thuyết trình sinh học - di truyền liên kết (3)

STT Các loại NST Đặc điểm của NST1 2 NST thường NST giới tính a Chủ yếu mang gen quy định giới tính của cơ thể b Chỉ mang gen quy định tính trạng thường của cơ thể c Luôn luôn tồn tạ

STT Các loại NST Đặc điểm của NST

1

2

NST thường

NST giới tính

a) Chủ yếu mang gen quy định giới tính

của cơ thể

b) Chỉ mang gen quy định tính trạng

thường của cơ thể c) Luôn luôn tồn tại thành cặp tương

đồng d) Thường tồn tại một cặp trong tế bào

lưỡng bội e) Thường tồn tại với số cặp lớn hơn 1

trong tế bào lưỡng bội g) Tồn tại thành cặp tương đồng(XX)

hoặc không tương đồng (XY) Câu1: Sắp xếp các đặc điểm của NST tương ứng với từng loại NSTBÀI CŨ

BÀI CŨ

Câu 2: Tạïi sao trong cấu trúc dân số, tỉ lệ nam :

nữ xấp xỉ 1:1?

Trong cấu trúc dân số, tỉ lệ nam : nữ xấp xỉ 1:1 là

do sự phân li của cặp NST XY trong phát sinh giao tử tạo ra 2 loại tinh trùng mang NST X và Y có số lượng ngang nhau Qua thụ tinh của 2 loại tinh

trùng này với trứng mang NST X tạo ra 2 loại tổ

hợp XX và XY với số lượng ngang nhau có sức sống ngang nhau do đó tỉ lệ nam : nữ xấp xỉ 1:1

Tieát 13: DI TRUYEÀN LIEÂN KEÁT

I.Thí nghieäm cuûa Moocgan:

P B

V

b v

b v

(Xám, dài)

B V

b v

v

o

b v

V

b v B

V

b v (Xám, dài)

b v

b v (Đen, cụt)

Cơ sở tế bào học của di truyền liên kết

Tieát 13: DI TRUYEÀN LIEÂN KEÁT

I.Thí nghieäm cuûa Moocgan:

P B

V

b v

b v

(Xám, dài)

B V

b v

v

o

b v

V

b v B

V

b v (Xám, dài)

b v

b v (Đen, cụt)

Cơ sở tế bào học của di truyền liên kết

Tiết 13: DI TRUYỀN LIÊN KẾT

I.Thí nghiệm của Moocgan:

F2 : 1Xám, dài:1 đen, cụt

-Qui ước gen:

Ở ruồi giấm: +Gen B qui định thân xám

+Gen b qui định thân đen +Gen V qui định cánh dài +Gen v qui định cánh cụt

P B

V

b v

b v

(Xám, dài)

B V

b v

B V

v

b v

B V

b v (Xám, dài)

b v

b v (Đen, cụt)

Cơ sở tế bào học của di truyền liên kết

o

b v

V

b v

Tiết 13: DI TRUYỀN LIÊN KẾT

I.Thí nghiệm của Moocgan:

F 2 : 1Xám, dài:1 đen, cụt

-Qui ước gen:

Ở ruồi giấm: +Gen B qui định thân xám

+Gen b qui định thân đen +Gen V qui định cánh dài +Gen v qui định cánh cụt

- Giải thích kết quả (Sơ đồ hình 13)

Quan sát hình 13, thảo luận.

Câu 1:Tại sao phép lai giữa ruồi đực F1 với ruồi cái thân đen, cánh cụt được gọi là phép là lai phân tích ?

Câu 2: Moocgan tiến hành phép lai phân tích nhằm mục đích gì?

Câu 3: Giải thích vì sao dựa vào tỉ lệ KH1:1 Moocgan lại cho rằng các gen quy định màu sắc thân và dạng cánh cùng nằm trên 1 NST (liên kết gen)

?

P B

V

b v

b v

(Xám, dài)

B V

b v

v

o

b v

V

b v B

V

b v (Xám, dài)

b v

b v (Đen, cụt)

Cơ sở tế bào học của di truyền liên kết

Vì đây là phép lai giữa cá thể mang kiểu hình trội với cá thể

mang kiểu hình lặn

Quan sát hình 13, thảo luận.

Câu 1:Tại sao phép lai giữa ruồi đực F1 với ruồi cái thân đen, cánh cụt được gọi là phép lai phân tích ?

Câu 2: Moocgan tiến hành phép lai phân tích nhằm mục đích gì?

Câu 3: Giải thích vì sao dựa vào tỉ lệ KH1:1 Moocgan lại cho rằng các gen quy định màu sắc thân và dạng cánh cùng nằm trên 1 NST (liên kết gen)

?

Nhằm xác định kiểu gen của ruồi đực F 1

Vì ruối cái thân đen , cánh cụt chỉ cho một loại giao tử bv, còn ruồi đực F1 cho ra hai loại giao tử BV và bv.(không phải là 4 loại giao tử như di truyền độc lập) Do đó, các gen quy định màu sắc thân và hình dạng cánh phải cùng nằm trên một NST và liên kết với nhau.

Tiết 13: DI TRUYỀN LIÊN KẾT

I.Thí nghiệm của Moocgan:

- Giải thích kết quả (Sơ đồ hình 13)

Di truyền liên kết là hiện tượng một nhóm tính trạng được di truyền

cùng nhau, được quy định bởi các gen trên một NST cùng phân li trong qúa trình phân bào

F 2 1 Xám, dài:1 đen, cụt

-Qui ước gen: +Gen B qui định thân xám

+Gen b qui định thân đen +Gen V qui định cánh dài +Gen v qui định cánh cụt

Tiết 13: DI TRUYỀN LIÊN KẾT

I.Thí nghiệm của Moocgan:

II.Ý nghĩa của di truyền liên kết:

?So sánh kết quả lai phân tích F 1 trong trường hợp phân li độc lập và di truyền liên kết của 2 cặp tính trạng?

- Xuất hiện biến dị tổ hợp: vàng,

nhăn và xanh, trơn -Không xuất hiện biến dị tổ hợp ï.

-Tỉ lệ KG và KH đều 1: 1: 1: 1 -Tỉ lệ KG và KH đều 1: 1

x

BV

BVbv

F1: 1 1 bvbv

P: Hạt vàng, trơn x Hạt xanh, nhăn

AaBb aabb

G: AB; Ab; aB; ab ab

F1: 1AaBb; 1Aabb; 1aaBb; 1aabb

1 vàng, trơn ; 1 vàng, nhăn;

1 xanh, trơn; 1 xanh, nhăn

P: Xám, dài x Đen, cụt

G: BV; bv bv

1 Xám, dài 1 Đen, cụt

Di truyền liên kếtPhân li độc lập

Tiết 13: DI TRUYỀN LIÊN KẾT

I.Thí nghiệm của Moocgan:

II.Ý nghĩa của di truyền liên kết:

Dựa vào sự di truyền liên kết, người ta có thể chọn được những nhóm tính trạng tốt luôn được di truyền cùng với nhau.

Tiết 13: DI TRUYỀN LIÊN KẾT

I.Thí nghiệm của Moocgan: - Giải thích kết quả (Sơ đồ hình 13)

F 2 1 Xám, dài:1 đen, cụt

+Gen b qui định thân đen

+Gen V qui định cánh dài

+Gen v qui định cánh cụt

-Qui ước gen: Ở ruồi giấm:

+Gen B qui định thân xám II.Ý nghĩa của di truyền liên kết:

-Kết luận:

Di truyền liên kết là hiện tượng một nhóm tính trạng được di truyền cùng nhau, được quy định bởi các gen trên một NST cùng phân li trong qúa trình phân bào.

Dựa vào sự di truyền liên kết, người ta có thể chọn được những nhóm tính trạng tốt luôn được di truyền cùng với nhau.

CỦNG CỐ

Câu 1: Khoanh tròn vào câu đúng nhất:

Thế nào là di truyền liên kết ?

a.Sự di truyền của từng nhóm tính trạng được quy định bởi các gen trên một NST cùng phân

li trong qúa trình phân bào

b Sự di truyền các tính trạng do các gen bắt chéo nhau quy định.

c Sự di truyền một nhóm tính trạng được quy định bởi các gen trên các NST tương đồng

d Cả b và c.

a

Câu 2:Chọn các cụm từ thìch hợp điền vào chỗ trống… thay cho các số 1,2,3… để hoàn thiện các câu sau:

Di truyền liên kết đảm bảo sự di truyền (1)

……… của từng nhóm tính trạng

được(2)………bởi các gen trên (3)

……… Nhờ đó, trong chọn giống người

ta có thể chọn được những nhóm (4)

……… luôn đi kèm với nhau.

CỦNG CỐ

Bền vững

Qui định Một NST

Tính trạng tốt

Câu 3: Cho 2 thứ đậu thuần chủng hạt trơn, không có tua

toàn hạt trơn, có tua cuốn Cho F 1 tiếp tục giao phấn với nhau được F 2 có tỉ lệ:

1 hạt trơn, không có tua cuốn: 2 hạt trơn, có tua cuốn: 1 hạt nhăn, có tua cuốn.

Kết quả phép lai được giải thích như thế nào? Hãy lựa

chọn câu trả lời đúng nhất trong các câu trả lời sau:

a Từng cặp tính trạng đều phân li theo tỉ lệ 3:1.

b Hai cặp tính trạng di truyền li độc lâp với nhau.

c Hai cặp tính trạng di truyền liên kết

d Sự tổ hợp lại các tính trạng ở P.

c

CỦNG CỐ

DẶN DÒ

-Học và trả lời các câu hỏi trong sách giáo khoa.

-Vẽ hình 13 vào vở.

-Ôn lại sự biến đổi hình thái NSTqua nguyên phân và giảm phân.

-Xem trước bài thực hành « quan sát hình thái nhiễm sắc thể ».

-Chuẩn bị: +Kính hiễn vi quang học.

+Hộp tiêu bản.

+Các tiêu bản cố định NSTcủa 1 số loài ĐV, TV.