vai trò của gia đình người dân nông thôn ven biển trong việc định hướng nghề nghiệp cho con cái tại xã hải hoà huyện tĩnh gia, tỉnh thanh hoá

Đây chính là lý do em chọn đề tài: “ Vai trò của gia đình người dân nông thôn ven biển trong việc định hướng nghề nghiệp cho con cái tại xã Hải Hoà huyện Tĩnh Gia, Tỉnh Thanh Hoá” Đề tài

PHẦN I: MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Như chúng ta đã biết vấn đề gia đình đang được hầu hết các quốc giaquan tâm Bởi vai trò và chức năng to lớn của nó đối với sự phát triền của xãhội Đặc biệt chức năng sáng tạo ra con người, giáo dục nhân cách cung cấpnguồn lực cho xã hội được coi là chức năng cơ bản Đảng và nhà nước ta ngay

từ rất sớm đã quan tâm đến gia đình coi đó là một lĩnh vực quan trọng trong quátrình phát triển

Xã Hải Hoà có bước chuyển mình mạnh mẽ, đạt được nhiều thành tựuquan trọng trên các lĩnh vực: Kinh tế, chính trị, văn hoá xã hội Đặc biệt với lợithế kinh tế biển, trong những năm qua việc đánh bắt hải sản, buôn bán rất pháttriển, đời sống của người dân khá lên rất nhiều Những thay đổi về kinh tế xãhội đã tác động không nhỏ đến nhận thức của người dân trong việc định hướngnghề nghiệp cho con cái và được người dân coi trọng trình độ học vấn Họ chorằng một trong những nguyên nhân dẫn đến đói nghèo đó là trình độ học vấnthấp Các bậc cha mẹ đều mong con cái mình đến trường, học hành đầy đủ để cóthể đỗ đạt, làm một nghề ổn định, có thu nhập cao, nghề nghiệp trong ngành cán

bộ công nhân viên chức được các bậc cha mẹ hết sức coi trọng

Nghề nghiệp có ý nghĩa quyết định đối với cuộc đời của mỗi con người

và sự phát triển đi lên của một quốc gia Nhất là trong tình hình kinh tế, xã hộicủa xã Hải Hoà hiện nay, để có thể khai thác được mọi tiềm năng, phát triểnkinh tế bền vững thì cần một lực lượng lao động có trình độ chuyên môn cao,hoàn thành được mọi nhiệm vụ Vì vậy việc định hướng nghề nghiệp cho concái của người dân có một tầm quan trọng đặc biệt Khi các em định hướng nghềnghệp sớm, sẽ giúp các em xác định những mục tiêu cụ thể, phấn đấu ngaytrong quá trình học tập Cha mẹ là người có ảnh hưởng quan trọng nhất đến sự lựa chọn nghề nghiệp.Vì môi trường gia đình là môi trường xã hội hoá đầu tiêncủa con người vì vậy định hướng của cha mẹ tác động trực tiếp vào suy nghĩ

cũng như xu hướng lựa chọn nghề nghiệp của con cái Vấn đề là cha mẹ phải cónhận thức đúng đắn về nghề nghiệp trong xã hội, phải định hướng như thế nào

để con cái chọn được nghề phù hợp với khả năng Đó không phải là vấn đề đơngiản, cha mẹ có định hướng đúng đắn giúp con lựa chọn nghề nghiệp phát huymọi tố chất, năng lực, tạo điều kiện cho các em vững bước vào cuộc sống

Vì vậy nghiên cứu về vai trò của gia đình người dân ven biển đây là mộtviệc làm có tính cấp bách, nhất là vùng đó là nông thôn, nơi cuộc sống củangười dân còn gặp nhiều khó khăn, sự nghiệp giáo dục chưa được quan tâmnhiều Nghiên cứu này cho phép ta nhìn nhận một cách toàn diện và khách quan,nhằm thực hiện tốt vai trò của gia đình trong giáo dục con cái Việc nghiên cứunày không những có ý nghĩa về mặt lý luận mà còn có giá trị thực tiễn trongviệc giáo dục con cái của người dân Đó là việc làm cần thiết đồng thời phảiluôn quan tâm nhiều hơn nữa

Định hướng nghề nghiệp của cha mẹ có vai trò quan trọng đặc biệt với sự

lựa chọn nghề nghiệp của con cái Đây chính là lý do em chọn đề tài: “ Vai trò của gia đình người dân nông thôn ven biển trong việc định hướng nghề nghiệp cho con cái tại xã Hải Hoà huyện Tĩnh Gia, Tỉnh Thanh Hoá” Đề tài

nghiên cứu chỉ giới hạn về những vấn đề thực trạng ngành nghề của con cái vàgia đình với vai trò định hướng nghề nghiệp cho con cái, đó là sự nhận thức củagia đình về ngành nghề và vai trò của gia đình người dân trong việc định hướngnghề nghiệp cho con ở vùng ven biển Những nhân tố cơ bản tác động đến việcđịnh hướng ngành nghề của cha mẹ đối với con cái

Nghiên cứu được tiến hành tại xã Hải Hoà, huyện Tĩnh Gia, tỉnh ThanhHóa với mong muốn góp phần khơi dậy ý thức của các bậc cha mẹ về tráchnhiệm của họ trong việc định hướng nghề nghiệp cho con cái, đồng thời đưa ranhững gợi ý để định hướng nghề nghiệp cho thanh niên một cách hợp lý, phùhợp với xu thế phát triển hiện nay của xã hội Định hướng nghề nghiệp của cha

mẹ cho con cái là yếu tố đặc biệt quan trọng không chỉ riêng đối với con cái mà

còn góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội của xã Hải Hoà nói riêng và đốivới cả nước nói chung.

2 Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn

2.1 Ý nghĩa khoa học

Ngiên cứu này không nhằm xây dựng hay phát triển lý thuyết khoa họcmới mà chỉ góp phần bổ sung thêm cho những nghiên cứu xã hội học về giađình, nghề nghiệp nhất là mảng đề tài định hướng nghề nghiệp - vấn đề quantâm của toàn xã hội

Bằng phương pháp nghiên cứu xã hội học, đề tài nghiên cứu đã góp phầnnâng cao vốn nhận thức về lý luận xã hội, về chức năng và vai trò của lý thuyết

xã hội học cho bản thân người nghiên cứu và những người quan tâm đến xã hộihọc Đồng thời đề tài còn vận dụng một số lý thuyết, phạm trù cơ bản của xã hộihọc như lý thuyết hành động xã hội, lý thuyết tương tác xã hội vào nghiêncứu làm sáng tỏ một số khía cạnh về chức năng giáo dục của gia đình, cụ thể làvận dụng lý thuyết xã hội học thực nghiệm để nghiên cứu các đặc chưng của cha

mẹ tác động đến việc định hướng nghề nghiệp cho con cái trong giai đoạn hiệnnay

hợp nhằm nâng cao nhận thức của cha mẹ thực hiện tốt vai trò của mình trongviệc định hướng nghề nghiệp cho con.

3 Mục tiêu nghiên cứu

Tìm hiểu thực trạng sự quan tâm của cha mẹ với việc định hướng nghềnghiệp cho con cái

Những nhân tố cơ bản tác động đến định hướng nghề nghiệp cho con cáiĐưa ra những khuyến nghị và giải pháp với địa phương nhằm nâng caonhận thức cũng như định hướng nghề nghiệp của gia đình người dân ven biển

có chất lượng hơn

4 Đối tượng, khách thể, phạm vi nghiên cứu và mẫu khảo sát

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Vai trò của gia đình người dân nông thôn ven biển trong việc định hướng nghềnghiệp cho con cái

* Cơ cấu giới;

Nam : 224 người:49,8%

Nữ:226người:50,2%

* Cơ cấu nghề nghiệp

Nông nghiệp; 184 người; 40,7%

Ngư nghiệp: 114 người; 25,3%

5.1.1 Cách tiếp cận theo quan điểm lịch sử

Phương pháp tiếp cận này chủ yếu nghiên cứu định hướng nghề nghiệpcủa cha mẹ đối với con cái trong các điều kiện lịch sử cụ thể cả về thời gian lẫnkhông gian gắn liền với nền văn hoá và đều kiện kinh tế xã hội

Nghiên cứu định hướng nghề nghiệp này được đặt trong thực tại xã hộinông thôn ven biển trong quá trình đô thị hoá Đồng thời xem xét đến ảnhhưởng của nền văn hoá truyền thống, môi trường địa phương và chính sáchgiáo dục hiện nay

5.1.2 Lý thuyết hành động xã hội

Theo quan điểm của M.Weber:

Hành động xã hội là hành động được chủ thể gắn cho một ý nghĩa chủquan nào đó, là hành động có tính đến hành vi của người khác và vì vậy đượcđịnh hướng tới người khác trong đường lối quá trình của nó

M Weber chia hành động ra làm 4 loại

Hành động hợp lý so với một mục đích: là loại hành động được thực hiệnvới sự cân nhắc, tính toán, lựa chọn công cụ, phương tiện, mục đích sao cho cóhiệu quả nhất

Hành động hợp lý so với một giá trị: là hành động được thực hiện vì bảnthân hành động ( Mục đích tự thân) Thực chất là loại hành động này có thểnhằm vào những mục đích phi lý nhưng lại được thực hiện bằng những công

cụ, phương tiện duy lý

Hành động tình cảm; là loại hành động do các trạng thái xúc cảm hoặctình cảm bột phát gây ra mà không có sự cân nhắc, xem xét phân tích mối quan

hệ giữa công cụ, phương tiện nhằm mục đích hành động

Hành động truyền thống; Là loại hành động tuân thủ những thói quennghi lễ, phong tục tập quán đã được truyền lại từ đời này qua đời khác

Từ đề tài nghiên cứu này ta có thể vận dụng vào để nhìn nhận hành độnghướng nghiệp của cha mẹ đối với con cái là loại hành động hợp lý so với mụcđích hay chính là loại hành động mà các bậc cha mẹ được thực hiện với sự cânnhắc, tính toán kỹ càng về mọi yếu tố như kinh tế gia đình, yêu cầu xã hội đểlựa chọn ngành nghề phù hợp với khả năng của con và điều kiện của gia đình,đáp ứng nhu cầu xã hội, cha mẹ có những biện pháp cụ thể để định hướng nghềnghiệp cho con cái

5.1.3 Lý thuyết tương tác xã hội

Tương tác xã hội có thể coi là quá trình hành động và hành động đáp lạicủa một chủ thể này với một chủ thể khác.Trong quá trình hành động này, giữacác chủ thể có thể diễn ra quá trình trao đổi hoặc áp đặt giá trị.

Nhà xã hội học người Mĩ G.Mead theo ông con người là một thực thểsống trong thế giới của các biểu tượng, của các ký hiệu xã hội thực hiện sựđiều chỉnh hành động của các cá nhân qua các biểu tượng và ông coi khả năngcủa con người đặt mình vào vị trí, vai trò của đối tác và nhìn nhận mình nhưmột đối tác hành động là cơ chế quan trọng nhất trong sự tương tác của họ vớimôi trường xã hội nghĩa là hình thành các biểu tượng có thể có đặc điểm chungmang ý nghĩa nhất định, tạo ra một phản ứng giống nhau ở các cá nhân, những

ý nghĩa của biểu tượng, không phụ thuộc vào ý nghĩa trực tiếp của những cáithể hiện chúng.Trong quá trình tương tác các cá nhân không chỉ đơn thuầnphản ánh hành động của người khác mà còn giải thích hành động đó

Vậy có thể nhìn nhận hành động định hường nghể nghiệp của cha mẹ đốivới con cái là một tương tác xã hội, chủ thể là cha mẹ , quá trình tương tác đểđưa ra một nghề nghiệp phù hợp cho con cha mẹ và con cái có thể trao đổi ýkiến một cách dân chủ hoặc cha mẹ có thể áp đặt ý kiến của mình cho con, cóthể con cái không đống ý với sự định hướng và quyêt định của cha mẹ

5.1.4 Lý thuyết giá trị

Gía trị với tư cách là sản phẩm của văn hoá và thuật ngữ giá trị quyđịnh vào mối quan tâm, sự ưa thích, bổn phận, trách nhiệm, ước muốn, lôi cuốnvào nhiều hình thái khác nhau của định hướng lựa chọn

Một định nghĩa về giá trị được chấp nhận rộng rãi trong các ngànhkhoa học xã hội học coi giá trị như những quan niệm về cái đáng mong muốnảnh hưởng đến hành vi lựa chọn Theo nghĩa rộng, bất cứ cái gì là tốt hay xấuđều là giá trị hay giá trị là điều quan tâm đến chủ thể

Như vậy mọi giá trị giường như đều chứa đựng những yếu tố tình cảm

vì chúng thể hiện những gì chúng ta cần bảo vệ Khi nhận thức một cách côngkhai, đầy đủ, các giá trị trở thành tiêu chuẩn cho sự ưa thích, tin cậy của thông

tin mà người đó trả lời, đồng thời đánh giá được mức độ giáo dục đầu tư chohọc hành con cái qua cơ sở vật chất phục vụ cho việc học tập của con, tìm hiểu

Mỗi cá nhân thường có một hệ giá trị ưu tiên và luôn nhấn mạnh cácloại giá trị này hơn các loại giá trị khác và luôn tồn tại những mâu thuẫn giá trị.Khi các giá trị căn bản mâu thuẫn thì người ta thường xếp chúng theo thứ bậccủa mức độ quan trọng và hành động theo những giá trị quan trọng nhất

Cách tiếp cận này cho ta thấy, cha mẹ định hướng nghề nghiệp chocon cũng là hướng con theo những giá trị mà mình đã lựa chọn hay nói cáchkhác, nghề nghiệp mà cha mẹ định hướng cho con theo những ngành nghề màtheo cha mẹ là tốt nhất, là phù hợp nhất với con cái họ, và chính thước đo tốtnhất , phù hợp nhất đó đã tạo nên ý nghĩa tiêu chuẩn của giá trị nghề nghiệp

5 2 Phương pháp nghiên cứu

5.2.1 Phương pháp phỏng vấn bằng bảng hỏi

Dựa trên kết quả nghiên cứu của đoàn thực tập lớp K52 – PN2 xã hộihọc, phỏng vấn 450 hộ gia đình thuộc xã Hải Hoà, huyện Tĩnh Gia, tỉnh ThanhHoá

5.2.2 Phương pháp phỏng vấn sâu

Phỏng vấn 5 trường hợp

Cơ cấu : 3 nam, 2 nữ

5.2.3 Phương pháp phân tích tài liệu

Sử dụng những dữ liệu, những thông tin kinh tế xã hội từ các báo cáo củaUBND, Mặt trận tổ quốc xã Hải Hoà - huyện Tình Gia

5.2.4 Phương pháp quan sát

Điều kiện, môi trường, hoàn cảnh sống của các hộ gia đình và quan sáttrực tiếp con cái họ

6.Giả thuyết nghiên cứu

- Trong điều kiện hiện nay, các bậc cha mẹ đều rất coi trọng trình độ họcvấn và nghề nghiệp

- Phần lớn các bậc cha mẹ mong muốn con cái mình làm trong cán bộcông nhân viên chức

- Hiện nay quá trình đô thị hoá ở nông thôn ven biển dẫn dến cơ cấungành nghề đa dạng Vì vậy việc địng hướng nghề nghiệp của cha mẹ đối vớicon cái cũng chịu tác động của yếu tố này

7 Khung lý thuyết

Điều kiện kinh tế - văn hoá – xã hội

Định hướng nghề nghiệp cho con Nhận thức của cha mẹ về nghề nghiệp

Cán bộ công nhân viên chức

Dịch vụ

du lịch, Đánh bắt hải sản

PHẦN II: NỘI DUNG CHÍNH

Chương I: Cơ sở lý luận và thực tiễn của đề tài

1.1Tổng quan về vấn đề nghiên cứu

Vấn đề gia đình và giáo dục đang trở thành mối quan tâm của toàn xã hội

và mọi quốc gia trên thế giới Định hướng nghề nghiệp cho trẻ em ngay từ khicòn ngồi trên ghế nhà trường là vô cùng quan trọng trong sự phát triển kinh tế

xã hội lâu dài, định hướng nghề nghiệp phù hợp sẽ tạo ra nguồn lao động cótrình độ đáp ứng nhu cầu của xã hội

Ở nước ta có rất nhiều công trình nghiên cứu về giáo dục gia đình, việcđịnh hướng của các bậc cha mẹ cho con cái nhằm tìm ra nhận thức về nghềnghiệp,thực trạng định hướng của cha mẹ như thế nào Từ đó có những chínhsách phù hợp, các công trình được nghiên cứu như

- “Gia đình và vấn đề giáo dục gia đình” của Phạm Bich San, NXB

-nghiệp của cha mẹ đối với con cái như: “Tìm hiểu thực trạng hướng -nghiệp

của con cái trong các gia đình nông thôn hiện ngay” ( Khảo sát tại xã vạn

phúc, huyện Thanh Trì, Hà Nội) Luận văn tốt nghiệp của sv Phạm Thị ThuHiền K44

“ Vai trò của cha mẹ trong việc định hướng nghề nghiệp cho con cái trong thời

kỳ đổi mới” ( khảo xát tại Phường Hoàng Văn Thụ - Thành phố Lạng Sơn Tỉnh

Lạng Sơn năm 2005) Báo cáo thực tập của sv Đặng Thị Ngọc K47 “Định

hướng nghề nghiệp của cha mẹ đối với con cái trong các gia đình vùng ven

khu công nghiệp” ( Khảo sát tại địa bàn xã Ái Quốc - huyện Nam Sách - tỉnh

Hải Dương ) Báo cáo thực tập của sv Vũ Thị Huệ K49 Những luận văn báocáo thực tập này nhằm đánh giá, tìm hiểu thực trạng hướng nghiệp của cha mẹđối với con cái trong những vùng miền khác nhau

Từ những nghiên cứu về giáo dục ở trên em đã tiến hành nghiên cứu đề

tài “ Vai trò của gia đình người dân ven biển trong việc định hướng nghề nghiệp cho con cái” nhằm tìm hiểu về thực trạng hướng nghiệp của các bậc

cha mẹ đối với con cái tại xã Hải Hoà, Tĩnh Gia - Thanh Hoá, thông qua đóthấy được sự giống và khác nhau trong việc định hướng nghề nghiệp cho concái với những vùng này so với những khu vực khác, góp phần nhỏ vào nghiêncứu cho vấn đề này

1.2 Cơ sở lý luận và thực tiễn

1.2.1 Cơ sở lý luận

Nghiên cứu được sử dụng phương pháp chủ nghĩa duy vật biện chứng duyvật lịch sử để xem xét mối quan tâm của các bậc cha mẹ đối với định hướngnghề nghiệp với con cái trong điều kiện kinh tế xã hội có sự thay đổi lớn, cha

mẹ nhận thức như thế nào về nghề nghiệp để định hướng cho con

- Lý thuyết vai trò : Các nhà xã hội học như G.Mead, liton cho rằng conngười trong quá trình tương tác, khi đóng vai trò của mình trong mối tương tácvới vai trò khác Điều đó tạo ra sự thay đổi vai trò hoặc thiết lập vai trò mới

“ Vai trò xã hội” dùng chỉ nghĩa vụ, quyền lợi vốn gắn liền với vị trí xãhội đó

Cha mẹ không chỉ nuôi dưỡng, con cái để con cái phát triển nhân cách màcòn định hướng cho con cái nghề nghiệp cha mẹ có vai trò vô cùng quan trọngtrong việc hướng dẫn con cái lựa chọn nghề nghiệp

- Lý thuyết giới; Giữa nam và nữ có xu hướng đảm nhận những vai tròkhác nhau trong cuộc sống Vai trò giới được hiểu là bao gồm hành vi, suy

nghĩ và tình cảm của nam và nữ được hình thành, biểu lộ tuân theo sự mongđợi của xã hội.

1.2.2 Cơ sở thực tiễn

Xã Hải hoà là vùng ven biển bãi ngang rất năng động và phát triển vềbuôn bán, dịch vụ đu lịch rất thuận lợi, nghề chủ yếu là đánh bắt hải sản, dulịch dịch vụ Bên cạnh sự phát triển đó thì xuất hiện các tệ nạn xã hội lôi kéolớp trẻ, cha mẹ quan tâm hơn nữa về giáo dục, tạo mọi điều kiện để con cái đếntrường, tiếp thu kiến thức để tránh xa vào các tệ nạn xã hội Định hướng nghềnghiệp cho con trong thời gian gần đây được các bậc cha mẹ quan tâm Nhưng

để có định hướng đúng cho con như thế nào? Đó là vấn đề đang được quan tâmhiện nay không chỉ riêng của các bậc cha mẹ, vấn đề này là cơ sở thực tiễn choviệc nghiên cứu

1.3 Những khái niệm công cụ

1.3.1 Khái niện “vai trò”

Là mô hình hành vi được xác lập một cách quan trọng căn cứ vào đòi hỏi của xã hội đối với từng vị thế nhất định để thực hiện quyền và nghĩa vụ tương ứng với vị thế đó

Vai trò của người cha; quyết định hình thành nhân cách và chí hướng của con cái, ảnh hướng nhiều đến con trai

Vai trò của người mẹ dạy con sự khéo léo trong ứng xử, những kinh nghiệm trong cuộc sống, ảnh hưởng nhiều đến con gái

1.3.2 Khái niệm “Gia đình”

Gia đình là một nhóm xã hội gồm hai hay nhiều người gắn bó với nhau bằng quan hệ hôn nhân, quan hệ huyết thống hoặc quan hệ con nuôi, vừa nhằm đáp ứng nhu cầu riêng tư của họ, vừa nhằm thoả mãn nhu cầu của xã hội về tái sản xuất dân cư

1.3.3 Khái niệm “nghề nghiệp”

Là tập hợp những kỹ năng, kỹ xảo, tri thức của cá nhân để thực hiện công việc chuyên môn và làm theo sự phân công lao động của xã hội

1.3.4 Khái niệm “định hướng nghề nghiệp”

Là quá trình lựa chọn , dự định một ngề nào đó cho phù hợp với năng lực,nguyện vọng của bản thân, tạo cho mỗi người có địa vị nhất định trong thang bậc xã hội, có công ăn việc làm ổn định, để phục vụ nhu cầu của bản thân trong cuộc sống lâu dài

CHƯƠNG II

KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU, NHỮNH GIẢI PHÁP VÀ KHUYẾN NGHỊ

2.1Tổng quan địa bàn nghiên cứu

Đặc điểm kinh tế - xã hội

Xã Hải Hoà là một xã bãi ngang ven biển, phía bắc giáp với Ninh Hải,Phía nam giáp với xã Hải Minh, Phía tây giáp với quốc lộ 1A, phía đông giápvới biển Đông

Diện tích tự nhiên là 640,3 ha

Dân số 74.000 khẩu với 1.700 hộ toàn xã có 8 thôn

Trong những năm gần đây xã Hải Hoà đang có sự chuyển dịch về cơ cấusản xuất, góp phần nâng cao giá trị kinh tế nông nghiệp nông thôn Từ một xãthuần nông hiện nay đang có xu hướng phát triển thêm các loại hình ngànhnghề mới, đánh bắt hải sản, kinh doanh dịch vụ du lịch, tiểu thủ côngnghiệp, tốc độ tăng trưởng bình quân hàng năm tăng 15,5% cao hơn mức tăngtrưởng bình quân thời kỳ 2000 – 2005 là 5,5% và đạt 115% kế hoạch đề ra, thunhập bình quân đầu người năm 2005 là 3,5 triệu đồng, năm 2009 là 7,2 triệuđồng và kế hoạch năm 2010 là 8.8 triệu đồng tăng 2,5 lần so với năm 2005

Sản xuất nông nghiệp – chăn nuôi - thuỷ sản

Sản lượng lương thực hàng năm không ổn định, nguyên nhân chủ yếu phụthuộc vào thiên nhiên, năm 2005 là 800 tấn, năm 2006 là 1000 tấn, năm 2007

là 986 tấn, năm 2008 là 531 tấn, năm 2010 là 842 tấn

Đàn gia súc gia cầm tăng nhanh nhất là trong các năm từ 2006 – 2007 tậpchung ở các hộ chăn nuôi theo mô hình trang trại nhỏ Năm 2005 tổng đàn lợnđạt 32.000 con, đàn bò là 1.300 con Nhưng đến năm 2009 đàn lợn chỉ còn23.000 con, bò 946 con chỉ đạt 63% theo kế hoạch đề ra Nguyên nhân giản dodiễn biến dịch bệnh gia súc , gia cầm ngày càng phức tạp, giá cả thức ăn chăn

nuôi trên thị trường tăng mạnh, giá bán của người chăn nuôi thì tăng chậmhoặc không tăng nên người chăn nuôi không đầu tư cho phát triển chăn nuôi.Thực hiện nghị quyết Số; 05.06 của Huyện uỷ về phát triển chăn nuôitheo hướng công nghiệp và chuyển đổi theo cơ cấu mùa vụ Đảng bộ và chínhquyền địa phương tập chung lãnh đạo nhân dân đây mạnh sản xuất cây mầuđặc biệt là cây lạc, cây vừng, đầu tư dưa giống mới vào sản xuất đem lại hiệuquả cao.Giá trị sản lượng thuỷ sản tăng bình quân hàng năm là 400%, chiếmmột tỷ trọng lớn trong cơ cấu kinh tế nguyên nhân tăng là do có nguồn hỗ trợ ,trợ giá dầu nên nhân dân đã tích cực đầu tư vào các phương tiện đánh bắt, khaithác hải sản.

Giao thông thuỷ lợi

- Gíao thông : chỉ đạo xây dựng đường giao thông liên thôn đảm bảo cho nhândân đi lại sinh hoạt thuận lợi Tuyến đường nhựa từ trạm y tế đi thôn TiềnPhong dài 795m tổng đầu tư hết 994 triệu đồng đã được nghiệm thu và đi vào sửdụng, tiếp tục giải phóng và san đường gò cao Đông Hải

- Thuỷ lợi: Thực hiện chương trình 257 của chính phủ trong năm 2010 đã triểnkhai xây dựng kênh mương tiêu kiên cố khu vực thôn Trung Chính đi XuânHoà dài 500m tổng vốn đầu tư là 800 triệu đồng Đồng thời triển khai làm thuỷlợi nạo vét, đào đắp 2.456,96m, trong đó khối lượng mương tiêu là 1.863,96mkhối, khối lượng mương tưới là 593m khối

Trường trung học cơ sở, tổng số 350 học sinh, lên lớp 93%, học sinh tốtnghiệp lớp 9 đạt 95%, tổng số có 25 giáo viên, trong đó có 5 giáo viên đạt chiến

sĩ thi đua và 17 giáo viên giỏi

Trường mầm non tổng số học sinh là 210 cháu, số học sinh lên lớp 1 là 90học sinh, học sinh đạt bé khoẻ, bé ngoan đạt 98% Đội ngũ giáo viên được đàotạo từng bước chuẩn hoá

Tỉ lệ học sinh thi đậu vào các trường Đại học là 22 em, cao đẳng là 21

em, 2 nhà trường giữ vững được danh hiệu chuẩn quốc gia giai đoạn 1, Đặc biệttrường tiểu học đã hoàn thiện chuẩn bị đón trường chuẩn quốc gia giai đoạn 2

Y tế - dân số - KHHGĐ

Công tác xây dựng xã chuẩn về y tế được chú trọng, năm 2011 theo kếtquả kiểm tra của các cấp , cơ bản đủ điều kiện để công nhận xã chuẩn y tế, côngtác khám và điều trị cho người dân luôn được coi trọng và nâng cao chất lượng.Cán bộ y tế xã và các thôn luôn giáo dục toàn dân chăm lo và bảo vệ sức khoẻ,giữ gìn vệ sinh để phòng chống dịch bệnh, tuyên truyền về an toàn thực phẩm,làm tốt công tác dự phòng kịp thời kiểm soát và thống kê dịch bệnh trên địa bàn,công tác dân số gia đình và trẻ em truyển biến khá hơn trước tỷ lệ sinh tự nhiên111cháu( trong đó sinh con thứ 3 là 13 cháu =11,7%) tỷ lệ trẻ em dưới 5 tuốisuy dinh dưỡng giảm 2% năm Tỉ lệ tăng dân số năm 2009 giảm xuống còn 0,9mức giảm sinh hàng năm là 0,8% tuổi thọ của người dân được nâng cao

Công tác chăm sóc đối tượng chính sách, hoạt động nhân đạo từ thiện

Đã phát động sâu rộng đến các tầng lớp nhân dân chăm lo cho các gia đình chính sách, thực hiện đền ơn đáp nghĩa, uống nước nhớ nguồn, làm tốt công tác chính sách xã hội, đảm bảo mức sống của các đối tượng chính sách ngang bằng và so với hộ gia đình trung bình trong xã

Làm tốt công tác xoá đói giảm nghèo, tỷ lệ hộ nghèo giảm mạnh từ 25% năm 2005 xuống còn 15% năm 2010 đã hỗ trợ 300 triệu đồng cho 26 hộ xoá nhàtranh, nhà tạm bợ.

Quốc phòng an ninh - trật tự an toàn xã hội

Công tác quốc phòng an ninh luôn được quan tâm, lực lượng dân quânhàng năm luôn được tập huấn đầy đủ biên chế đảm bảo đúng quy định, công táctuyển gọi thanh niên lên đường nhập ngũ hàng năm đều đảm bảo chỉ tiêu trêngiao An ninh chính trị được gữa vững, trật tự an toàn xã hội có nhiều chuyểnbiến tích cực, ý thức chấp hành luật giao thông trong nhân dân được nâng cao

Công tác thông tin tuyên truyền và hoạt động văn hoá văn nghệ TDTT - VSMT

-Hoạt động văn hoá thông tin, thể dục thể thao chuyển biến tích cực, tổ

chức tuyên truyền cuộc vận động “ Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ

Chí Minh” Tuyên truyền nghị quyết Đại Hội đảng các cấp, phong trào toàn dân

đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá ở khu dân cư, phòng trào xây dựng làngvăn hoá được chú trọng, các làng văn hoá được giữ vững và phát triển tốt

Công tác vệ sinh môi trường còn nhiều yếu kém, còn để tình trạng ônhiễm môi trường xảy ra phổ biến chưa được quan tâm khắc phục, chưa huyđộng được đông đảo nhân dân tham gia bảo vệ môi trường

2.2 Kết quả nghiên cứu

* Thực trạng định hướng nghề nghiệp của cha mẹ cho con cái

Hiện nay đời sống kinh tế phát triển, buôn bán ngày càng được mở rộngnhưng trên thực tế còn có rất nhiều khó khăn, chính sách còn nhiều bất cập, thịtrường cạnh tranh hàng hoá ngày càng gay gắt Đặc điểm của buôn bán là rất vất

vả nên các bậc cha mẹ không muốn con cái vất vả, các gia đình làm ngề kháccũng vậy đều mong con cái có một nghề ổn định, cha mẹ định hướng cho con từrất sớm về nghề nghiệp là thường xuyên có 49,4% có 217 người trả lời, còn5,9% không định hướng được là do chủ yếu là con còn quá nhỏ

Bảng 1: Định hướng nghề nghiệp và nơi làm việc cho con cái (%)

Làm nghề cổ truyền tại làng

18 4,1%

423 95.9%

372 84,4%

133 30,2%

441 100%

Đi làm ăn ở nơi xa

26 5,9%

415 94.1%

441 100%

Khác

27 6,1%

414 93,9%

441 100%

( Nguồn khảo sát xã hội học tháng 08 năm 2011)

Mỗi cá nhân đều mong muốn mình có một cuộc sống đầy đủ cả về vậtchất lẫn tinh thần, luôn có xu hướng muốn được người khác nhìn nhận khả năngcủa mình, được làm việc ở một vị trí cao trong xã hội nghề nghiệp là thước đotri thức của con người, quy định vị trí, vai trò của con người trong xã hội Cónghề nghiệp con người có cơ hội phát triển, hoà nhập với cuộc sống và tiếp cậnnền văn minh thế giới gia đình nào cũng lo lắng và quan tâm đến con cái làmthế nào để giúp con cái có nghề nghiệp ổn định khi bước vào tuổi trưởng thànhlàm sao đảm bảo cuộc sống sau này Bởi họ coi con cái là niềm hạnh phúc của

họ, sự thành đạt của con cái là niềm tự hào của cha mẹ

Thời điểm cha mẹ định hướng nghề nghiệp cho con đã tác động nhất địnhđối với quá trình chuẩn bị cho con có một nghề ổn định nhằm phục vụ cho cuộcsống sau này của con Cha mẹ định hướng sớm hay muộn cho con không chỉxuất phát từ ý muốn chủ quan mà còn xem xét cân nhắc nhiều yếu tố kháchquan khác Để thấy được rõ hơn về thời điểm định hướng nghề nghiệp của cha

mẹ đối với con cái xem xét từ những nguồn thông tin thu được qua việc tiếnhành phỏng vấn sâu; Khi được hỏi các gia đình định hướng về nghề nghiệp cho

con cái từ khi nào? đã nhận được câu trả lời như sau: “Gia đình Bác đã định

hướng cho con cái từ cuối lớp 9 đầu năm lớp 10, bác rất lo lắng mong muốn làm sao con mình có sự lựa chọn phù hợp với khả năng và học lực của bản thân.Thực ra hồi học cấp II đã muốn định hướng rồi chứ, Muốn có nhiều kiến thức phải tích luỹ ngay từ đầu, mà điều này xác định càng sớm, càng tốt, phải xây dựng một nền kiến thức ngay ban đầu có như thế kiến thức mới được củng

cố và nắm chắc được” BácNguyễn Văn L, nam 51 tuổi, đánh bắt hải sản, THPT

“ Từ khi vào cấp III cô muốn định hướng cho em để có hướng phấn đấu,

cố gắng chăm học” Cô Lê Ái H, 49 tuổi, Nông dân, THPT

Qua mẩu phỏng vấn trên cho thấy, cha mẹ đều bắt đầu có sự đinh hướngcho con từ khi học cấp II Họ nhận thấy được khả năng của con để lựa chọn thờiđiểm định hướng nghề nghiệp Đó là sự quan tâm giáo dục của cha mẹ đối vớicon cái họ

Nhưng cũng có những gia đình các bậc cha mẹ chưa có định hướng cụ thể

cho con cái mình “ Con chị giờ vẫn còn nhỏ cũng chưa thể xác định được các

em sẽ theo ngành gì, chi buôn bán đi suốt cũng không quan tâm thường xuyên được, nếu bảo định hướng thì cha mẹ nào chẳng muốn con mình có một nghề tử

tế, nhưng phải xem học lực của con ra sao thì mới định hướng được, mà nó muốn theo nghề buôn bán của mình thì sao, không muốn đi học nữa cũng chịu chẳng ép được nó cả” Chị Vũ Thị Kh, 35 tuổi, buôn bán,THCS

“ Anh cũng muốn định hướng cho cháu lắm nhưng cháu mới đang học lớp 5 thì giờ chỉ bảo nó chăm học cho giỏi được 10 về nhà là vui, chứ định hướng giờ này thì sớm quá, anh cũng muốn con anh phải hơn anh một tí, sau này không biết thế nào” Anh Lê Trọng Đ, 37tuổi, nghề mộc, THCS.

Có thể thấy một số bậc cha mẹ muốn cho con học hành nhưng bản thânlại không định hướng được sẽ cho con học cái gì, làm cái gì, đã làm ảnhhưởng đến việc học và chòn nghề của con cái

Từ những biến đổi của kinh tế xã hội hầu hết các bậc cha mẹ không muốntheo nghề của bản thân họ mà muốn con làm trong khu vực nhà nước có quyềnlực, địa vị đảm bảo về kinh tế Xã hội ngày càng phát triển,cấu cấu ngành nghềngày càng đa dạng và phong phú Hiện trạng đó đòi hỏi các gia đình hiện naycần phải nhận thức đúng đắn về ngành nghề để phục vụ cuộc sống lâu dài chobản thân cũng như của xã hội Hướng nghiệp của cha mẹ đối với con cái là một

bộ phận thuộc chức năng giáo dục của gia đình, hay nói cách khác cha mẹ cầnđảm nhận trách nhiệm hướng nghiệp cho con Hướng nghiệp cho con cái nhằmmục đích giúp con cái ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường đã có sự cannhắc kỹ lưỡng khi lựa chọn cho mình một hướng đi, một nghề nghiệp cụ thể phùhợp với yêu cầu phát triển kinh tế xã hội , đồng thời phù hợp với năng lực cánhân

Kết quả nghiên cứu cho thấy định hướng nghề nghiệp của cha mẹ cho concái là rất khác biệt Qua phỏng vấn 450 đối tượng tỷ lệ muốn cho con vào ngànhCBCNVC chiếm tỷ lệ cao nhất có tới 69,8% cha mẹ định hướng nghề nghiệpcho con làm cán bộ công nhân viên chức trong khi các ngành khác.Khi phỏngvấn sâu được biết, ngành viên chức được các bậc cha mẹ lựa chọn nhiều nhất là

do tính ổn định của nó “ Nếu con có khả năng cô rất muốn con làm cán bộ viên

chức nhà nước ” ( LAH, nữ 49 tuổi, nông dân, THCS)

Qua bảng số liệu cho thấy định hướng nghề nghiệp của cha mẹ phù hợpvới sự phát tiển của xã hội, Hiện nay cán bộ công nhân viên chức được ưu đãi

về mọi mặt Đảng ta đã xác định đây là một lực lượng nòng cốt cho công nghiệphoá hiện đại hoá đất nước Các bậc cha mẹ hướng cho con vào cán bộ công nhânviên chức bởi đây là ngành có biên chế nhà nước, có lương được xã hội coitrọng các nghề như giáo viên, bác sỹ thường được hướng cho con cái.Cha mẹ

cố gắng tạo mọi điều kiện tốt nhất để con có thể yên tâm học tập, mong sao con

thành đạt có nghề nghiệp ổn định, không xa đà vào các tệ nạn xã hội “ Vất vả

mấy con cái được học hành đến nơi, đến chốn có nghề nghiệp ổn định là tốt lắm” ( Nguyễn Trong N, 47 tuổi,THCS, nghề tự do ) Nghề khác được hướng

cho con cái thường là nghề cha mẹ có điều kiện giúp đỡ con về mặt vật chất sẵn

có của gia đình, mối quan hệ,

Làng nghề truyền thống vẫn được coi trọng, không bó buộc về thời gian,lao động trực tiếp cha mẹ có thể hướng dẫn con cùng làm chiếm 4,1% Nghềnày mang tính chất kế thừa truyền thống của gia đình, con cái đi lấy chồngchuyển sang làm nghề khác Nghề tự do vẫn còn nhiều nghề mới cha mẹ chưađịnh hướng được rõ ràng nên chiếm tỷ lệ không nhiều trong việc định hướngnghề nghiệp của cha mẹ cho con, Xu hướng của cha mẹ là chọn những nghề

được xã hội coi trọng “ Cô Lê Ai H ( 49 tuổi Nông dân , THPT ) “ Tôi muốn

cho con làm giáo viên cho đỡ khổ mong sao nó thi được vào trường đấy là mong muốn cả đời tôi, không thì khổ lắm”

Còn Bác Nguyễn Văn L 51 tuổi, đánh bắt hải sản, THPT trả lời: “ Bác

mong sao con bác thi đậu vào trường y vì có người nhà làm trong bệnh viện đỡ khổ hơn nhiều, mỗi lúc là ốm nặng là phải chạy mãi mới nhờ được bác sỹ, Vì mình đi biển hay bị đau đầu, sốt lên hay bỏ việc nên toàn thuê họ làm ” Các

bậc cha mẹ đều kỳ vọng vào con cái có một nghề nghiệp thoát khỏi hoàn cảnhthực tại Đây là một định hướng của cha mẹ đối với con cái muốn con trở thànhcán bộ công nhân viên chức

Có một vấn đề ở đây dễ nhận thấy thông qua bảng số liệu ; Số lượng cácbậc cha mẹ định hướng và mong muốn cho con mình làm nghề tự do miễn là ởtrong làng cũng chiếm tỷ lệ không nhỏ, trong tổng số 450 người được hỏi có tới

69 người lựa chọn cho con làm nghề gì cũng được nhưng phải là ở trong làngchiếm 15,6% điều này có thể thấy nghề tự do như buôn bán, phụ hồ, làm thuê

có xu hướng phát triển, Đặc biệt cha mẹ không muốn con cái xa nhà, muốn concái làm quanh làng, phát triển nghề nghiệp tại làng và hiện đang có kế hoạchphát triên khu đô thị ven biển, dịch vụ đang được khai thác Chính vì thế cha

mẹ mong muốn phát triển tại làng sống một cuộc sống bình yên không có những

con sóng lớn “ Tôi muốn con làm nghề dịch vụ tại làng vì đang có xu hướng

phát triển ngành này, nếu cho nó học an ninh hay giáo viên tôi không có khả

năng, nếu làm dịch vụ thì chỉ học vài tháng quản lý, về mở cửa hàng buôn bán kết hợp với nghề mộc của bố nữa, thực ra tôi không muốn con xa nhà với lại đất gia đình nhiều làm dịch vụ khu nghỉ dưỡng là hợp lý ” Lê Trong Đ, 37ruổi,

THCS

Việc làm đó là hợp lý với sự lựa chọn một số gia đình họ hướng con mìnhvào những ngành có lợi thế mà gia đình có thể tạo điều kiện cho con phát triểntheo xu thế của xã hội Nhưng cũng không thể lạm dụng thái quá bởi có thể sẽtác động đến ý trí, cũng như nghị lực và sự phấn đấu của người học

Cha mẹ nào chẳng muốn cho con học cao sau này có được một nghề, mộtcông việc tốt, xong trên thực tế thì không như mong muốn, Bởi những lý do vềhoàn cảnh, cha mẹ không thể khắc phục được nên đã có sự lựa chọn đó

Tựu trung lại thì ngành nghề cán bộ công nhân viên chức là một ngànhnghề được coi trọng trong xã hội vùng ven biển Giáo dục được xem có vai trò

vô cùng quan trọng Vì học vấn là chìa khóa của sự thành công, của sự thành đạtcủa trí hướng Định hướng nghề nghiệp của cha mẹ là sự hợp lý chính sáchĐảng trong đời sống nhân dân Nhưng làm thế nào để con cái có thể phấn đấuđược, trưởng thành có một nghề ổn định mà không nhất thiết phải làm trongcán bộ công nhân viên chức theo sự phát triển của xã hội Mỗi gia đình có điềukiện hoàn cảnh khác nhau, cha mẹ có trình độ học vấn khác nhau, nghề nghiệpkhác nhau trong sự tác động của kinh tế xã hội thì định hướng nghề nghiệp chocon cái có điểm khác nhau trong những hoàn cảnh của gia đình đó

2.3.Gia đình với vai trò định hướng nghề nghiệp cho con

2.3.1 Nhận thức của gia đình về nghề nghiệp cho con cái

Vấn đề nhận thức phản ánh tri thức của con người, việc nhận thức củacha mẹ vô cùng quan trọng Bởi nhận thức đúng sẽ giúp con cái có lựa chọn tốtnhất nghề nghiệp phù hợp với bản thân hoặc ngược lại làm cho con cái khôngxác định được dẫn đến nhiều vấn đề sảy ra như các tệ nạn xã hội, thất nghiệp,

Quá trình đô thị hoấ đã làm thay đổi đời sống của người dân về kinh tế,chính trị, văn hoá, xã hội cũng thay đổi theo Điều đó đã tác động đến nhận thức

của các bậc cha mẹ và được quan tâm chú trọng nhiều đến học vấn Họ cho rằnghọc vấn là yếu tố quyết định cho cuộc sống con cái của họ sau này Có rất nhiềunghành nghề khác nhau nhưng vấn đề là học vấn, có trình độ mới hoàn thànhđược công việc, học vấn là cơ hội để con người có nghề nghiệp, để phát triểnkhả năng, năng lực, tố chất của mỗi cá nhân.Cha mẹ cho rằng định hướng nghềnghiệp sớn cho con cái mới có sự phấn đấu học tập nhiều hơn.

Việc định hướng nghề nghiệp của cha mẹ cho con cái luôn có sự cân nhắc

và lựa chọn những ngành có cơ hội thăng tiến, có thu nhập cao được cha mẹ gợi

ý, định hướng cho con phấn đấu

Từ những cuộc phỏng vấn cho thấy các bậc cha mẹ rất quan tâm tới địnhhướng nghề nghiệp cho con cái từ rất sớm thông qua trao đổi, trò chuyện trựctiếp về nghề nghiệp của con cái Họ quan tâm đến khả năng của con để hướngtới một nghề nghiệp phù hợp với năng lực của con.Nhận thức của cha mẹ phảnánh sự phát triển của xã hội, phù hợp với nhu cầu của xã hội

Nhưng trên thực tế có một cơ số cha mẹ định hướng cho con vượt quákhả năng của con hoặc định hướng nghề nghiệp không phù hợp với con trongkhi khả năng và nguyện vọng phù hợp với ngành nghề của con

Dưới tác động của quá trình đô thị hoá, đời sống của người dân được cảithiện và nâng cao Mỗi cá nhân đều mong muốn có một nghề ổn định, thu nhậpcao, có cơ hội phát triển đảm bảo cuộc sống lâu dài

Tầm quan trọng của vấn đề lao động đã tác động đến nhận thức của mỗithành viên trong xã hội, trong đó có nhận thức của các bậc cha mẹ ở nông thônven biển Họ mong muốn con cái có công ăn việc làm ổn định,phù hợp với concái họ Tuy nhiên trên thực tế không phải bất cứ ai cũng có khả năng địnhhướng và lựa chọn một ngành nghề thích hợp cho bản thân Vì vậy mà việc địnhhướng của các bậc cha mẹ đối với con cái có ý nghĩa vô cùng qưan trọng Bởicha mẹ là người đầu tiên có trách nhiệm với con cái hướng dẫn, chỉ bảo cho conlựa chọn một nghề nghiệp thích hợp để đảm bảo tương lai cho chúng.Nhưngmỗi một vấn đề đều có nỗi băn khoăn riêng, họ nhận thức về vấn đề đó như thế

nào? hiểu ra làm sao?khi định hướng cho con một nghề phù hợp với con cái họ,thông qua quá trình khảo sát tại địa phương như là một minh chứng cho điều đó.

Hỏi về vấn đề định hướng nghề nghiệp: “ Bác nghĩ bác có vai trò quan trọng như thế nào trong việc định hướng nghề nghiệp cho con cái ạ?”Nguyễn

văn L, nam 51 tuổi, đánh bắt hải sản, THPT, trả lời; “Việc học hành là của con

cái, bố mẹ không thể học hộ cho chúng, mình chỉ giúp nó là hướng cho nó theo một nghề cụ thể mà nó chưa nghĩ ra hoặc nó đang có mong muốn đi theo nghề

đó thì mình định hướng cho nó để cho nó có hướng phấn đấu sau này đỡ vấp.”

Hay trường hợp khác là khi hỏi: Chị nghĩ thế nào về vai trò của cha mẹ định hướng cho con có một nghề phù hợp” Chị Vũ Thị Kh, nữ 35 tuổi, buôn

bán, THCS trả lời: “ Theo tôi nghĩ cha mẹ nên định hướng cho con từ khi con

cái bắt đầu học nhưng phải cần thời gian và tiền bạc nên việc định hướng thì cũng là nói vậy chứ cũng khó khăn lắm, nhưng có khó khăn tới đâu cha mẹ nào cũng cố gắng mong muốn cho chúng sau này có nghề nghiệp ổn định, cũng cần phải xét xem lực học của con tới đâu để định hướng cho chúng nó nữa”

Như ý kiến khác “ Hiện nay gia đình khó khăn vì chủ yếu là làm nông

chúng tôi không được học hết cấp nhưng chúng tôi có kinh nghiệm hơn bọn trẻ, nên việc định hướng cho con là rất quan trọng và cần thiết, khi mà định hướng cho chúng xác định mục đích của chúng và chính mục đích đó do chúng thực hiện, nếu chúng lựa chọn mà phù hợp thì chúng tôi sẽ ủng hộ và tán thành”

( anh Lê Trọng Đ, nam, 37 tuổi, làm mộc THCS)

Đó là những ý kiến khi được hỏi, qua phỏng vấn và trao đổi có thể thấyđược giường như cha mẹ đều có sự quan tâm đến việc định hướng nghề nghiệpcho con cái mình Vì họ nhận thức được tầm quan trọng cũng như vai trò to lớncủa cha mẹ đối với con cái trong việc định hưỡng nghề nghiệp Vấn đề này đãcho ta thấy thực tế người dân vùng ven biển nói chung và xã Hải Hoà nói riêngđều có ý thức tốt về trách nhiệm giáo dục con cái

Nhìn nhận từ góc độ xã hội học, định hướng nghề nghiệp cho con cái làmột bộ phận quan trọng thuộc về chức năng giáo dục của gia đình Chủ thể giáo

dục ở đây là những người cha, người mẹ, khách thể được thừa hưởng nền giáodục ở đây là con cái họ, nội dung giáo dục là sự dẫn dắt gợi ý và tư vấn của cha

mẹ về nghề nghiệp phù hợp với năng lực của con và yêu câu của xã hội Nhậnthức đúng đắn về vai trò trách nhiệm của cha mẹ trong việc định hướng nghềnghiệp cho con đồng nghĩa với ý thức tiến bộ của cha mẹ về chức năng giáo dụccủa gia đình đối với con cái Nhận thức này đóng vai trò là động cơ thúc đẩynhững hành động thiết thực của cha mẹ hướng vào quá trình phát triển chotương lai của con Trong quá trình phỏng vấn có thể thấy được cha mẹ đều thừanhận sự cần thiết của định hướng nghề nghiệp cho con cái nhưng vấn đề quyếtđịnh sự thành công lại nằm ở ý thức, sự lỗ lực cũng như ý trí phấn đấu cùng với

sở thích và khă năng của con cái “ Tuỳ thuộc vào năng lực và sở thích của

chúng nó mình không thể thúc ép, bắt buộc phải làm theo ý mình, nó muốn thi khối A mình khổng thể bắt nó thi khối M, còn liên quan đến vấn đề thi thố nữa chứ” ( Chị Vũ Thị Kh, nữ 35 tuổi, THCS, buôn bán)

Để có một nghề nghiệp ổn định phục vụ cho cuộc sống, tương lai, và biếnmong muốn của cha mẹ thành hiện thực thì bản thân con cái phải ý thức đượctầm quan trọng của việc học và ý nghĩa của nghề nghiệp - việc làm đối với cuộcsống sau này của họ Điều đó đã gợi mở cho ta thấy được sự cần thiết là phảithường xuyên giáo dục cho thế hệ trẻ hình thành ý thức đúng đắn về tầm quantrọng của học vấn, nghề nghiệp - việc làm đối với tương lai của họ

Thực chất nghề nghiệp - việc làm không chỉ là mối quan tâm của mỗi cánhân mà còn là vấn đề thu hút sự quan tâm của mỗi gia đình cũng như toàn xãhội Đồng thời vấn đề này không những có ảnh hưởng sâu sắc đến chất lượngđời sống của mỗi thành viên trong mỗi gia đình mà còn mang tính quyết địnhđến sự phát triển chung của toàn xã hội

2.3.2Những việc làm của cha mẹ trong việc giáo dục nhằm định hướng nghề nghiệp cho con cái.

Như chúng ta được biết, nhận thức chính là nguyên nhân, là động cơ thúcđẩy hành động của mỗi cá nhân Qua quá trình nhận thức của các bậc cha mẹ

trong gia đình vùng ven biển đều có những nhận thức đúng đắn về tầm quantrọng của vấn đề giáo dục và định hướng nghề nghiệp con cái Nhưng nếu nhưquá trình định hướng đó chỉ dừng ở mức độ nhận thức thì chưa đủ mà đòi hỏicác bậc cha mẹ phải có những việc làm cụ thể, nhằm biến nhận thức trở thànhhiện thực Gia đình là môi trường vi mô, là một xã hội thu nhỏ và chính gia đình

là môi trường đầu tiên của xã hội con người, môi trường gia đình được giáo dụcbằng tình cảm qua những phương pháp được cha mẹ áp dụng từ kinh nghiệm họ

đã được trải nghiệm thực của cuộc sống đời thường, từ đó cá nhân được tiếpthu những giá trị xã hội và những chuẩn mực xã hội Đồng thời cá nhân họccách suy nghĩ, hành động và nhận thức đúng đắn sao cho phù hợp với suy nghĩ,với quy luật phát triển của xã hội.Vậy các bậc cha mẹ có sự tương đồng về mặtnhận thức và hành động của họ trong việc định hướng nghề nghiệp cho con cái

họ ra sao?Ta sẽ tìm hiểu những những phương pháp giáo dục thể hiện sự quantâm của họ với con cái, nhằm phục vụ việc định hướng nghề nghiệp của conqua kết quả sau

Bảng 2 Các phương pháp giáo dục con cái của cha mẹ nhằm phục vụ định hướng nghề nghiệp cho con

Các phương pháp giáo dục

Mức độ hiệu quả

Rất hiệu quả Hiệu quả

Không hiệu quả

Không

sử dụng Khác

Bố mẹ làm gương

257 58,5%

176 38%

7 1,6%

7 1,6%

1 0,2%

Khuyên bảo và phân tích

161 36,8%

257 58,7%

14 3,2%

3 0,7%

3 0,7%

Mắng nhiếc

7 1,6%

65 14,8%

220 50,2%

143 32,6%

3 0,7%

Khen

72 16,6%

258 59,4%

358,1%

68 15,7%

1 0,2%

Thưởng vật chất

37 8,5%

179 41,1%

46 10,6%

165 37,8%

9 2,1%

31,7% 49,7% 9,3% 37,8% 0,7%

1,1%

45 10,3%

129 29,5%

255 58,2%

4 0,9%

1,3%

4 5,1%

34 43,6%

39 50%

Các bậc cha mẹ sử dụng các phương pháp để áp dụng giáo dục, dạy dỗcon cái và kết quả thu được cho thấy; Việc lấy chính bố mẹ để làm gương chocon là một phương pháp rất có hiệu quả để con cái nhìn thấy mà học tập, có tới

257 người, chiếm 58,7% , Phương pháp khuyên bảo và phân tích có 161 người,chiếm 36,8% và phương pháp lấy bạn bè làm gương cho con theo học có 139người chiếm 31,7% cũng được các bậc cha mẹ sử dụng rất có hiệu quả, cha mẹmặc dù kiến thức không nhiều, trình độ học vấn không cao nhưng cha mẹ cóvốn sống phong phú, cha mẹ có thể phân tích về lối sống cách ứng sử, giao tiếpgiữa gia đình, bạn bè và cả một xã hội rộng lớn khi con cái tham gia vào xã hộinhiều biến động, ở bất kỳ những hoàn cảnh nào cũng đều tác động đến đời sống

và tư tưởng của con cái họ.Việc cha mẹ sử dụng phương pháp như đánh đòn haymắng nhiếc là rất ít chỉ chiếm 1,1% đến 1,6% cho thấy phương pháp sử dụngnày không hiệu quả trong việc nhận thức của cha mẹ Cho nên họ cần nhữngphương pháp giáo dục có hiệu quả tốt nhất để con cái họ sẽ phát triển cả về tinhthần lẫn vật chất mà cha mẹ đã truyền đạt trong khả năng của họ Song việc giáodục của cha mẹ không giống nhau về kinh nghiệm sống và cách thức giáo dụccủa mỗi gia đình cũng khác nhau

Từ những phương pháp mà các bậc cha mẹ đã lựa chọn để giáo dục concái ở trên thì nội dung giáo dục của cha mẹ cũng được thể hiện ở mức độ thườngxuyên rất rõ như sau:

Bảng 3: Các nội dung giáo dục của cha mẹ đối với con cái

Mức độ thực hiện

Nội dung giáo dục

GD lối sống hiện đại 135

31,5%

220 51,3%

74 17,2%

Định hướng nghề nghiệp 271

49,4%

196 44,6%

26 5,9%

Định hướng hôn nhân 89

20,5%

273 62,9%

72 16,6%

Định hướng giới tính 131

30,3%

194 44,9%

107 24,8%

Dạy kiến thức ở trường 198

45,8%

159 36,8%

75 16,7%

Bảng số liệu trên cho thấy mức độ thường xuyên giáo dục giá trị truyềnthống có 321 người , chiếm 72,8% so với giáo dục hiện đại chí có 135 người,chiếm 31,5% Rõ ràng các bậc cha mẹ đã quan tâm đến vấn đề giáo dục đạo đứccho con cái, trước tiên làm người phải có đạo đức, biết phép tắc gia phong, lốisống lành mạnh giá trị truyền thống luôn được gìn giữ và lưu truyền từ baođời nay, nó đã ăn sâu vào trong tiềm thức của mỗi cá nhân sống ở nông thôn đềuhiểu được điều đó và luôn được coi trọng và lấy đó làm thước đo để đánh giámột con người Sau đó mới đến học vấn định hướng nghề nghiệp cho con cái có

271 người, chiếm 49,4% Đây là việc làm quan trọng của cha mẹ đối với concái có thể coi đây là bước thứ hai để con cái phát triển Trong cuộc sống mỗi cánhân cần phải trang bị cho bản thân một vốn kiến thức sống và học tập là rất cầnthiết Vì hai nội dung giáo dục này phải đi liền với nhau hỗ trợ cho nhau để pháttriển hoàn thiện , hơn bao giờ hết mỗi cá nhân cần phải học tập ở trường cũngnhư ngoài xã hội Cha mẹ là điểm tựa cho con cái và là động lực để con cái pháthuy khả năng, lỗ lực, phấn đấu trong học tập cũng như trong cuộc sống

Việc dạy kiến thức cho con cũng được cha mẹ quan tâm thường xuyên

198 người, chiếm 45,8% Nói về giáo dục kiến thức cha mẹ cũng có những kiếnthức nhất định, có thể thấy được cũng có khá nhiều bậc cha mẹ hướng dẫn dạykiến thức cho con, chứng tỏ cha mẹ thường xuyên trao đổi kiến thức với con vềcác môn học ở trường, nhưng không phải cha mẹ nào cũng quan tâm đến viêc