sinh học 12 bài 13. ảnh hưởng của môi trường lên sự biểu hiện của gen .

Sự phân li, tổ hợp của cặp NST giới tính dẫn tới sự phân li, tổ hợp của các gen qui định tính trạng thường nằm trên NST giới tính.. Sự phân li, tổ hợp của NST giới tính dẫn tới sự phân

GVBM: VÕ THỊ KIM CHUNG

THPT Nguyễn Bỉnh Khiêm- AG 09 - 11- 2009

1/ Giới tính của cơ thể được xác định chủ yếu do yếu tố nào sau đây?

A Chuyển đổi giới tính trong quá trình phát sinh

2/ Cơ sở tế bào học của hiện tượng di truyền liên kết với giới tính là:

A Các gen qui định tính trạng thường nằm trên NST giới tính.

B Sự phân li, tổ hợp của cặp NST giới tính dẫn tới sự phân li, tổ hợp của các gen qui định tính

trạng thường nằm trên NST giới tính.

C Sự phân li, tổ hợp của NST giới tính dẫn tới

sự phân li, tổ hợp của các gen qui định tính trạng giới tính

D Sự phân li độc lập, tổ hợp tự do của các NST

3/ Hiện tượng nào sau đây không

phải là đặc điểm di truyền của gen trên NST giới tính X?

4/ Hiện tượng di truyền theo dòng mẹ liên quan với trường hợp nào sau đây ?

A Gen trên NST X

B Gen trên NST Y

C Gen trong tế bào chất

D Gen trên NST thường.

5/ Ở người, bệnh mù màu ( đỏ, lục) là

do đột biến gen lặn nằm trên NST

giới tính X gây nên ( X m ) Nếu mẹ

bình thường, bố bị mù màu thì con

trai mù màu của họ đã nhận X m từ :

A Bố

B Bà Nội

C Ông Nội

D Mẹ.

NỘI DUNG:

I MỐI QUAN HỆ GIỮA GEN

VÀ TÍNH TRẠNG

II SỰ TƯƠNG TÁC GIỮA

KIỂU GEN VÀ MÔI

TRƯỜNG

III.MỨC PHẢN ỨNG

I.MỐI QUAN HỆ GIỮA

GEN VÀ TÍNH TRẠNG:

Hãy giải thích mối quan hệ giữa gen và tính trạng thể hiện theo sơ đồ sau:

Gen mARN Polipeptit Protein Tính trạng

(ADN)

* Sơ đồ mối quan hệ giữa gen và tính trạng:

Gen mARN Polipeptit Protein Tính trạng

Trên thực tế con đường từ Gen tới sự biểu hiện tính trạng có đơn giản không?

*Tóm tắt:

Quá trình biểu hiện của gen qua nhiều

bước nên có thể bị nhiều yếu tố môi trường bên trong cũng như ngoài cơ thể chi phối.

Môi Trường

I.MỐI QUAN HỆ GIỮA

GEN VÀ TÍNH TRẠNG:

Kiểu Hình Kiểu Gen

II SỰ TƯƠNG TÁC GIỮA

KIỂU GEN VÀ MÔI TRƯỜNG:

Nhiều yếu tố của môi trường ảnh hưởng đến sự biểu hiện của

gen.

Xét một số Ví Dụ:

II SỰ TƯƠNG TÁC GIỮA KIỂU GEN

VÀ MÔI TRƯỜNG:

VD 1 :Giống Thỏ Himalaya Tại sao các tế bào

của cùng một cơ thể,

có cùng một kiểu gen lại biểu hiện ra

những kiểu hình khác nhau , ở các bộ

- Các tế bào ở vùng

thân nhiệt cao , gen

không biểu hiện, không tổng hợp được

melanin, lông trắng.

Thí nghiệm chứng minh:

Tai, bàn chân, đuôi, mõm

 lông đen

Cạo lông trắng trên lưng + buộc

đá lạnh

KQ : Ở lưng lông mọc có màu đen

Tổng hợp Melanin  Lông đen Không tổng hợp

Melanin  Lông trắng

KG KH MT Trong

* Nhiệt độ cao làm biến tính protein ( Enzim) tham gia điều hòa biểu

hiện của gen  sắc tố mêlanin

không được tổng hợp  lông thỏ

có màu trắng.

Theo em nhiệt độ cao có thể ảnh hưởng đến sự biểu hiện của gen tổng hợp mêlanin như thế nào?

HOA C M TÚ C U HOA C M TÚ C U Ẩ Ẩ Ầ Ầ

VD2: Hoa Cẩm Tú Cầu

Cùng Kiểu Gen nhưng màu sắc tùy thuộc vào pH của đất.

MT Ngoài

VD3: Bệnh phêninkêtô niệu ở người

* Do một gen lặn trên NST thường

* Gây rối loạn chuyển hóa axit amin

phêninalanin

* Hậu quả: thiểu năng trí tuệ.

* Phát hiện sớm + ăn kiêng giảm thức ăn có phênialanin phát triển bình thường.

KG + KH Thay Đổi MT Thay Đổi

II SỰ TƯƠNG TÁC GIỮA KIỂU GEN VÀ MÔI TRƯỜNG:

-Kiểu hình là kết quả tương tác

giữa kiểu gen với môi trường cụ thể.

Hãy tìm thêm ví dụ về mức độ

biểu hiện của kiểu gen phụ thuộc vào điều kiện môi trường?

Cỏ Thi

Bê sinh đôi

Giống lúa OMCS 2000

Chăm sóc kém ( MT 3 )

Nhà A Nhà B Nhà C

III MỨC PHẢN ỨNG CỦA KIỂUGEN:

1/ SỰ MỀM DẺO KIỂU HÌNH

(THƯỜNG BIẾN):

Hiện tượng một kiểu gen có thể thay

đổi kiểu hình trước các điều kiện

môi trường khác nhau được gọi là

gì? SỰ MỀM DẺO KIỂU HÌNH

( THƯỜNG BIẾN)

đổi kiểu hình trước các điều kiện môi

trường khác nhau.

1/ SỰ MỀM DẺO KIỂU HÌNH ( THƯỜNG BIẾN):

2/ MỨC PHẢN ỨNG CỦA KIỂUGEN:

Hãy đọc SGK ,tìm hiểu các nội dung sau:

Do Sự tự đều chỉnh về sinh lí của SV

* Mức độ Mềm Dẻo KH phụ thuộc vào:

* Mức độ Mềm Dẻo KH phụ thuộc vào gì?

* Mỗi KG có thể điều chỉnh KH của

mình đến mức độ nào?

2/ MỨC PHẢN ỨNG CỦA KỂU GEN:

Mức Phản Ứng

Kiểu Gen 1 + Môi Trường 1 Kiểu Hình 1

Kiểu Gen 1 + Môi Trường 2 Kiểu Hình 2

Kiểu Gen 1 + Môi Trường 3 Kiểu Hình 3

* Đặc điểm:

2/.MỨC PHẢN ỨNG CỦA KIỂUGEN:

– Mức phản ứng do yếu tố nào quy

định? Có di truyền hay không?

Hãy thảo luận các vấn đề sau đây:(3phút)

– Trong kiểu gen, mỗi gen có mức

phản ứng giống nhau không?

– Mức phản ứng của tính trạng số

lượng và tính trạng chất lượng như

thế nào? Cho ví dụ

– Mức phản ứng do KG quy định,

di truyền được cho thế hệ sau

– Trong KG, mỗi Gen có mức phản ứng riêng.

- Tính trạng số lượng có mức phản ứng

- Tính trạng chất lượng có mức phản

- Tạo ra các cá thể có cùng một KG

(cá thể đồng sinh,sinh sản sinh dưỡng ).

khác nhau  theo dõi các đặc điểm của

Sự thay đổi KH của 1

KG trước các điều kiện môi trường khác nhau Tương tác giữa KG

với môi trường

Sự tự điều chỉnh về sinh lí của cơ thể.

Tuỳ từng tính trạng

Di truyền được

Đồng loạt, theo một hướng

Không di truyền

Giúp SV thích nghi với

Câu 1 So sánh MỨC PHẢN ỨNG & SỰ MỀM DẼO KH :

MPƯ càng rộng

Câu 3 Khi nói: Cô ấy được mẹ truyền cho tính

trạng “má lúm đồng tiền” có chính xác

không? Nếu cần thì phải sửa lại câu nói này

Câu 2. Tại sao các nhà khoa học lại khuyên nông dân không nên chỉ trồng một giống lúa duy nhất (cho dù đó là giống lúa có năng suất

cao) trên một diện tích rộng trong cùng một

vụ?

Dặn Dò:

1.Học thuộc bài, trả lời các câu hỏi sgk

2.Đọc bài EM CÓ BIẾT: Tại sao cần

phải quan tâm đặc biệt đến các bà mẹ khi mang thai?

3 Chuẩn bị Bài 15 Bài tập chương I,

II.Làm trước các bài tập: ChươngI:

1,2,3,4,5,6,8 Chương II: BT

1,2,3,4,5,6,7 vào vở BT, mang theo đầy

Một số Ví dụ về

Sự mềm dẻo KH ở SV?

II SỰ TƯƠNG TÁC GIỮA KIỂU GEN

VÀ MÔI TRƯỜNG:

VD 1 : Giống Thỏ Himalaya

THỎ NÚI