quốc vừa nhân bản thành công một con lợn mang gien người Đây là một bước tiến lớn trong nỗ lực cấy ghép nội tạng lợn cho người mà không gây biến chứng
Trang 5Ứng dụng
thực tế
Ứng dụng
thực tế
DI TRUYÊN HỌC
DI TRUYÊN HỌC
Các cấu trúc VCDT
Các cơ chế
Di truyền
Các quy luật
di truyền
CSVC của các biến dị
Các cơ chế biến dị
Các quy luật biến dị
Ứng dụng thực tế
Ứng dụng thực tế
Dựa vào nguồn biến dị tổ hợp
Dựa vào nguồn biến dị tổ hợp
Từ nguồn
biến dị tổ hợp
Từ nguồn
biến dị tổ hợp
Chọn các BD mong muốn
Chọn các BD mong muốn Tạo các dòng thuần
Tạo các dòng thuần Lai các dòng Lai các dòng thuần thuần
Chọn tổ hợp gen mong muốn
Chọn tổ hợp gen mong muốn
Đồng hợp hóa tạo giống thuần
Đồng hợp hóa tạo giống thuần
Đưa vào
sản xuất
Đưa vào
sản xuất
Tạo giống có
ưu thế lai
Tạo giống có
ưu thế lai
Gây đột biến
tạo nguồn BD
Gây đột biến
tạo nguồn BD
Sử dụng tác
nhân gây ĐB
Sử dụng tác
nhân gây ĐB
Tác động lên
VCDT
Tác động lên
VCDT
Chọn các thể
ĐB mong muốn
Chọn các thể
ĐB mong muốn
Tạo dòng
thuần chủng
Tạo dòng
thuần chủng
Dựa vào công nghệ tế bào
Dựa vào công nghệ tế bào
Dựa vào công nghệ tế bào
Dựa vào công nghệ tế bào
Công nghệ TBTV
Công nghệ TBTV
Công nghệ TBĐV
Công nghệ TBĐV Nuôi cấy mô
Lai TB xoma Nuôi cấy G
Nhân bản
vô tính
Nhân bản
vô tính
Cấy truyền phôi
Cấy truyền phôi
Dựa vào công nghệ gen
Dựa vào công nghệ gen
Công nghệ gen
Công nghệ gen
Kỹ thuật chuyển gen
Kỹ thuật chuyển gen biến đổi gen biến đổi gen Tạo giống Tạo giống
Tạo ADN tái tổ hợp
Tạo ADN tái tổ hợp
Đưa ADN tái
tổ hợp vào
tế bào nhận
Đưa ADN tái
tổ hợp vào
tế bào nhận
Phân lập dòng
tế bào chứa ADN tái tổ hợp
Phân lập dòng
tế bào chứa ADN tái tổ hợp
Đưa thêm 1 gen lạ vào
hệ gen
Đưa thêm 1 gen lạ vào
hệ gen
Làm biến đổi
1 gen đã có trong hệ gen
Làm biến đổi
1 gen đã có trong hệ gen
Loại hoặc làm bất hoạt 1 gen trong hệ gen
Loại hoặc làm bất hoạt 1 gen trong hệ gen
Tạo động vật chuyển gen
Tạo động vật chuyển gen
Tạo thực vật biến đổi gen
Tạo thực vật biến đổi gen
Tạo vi sinh vật biến đổi gen
Tạo vi sinh vật biến đổi gen
CƠ SỞ KHOA HỌC VÀ CÁC PHƯƠNG PHÁP CHỌN – TẠO GIỐNG SINH VẬT