sinh học 12 bài 19. tạo giống bằng phương pháp gây đột biến và công nghệ tế bào.

Làm thế nào để tạo một cơ thể mới từ một tế bào hoặc tạo ra một cơ thể mang 2 nhân lưỡng bội của 2 loài mà không qua sinh sản hữu tính ?... Một số thành tựu tạo giống ở Việt nam - Xử lí

KÍNH CHÀO QUÝ THẦY CÔ VÀ CÁC EM!

BÀI 19: TẠO GIỐNG BẰNG

PHƯƠNG PHÁP GÂY ĐỘT BIẾN

VÀ CÔNG NGHỆ TẾ BÀO

Trình bày: Lê Chí Công

a b c

* Ngô lai khác dòng tăng năng suất 30%

Làm thế nào để tạo một cơ thể mới từ một tế bào hoặc tạo ra một cơ thể mang 2 nhân lưỡng bội của 2 loài mà không qua sinh sản hữu tính ?

TẠO GIỐNG BẰNG PHƯƠNG PHÁP

GÂY ĐỘT BiẾN VÀCÔNG NGHỆ TẾ BÀO GÂY ĐỘT BiẾN VÀCÔNG NGHỆ TẾ BÀO TẠO GIỐNG BẰNG PHƯƠNG PHÁP

Tiết 21

I Tạo giống bằng phương pháp gây đột biến

1 Quy trình: 3 bước

1 Xử lí mẫu vật bằng tác nhân đột biến.

2 Chọn lọc các cá thể đột biến có kiểu hình mong muốn.

3 Tạo dòng thuần chủng.

* Phương pháp này đặc biệt có hiệu quả với vi sinh vật.

2 Một số thành tựu tạo giống ở Việt nam

- Xử lí các tác nhân lí hoá thu được nhiều chủng vi sinh vật, lúa, đậu tương ….có nhiều đặc điểm quý.

- Sử dụng cônxisin tạo được cây dâu tằm tứ bội, tam bội.

- Hướng đa bội thường với cây lấy thân, lá, củ.

- Táo Gia lộc xử lí NMU → táo má hồng năng suất cao.

Cá lưỡng bội (A) và

cá tam bội (B)

II Tạo giống bằng công nghệ tế bào

1 Công nghệ tế bào thực vật

- Nuôi cấy tế bào hay mô thực vật trong ống nghiệm

→ Tái sinh thành cây.

Ứng dụng - Tạo quần thể cây trồng đồng nhất về kiểu gen.

- Nuôi cấy tế bào hay mô thực vật trong ống nghiệm

→ Tái sinh thành cây.

Ứng dụng

- Nhân nhanh các giống cây quý.

- Tạo quần thể cây trồng đồng nhất về kiểu gen.

Hoa chuông tạo ra bằng nuôi cấy mô

Cà chua(2n) Khoai tây (2n)

Cà chua(2nA)Khoai tây (2nB)

2nA + 2nB

- Loại bỏ thành tế bào của các tế bào khác loài → Tạo

tế bào trần → Dung hợp hai nhân và tế bào chất

→Nuôi trong môi trường đặc biệt → Tế bào lai → Cây lai khác loài

- Tạo cây lai khác loài, không qua lai hữu tính.

Cây khoai - cà.

1 Cây con

2 Cây con

Hạt phấn

(n) AB

Hạt phấn

(n) ab

T ế bào đơn bội

Tế bào đơn bội

C ây đơn bội

Cây đơn bội

Hạt phấn

(n) AB

Hạt phấn

(n) ab

T ế bào đơn bội

Tế bào đơn bội

C ây đơn bội

Cây đơn bội

Nội dung

Nguyên liệu

ban đầu

Nuôi cấy hạt phấn, noãn

- Hạt phấn (n) hoặc noãn (n) chưa thụ tinh.

2 Công nghệ tế bào động vật

b) Cấy truyền phôi

a) Nhân bản vô tính động vật

- Nhân bản động vật biến đổi gen.

Cừu cái Dolly ra đời tại Scotland, gây chấn động toàn cầu khi trở

thành con vật được nhân bản đầu tiên Sau bước đột phá này, một loạt những con vật nhân bản khác được ra đời: ngựa, bò đực, lợn, chuột, thỏ, mèo, chó Nhưng tỷ lệ thất bại của trứng cũng khá cao,

và trong số những phôi thành công thì có rất nhiều bị lỗi, như

trường hợp của Dolly đã bị chết sớm Nguyên nhân do phần mềm

gene không được chuyển giao hoàn toàn hoặc bị hư hỏng trong lúc chuyển Kết quả là cỗ máy hoạt động bị sai sót - gene không bật hoặc tắt như nó cần phải làm trong quy trình phức tạp tạo ra protein.

Cừu Dolly

Chuột nhân bản từ tế bào

gốc lấy từ da (Mỹ) Khỉ nhân bản vô tính (Anh)

Ngựa nhân bản vô tính

Sao la

Sếu đầu đỏ Vooc quần đùi trắng

2 Cho nhân vào tế bào trứng trước

đó đã lấy mất nhân → Tế bào chứa nhân 2n của động vật cần nhân bản.

3 Nuôi tế bào này trong ống nghiệm cho phát triển thành phôi.

4 Chuyển phôi vào tử cung của con cái cho mang thai và sinh đẻ bình thường.

- Nhân bản động vật biến đổi gen.

Cấy truyền phôi

- Phôi được cắt thành nhiều phôi → cấy các phôi này vào tử cung của các con vật khác nhau.

- Tạo nhiều con vật kiểu gen giống nhau.

2 Cho nhân vào tế bào trứng trước

đó đã lấy mất nhân → Tế bào chứa nhân 2n của động vật cần nhân bản.

3 Nuôi tế bào này trong ống nghiệm

→ phôi.

4 Chuyển phôi vào tử cung của con cái cho mang thai và sinh đẻ bình thường.

- Nhân bản động vật biến đổi gen.

Cấy truyền phôi

- Phôi được cắt thành nhiều phôi → cấy các phôi này vào tử cung của các con vật khác nhau.

- Tạo nhiều con vật kiểu gen giống nhau.

B i t p à ậ

1 Cắt một phôi động vật thành nhiều phôi, cho phát triển

trong cơ thể nhiều con cái từ đó nhanh chóng tạo ra hàng loạt con giống có kiểu gen giống nhau gọi là phương pháp

A công nghệ sinh học tế bào.

B cấy truyền phôi.

C nhân bản vô tính tế bào động vật.

D cấy truyền hợp tử.

2

2 Để tạo ra cơ thể mang bộ nhiễm sắc thể của 2 loài khác nhau mà không qua sinh sản hữu tính người ta sử dụng phương pháp

A đột biến nhân tạo.

B lai tế bào.

C kĩ thuật di truyền

D chọn lọc cá thể.

3

3 Phương pháp nuôi cấy hạt phấn là:

A Cho mọc thành cây đơn bội rồi đa bội hoá cây lưỡng

bội.

B Dùng hoá chất để nuôi cấy tạo cây lưỡng bội.

C Cho những giao tử đơn bội giao phấn tạo cây lưỡng

bội.

D Cho giao tử đơn bội nuôi cấy trong môi trường đủ

chất dinh dưỡng phát triển thành cây lưỡng bội.