hệ thống bồn chứa nguyên liệu công ty cổ phần hóa vạn an

LỜI CẢM ƠN LỜI MỞ ĐẦU…………………………………………………………. Chương 1:Tổng quan về công ty cổ phần hóa dầu Vạn An……………2 1.1. Giới thiệu sơ lược về công ty cổ phần hóa dầu Vạn An…………….2 1.2. Cơ cấu tổ chức công ty………………………………………………3 1.3. Đặc điểm và hoạt động kinh doanh của công ty…………………….3 1.4. Một số quy định an toàn của công ty……………………………......5 Chương 2: Tìm hiểu hệ thống bồn chứa………………………………6 2.1. Phân loại bồn chứa ………………………………………………….6 2.1.1. Thi công bồn chứa………………………………………………....8 2.1.2. Các phương pháp thi công nền móng………………………….....10 2.2. Các phương pháp thi công bồn chứa…………………………….....11 2.2.1. Lựa chọn vật liệu làm bồn………………………………………...11 2.2.2. Cấu tạo và nguyên tắc hoạt động…………………………………12 2.2.3. Các thiết bị phụ trợ………………………………………………..13 2.3. Các công tác kiểm tra trước khi đưa vào vận hành…………………15 2.3.1. Kiểm tra bồn bể chứa……………………………………………..15 2.3.2. Kiểm tra độ kín……………………………………………………16 2.3.3. Thử độ bề của bể………………………………………………….17 2.3.4. Thử độ lún của bể…………………………………………..……..18 2.3.5. Bảo quản bể chứa…………………………………..……………..20 2.4. Sự thất thoát thành phần nhẹ và biện pháp hạn chế…………………22 2.4.1. Ngăn chặn sự bay hơi………………………………………….22 2.4.2. Giảm thiểu sự bay hơi…………………………………………23 2.5. Thông số bồn…………………………………………………….25 2.5.1. Đường ống……………………………..………………………26 2.5.2. Thông số bơm……………………………………………….....27 2.6. Kiểm tra số lượng của nguyên liệu và sản phẩm………………..27 2.6.1. Hệ đơn vị đo lường…………………………………………….27 2.6.2. Các phương tiện đo lường………………………………………27 2.6.3. Kiểm tra chất lượng của nguyên liệu và sản phẩm……………..33 2.6.4. Quy trình trong khu bồn……………………………….………34 2.7. Quy trình chiết rót ra phuy Chương 3: Xử lý nước thải…………………………………………………42 3.1. Hàm lượng Nitơ trong nước thải 3.2. Phương pháp xử lý Nitơ Chương 4: Các biện pháp an toàn 4.1. Yêu cầu đối với CB – CNV 4.2. An toàn trong quá trình bảo quản và sản xuất Chương 5: Kết luận và kiến nghị 5.1. Kết luận……………………………………………………………..42 5.2. Hướng phát triển……………………………………………….…..43 Tài liệu tham khảo………………………………………………………..44

MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN

LỜI MỞ ĐẦU………

Chương 1:Tổng quan về công ty cổ phần hóa dầu Vạn An………2

1.1 Giới thiệu sơ lược về công ty cổ phần hóa dầu Vạn An……….2

1.2 Cơ cấu tổ chức công ty………3

1.3 Đặc điểm và hoạt động kinh doanh của công ty……….3

1.4 Một số quy định an toàn của công ty……… 5

Chương 2: Tìm hiểu hệ thống bồn chứa………6

2.1 Phân loại bồn chứa ……….6

2.1.1 Thi công bồn chứa……… 8

2.1.2 Các phương pháp thi công nền móng……… 10

2.2 Các phương pháp thi công bồn chứa……… 11

2.2.1 Lựa chọn vật liệu làm bồn……… 11

2.2.2 Cấu tạo và nguyên tắc hoạt động………12

2.2.3 Các thiết bị phụ trợ……… 13

2.3 Các công tác kiểm tra trước khi đưa vào vận hành………15

2.3.1 Kiểm tra bồn bể chứa……… 15

2.3.2 Kiểm tra độ kín………16

2.3.3 Thử độ bề của bể……….17

2.3.4 Thử độ lún của bể……… …… 18

2.3.5 Bảo quản bể chứa……… ……… 20

2.4 Sự thất thoát thành phần nhẹ và biện pháp hạn chế………22

2.4.1 Ngăn chặn sự bay hơi……….22

2.4.2 Giảm thiểu sự bay hơi………23

2.5 Thông số bồn……….25

2.5.1 Đường ống……… ………26

2.5.2 Thông số bơm……… 27

2.6 Kiểm tra số lượng của nguyên liệu và sản phẩm……… 27

2.6.1 Hệ đơn vị đo lường……….27

2.6.2 Các phương tiện đo lường………27

2.6.3 Kiểm tra chất lượng của nguyên liệu và sản phẩm……… 33

2.6.4 Quy trình trong khu bồn……….………34

2.7 Quy trình chiết rót ra phuy Chương 3: Xử lý nước thải………42

3.1 Hàm lượng Nitơ trong nước thải 3.2 Phương pháp xử lý Nitơ Chương 4: Các biện pháp an toàn 4.1 Yêu cầu đối với CB – CNV 4.2 An toàn trong quá trình bảo quản và sản xuất Chương 5: Kết luận và kiến nghị 5.1 Kết luận……… 42

5.2 Hướng phát triển……….… 43

Tài liệu tham khảo……… 44

LỜI CẢM ƠN

Được sự giới thiệu của nhà trường và thầy cô khoa Hóa học và công nghệ thựcphẩm, cũng như sự cho phép của công ty Em đã được thực tập tại Công ty cổ phầnHóa dầu Vạn An trong khu công nghiệp Đông Xuyên, phường Rạch Dừa, tp.Bà Rịa– Vũng Tàu Trong thời gian thực tập tại đây em đã được học hỏi rất nhiều từ các

Cô chú, Anh chị công nhân viên trong nhà máy nhiều điều vô cùng bổ ích mà chúng

em chưa từng học tại nhà trường đó là những kiến thức thực tế, qua đó củng cốthêm kiến thức chúng em đã được học tại trường và áp dụng những kiến thức đóvào thực tế sản xuất một cách hiệu quả

Chúng em xin gửi lời cảm ơn chân thành đến Ban Lãnh Đạo, các Phòng Ban,Anh Chị công nhân trong nhà máy đã tạo điều kiện tốt nhất, tận tình hướng dẫn,cung cấp tài liệu, nhiệt tình chỉ bảo và giúp đỡ chúng em trong suốt thời gian thựctập tại công ty

Chúng em cũng xin chân thành cám ơn Ban Giám Hiệu nhà trường, các Thầy

Cô khoa Hóa học và công nghệ thực phẩm đã truyền đạt những kiến thức bổ ích chochúng em là cầu nối của lý thuyết và thực tế Đặc biệt chúng em xin cảm ơn thầyDương Khắc Hồng đã hướng dẫn tận tình cho em trong quá trình hoàn thành báocáo thực tập tại nhà máy

LỜI MỞ ĐẦU

Ngày nay, công nghiệp ngày càng phát triển, nhu cầu về sản phẩm ngày càngphong phú nên nhu cầu về hóa chất ngày càng tăng Do đó, công nghiệp hóa chất làmột ngành công nghiệp không ngừng phát triển, và có ảnh hưởng quan trọng đếnmột vài ngành công nghiệp khác Trên cơ sở đó, quy trình sản xuất luôn được cảitiến và đổi mới để ngày càng hoàn thiện hơn

Các công việc hoạt động với hóa chất nói chung và sản phẩm hóa dầu nóiriêng đều mang tính nguy hiểm và có nguy cơ gây ra sự cố cao với con người, máymóc thiết bị cũng như ô nhiễm môi trường Vấn đề đặt ra là việc bảo quản và phânphối hợp lý các sản phẩm hóa chất

Sau thời gian thực tập tại công ty cổ phần Hóa dầu Vạn An, em xin báo cáo đềtài “hệ thống bồn chứa nguyên liệu”, đóng gói hàng hóa và xuất sản phẩm là cácmặt hàng hóa chất, dung môi độc hại

Trong quá trình thực tập và viết báo cáo không thể tránh khỏi những thiếu sót.Kính mong Công ty và Thầy Cô đóng góp ý kiến để bài làm được hoàn thiện hơn

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ CÔNG TY

CỔ PHẦN HÓA DẦU VẠN AN 1.1.Giới thiệu sơ lược về công ty cổ phần hóa dầu Vạn An

Công ty Cổ Phần Hóa Dầu (CPHD) Vạn An được thành lập và chính thức đi vàohoạt động từ ngày 04/03/2005 Với diện tích mặt bằng rộng 25.224,3 m2, hệ thốngđường ống và kho bồn với công nghệ hiện đại và khép kín có thể đảm bảo tồn chứa tốtcác lọai hàng hóa lỏng và dễ bay hơi Tổng quy mô sức chứa của các bồn là: 45.000

Bên cạnh đó, Công ty còn có hệ thống cầu cảng chuyên dụng do Cục hàng hảiViệt Nam cấp phép đưa vào khai thác và sử dụng có thể tiếp nhận các tàu có trọng tảitrên 10.000 tấn ra vào cảng an toàn, điều này rất thuận lợi cho việc nhập - xuất cácloại hàng hóa trong nước và quốc tế

Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất với Công ty là khó có thể mở rộng thêm khu vựcbồn chứa nếu muốn xây dựng thêm bồn và nâng cao sức chứa cũng như làm phongphú sản phẩm trong công ty

1.2.Cơ cấu tổ chức công ty

GĐ ӻ

W KXұt

7 Kӫ kho TP Cơ ÿӗLӋn T Ban an W Rj n T Ĉӝӝi Eҧo YӋ

Hình 1.1 Cơ cấu tổ chức hành chính

1.3.Đặc điểm và hoạt động kinh doanh của công ty

Công ty CPHD Vạn An là một công ty kinh doanh dịch vụ, đáp ứng đầy đủ cácnhu cầu kinh doanh về cảng biển chuyên dùng, các dịch vụ về kho vận, tồn trữ, đóngrót các mặt hàng dung môi hóa chất trong khu vực Một số lĩnh vực chính:

 Dịch vụ kho vận, cảng, bến cảng, tiếp nhận và phân phối hàng hóa xuất nhậpkhẩu, lưu giữ hàng hóa trong kho ngoại quan

 Thực hiện các dịch vụ đóng rót, bơm hàng ra phuy và xe bồn theo quy cách về

số lượng và chất lượng hợp đồng với các công ty đối tác

 Cho thuê kho, bãi đỗ xe

 Vận tải hàng hóa bằng xe tải liên tỉnh: vận tải chất lỏng (xăng, dầu, nước, ),hóa chất (dung môi, không phải hóa chất có tính độc hại mạnh), ống dẫn xăng, dầu,sản phẩm lọc dầu

Hình 1.2 Các dãy bồn trong kho

Nguyên liệu đầu vào của Công ty là nhiên liệu – dung môi – hóa chất như: xăng,dầu DO, Methyl Ethyl Ketone, Toluene, Acetone, Butyl Acrylate, được cung cấpbởi đối tác như: tập đoàn DEALIM (Hàn Quốc), Công ty xăng dầu quân đội,Petrolimex, PLC, và một số công ty khác trong lĩnh vực kinh doanh xăng dầu, dungmôi – hóa chất

Sản phẩm đầu ra của Công ty là nhiên liệu – dung môi – hóa chất đã được đóngrót đúng quy cách về số lượng và chất lượng, sử dụng cho các đơn vị bán lẻ và côngnghiệp

Trong giai đoạn đầu các sản phẩm của Công ty được cung cấp cho thị trườngkhu vực Đông Nam Bộ Sau khi mở rộng thị trường và thị phần sẽ phân phối cho thịtrường khu vực Nam Bộ và Tây Nam Bộ

Tuy nhiên, một trong những nhược điểm cản trở không nhỏ đến quá trình pháttriển của công ty là vấn đề thiếu hụt nguồn lao động có tay nghề cao và trang thiết bị

kỹ thuật hiện đại Nhất là đối với một công ty hoạt động trong lĩnh vực hóa chất, vớiyêu cầu rất cao về kỹ thuật và công nghệ

Để khắc phục điều này, công ty CPHD Vạn An không ngừng đầu tư cải tiến về

kỹ thuật, máy móc thiết bị hiện đại, cũng như liên tục mở các lớp tập huấn, phát triểntay nghề của đội ngũ nhân viên Công ty luôn trong tư thế chủ động, không ngừngnâng cao tầm vóc của mình Điều nay được khẳng định bằng hiệu quả kinh tế, vớinhững hợp đồng kinh doanh với nước ngoài ngày càng nhiều

1.4.Một số quy định an toàn của công ty

 Người vào làm việc trong kho phải theo lịch phân công cụ thể, nếu là kháchtham quan thì phải có người hướng dẫn đi cùng

 Các vật dụng như điện thoại, thuốc lá, bật lửa và các vật có khả năng gây ramồi lửa buộc phải gởi lại tại phòng bảo vệ khi vào kho

 Vào kho phải trang bị thiết bị bảo hộ cá nhân, bao gồm: quần áo, găng tay vàủng bảo hộ, mũ bảo hộ lao động Với công nhân trực tiếp đứng bơm hay làm việc vớihóa chất thì cần mang mặt nạ phòng độc

 Thiết bị phòng cháy chữa cháy, như bình xịt chữa cháy, vòi phun bọt chữacháy, thùng cát, … phải được bố trí sẵn sàng, đầy đủ tại các trạm bơm và chiết rót.Dọc đường đi trong kho, cứ cách 10m thì đặt một bình chữa cháy

 Hằng năm công ty tổ chức 4 đợt diễn tập phòng cháy chữa cháy cho toàn thểcán bộ công nhân, bao gồm 1 đợt lớn tập chung với lính cứu khỏa khu vực và 3 đợtnhỏ diễn tập nội bộ

CHƯƠNG 2: TÌM HIỂU HỆ THỐNG BỒN CHỨA Giới thiệu bồn chứa

Các thiết bị tồn chứa đóng vai trò quan trọng trong công nghiệp hóa chất nói

chung và trong công nghiệp dầu khí nói riêng Trong công nghiệp hóa dầu, tất cả cáchoạt động sản xuất, buôn bán, tồn trữ đều liên quan đến khâu bồn bể chứa Bồn bểchứa tiếp nhận nguyên liệu trước khi đưa vào sản xuất và tồn trữ sau sản xuất

Bồn, bể chứa có vai trò rất quan trọng, nó có nhiệm vụ : tồn trữ nguyên liệu vàsản phẩm giúp ta nhận biết được số lượng tồn trữ Tại đây các hoạt động kiểm tra sốlượng, chất lượng, phân tích các chỉ tiêu trước khi xuất hàng đều được thực hiện Nóđược hỗ trợ bởi các hệ thống thiết bị phụ trợ : van thở, nền móng, thiết bị chống tĩnhđiện, mái che…

2.1 Phân loại bồn chứa

Có nhiều cách phân loại các thiết bị tồn chứa Dựa vào công dụng, sự vậnhành, hình dạng thiết bị ta phân loại các thiết bị tồn chứa theo các loại sau:

 Phân theo chiều cao xây dựng:

- Bể ngầm : được đặt bên dưới mặt đất, thường dùng trong các cửa hàng bánlẻ

- Bể nổi : được xây dựng trên mặt đất sử dụng ở các kho lớn

- Bể nửa ngầm : Loại bể có ½ chiều cao bể nhô lên mặt đất, hiện nay rất ít sửdụng

- Bể ngoài khơi : được thiết kế nổi trên mặt nước , có thể di chuyển từ nơinày đến nơi khác một cách dễ dàng

 Phân loại theo áp suất làm việc :

- Bể cao áp : Áp suất chịu đựng trong bể > 200mmHg

- Bể áp lực trung bình : áp suất chịu đựng trong bể từ 20-200 mmHg, thườngdùng bể chứa KO, DO

- Bể áp thường : áp suất =20mmHg áp dụng cho bể dầu nhờn, FO, bể máiphao

 Phân loại theo vật liệu xây dựng

Vật liệu chế tạo bể dầu là loại không cháy, cá biệt có thể dùng bê tông cốtthép nhưng chủ yếu là thép.

- Bể kim loại : làm bằng thép, áp dụng cho hầu hết các bể lớn hiện nay

- Bể phi kim : làm bằng vật liệu như gỗ, composite… nhưng chỉ áp dụng chocác bể nhỏ

 Phân loại theo hình dáng bồn chứa

- Bể trụ đứng

Hình 2.1 Bể trụ đứng

- Bể trụ nằm ngang

Hình 2.2 Bể trụ ngang

- Bể hình cầu, hình giọt nước

Hình 2.3 Bể hình cầu

2.1.1 Thi công bồn chứa

Có 2 loại bồn chính là bồn được sử dụng trong trường hợp sức gió mạnh và bồn ápthấp có tính đến sức gió

Bề rộng của vai đỡ được chọn tùy thuộc vào tính ổn định của nền vai đỡ và nềnđược đảm bảo kích thước bề rộng vai đỡ nhỏ nhất nên là 1m cho bồn chứa cao 15m và1,5m cho bồn chứa cao trên 15m

Đối với những khu vực có điều kiện thất thường hay mực nước lên xuống thấtthường thì phải sử dụng các kết cấu đặc biệt riêng

Hình 2.4 Bể trụ đứng chứa các sản phẩm

2.1.2 Các phương pháp thi công nền móng

Các tiêu chuẩn về nền móng được xem xét phù hợp với tất cả sản phẩm thôngthường sẽ chứa trong bồn có trên thị trường và kho chứa nhiệt độ thay đổi Đối với bểchứa LPG thì có những tiêu chuẩn riêng

Hiện tượng lún không đều của bồn mái nổi do hiện tượng bóp méo của bồn điềunày làm hư hỏng cơ cấu bịt kín, loại này có thể xây dựng trên nền đất bình thường hay

yếu Trường hợp dùng cho bồn mái cố định người ta sử dụng phương pháp dự phòng

là dùng một lớp đá nghiền nhỏ hay vòng được gia cố bằng bê tông đặt ở phía dưới kếtcấu bồn

Cần có hệ thống thoát nước để phát hiện rò rỉ để tránh sự tích tụ nước tạo nên áplực có thể phá hủy lớp bao phủ nền móng Vải lọc được sử dụng dưới lớp bao phủ củavai đỡ và đường dốc của vai đỡ nơi mà khả năng xói lỡ những vật liệu mịn có thể xảyra

Xung quanh chu vi bồn có bi tum rộng 150mm dùng làm đệm và chống thấm

Bệ đỡ được gia cố và bề ngoài được phủ bởi miếng bê tông dày ít nhất 50mmchống thấm

Các bước tiến hành cơ bản trước khi thi công nền móng bao gồm:

a Khảo sát vị trí

Nhờ người tư vấn địa chất đáng tin cậy để khảo xác vùng đất( hiểu rõ đất đaiđia phương, có kinh nghiệm về việc đặt nền móng…) Đây là bước quan trọng ảnhhửơng suốt quá trình thi công

b Kiểm tra đất

Người ta dùng phép thử độ thấm hình nón của Dutch (DCTP,s)

Số lần phép thử DCTP,s sẽ được tiến hành trong phạm vi 1m xung quanh nềnmóng bể, đối với bể có đường kính <= 15m chỉ cần tiến hành 1 phép thử ở gần khutrung tâm của nền móng và 1 hoặc 2 lỗ khoang phụ , chiêù sâu của phép thử DCPT’sphụ thuộc vào đường kính bể vì sự tăng đường kính bể tạo ra một ảnh hưởng rất lớnlên lớp đất dưới bể

Số lần tối thiểu của phép thử DCTP’s:

● 3DCTP’s với bể có đường kính 15m

● 5DCTP’s với bể có đường kính 50m

● 9DCTP’s với bể có đường kính 50m

c Vật liệu thi công nền móng

Hỗn hợp bitum – cát cho bể bồn chứa:

Hỗn hợp này có thể được rải bằng tay nhưng phần lớn thi công điều dùng thiết bịchuyên dụng Bề dày hỗn hợp thường 50mm, hỗn hợp cát phải dễ dàng liên kết từnhiều loại cát với kích cỡ khác nhau

d Đê của bồn chứa

Đê được dùng để giữ sản phẩm trong khu vực được chắn và ngăn không cho sảnphẩm tràn ra những khu vực xung quanh Trong khoảng giữa của đê yêu cầu phải cóbức tường bêtông gạch hay đá

2.2 Các phương pháp thi công bồn chứa

● Phương pháp hàn hoàn thiện và ghép dần

● Phương pháp hàn gián đoạn và lắp ghép tổng thể

Trong việc chế tạo thiết bị hóa chất và nồi hơi người ta dùng thép cacbonhoặc thép hợp kim thấp( hàm lượng các nguyên tố không gỉ đến 2,5%) Các loại thépnày phải có độ dẻo cao, dễ uốn, có tính hàn cao

Hàn là một trong những phương pháp chủ yếu được lựa chọn trong thiết kế

bể chứa Trong quá trình thiết kế, người thiết kế cần phải quyết định phương pháphàn, chọn kiểu mối hàn, cách chuẩn bị mép hàn và hoàn chỉnh mối hàn để đảm bảochất lượng của kết cấu Việc lựa chọn phương pháp hàn phụ thuộc vào vật liệu đemhàn, kích thước hình học của chúng( bề dày và đường kính) và trang bị của nhà máychế tạo Ở các nhà máy chế tạo thiết bị hóa chất thường dùng các phương pháp hàn :hàn tay, hàn bán tự động và hàn hồ quang điện dưới lớp thuốc Tùy thuộc vào vị trícủa tấm vật liệu, vào phương pháp hàn để chọn kiểu hàn Người ta thường dùng bakiểu hàn là hàn giáp mối, hàn vuông góc và hàn chồng, đối với thiết bị hóa chất phổbiến nhất là kiểu hàn chồng

2.2.2 Cấu tạo và nguyên tắc hoạt động

Cấu tạo của một thiết bị tồn chứa sử dụng trong công nghiệp dầu khí nói chungthường gồm ba bộ phận chính sau :

- Thân thiết bị

- Đáy, nắp thiết bị

- Các thiết bị phụ trợ

a Thân thiết bị

Thân của các thiết bị tồn chứa thường là hình trụ hoặc hình cầu, chúng đượcchế tạo bằng phương pháp cuốn, dập, vê, hàn nhiều tấm thép lại với nhau Độ dày củatấm thép tùy thuộc vào kích thước của bồn chứa Dung tích của bồn chứa có thể lớnhay nhỏ phụ thuộc vào đối tượng sử dụng Nếu đối tượng sử dụng là các đơn vị kinhdoanh các sản phẩm thương phẩm thì thể tích bồn chứa thường vào khoảng 10-30 m3 Nếu là kho cấp 1, 2, 3 trong các nhà máy lọc dầu thì thể tích bồn chứa thường từ 100-

500 m3 Thân bồn chứa hình trụ thường được sử dụng nhiều hơn thân bồn chứa dạnghình cầu do dễ chế tạo, lắp đặt các thiết bị phụ trợ Tuy nhiên đối với các dạng chấtlỏng hoặc khí ( tồn chứa LPG) đòi hỏi thiết bị tồn chứa chịu áp lực cao và tính thẩm

mỹ người ta lại thường sử dụng bồn hình cầu do ứng suất được phân bố đều trongthành bồn

b Đáy và nắp bồn chứa

Đáy và nắp là 2 chi tiết cùng với thân tạo thành thiết bị, hình dạng đáy và nắp

của thiết bị phụ thuộc vào nhiệm vụ của nó, vào áp suất làm việc và phương pháp chếtạo Đáy và nắp có thể được hàn , đúc liền với thân hoặc được lắp ghép với thân bằngmối ghép bích Trong các thiết bị tồn chứa thường hay dùng các loại đáy , nắp có hình: elip, chỏm cầu, nón (côn ) hoặc phẳng

- Với các thiết bị làm việc ở áp suất thường, nên dùng đáy nắp phẳng( trònhoặc hình chữ nhật ) vì chế tạo đơn giản, rẻ tiền

- Đáy và nắp hình cầu, hình elip được dùng trong thiết bị làm việc với áp suấtlớn

- Đáy nón được dùng với các mục đích sau :

+ Để tháo sản phẩm rời hoặc chất lỏng có hàm lượng pha rắn cao

+ Để phân phối tốt chất khí hoặc lỏng theo tất cả tiết diện thiết bị

+ Để khuyếch tán làm thay đổi từ từ tốc độ chất lỏng hoặc chất khí nhằmmục đích giảm bớt sức cản thủy lực

2.2.3 Các thiết bị phụ trợ

Các thiết bị phụ trợ được sử dụng trong hệ thống tồn chứa nhằm đảm bảocho thao tác xuất nhập tại bồn chứa xăng dầu được thuận tiện và đảm bảo an toàntrong việc chứa xăng dầu trong bể Dưới đây là một số thiết bị phụ trợ thường được

sử dụng trong các bể chứa xăng dầu :

- Cầu thang : để phục vụ cho việc đi lại lên xuống bồn chứa xăng dầu trongquá trình thao tác tại bồn của công nhân giao nhận

- Lỗ ánh sáng : Được đặt trên nắp bể trụ đứng, có tác dụng để thông gió trướckhi lau chùi bồn, sửa chữa và kiểm tra bên trong bể

- Cửa người : Có tác dụng để đi vào trong bồn khi tiến hành lau chùi, sửachữa, bảo dưỡng bên trong bể

- Lỗ đo lường lấy mẫu : Có tác dụng để thả các thiết bị đo , thiết bị lấy mẫutrong trường hợp xác định độ cao mức nhiên liệu và lấy mẫu nhiên liệu Lỗ

đo lường, lấy mẫu nhiên liệu được lắp đặt trên mái bể trụ đứng

- Ống thông hơi : chỉ dùng trên các bể trụ đứng, để chứa dầu nhờn và DO,

FO, ống này có tác dụng điều hòa không gian hơi nhiên liệu của bể với ápsuất khí quyển

- Ống tiếp nhận cấp phát : dùng để đấu nối với đường ống công nghệ tiếpnhận cấp phát nhưng ống này được đặt ngay ở tầng thép thứ nhất của bểthép trụ đứng

- Van hô hấp và van an toàn :

+ Van hô hấp : van hô hấp kiểu cơ khí dùng để điều hòa áp suất dư và chânkhông trong bể chứa

+ Van hô hấp được lắp kết hợp với van ngăn tia lửa có tác dụng điều chỉnhbên trong bể chứa trong giới hạn 2 atm đến 20 atm và ngăn tia lửa tử bên ngoàivào trong bể

+ Van an toàn kiểu thủy lực : có tác dụng điều hòa áp suất dư hoặc chânkhông trong bể chứa khi van hô hấp không làm việc Dưới áp suất dư từ 5,5 – 6atm và chân không từ 3,5 – 4 atm

- Hộp ngăn tia lửa : được lắp trên bể chứa phía dưới van hô hấp loại khôngkết hợp tác dụng ngăn chặn sự phát sinh ngọn lửa hoặc tia lửa bên trong bể

- Van bảo vệ : Có tác dụng hạn chế tổn thất mất mát nhiên liệu trong trườnghợp đường ống bị vỡ hoặc khi van 2 chiều chính của bể chứa bị hỏng hóc.Van bảo vệ được lắp đặt ở đầu cuối ống tiếp nhận cấp phát quay vào phíatrong bể chứa

- Bộ điều khiển của van bảo vệ : được lắp phía trên của ống tiếp nhận – cấpphát có tác dụng để mở van bảo vệ, giữ nó ở tư thế mở và đóng van bảo vệlại

- Van xi phông : có tác dụng định kỳ xả nước lắng lẫn trong bồn chứa

- Thiết bị đo mức nhiên liệu trong bể chứa : với mục đích tiết kiệm thời gian

đo mức nhiên liệu trong bể chứa Đồng thời đảm bảo kiểm tra dễ dàng đượcmức nhiên liệu

- Thiết bị cứu hỏa : phụ thuộc vào thể tích của bể chứa người ta có thể lắp đặttrên bể đến 6 bình bọt cứu hỏa hỗn hợp và các bình bọt cố định, có tác dụng

để đẩy bọt khí cơ học vào bể khi trong bể xảy ra sự cố cháy

- Hệ thống tiếp địa : để tránh hiện tượng sét đánh vào bể Trên bồn chứathường được hàn từ 3 – 6 cột thu lôi

- Hệ thống tưới mát : dùng để làm mát bể khi trời nắng to để giảm hao hụtxăng dầu do bay hơi

- Hệ thống thoát nước

2.3 Các công tác kiểm tra trước khi đưa vào vận hành

2.3.1 Kiểm tra bồn bể chứa

Vấn đề mất mát về số lượng và chất lượng, được gọi chung là hao hụt trở nênđáng quan tâm trong quá trình xuất nhập nguyên liệu và sản phẩm

Có thể quan sát thấy các hiện tượng như bay hơi, rò rỉ, tràn vãi, giảm phẩmcấp, trong hầu hết các công đoạn của quá trình, tại tất cả các phương tiện chứa, thiết

bị tham gia vào quá trình đó

Việc kiểm tra bồn bể thường xuyên giúp làm giảm được sự hao hụt về số lượng,chất lượng, do bay hơi, đồng thời ngăn ngừa được các sự cố gây ra cháy nổ, những rủi

ro về ô nhiễm môi trường do xăng dầu, gây thiệt hại cho cộng đồng

Các công việc sau đây cần phải tiến hành trong công tác kiểm tra bồn bể chứa:

 Kiểm tra thường xuyên tình trạng đáy, thân bể và các thiết bị của bể (van, ốngnhập, xuất, van xã nước, phải ở trạng thái đóng kín, không rò chảy

 Để giảm hao hụt do bay hơi, nếu có thể nên cho ngầm các bể chứa hoặc sơnmàu sáng bạc cho các bể chứa để giảm thiểu sự ảnh hưởng của nhiệt độ môi trường,trong những ngày nắng nóng có thể tiến hành tưới mát để giảm nhiệt độ cho bể

 Cần đảm bảo nguyên tắc giảm thiểu khoảng trống trong bể, người ta thấy rằngvới cùng một bể chứa nếu chứa thường xuyên ở mức 90% sẽ giảm hao hụt đi 35 lần sovới khi chứa ở mức 20% dung tích bể

 Bố trí các bể chứa để hợp lý việc xuất nhập được thực hiện đúng nguyên tắccấp hàng cũ, giữ hàng mới Đặc biệt lưu ý tránh để lẫn nước vào nhiên liệu, vì nước

cũng là yếu tố gây biến tính các sản phẩm dầu mỏ.

 Cần tuân thủ chế độ xúc rửa bể chứa và các phương tiện khi chuyển loại sảnphẩm chứa Trong điều kiện Việt Nam, thời hạn xúc rửa bể chứa đối với bể chứa xăngôtô, nhiên liệu phản lực tối đa là 2 năm; đối với dầu hỏa và dầu diesel tối đa là 4 năm

và nhiên liệu đốt lò tối đa là 5 năm

Thử đường hàn đáy và tôn thành thứ nhất có thể thử bằng rùa vuông góchoặc thử bằng dầu hỏa quét bên ngoài, bên trong bể quét vôi hoặc phấn lên đườnghàn

b Kiểm tra độ kín mối hàn thành bể

Các mối hàn thành bể kiểm tra độ kín bằng cách quét hoặc phun dầu hỏa ởphía trong, phía bên ngoài quét nước vôi hoặc quét phấn Quét 2 lần dầu hỏa cáchnhau 1 phút sau đó theo dõi nếu không có vết dầu loang coi như là được

Mối hàn gối ở đầu thành bể mà bên trong hàn ngắt quãng thì dùng máy hoặcđèn khò phun dầu vào kẽ 2 tấm tôn rồi quan sát bên ngoài

Những chỗ miếng vá tôn chồng lên nhau để thử độ kín phải khoan 1 lỗ nhỏrồi bơm dầu vào trong giữa 2 lớp tôn ấy với áp suất 1 – 2 kg/m2 Bên ngoài đườnghàn quét nước vôi hoặc phấn theo dõi sau 12 giờ nếu không có vết dầu loang là tốt

c Thử độ kín mái bể

Thử bằng phương pháp nén khí trong bể và bôi nước xà phòng lên đường hànmái bể, tôn giáp thành bể Nếu đường hàn không kín bọt xà phòng sẽ nổi lên( áp suấtthử bằng 15% áp suất làm việc bể)

Có thể thử độ kín mái bể bằng cách phun dầu hỏa vào phần tiếp giáp máingoài bể và phía ngoài bể, trên đường hàn ta bôi phấn hoặc quét nước vôi rồi quan sáttheo dõi xem lớp vôi được quét có bị thấm ướt hay không

2.3.3 Thử độ bền của bể

a Thử cường độ của bể

Thử cường độ của bể bằng cách bơm đầy nước vào bể chứa trong bể từ 3 - 7ngày nếu độ lún của bể không đáng kể, bể không bị biến dạng thì có thể kết thúc việcthử, coi như là tốt Còn nếu bể có sự biến dạng lớn thì phải tìm cách khắc phục

b Thử độ bền mái bể

Thử độ bền của bể là thử ở 2 chế độ áp suất, áp suất dừng và áp suất chânkhông bằng cách : bơm nước hoặc nén khí vào trong bể, hoặc rút nước khi đó phải cóvan khống chế áp suất trong bể và áp kế theo dõi

Áp suất khống chế như phần thử kín nhưng thời gian giữa 2 áp suất là 2 – 3giờ

2.3.4 Thử độ lún bể

Nền bồn chứa phải được thiết kế như một chân đỡ dẻo dai với độ bền thích hợp đểđảm bảo rằng nền có thể chịu được sự phân bố một cách hợp lý khi áp lực không cânbằng trên nền Sự biến dạng của nền dưới một mức độ nhất định tạo ra một nền móng

có độ bền thích hợp Cần phải loại trừ sự lún quá lớn và lún không đồng đều Mốiquan hệ giữa độ cứng của vỏ bồn với đáy bồn và nền đất cần phải quan tâm

a Phân loại các dạng lún bể

* Lún đều : Nền bể sau khi xây dựng vào chứa dầu do xử lý bể nền không tốt

bể bị lún không nghiêng lệch nhưng độ lún ấy giá trị số quy định

* Lún lệch : Sau khi đưa vào chứa dầu bể bị lún cục bộ từng phần làm cho bểnghiêng đi một góc theo phương thẳng đứng đối với bể trụ đứng Với bể trụ nằmngang do một bộ đỡ bị lún làm cho bể bị nghiêng.

b Nguyên nhân

Hiện tượng lún đều chủ yếu là do nền đất không đủ độ chịu lực, mà việc gia cốmóng bể không đảm bảo nên thường xảy ra lún hoặc do thay đổi các yếu tố thủy vănnhư mực nước ngầm đột nhiên lên cao một thời gian dài cũng làm cho bể bị lún

Hiện tượng lún lệch là do xử lý nền móng không đều chỗ đầm kĩ, chỗ đầmkhông kĩ hoặc móng bể thi công một phần ở đất nền một phần trên lòng đất mượn phảiđầm nén Trong quá trình chứa dầu sẽ gây nên lún lệch Cũng có thể móng bể xây trênnền đất đắp nhưng độ chịu lực khác nhau cũng gây ra lún lệch bể

c Kiểm tra độ lún theo chu vi bể

Việc kiểm tra độ lún đáy bể có thể thực hiện bằng các phương pháp sau :

- Phương pháp đo thủy chuẩn xung quanh chu vi của bể

- Đo độ nghiêng lệch của bể bằng phương pháp dây dọi Bộ đo thủy chuẩn cóống cao su vòng chu vi bể

 Những quy định và cách đo :

- Tùy theo chu vi bể mà chia các điểm đo xung quanh bể nhiều hay ít số điểm

đo nhưng không được nhỏ hơn 8 điểm và khoảng cách giữa các điểm khôngnhỏ hơn 6m

- Với bể 2000 – 3000 m3 sau 4 năm sử dụng chênh lệch hai điểm đo cạnhnhau không quá 40mm, hai điểm đối diện nằm trên đường kính không quá180mm Nếu bể sử dụng quá 4 năm chênh lệch cho phép lần lượt là 60mm

và 150mm

- Những bể bé 400 – 500 m3 chênh lệch độ cao bằng 50% giá trị của bể lớn

d Kiểm tra độ lún trong nền bể

Có thể đổ nước vào đáy bể cho phủ khắp được nơi cao nhất sau đó đo chiềucao nước ở những chỗ lõm

Hoặc có thể đo khô đáy bể bằng phương pháp thủy chuẩn số điểm

- Số đo phải lớn hơn 8 điểm trên bề mặt.

- Chiều cao vết lồi lõm trên đáy bể không được lồi quá 150mm, diện tích vếtlõm không quá 2m2

là công việc khá phức tạp và tốn nhiều công sức

Nếu do lún cục bộ thì ta có thể chỉ cần kích phần lún quá nhiều tiến hành đóngcọc, làm lại nền móng, gia cố cọc cát phục hồi lại phần móng bể đó là được

2.3.5 Bảo quản bể chứa

a Sơn bể

Tùy thuộc vào vị trí đặt bể chứa dầu mà người ta sơn các loại sơn khác nhau,

có thể sơn cả trong bể và ngoài bể để chống ăn mòn thành bể Bể đặt ngoài trời ngoàiviệc sơn chống ăn mòn còn phải sơn thêm lớp sơn chống trắng để phản xạ ánh sángmặt trời nhằm giảm thiểu tổn thất hao hụt về chất lượng và số lượng xăng dầu chứatrong bể

Việc sơn phía trong bể lớp sơn chống ăn mòn thường phải tiến hành sơn bểkhi mới bắt đầu đưa bể vào sử dụng Đối với bên ngoài bể thường sơn một lớp chống

gỉ, để khô lớp sơn này sau đó mới sơn các lớp sơn và nhũ khác

b Định kì bảo dưỡng bể

- Khi đưa bể mới vào sử dụng, do bể mới thi công nên có thể bị bùn đất bámvào, các rỉ sắt, các mẩu que hàn do vậy cần phải xúc rửa bình thật sạchtrước khi đưa vào sử dụng

- Khi thay đổi chủng loại dầu chứa trong bể

- Khi bể bị hư hỏng phải xúc rửa bể chứa trước và sau khi sửa chữa

 Thời gian cần thiết phải xúc rửa bể chứa xăng dầu Tùy theo từng loại xăngdầu chứa trong bể, tính chất của kho ta định ra thời gian cần thiết cần phải xúcrửa bể chứa :

- Ít nhất 1 năm 2 lần đối với bể chứa nhiên liệu dùng cho động cơ phản lực ,xăng máy bay, dầu mỡ dùng cho ngành hàng không

- Ít nhất mỗi năm 1 lần đối với các bể chứa nhiên liệu đã pha phụ gia, các bểchứa phụ gia, các loại xăng ô tô và dầu mỡ dùng cho ô tô

- Ít nhất 2 năm 1 lần đối với các bể chứa dầu nhờn, dầu FO, dầu DO

 Trình tự xúc rửa được tiến hành như sau:

Phải rút hết xăng dầu ra khỏi bể bằng các máy bơm, khi dầu còn nhiều thì cóthể rút xăng dầu ra khỏi bể bằng các đường ống xuất nhập

Đối với dầu sáng có thể bơm nước vào bể cho dầu nổi lên để vét dầu cho kiệt Tiến hành khử hơi xăng dầu trong bể bằng cách bơm nước vào trong bể ngâm

từ 2 – 4 ngày sau đó rút nước trong bể đi, mở tất cả các lỗ chui người, lỗ ánh sáng, lỗ

đo mẫu để tiến hành thông gió tự nhiên từ 2 – 3 ngày hoặc tiến hành thông gió nhântạo bằng quạt để nồng độ hơi xăng dầu giảm xuống dưới mức cho phép để đảm bảo antoàn cho người công nhân khi làm việc trong bể

Sau khi vét hết bùn đất, cặn bẩn trong bể có thể dùng lăng cứu hỏa phun nướclên thành và đáy bể để rửa sạch cặn bẩn, rỉ sắt, bùn nhựa bám vào bề mặt kim loại củabể

Bể được coi là sạch khi đáy bể, thành bể không còn bùn đất, rỉ sắt, nhựa cặn, axitcủa xăng dầu Nồng độ hơi xăng dầu phải dưới giới hạn cháy nổ cho phép nếu bể xúcrửa để sửa chữa

Việc xúc rửa các bể ngầm hình trụ nằm chôn dưới đất người ta cũng phải véthết dầu trong bể bằng bơm lắc tay Sau đó bơm nước vào bể và ngâm trong vòng 2 – 3ngày rồi tiến hành bơm nước ra ngoài Sau khi bơm hết nước để thông gió tự nhiêm từ

1 – 2 ngày rồi cho người mang trang bị phòng độc và bảo hộ lao động xuống vét hếtnhững bùn đất trong bể

2.4 Sự thất thoát thành phần nhẹ và biện pháp hạn chế