sinh học 12 bài 19. tạo giống bằng phương pháp gây đột biến và công nghệ tế bào

Tiết 20: Tạo giống bằng phương pháp gây đột biến và công nghệ tế bào Ng ười soạn: i so n: ạn: LÊ H U TU N ỮU TUẤN ẤN TRƯỜNG THPT BÌNH GIA... Tiết 20: Tạo giống bằng phương pháp gây đột

Tiết 20:

Tạo giống bằng phương pháp gây đột

biến và công nghệ tế bào

Ng ười soạn: i so n: ạn: LÊ H U TU N ỮU TUẤN ẤN

TRƯỜNG THPT BÌNH GIA

Tiết 20:

Tạo giống bằng phương pháp gây đột

biến và công nghệ tế bào

I - Tạo giống bằng phương pháp gây đột biến

- Tại sao lại phải tạo ra giống mới bằng phương pháp gây đột biến?

- Nếu không làm có được

cơ sở khoa học của việc gây đột biến

để tạo giống mới

- Mỗi một kiểu gen nhất định của giống chỉ cho một năng suất

nhất định

- Mỗi giống cụ thể sẽ cho một năng suất tối đa nhất định trong

điều kiện canh tác hoàn thiện nhất Mỗi giống có một mức trần

về

năng suất

- Để có năng suất cao hơn mức trần hiện có của giống, cần gây

đột biến bằng việc sử dụng các tác nhân vật lí và hoá học, làm

thay đổi vật liệu di truyền của sinh vật, chọn lọc từ các thể đột

Hãy nghiên cứu mục I.1 để trả lời:

2 - Một số thành tựu tạo giống ở Việt Nam

- Giống lúa Mộc tuyền đột biến  MT1 có nhiều đặc tính quí (chín sớm nên rút ngắn thời gian cach tác), thấp và cứng cây, chịu chua và phèn nên có thể trồng ở nhiều

vùng khác nhau, năng suất tăng 15-25%

- Tạo giống Ngô DT6: chín sớm, năng

suất cao, hàm lượng Pr tăng 1,5%

• Gây ĐB bằng tác nhân hoá học:

- Táo Gia lộc xử lí bằng NMU (nitrô mêtyl urê)  táo má hồng cho 2 vụ quả/năm, khối lượng quả tăng cao và thơm ngon

- Cây dâu tằm (3n) có nhiều đặc tính quí: bản lá dày, năng suất cao

hạt và nâng cao hàm lượng đường

Dưa hấu tam bội

Thể tứ bội ở dâu tây

2n

Với kiến thức đã học,

em hãy đề xuất cách thức nhận biết sơ bộ các cây tứ bội trong số các cây lưỡng bội?

2n

4n

II Tạo giống bằng cụng nghệ tế bào

Công nghệ tế bào

Công nghệ tế bào ở thực vật Công nghệ tế bào ở động vật

Nu«i cÊy h¹t phÊn

Dung hîp

tÕ bµo trÇn

Nu«i cÊy mô

C«ng nghÖ

tÕ bµo Thùc vËt

1 Công nghệ tế bào thực vật

Tạo cõy lưỡng bội cú Hạt phấn hoặc noón (n) ->

Tạo cõy lai khỏc loài (mang bộ NST của 2 loài khỏc nhau)

Loại bỏ thành TB của 2 TBSD khỏc loài (TB trần)

Dung hợp 2 TB trần tạo TB lai Nuụi cấy TB lai tạo cõy lai

Lai tế bào sinh

dưỡng

Nhõn nhanh cỏc giống cõy quý hiếm từ một cõy cú kiểu gen quý -> quần thể cõy trồng đồng nhất về kiểu gen

Cho mụ (TB) vào ống nghiệm -> tỏi sinh thành cỏc cõy hoàn chỉnh

Nuụi cấy mụ

(tế bào)

Kết quả Cỏch tiến hành

Cỏc phương phỏp

Nghiên cứu SGK và điền đầy

đủ các thông tin vào bảng

Công nghệ

tế bào động vật

Nhõn bản vụ tớnh Cấy truyền phụi

2 Cụng nghệ tế bào động vật

a Nhân bản vô tính động vật

B1: - Lấy trứng của cừu cho TB trứng ra khỏi cơ thể

- Lấy các TB tuyến vú của cừu cho TB tuyến vú

B2: - Tách bỏ nhân của TB trứng

- Lấy nhân của TB tuyến vú

B3: Lấy nhân của TB tuyến vú đưa vào TB trứng đã loại bỏ nhân

B4: Nuôi trứng đã được cấy nhân trong ống nghiệm tạo phôi

B5: Cấy phôi vào tử cung của con khác để phôi phát triển va sinh ở bình thường

Hãy cho biết kiểu hình của cừu sinh ra ? Giải thích?

- Kết quả: Cừu sinh ra có kiểu hình giống cừu cho nhân TB

- Ý nghĩa: Nhân bản động vật biến đổi gen phục vụ lợi ích của con

Quy tr×nh nh©n b¶n v« tÝnh cõu §«ly

Dolly là 1 con cừu cái được sinh ra = kĩ thuật nhân từ 1 TB trưởng thành.

 Nó có 3 bà mẹ:

Mẹ cho gen:

Mẹ mang thai Mẹ cho noãn:

Mét sè th«ng tin bỉ sung vỊ cõu §«ly

Dolly ra đời sau nhiều năm

nghiên cứu, ít nhất là 277 thử

nghiệm chuyển nhân TB để được

29 phôi (12% thành công) Nó

giống hệt từ hình dáng tính cách

của Finn Dorsett 3/1998 nặng

45kg 2/2003 Dolly chết do chứng

viêm khớp và ung thư phổi nặng.

Mét sè th«ng tin bỉ sung vỊ cõu §«ly

Nhân nhanh giống

Cải biến phẩm chất của giống

Các giống

đồng nhất

về kiểu gen

Cấy truyền phụi

b Cấy truyền phụi

Nguyờn tắc chung của phương phỏp: dựa vào sự phỏt triển của phụi từ 1 tế bào ban đầu (hợp tử)

a Nuôi cấy hợp tử.

Câu 1: Chia cắt một phôi động vật thành nhiều phôi, rồi cấy vào tử cung của các con cái khác nhau từ đó nhanh chóng tạo ra hàng loạt con có kiểu gen giống nhau được gọi là phương pháp:

a các tế bào xôma tự do được tách ra từ

mô sinh dưỡng

a tạo nguồn biến dị cho công tác chọn

giống

d a, b, c

Câu 3: Mục đích của việc gây đột biến ở vật nuôi và cây trồng là: