Quy trình Xử lí mẫu vật bằng tác nhân gây đột biến Chọn lọc các thể đột biến có kiểu hình mong muốn Tạo dòng thuần chủng cho thể đột biến được chọn Tiết 22:TẠO GIỐNG BẰNG PHƯƠNG PHÁP GÂ
Trang 1KIỂM TRA BÀI CŨ
ƯU THẾ LAI LÀ GÌ? NÊU PHƯƠNG PHÁP TẠO GIỐNG
CÓ ƯU THẾ LAI?
Trang 2Tiết 22:TẠO GIỐNG BẰNG PHƯƠNG PHÁP GÂY
ĐỘT BIẾN VÀ CÔNG NGHỆ TẾ BÀO
I TẠO GIỐNG BẰNG PHƯƠNG PHÁP GÂY ĐỘT BIẾN
Đ/k tốt nhất
Muốn tạo giống lúa 9,5 tấn/ha thì phải làm thế nào?
Giống mới – kiểu gen mới (mức phản ứng mới)
ĐỘT BIẾN
9 tấn/ha
Trang 3I TẠO GIỐNG BẰNG PHƯƠNG PHÁP GÂY ĐỘT BIẾN
1 Quy trình
Xử lí mẫu vật bằng tác nhân gây đột biến
Chọn lọc các thể đột biến
có kiểu hình mong muốn
Tạo dòng thuần chủng cho thể đột biến được chọn
Tiết 22:TẠO GIỐNG BẰNG PHƯƠNG PHÁP GÂY
ĐỘT BIẾN VÀ CÔNG NGHỆ TẾ BÀO
Nghiên cứu SGK cho biết các bước trong quy trình tạo giống bằng phương pháp gây đột biến? Trong các bước trên bước nào quan trọng nhất Để
thực hiện bước này cần chú ý điều gì?
- Quy trình
Trang 4I TẠO GIỐNG BẰNG PHƯƠNG PHÁP GÂY ĐỘT BIẾN
Tác nhân
Cường độ
Thời gian
Những tác nhân nào thường sử dụng gây đột biến trong chọn giống?
Tiết 22:TẠO GIỐNG BẰNG PHƯƠNG PHÁP GÂY
ĐỘT BIẾN VÀ CÔNG NGHỆ TẾ BÀO
- Quy trình
Trang 5Tác nhân vật lí: Tia phóng xạ, tia tử ngoại, sốc nhiệt
Tác nhân hóa học: 5-BU, EMS…, Conxixin
Trang 6I TẠO GIỐNG BẰNG PHƯƠNG PHÁP GÂY ĐỘT BIẾN
1 Quy trình
Tiết 22:TẠO GIỐNG BẰNG PHƯƠNG PHÁP GÂY
ĐỘT BIẾN VÀ CÔNG NGHỆ TẾ BÀO
- Quy trình
- Đối tượng áp dụng:
Tại sao rất khó sử dụng phương pháp tạo
giống này ở ĐV bậc cao?
Vi sinh vật và thực vật
Phương pháp tạo giống bằng gây đột biến thích hợp với những đối tượng sinh vật
nào?
Trang 7I TẠO GIỐNG BẰNG PHƯƠNG PHÁP GÂY ĐỘT BIẾN
1 Quy trình
2 Một số thành tựu tạo giống ở Việt Nam
Bưởi (3n) không hạt Cam mật (3n) không hạt
Tiết 22:TẠO GIỐNG BẰNG PHƯƠNG PHÁP GÂY
ĐỘT BIẾN VÀ CÔNG NGHỆ TẾ BÀO
Trang 8Dưa hấu tam bội không hạt
Táo Gia Lộc cho 2 vụ quả/năm
Cà chua không hạt
Nho tứ bội không hạt
Trang 9Tạo giống Ngô DT6: chín sớm,
năng suất cao, hàm lượng Pr
tăng 1,5%
Bưởi đường lá cam Tân
Triều
Trang 10Giống cà chua DT28
(Chọn tạo bằng phương pháp đột biến thực nghiệm)
Trang 11Giống hoa cúc VCM1 (Cải tiến giống từ giống gốc: hoa cúc CN43 có hoa màu trắng được nhập nội từ Hà Lan bằng chiếu xạ in vitro)
Trang 12II TẠO GIỐNG BẰNG CÔNG NGHỆ TẾ BÀO
1 Công nghệ tế bào thực vật
+ Lai tế bào sinh dưỡng (xoma)
Tiết 22:TẠO GIỐNG BẰNG PHƯƠNG PHÁP GÂY
ĐỘT BIẾN VÀ CÔNG NGHỆ TẾ BÀO
I TẠO GIỐNG BẰNG PHƯƠNG PHÁP GÂY ĐỘT BIẾN
Trang 13Cây lai Pomato
72 NST (24+48)
TB lai
72 NST (24+48 ) 2n= 24
Cây lai khác loài
MT thích hợp
Dung hợp
MT thích hợp
Phân chia và tái sinh
ý nghĩa của phương pháp lai tế bào xôma?
Trang 14II TẠO GIỐNG BẰNG CÔNG NGHỆ TẾ BÀO
1 Công nghệ tế bào thực vật
+ Lai tế bào sinh dưỡng (xoma)
Tiết 22:TẠO GIỐNG BẰNG PHƯƠNG PHÁP GÂY
ĐỘT BIẾN VÀ CÔNG NGHỆ TẾ BÀO
I TẠO GIỐNG BẰNG PHƯƠNG PHÁP GÂY ĐỘT BIẾN
+ Nuôi cấy hạt phấn hoặc noãn
Trang 15Vẽ sơ đồ tóm tắt quy trình nuôi cấy hạt phấn hoặc noãn?
Trang 16II TẠO GIỐNG BẰNG CÔNG NGHỆ TẾ BÀO
1 Công nghệ tế bào thực vật
+ Lai tế bào sinh dưỡng (xoma)
Tiết 22:TẠO GIỐNG BẰNG PHƯƠNG PHÁP GÂY
ĐỘT BIẾN VÀ CÔNG NGHỆ TẾ BÀO
I TẠO GIỐNG BẰNG PHƯƠNG PHÁP GÂY ĐỘT BIẾN
+ Nuôi cấy hạt phấn hoặc noãn
Cây đơn bội
Trang 17II TẠO GIỐNG BẰNG CÔNG NGHỆ TẾ BÀO
1 Công nghệ tế bào thực vật
2 Công nghệ tế bào động vật
Tiết 22:TẠO GIỐNG BẰNG PHƯƠNG PHÁP GÂY
ĐỘT BIẾN VÀ CÔNG NGHỆ TẾ BÀO
I TẠO GIỐNG BẰNG PHƯƠNG PHÁP GÂY ĐỘT BIẾN
Trang 18Nhân bản vô tính chó cưng
Tiến hành:
Công ty RNL Bio (Hàn Quốc)
Năm thành công:
2005
Những chú chó này
được nhân bản từ tế bào của một con chó đã chết – giống chó Booger .
▼Nếu bạn có 1 con chó có kiểu gen quý hiếm, làm thế nào để bạn có thể tạo ra nhiều con chó có kiểu gen y hệt con chó của bạn?
Trang 19II TẠO GIỐNG BẰNG CÔNG NGHỆ TẾ BÀO
1 Công nghệ tế bào thực vật
2 Công nghệ tế bào động vật
Tiết 22:TẠO GIỐNG BẰNG PHƯƠNG PHÁP GÂY
ĐỘT BIẾN VÀ CÔNG NGHỆ TẾ BÀO
I TẠO GIỐNG BẰNG PHƯƠNG PHÁP GÂY ĐỘT BIẾN
- Nhân bản vô tính
Trang 20được nhân bản vô tính trên
thế giới Nó dược tạo ra bởi
Ian Wilmut,Keith Campbell và
các cộng sự tại Viện
Roslin ở Edinburgh, Scotland.
từ 277 quả trứng thì chỉ có 29
phôi được tạo thành, trong
đó chỉ có 3 con cừu được
sinh ra và có duy nhất Dolly
sống sót
Dolly sống đến hết cuộc đời ở
Viện Roslin Nó đã ba lần sinh
nở với sáu đứa con 5 tuổi,
Dolly bị mắc chứng viêm
khớp và trở nên đi lại khó
khăn, Vào 14 tháng
2 năm 2003, Dolly đã được
tiêm một mũi tiêm gây chết
không đau đớn (cái chết êm
ái) nhằm thoát khỏi bệnh phổi
đang trở nên trầm trọng
Thông thường một con cừu
giống Finn Dorset như Dolly
có vòng đời từ 12 đến 15 năm,
tuy nhiên Dolly chỉ sống được
đến 7 tuổi
Cái tên Dolly bắt nguồn từ
việc nó được tạo ra từ tuyến
vú của một con cừu cái, mà
cứ nhắc tới động vật có vú,
họ không thể không nghĩ tới
ca sỹ, diễn viên Dolly
Parton với … bộ ngực khủng
và tài năng rất khủng với việc
bán được 100 triệu đĩa nhạc
Country trên toàn thế giới
đồng thời giành được 26 đĩa
vàng, bạc, bạch kim Bà cũng
nhận được 7 giải Grammy
trong 42 lần được đề cử.
Trang 21Tế bào chuyển nhân
tế bào
Cấy vào tử cung cơ thể
mẹ
Trang 22Nhân bản chuột chết
Con chuột đã chết được 16 nămNgười tiến hành:Hậu duệ của con chuột chết
Nhóm nghiêu cứu của Trung tâm Sinh học phát triển tại
Trang 23Nhân bản cá trạch
Người tiến hành: GS.TS Nguyễn Mộng Hùng
và nhà khoa học Nga Nikitina.
Trang 24Lạc đà Injaz
Tiến hành:
Trung tâm nhân giống lạc đà và Viện nghiên cứu thú y trung ương của Các tiểu vương quốc Ảrập Thống nhất nhân bản từ một con lạc đà bị giết lấy thịt năm 2005.
Chào đời: 8/4/2009
Trang 25Mèo CC (copycat) Nhân bản vô tính ngựa
Trang 27II TẠO GIỐNG BẰNG CÔNG NGHỆ TẾ BÀO
1 Công nghệ tế bào thực vật
2 Công nghệ tế bào động vật
Tiết 22:TẠO GIỐNG BẰNG PHƯƠNG PHÁP GÂY
ĐỘT BIẾN VÀ CÔNG NGHỆ TẾ BÀO
I TẠO GIỐNG BẰNG PHƯƠNG PHÁP GÂY ĐỘT BIẾN
- Nhân bản vô tính
- Cấy truyền phôi
Trang 29Nh©n nhanh gièng
C¶i biÕn phÈm chÊt cña gièng
Trang 30TẾ BÀO THỰC VẬT
Cá thể mới được tạo ra có giống nhau và giống bố mẹ không?
Cho biết quá trình phân bào nào chi phối quá trình tạo giống bằng công nghệ tế bào?
Trang 31a Nuôi cấy hợp tử.
b Kỹ thuật chuyển
c Cấy truyền phôi
d Nhân giống đột biến
Câu 1: Chia cắt một phôi động vật thành nhiều phôi,
rồi cấy vào tử cung của các con cái khác nhau từ đó nhanh chóng tạo ra hàng loạt con có kiểu gen giống
nhau được gọi là phương pháp:
CỦNG CỐ
Trang 32a các tế bào xôma tự do được tách ra từ mô
sinh dưỡng
b các tế bào đã được xử lí làm tan màng sinh
chất
c các tế bào đã được xử lí làm tan thành tế bào
d các tế bào khác loài đã hoà nhập để trở thành
tế bào lai
Câu 2:Trong kĩ thuật lai tế bào, các tế bào trần là:
Trang 33a tạo nguồn biến dị cho công tác chọn giống
b làm tăng khả năng sinh sản của cá thể
c làm tăng năng suất vật nuôi, cây trồng
d a, b, c
Câu 3: Mục đích của việc gây đột biến ở vật
nuôi và cây trồng là:
Trang 341 Trả lời các câu hỏi và bài tập trong SGK
2 Đọc bài 20: TẠO GIỐNG NHỜ CÔNG NGHỆ GEN