công tác xóa đói giảm nghèo của hội phụ nữ huyện yên định (tỉnh thanh hóa)

Mục tiêu nghiên cứu Đưa ra những giải pháp nhằm thúc đẩy hoạt động của Hội Phụ nữ Huyện Yên Định trong hoạt động hỗ trợ hội viên phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo.. 3.2.Nhiệm vụ ngh

A - PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Trong lịch sử hàng ngàn năm dựng nước và giữ nước, từ tổ tiên xa xua đến con cháu ngày nay trên mọi lĩnh vực, ở mọi lứa tuổi thì phụ nữ ngày càng khẳng định được vai trò to lớn của mình Ở mỗi giai đoạn phát triển của lịch sử dân tộc, người phụ nữ luôn biết lựa chọn chỗ đứng, lựa chọn con đường đi đúng đắn vì lợi ích và hành phúc của dân tộc, của gia đình và của bản thân Đánh giá vai trò của người phụ nữ, Bác Hồ đã viết: “Dân tộc ta đời đời nhớ ơn các bà mẹ Việt Nam đã sinh ra và cống hiến những người con ưu tú đã và đang chiến đấu anh dũng tuyệt với, bảo vệ non sông gấm vọc để lại” Trong lịch sử cách mạng Việt Nam, người phụ nữ có vai trò rất quan trọng, họ không những làm nên hậu phương vững chắc mà còn là những người chiến sỹ dũng cảm tham gia vào các cuộc đấu tranh cách mạng Hòa bình lặp lại họ lại bắt tay vào công cuộc xây dựng đất nước

Trong công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa ngày nay, nguồn lực lao động là một trong những vấn đề quan trọng và được chú ý quan tâm Trong đó, phụ nữ chiếm tỷ lệ không nhỏ Nước ta có khoảng 80% dân số tập trung chủ yếu ở nông thôn thì phụ nữ chiếm tới 51,34%, trong sản xuất nông nghiệp lao động chiếm 72%.1Trong những năm gần đây, kinh tế nước ta đã có những bước chuyển biến mạnh mẽ Đặc biệt việc Việt Nam gia nhập tổ chức thương mại lớn nhất thế giới WTO đang tạo ra những cơ hội lớn cho kinh tế cũng như

xã hội phát triển Kinh tế phát triển, đời sống nhân dân được nâng cao Tuy nhiên, quá trình hội nhập thế giới cũng đang tạo ra những thách thức không nhỏ đối với nước ta, nhất là vấn đề khoảng cách giàu nghèo Một thực tế xảy ra hiện nay: khoảng cách giàu nghèo ở nước ta ngày càng lớn Đây là mối quan tâm của không chỉ nước ta mà còn của nhiều nước trên thế giới Để giải quyết vấn đề này, Đảng và Nhà nước ta đã xây dựng chương trình Mục tiêu quốc gia

1 http://vietinfo.gso.gov.vn/default.aspx?tabid=621&ItemID=12129 Tổng cục thống kê

Tình hình kinh tế xã hội tháng 12 năm 2011

về xóa đói giảm nghèo, nhằm hỗ trợ cho người nghèo có điều kiện để phát triển kinh tế, tạo sự phát triển đồng đều trên cả nước.

Yên Định là một trong những huyện thuần nông của tỉnh Thanh Hóa Kinh tế của huyện chủ yếu là phát triển nông nghiệp, nên đời sống của người dân trong huyện còn có nhiều khó khăn Trong những năm qua, do tiếp thu tư tưởng của Đảng và chính sách của Nhà nước, các cơ quan ban ngành của huyện rất quan tâm đến vấn đề xóa đói giảm nghèo, cải tạo đời sống cho người dân Huyện Yên Định là một huyện thuần nông, phụ nữ chiếm 52% lao động của cả huyện Với truyền thống cần cù, chịu khó, nỗ lực vươn lên, phụ nữ đã tích cực học tập, ứng dụng tiến bộ khoa học công nghệ vào sản xuất, chăn nuôi Phụ nữ cũng là một lực lượng đông đảo tham gia thực hiện chuyển đổi cơ cấu mùa vụ, cây trồng, vật nuôi mang lại năng suất, chất lượng Trong lĩnh vực sản xuất kinh doanh đã xuất hiện nhiều điển hình phụ nữ làm kinh tế giỏi Phụ nữ huyện đang ngày càng khẳng định được vai trò của mình trong việc phát triển kinh tế gia đình và đẩy mạnh hoạt động xã hội.2 Để có được kết quả như trên là nhờ vào hoạt động rất tích cực của Hội liên hiệp Phụ nữ huyện Yên Định (tỉnh Thanh Hóa) Hội Phụ nữ huyện Yên Định được coi là một đơn vị đi đầu trong hoạt động xóa đói giảm nghèo Hội đã cùng với nhiều tổ chức khác

tổ chức nhiều chương trình, hoạt động nhằm hỗ trợ cho các hội viên của hội để

họ phát triển kinh tế Nhằm đẩy mạnh phong trào “phụ nữ giúp nhau phát triển kinh tế gia đình” Tuy nhiên, hoạt động của hội vẫn còn nhiều khó khăn và hạn chế cần phải khắc phục

Nghiên cứu này nhằm làm rõ hoạt động của Hội LHPN huyện Yên Định trong công tác XĐGN Các hoạt động chính trong công tác xóa đói giảm nghèo

mà Hội LHPN huyện đang tiến hành? Trong quá trình thực hiện, Hội LHPN huyện đã phối hợp cùng với những tổ chức, ban ngành nào? Hoạt động phối hợp có đem lại hiệu quả cao không? Hội LHPN huyện Yên Định đã đạt được những thành tựu và gặp phải khó khăn gì khi thực hiện công tác XĐGN?

2 Hội LHPN huyện Yên Định, Báo cáo của BCH Hội LHPN huyện khóa XXIII trình Đại hội Đại biểu phụ nữ huyện lần thứ XXIV nhiệm kỳ 2011 – 2016, ngày 13/9/2011

Những lý do trên là cơ sở để t lựa chọn đề tài: Công tác xóa đói giảm nghèo của hội phụ nữ huyện Yên Định (tỉnh Thanh Hóa)

2 Tổng quan tình hình nghiên cứu

Xóa đói giảm nghèo là một chính sách lớn được Đảng và Nhà nước ta rất quan tâm Công tác xóa đói giảm nghèo không còn là nhiệm vụ riêng của Nhà nước hay một quốc gai riêng lẻ, mà nó đã trở thành một vấn đề toàn cầu và mọi người đều cần phải chung tay góp sức Đối với Việt Nam, công tác xóa đói giảm nghèo đã và đang đạt được những thành tựu đáng kể Chuẩn nghèo của nước ta liên tục thay đổi và có

xu hướng tăng Tuy nhiên, với mức chuẩn nghèo quy định như hiện nay của nước ta thì vẫn còn thấp hơn rất nhiều so với mức trung bình trung của thế giới

Nếu trước đây, do quan niệm cổ hủ, lạc hậu, nên một thời gian dài, nước ta duy trì tư tưởng việc kiếm tiền là do người đàn ông trong gia đình Do đó, vai trò của người phụ nữ chưa được đánh giá đúng, họ ít được tham gia vào việc phát triển kinh

tế Tuy nhiên, trong những năm gần đây, do hoạt động tích cực của Liên hiệp Phụ nữ

về công tác bình bẳng giới, tuyên truyền về trách nhiệm cũng như vai trò của người phụ nữ mà tỷ lệ phụ nữ tham gia sản xuất kinh tế ngày càng nhiều

Huyện Yên Định tỉnh Thanh Hóa là một trong những địa phương đi đầu trong toàn tỉnh về việc thực hiện công tác xóa đói giảm nghèo Trong những năm qua, Đảng bộ huyện đã phối hợp cùng với các cơ quan đoàn thể thực hiện công tác xóa đói giảm nghèo đạt được những kết quả rất nổi bật

Xóa đói giảm nghèo đã không còn là một vấn đề mới đối với chúng ta

Đã có rất nhiều nghiên cứu xung quanh vấn đề này như:

- “Nghèo đói và xóa đói giảm nghèo ở Việt Nam” TS Lê Xuân Bá – TS Chu Tiến Quang – TS Nguyễn Hữu Tiến – TS Lê Xuân Đình (Nhà xuất bản Nông nghiệp, Hà Nội, 2001)

- “Xóa đói giảm nghèo ở nông thôn Việt Nam” của Nguyễn Hải Hữu.Nghiên cứu về vai trò của hội phụ nữ trong công tác xóa đói giảm nghèo

đã thu hút được sự quan tâm của một số nhà Khoa học như:

- Đề tài nghiên cứu khoa học cấp Bộ về: “Thực trạng nghèo đói và giải pháp xóa đói giảm nghèo ở một số tỉnh ven biển miền Trung” do PGS TS

Khổng Diễn làm chủ nhiệm

- Đề tài nghiên cứu khoa học Bộ về: “Tình trạng nghèo đói trên thế giới

và Việt Nam: hiện trạng, vấn đề và các phương thức giải quyết” do Lương Thị

Thu Trang làm chủ nhiệm

Đây là những nghiên cứu có tầm vĩ mô, khái quát Đối với nghiên cứu của mình, tôi tập trung vào công tác xóa đói giảm nghèo ở huyện Yên Định nói chung, và hướng tới chủ thể thực hiện chính là Hội LHPN huyện Yên Định

3 Mục tiêu nghiên cứu, nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục tiêu nghiên cứu

Đưa ra những giải pháp nhằm thúc đẩy hoạt động của Hội Phụ nữ Huyện Yên Định trong hoạt động hỗ trợ hội viên phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo

3.2.Nhiệm vụ nghiên cứu

- Tìm hiểu và nghiên cứu các văn bản liên quan đến chủ trương, chính sách xóa đói giảm nghèo nói chung và địa phương nói riêng

- Tìm hiểu, đánh giá kết quả công tác xóa đói giảm nghèo của Hội phụ nữ Huyện, chỉ ra những kết quả đạt được và những hạn chế của hoạt động

- Tổng hợp, đánh giá đưa ra những khuyến nghị giải pháp nhằm nâng cao hoạt động của Hội phụ nữ Huyện Yên Định trong công tác xóa đói giảm nghèo

4 Đối tượng, khách thể, phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Hoạt động của Hội Phụ nữ trong việc thực hiện chính sách xóa đói giảm nghèo

4.2 Khách thể nghiên cứu

Hội Phụ nữ huyện Yên Định, tỉnh Thanh Hóa

5 Mẫu nghiên cứu

Hội LHPN huyện Yên Định và một số chi hội

7 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp định lượng và phân tích tài liệu có sẵn

- Phương pháp tiếp cận hệ thống

8 Giả thuyết nghiên cứu

- Hội viên Hội phụ nữ Huyện Yên Định, Tỉnh Thanh Hóa hoạt động tích cực, có vai trò trong công tác xóa đói giảm nghèo, vì vậy chị em phụ nữ có điều kiện để ổn định đời sống, phát triển kinh tế

- Hoạt động của Hội phụ nữ huyện còn chưa đồng đều, chưa có sự liên kết với các tổ chức khác Do đó việc thực hiện các hoạt động: vay vốn, chuyển giao khoa học kỹ thuật và tạo việc làm cho hội viên còn nhiều hạn chế

9 Kết cấu của khóa luận

MỞ ĐẦU

CHƯƠNG 1 – KHÁI LUẬN VỀ XÓA ĐÓI GIẢM NGHÈO VÀ VAI TRÒ CỦA HỘI PHỤ NỮ TRONG CÔNG TÁC XÓA ĐÓI GIẢM NGHÈO

1.1 Khái luận về XĐGN

1.1.1 Khái niệm về nghèo đói

Nghèo đói được coi là một vấn đề kinh tế - xã hội mang tính chất toàn cầu Nghèo đói không chỉ là vấn đề tồn tại ở những nước kém phát triển, mà ngay ở những nước có nền kinh tế phát triển thì nghèo đói vẫn là một vấn đề đang tồn tại và cần được giải quyết Đối với những nước có nền kinh tế kém phát triển, tỷ lệ người nghèo cao thì mục tiêu chung hướng đến sẽ là giảm tỷ lệ người nghèo, nâng cao chất lượng sống cho người dân, đảm bảo cho người dân

có được mức sống cơ bản nhất Đối với những nước có nền kinh tế phát triển, thu nhập bình quân trên đầu người thuộc diện cao thì vẫn không thể tránh khỏi việc trong xã hội tồn tại một bộ phận dân cư bị đánh giá là nghèo.3 Và đặc biệt, đối với những nước có nền kinh tế càng phát triển thì khoảng cách giàu nghèo càng cao Do đó, đối với các nước thuộc nhóm này thì sẽ hướng đến mục tiêu chung là xóa nghèo, rút ngắn khoảng cách giữa người giàu và người nghèo, tạo

sự công bằng trong xã hội đối với mọi người dân Như vậy, nghèo đói là một vấn đề mang tính toàn cầu, có ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển của một quốc gia Tuy nhiên, có rất nhiều quan niệm khác nhau về nghèo đói, ở mỗi khu vực, ở mỗi hoàn cảnh khác nhau thì lại có những quan niệm nghèo đói khác nhau và cũng sẽ có những biện pháp thực hiện xóa đói giảm nghèo khác nhau

Theo tác giả cổ Trung Quốc cho rằng: “ những người vẫn đang lo toan cho bữa ăn đó là người nghèo, cuộc sống đới với người nghèo chỉ là sinh tồn

mà thôi”.4 Theo Robert McNamara, khi còn là giám đốc của Ngân hàng Thế giới, ông đã cho rằng: nghèo đói tuyệt đối là sống ở ranh giới ngoài cùng của

3 Nguyễn Hữu Tiến (2010), Tập bài giảng Chính sách Xóa đói giảm nghèo Nhà xuất bản Đại học Quốc gia,

Hà Nội, trang 7

tồn tại Những người nghèo tuyệt đối là những người phải đấu tranh để sinh tồn trong các thiếu thốn tồi tệ và trong tình trạng bỏ bê và mất phẩm cách vượt qúa sức tưởng tưởng tượng mang dấu ấn của cảnh ngộ may mắn của giới trí thức chúng ta” Theo Word Bank: “Nghèo là đói, thiếu nhà, bệnh không được đến bác sỹ, không được đến trường, không biết đọc, biết viết, không có việc làm, lo sợ cho cuộc sống tương lai, mất con do bệnh hoạn, ít được bảo vệ quyền lợi và tự do”.5 Theo các quan niệm trên, nghèo đói là sự thiếu thốn về cả vật chất và phi vật chất Vật chất bao gồm những điều kiện như nhà ở, lương thực, phương tiện đi lại,… Phi vật chất là những yếu tố liên quan đến đời sống tinh thần của con người: không được đến trường, không được tiếp cận với các dịch vụ chăm sóc sức khỏe, không được tham gia các dịch vụ vui chơi, giải trí.Một chuyên gia của Tổ chức Lao động quốc tế (ILO) ông Abapia Sen – người nhận giải thưởng Noben 1998 thì cho rằng: nghèo đói là sự thiếu cơ hội lựa chọn tham gia vào các quá trình phát triển của cộng đồng.6 Theo quan điểm này, những người nghèo do bị thiếu thốn về cuộc sống nên không thể có điều kiện được tham gia với cộng đồng trong việc phát triển chung Do đó, khoảng cách giữa người giàu và người nghèo càng tăng, khoảng cách vê trình độ dân trí cũng tăng cao.

Theo báo cáo gần đây của Liên hợp quốc, thì nhấn mạnh sự cần thiết đưa phương pháp tiếp cận nghèo đói trên cơ sở quyền lợi của con người, cụ thể: -

Tự do: con người có quyền có một cuộc sống không bị đói khổ và bị đe dọa do bạo lực, chống đối và bị tổn thương.- Bình đẳng: mọi người đều có quyền

hưởng thụ các thành quả của xã hội, có quyền tham gia vào các hoạt động

chung.- Sự khoan dung: mọi người cần phải được tôn trọng, bao gồm cả niềm

tin, văn hóa và ngôn ngữ Theo quan điểm này, nghèo đói được nhìn nhận một cách toàn diện hơn, không chỉ về mặt đời sống vật chất mà cả tinh thần và ngôn ngữ.7

5 http://www.wattpad.com/89948-%C4%91%E1%BB%8Bnh-ngh%C4%A9a-ngh%C3%A8o

6 Tài liệu tập huấn dánh cho cán bộ làm công tác XĐGN cấp tỉnh, huyện, Nhà xuất bản Lao động – xã hội, Hà Nội, 2004, trang 20

7 Tài liệu nhóm nghiên cứu, Xác định chuẩn nghèo của Việt Nam thời kỳ 2006 – 2010, Thuộc ban chỉ đạo

Chương trình quốc gia về XĐGN giai đoạn 2006 – 2010 (Báo cáo giai đoạn 1 – tháng 7/ 2004)

Như vậy, khi nói đến nghèo đói là nói đến sự “thiếu hụt” của con người

Ở mỗi xã hội thì sẽ có một chuẩn riêng để đánh giá mức độ nghèo riêng Khi người dân không đủ những chuẩn chung đó và bị rơi vào tình trạng thiếu hụt một hay nhiều yếu tố theo chuẩn đề ra thì họ sẽ bị coi là rơi vào tình trạng nghèo đói Những chuẩn này được đề ra dựa trên những điều kiện cụ thể về kinh tế, xã hội của từng không gian, thời gian cụ thể và phải được xã hội thừa nhận

Đối với ở Việt Nam: Chuẩn nghèo Việt Nam là một tiêu chuẩn để đo

lường mức độ nghèo của các hộ dân tại Việt Nam Chuẩn này khác với chuẩn nghèo bình quân trên thế giới Theo quyết định của thủ tướng chính phủ Việt Nam 170/2005/QĐ-TTg ký ngày 08 Tháng 07 năm 2005 về việc ban hành chuẩn nghèo áp dụng cho giai đoạn 2006 – 2010:

• Khu vực nông thôn: những hộ có mức thu nhập bình quân từ 200.000 đồng/người/tháng (2.400.000 đồng/người/năm) trở xuống là hộ nghèo

• Khu vực thành thị: những hộ có mức thu nhập bình quân từ 260.000 đồng/người/tháng (dưới 3.120.000 đồng/người/năm) trở xuống là hộ nghèo.8

Chuẩn nghèo mới áp dụng cho giai đoạn 2011 – 2015 theo Chỉ thị số 175/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ, mức chuẩn nghèo và cận nghèo được xác định:

• Khu vực nông thôn: những hộ có thu nhập bình quân từ 400.000 đồng/ người/ tháng trở xuống là hộ nghèo Những hộ có thu nhập bình quân từ 401.000 đồng đến 520.000 đồng/ người/ tháng là hộ cận nghèo

• Khu vực thành thị: những hộ có thu nhập bình quân từ 500.000 đồng/ người/ tháng trở xuống là hộ nghèo Những hộ có thu nhập bình quân từ 501.000 đồng đến 650.000 đồng/ người/ tháng là hộ cận nghèo

Chuẩn nghèo được thay đổi theo từng giai đoạn nhất định Chuẩn nghèo ngày càng tăng thể hiện sự nỗ lực lớn của Đảng, Nhà nước và nhân dân ta trong việc thực hiện công tác xóa đói giảm nghèo

1.1.2 Những đặc trưng cơ bản của nghèo đói.

1.1.2.1 Đặc trưng về nhân khẩu học

Các hộ thuộc diện nghèo thường có số nhân khẩu trong gia đình cao hơn bình quân so với các hộ gia đình bình thường.9 Nguyên nhân của tình trạng này

là do người nghèo thường đẻ nhiều, đẻ dày Đây là vừa là nguyên nhân vừa là

hệ quả của nghèo đói Mức độ hiểu biết của các gia đình nghèo về sinh sản còn nhiều hạn chế, lại thêm những quan niệm lạc hậu nên nhiều gia đình vẫn không nhận thức được hệ quả của việc gia tăng nhân khẩu Theo đó, những hộ gia đình nghèo đông con sẽ kéo theo tỉ lệ người ăn theo cao, làm cho chất lượng cuộc sống bị ảnh hưởng sâu sắc Việc các hộ gia đình có đông con nhưng lại thiếu nguồn lao động là một nghịch lý đang xảy ra ở nước ta

Biểu 1: Cơ cấu phân theo giới tính của Việt Nam

Đơn vị: %

Năm

Giới

Năm 2006

Năm 2007

Năm 2008

Năm 2009

Năm 2010

1.1.2.2 Sự tiếp cận giáo dục đối với người nghèo còn hạn chế

9 Nguyễn Hữu Tiến (2010), Tập bài giảng Chính sách Xóa đói giảm nghèo Nhà xuất bản Đại học Quốc gia,

Hà Nội, trang 22

Đây là một hệ quả của việc đông con trong đối với các gia đình thuộc diện nghèo Vì nghèo đói, nên nhiều gia đình không có khả năng cho con tham gia theo học mà phải ở nhà để tham gia vào sản xuất kinh tế,… Trình độ dân trí thấp, nên người nghèo ít có khả năng tiếp cận với các tiến bộ của khoa học kỹ thuật, do đó sản xuất chính của họ vẫn chủ yếu là nông nghiệp thuần túy Với phương thức sản xuất nông nghiệp truyền thống thì người nghèo khó có thể nâng cao được hiệu quả kinh tế cũng như năng suất lao động Vì vậy, đời sống vẫn không được cải thiện, thu nhập vẫn thấp thì việc trang trải cho các nhu cầu thiết yếu của sinh hoạt hằng ngày đã khó, còn nói gì đến việc đầu tư cho con cái học hành Và cứ như thế, người nghèo sẽ bị rơi vào một cái vòng luẩn quẩn của nghèo đói từ thế hệ này sang thế hệ khác.

Trong nhiều gia đình nông thôn hiện nay vẫn tồn tại tư tưởng “trọng nam khinh nữ” Do đó, người phụ nữ ít được tiếp xúc với các dịch vụ của giáo dục Hơn nữa, nữ giới là đối tượng hay bị bỏ học hơn nam giới Vì vậy, những kiến thức của phụ nữ về các vấn đề xã hội, về trình độ chuyên môn còn rất hạn chế Điều này ảnh hưởng rất lớn đến hoạt động của hội LHPN Bởi hoạt động của hội cần có sự phối hợp và hỗ trợ của nhiều ban ngành, đoàn thể khác nhau Do

đó, đòi hỏi các cán bộ và các hội viên Hội LHPN cần có một trình độ nhất định

để có thể tuyên truyền, giải thích cho các chị em hiểu rõ hơn về các chương trình, hoạt động của Hội Đồng thời, các hội viên cũng cần phải có hiểu biết để

có thể nắm bắt được những chủ trương mà Hội phổ biến

1.1.2.3 Người nghèo dễ bị tổn thương.

Khi bị rơi vào tình trạng nghèo đói, con người sẽ bị thiếu thốn rất nhiều thứ để đảm bảo cho cuộc sống sinh hoạt hằng ngày Và khi đó, người nghèo sẽ

dễ bị ảnh hưởng bởi những yếu tố cả về chủ quan và khách quan tác động vào.Đứng trước những khó khăn, rủi ro như: bệnh tật, thiên tai,… thì người nghèo là đối tượng chịu ảnh hưởng trực tiếp và sâu sắc nhất Đối với các hộ

nghèo thì việc trang trải cho cuộc sống hằng ngày đã là một khó khăn lớn, họ không có dự trữ để phòng chống cho những rủi ro có thể xảy ra Do đó, nếu trong xã hội có biến động như: lạm phát, suy thoái kinh tế,…

Đối với người phụ nữ, theo những quan điểm truyền thống thì họ là “phái yếu” trong xã hội Tuy nhiên, với những hoạt động tích cực, cùng những thành tựu đạt được trong công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước, vai trò của người phụ nữ trong gia đình và trong xã hội ngày càng được nâng cao Giờ đây, phụ

nữ nghèo đã được đứng ra để vay vốn, được tham gia các lớp chuyển giao khoa học kỹ thuật, được tạo cơ hội việc làm,… để người phụ nữ có thể chủ động và độc lập trong việc phát triển kinh tế hộ gia đình

1.1.2.4 Người nghèo không có tiếng nói, không có địa vị trong xã hội

Người nghèo được coi là nhóm yếu thế trong xã hội Do hạn chế về trình

độ dân trí nên người nghèo ít khi được tham gia đóng góp vào các vấn đề của

xã hội Nguyên nhân ở đây là do bản thân người nghèo không có những hiểu biết cơ bản về các vấn đề xã hội nên khi tiếp xúc với mọi người xung quanh, cũng như tiếp xúc với một sự kiện xã hội nào đó thì người nghèo thường tỏ ra rụt rè

Hằng năm, có rất nhiều chương trình nhằm thực hiện mục tiêu xóa đói giảm nghèo Tuy nhiên, những chương trình đó lại đi vào thất bại và người nghèo vẫn tiếp tục nghèo Nguyên nhân dẫn đến những thất bại của các chương trình đó là do người nghèo không biết sử dụng những nguồn vốn được

hỗ trợ, không hiểu được những cách thức triển khai của chương trình,… Tóm lại là những chương trình trên được đưa ra nhưng hoàn toàn không phù hợp với năng lực cũng như điều kiện của người nghèo

Trong thực tế, vai trò của người phụ nữ trong sản xuất gia đình và các hoạt động xã hội còn rất nhiều hạn chế Người phụ nữ chưa thể phát huy hết năng lực cũng như trình độ của mình Đó là chưa kể đến phụ nữ nghèo, đây là một đối tượng yếu thế trong xã hội và rất cần được quan tâm Những tư tưởng lạc hậu, những quan niệm cổ hủ đã làm cho người phụ nữ nghèo trở nên tự ti

với chính bản thân mình, làm cho họ có tâm lý mạc cảm với mọi người xung quanh Vì vậy, cần có cái nhìn đúng đắn hơn về người phụ nữ nói chung và đối với người phụ nữ nghèo nói riêng Đây là một lực lượng tiềm năng cần phải được quan tâm sâu sắc hơn.

1.1.2.5 Người nghèo thường tập trung chủ yếu ở nông thôn, vùng sâu, vùng xa

Biểu 2: Cơ cấu dân số phân theo khu vực của Việt Nam

Đơn vị: %

Năm

Khu vực

Năm 2006

Năm 2007

Năm 2008

Năm 2009

Năm 2010

(Nguồn: Số liệu thống kê của Tổng cục thống kê)

Theo thống kê sơ bộ của Tổng cục thống kê, năm 2010 dân số nước ta có 30,17% dân số tập trung ở thành thị, còn lại 69,83% dân số tập trung ở nông thôn Như vậy, nông thôn là nơi tập trung đông dân số của cả nước Trong khi

đó, phần lớn dân cư tập trung ở nông thôn là nông dân, những người sản xuất nông nghiệp Do chưa có điều kiện để áp dụng những tiến bộ của khoa học kỹ thuật vào sản xuất nên sản xuất nông nghiệp còn chưa đạt hiệu quả cao, sản xuất không ổn định, năng suất thấp

Miền núi, vùng sâu vùng xa là những địa bàn có địa hình khó khăn cho việc phát triển kinh tế, văn hóa,… Phần lớn dân cư tập trung ở vùng núi, vùng xâu vùng xa có nền kinh tế còn kém phát triển, trình độ dân trí thấp

Bên cạnh đó, trong xu hướng đô thị hóa hiện nay thì tỷ lệ nữ ở nông thôn ngày càng tăng Phần lớn những người di dân đến các thành phố, khu công nghiệp để tìm kiếm việc làm là nam giới Đây là thực tế dẫn đến sự chênh lệch

về tỷ lệ nam và tỷ lệ nữ giữa các khu vực như hiện nay

1.1.3 Tổng quan về công tác xóa đói giảm nghèo.

Công tác xóa đói giảm nghèo là quá trình đưa ra chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước vào việc nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân, đặc biệt là các hộ nghèo, xã nghèo trên cả nước Công tác xóa đói giảm nghèo là một chiến lược của chính phủ Việt Nam nhằm giải quyết vấn đề đói nghèo và phát triển kinh tế tại Việt Nam Trong những năm qua, Đảng và Nhà nước đã có nhiều chính sách và biện pháp thích hợp để tiến hành xóa đói giảm nghèo, kết hợp phát huy nội lực với trợ giúp quốc tế Nhà nước đã tập trung đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội và trợ giúp về điều kiện sản xuất, nâng cao kiến thức để người nghèo, hộ nghèo, vùng nghèo tự vươn lên thoát nghèo và cải thiện mức sống một cách bền vững đồng thời đẩy mạnh việc thực hiện chính sách đặc biệt về trợ giúp đầu tư phát triển sản xuất, nhất là đất sản xuất; trợ giúp đất ở, nhà ở, nước sạch, đào tạo nghề và tạo việc làm cho đồng bào nghèo trong các dân tộc thiểu số Nhà nước đã ban hành nhiều chính sách khuyến khích mạnh các doanh nghiệp, trước hết các doanh nghiệp nhỏ và vừa, các hộ giàu đầu tư vốn phát triển sản xuất ở nông thôn, nhất là nông thôn vùng núi

Ở Việt Nam, xóa đói giảm nghèo luôn được Đảng và Nhà nước ta đặc biệt quan tâm XĐGN được xác định là yếu tố cơ bản đảm bảo công bằng xã hội và tăng trưởng kinh tế Một nước phát triển là một nước mà không còn nghèo đói, người dân được bình đẳng tham gia vào các dịch vụ xã hội Và đối với một quốc gia như Việt Nam thì truyền thống lâu đời của nền nông nghiệp lúa nước đã ăn sâu vào tư tưởng của người dân Trong xã hội vẫn tồn tại những

tư tưởng trọng nam khinh nữ, người phụ nữ không được coi trọng trong việc đóng góp vào sản xuất kinh tế Tuy nhiên, từ Đại hội Đảng lần thứ VI, VII,VIII

và IX, Đảng ta đều khẳng định: cùng với quan điểm đổi mới toàn diện, tăng trưởng kinh tế phải đi đôi với XĐGN, thực hiện công bằng xã hội, bình đẳng giới, giảm sự phân biệt giàu nghèo Đảng đã chủ trương tập trung mọi nguồn lực để tham gia công tác XĐGN Và Hội LHPN Việt Nam cũng là một nguồn lực quan trọng trong việc thực hiện mục tiêu quốc gia về XĐGN Tính đến

năm 2006, Hội đã giúp được gần 800.000 hộ nghèo, trong đó có hơn 114.000

hộ nghèo do phụ nữ làm chủ hộ đã thoát được nghèo và ổn định sản xuất, tăng thu nhập

Huyện Yên Định là một trong những huyện của tỉnh Thanh Hóa đạt được nhiều thành tựu nổi bật trong công tác xóa đói giảm nghèo những năm qua Hiện nay, huyện đang thực hiện một số chính sách, chương trình, dự án giảm nghèo như:

- Chính sách, dự án tạo điều kiện cho người nghèo phát triển sản xuất, tăng thu nhập

- Các chính sách tạo cơ hội cho người nghèo được tiếp cận với các dịch

vụ xã hội như: tổ chức các lớp tập huấn cho người nghèo để họ được tiếp thu kiến thức khoa học, kỹ thuật, thực hiện chính sách cho vay vốn ưu đãi tín dụng cho hộ nghèo, vệ sinh nước sạch môi trường, giao thông thủy lợi, xây dựng cơ

sở vật chất hạ tầng

- Các dự án nâng cao năng lực và nhận thức được nhân lên rõ rệt: tiếp tục thực hiện công tác tập huấn nâng cao năng lục cho cán bộ cơ sở thực hiện tốt chương trình giảm nghèo, tuyên truyền phổ biến về đường lối chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước nhằm nâng cao nhận thức cho nhân dân

Biểu 3: Số liệu thống kê tỷ lệ hộ nghèo của huyện Yên Định

Đơn vị: %

Trong những năm qua, công tác xóa đói giảm nghèo của huyện đã có những tác động không nhỏ đến hiệu quả kinh tế - xã hội Trong đó, công tác xóa đói giảm nghèo đã tác động đến sự tăng trưởng và phát triển kinh tế thông qua việc như: nâng cao đối sống, cải thiện dân sinh, đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng Bên cạnh đó, công tác xóa đói giảm nghèo còn giúp ổn định hơn đời sống

xã hội của người dân địa phương, giúp cho nhận thức của người dân được nâng cao, tinh thần phấn khởi hơn, phát triển văn hóa và trật tự an toàn xã hội được đảm bảo

Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu trên thì công tác xóa đói giảm nghèo của huyện Yên Định vẫn còn gặp phải những tồn tại Thứ nhất là những bất cập trong chính sách, chương trình, dự án giảm nghèo như: nguồn cho các

10 UBND huyện Yên Định, Báo cáo tổng kết chương trình mục tiêu giảm nghèo giai đoạn 2006-2010

hộ nghèo vay còn quá ít, không đáp ứng đủ nhu cầu thực tiễn, các dự án cho vay trên địa bàn huyện còn chậm Thứ hai là những tồn tại trong phân cấp quản

lý và bố trí nguồn vốn để thực hiện Thứ ba là việc phối hợp giữa các tổ chức đoàn thể còn chưa nhịp nhàng, đôi khi còn chậm Thứ nữa là sự chồng chéo trong bố trí nguồn nhân lực thực hiện công tác xóa đói giảm nghèo còn chưa hiệu quả, nhận thức của các cấp và người dân còn thiếu khoa học về hoạt động của công tác xóa đói giảm nghèo, việc huy động nguồn lực tại chỗ để thực hiện chính sách còn nhiều hạn chế

Để cho công tác XĐGN thực sự thu được kết quả thì bên cạnh việc huy động các nguồn lực của Nhà nước và nhân dân thì còn cần phải có sự phối hợp thực hiện giữa các cấp, các bộ, ngành, tổ chức đoàn thể xã hội có liên quan Hội LHPN đóng một vai trò quan trọng trong việc phát huy được năng lực của các hội viên để góp phần thực hiện chính sách XĐGN

1.1.4 Vị trí và vai trò của công tác XĐGN

Công tác XĐGN có một vai trò đặc biệt quan trọng trong công cuộc phát triển của đất nước nói chung và của từng địa phương nói riêng

Về mặt kinh tế: Thực hiện tốt công tác XĐGN sẽ làm cho đời sống của

người dân được nâng cao, kinh tế hộ ổn định và đưa nền kinh tế chung của đất nước phát triển Đồng thời, công tác XĐGN cũng có những tác động ngược lại làm kìm hãm sự phát triển của nền kinh tế nếu thực hiện không có hiệu quả

- Thứ nhất: công tác XĐGN hướng đến đối tượng chung là người nghèo Một trong những nguyên nhân để các cá nhân bị rơi vào cảnh nghèo là do không có thu nhập Do đó, công tác XĐGN hướng đến tạo thêm công ăn việc làm cho người nghèo để họ có thêm thu nhập

- Thứ hai: hằng năm, Đảng và Nhà nước ta đang tập trung một nguồn vốn rất lớn cho việc thực hiện công tác XĐGN Công tác XĐGN thực hiện tốt, tỷ lệ

hộ nghèo giảm thì sẽ giúp giảm gánh nặng về tài chính cho nền kinh tế của nước ta Người nghèo sẽ được thoát nghèo và có khả năng tự lập về kinh tế mà không cần đến sự hỗ trợ từ ngân sách nhà nước

- Thứ ba: hiện nay, khoảng cách giàu nghèo đang là một vấn đề đáng được quan tâm Công tác XĐGN sẽ giúp thu hẹp khoảng cách giàu nghèo Theo đó, mọi người dân trong xã hội sẽ được hưởng những dịch vụ xã hội tương đương nhau, góp phần thực hiện bình đẳng trong xã hội.

Về mặt chính trị - xã hội: nghèo đói cũng là một trong những nguyên

nhân dẫn đến những bất ổn về chính trị - xã hội Do đó, việc thực hiện tốt công tác XĐGN sẽ tạo điều kiện để giữ vững được chính trị, ổn định được xã hội

Và khi chính trị được giữ vững, xã hội được ổn định thì nền kinh tế mới có điều kiện để phát triển Tuy nhiên, nếu công tác XĐGN không được thực hiện tốt thì sẽ làm cho người dân mất lòng tin ở Đảng và Nhà nước Đây sẽ là một khe hở nguy hiểm mà các thế lực thù địch bên ngoài luôn muốn hướng đến.Bên cạnh đó, đói nghèo cũng đang là một nguyên nhân làm cho các tệ nạn xã hội có cơ hội để phát triển Do không có việc làm, nên người nghèo dễ rơi vào những tệ nạn xã hội như: cờ bạc, ma túy, mại dâm,… Và khi không có tiền để phục vụ những nhu cầu trên thì lại phát sinh những hiện tượng: bạo hành gia đình, giết người cướp của,… Đây là một mối lo lớn cần phải nhanh chóng được ngăn chặn Do đó, thực hiện tốt công tác XĐGN sẽ giúp hạn chế được những tệ nạn phát sinh trong xã hội

Về mặt văn hóa – giáo dục: một trong những đặc trưng của người nghèo

là sự tiếp cận về giáo dục của người nghèo còn hạn chế Do đó, thực hiện tốt công tác XĐGN sẽ tạo điều kiện cho người nghèo được tiếp cận gần hơn với các dịch vụ giáo dục, cơ hội được tham gia vào các hoạt động văn hóa của xã hội Từ đó sẽ làm cho đời sống tinh thần và trình độ dân trí của người dân được nâng cao Giúp cho người nghèo có cơ hội được tham gia, đóng góp vào

sự phát triển chung của đất nước

1.2 Vai trò của hội LHPN trong công tác XĐGN

1.2.1 Hội phụ nữ

Hệ thống chính trị - xã hội Việt Nam là hệ thống các thiết chế chính trị, chính trị xã hội và các thiết chế xã hội khác gồm Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ

quốc Việt Nam, các đoàn thể quần chúng và các tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội rộng lớn của nhân dân; cơ chế vận hành các thiết chế đó dưới sự quản lý của Đảng Cộng sản Việt Nam Mọi hoạt động của hệ thống chính trị -

xã hội đều hướng đến thực hiện vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh.11

Trong cấu trúc của hệ thống chính trị - xã hội Việt Nam hiện nay có thể phân biệt ba loại thiết chế là:

- Tổ chức chính trị (Đảng cộng sản Việt nam), Nhà nước Cộng hòa XHCN Việt Nam

- Tổ chức chính trị - xã hội: Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể quần chúng như Đoàn thanh niên, Hội LHPN, Công đoàn, Hội nông dân, Hội cựu chiến binh và một số tổ chức chính trị - xã hội nghề nghiệp như Liên hiệp các hội khoa học, kỹ thuật Việt Nam; Liên hiệp các hội hữu nghị Việt Nam; Hội nhà báo Việt Nam…

- Tổ chức xã hội: các hiệp hội kinh tế, các tổ chức xã hội nghề nghiệp và các tổ chức xã hội khác,…

Các tổ chức chính trị - xã hội thống nhất giữa hai mặt chính trị và xã hội Điều này thể hiện qua sự tập hợp đoàn kết các lực lượng quần chúng đông đảo

để thực hiện các nhiệm vụ chính trị của Đảng và Nhà nước Phương thức tổ chức và hoạt động của các tổ chức này tuy khác với tổ chức Đảng và các cơ quan Nhà nước nhưng đều gắn chặt với việc thực hiện các mục tiêu, nhiệm vụ

do Đảng và Nhà nước giao phó Các tổ chức chính trị - xã hội là hình thực động viên, triển khai nguồn lực con người cho các mục tiêu xây dựng và bảo

vệ đất nước Cùng với Đảng, Nhà nước, các tổ chức chính trị - xã hội hợp thành hệ thống chính trị Việt Nam, với tính chất chính trị xã tính xã hội rộng lớn, các tổ chức chính trị - xã hội đóng vai trò là người tổ chức, vận động đông

11 http://www.hcmulaw.edu.vn/hcmulaw/index.php?

option=com_content&view=article&catid=104:ctc20062&id=365:snvhtct-xhovnhn&Itemid=109 Trần Thái

Dương, Suy nghĩ về hệ thống chính trị - xã hội ở Việt Nam hiện nay, Tạp chí KHPL số 2/2006

đảo quần chúng nhân dân thực hiện nhiệm vụ đặt ra đối với cách mạng Việt Nam thông qua những hình thức phù hợp.

Hội phụ nữ (Hội liên hiệp phụ nữ) là một tổ chức chính trị xã hội, tập hợp rộng rãi các tầng lớp phụ nữ Việt Nam Hội là thành viên của Mặt trận tổ quốc

và Liên đoàn các tổ chức phụ nữ ASEAN (Hiệp hội các nước Đông Nam Á).Hội phụ nữ Việt Nam là tổ chức chính trị - xã hội của giới nữ, có chức năng đại diện cho quyền bình đẳng, dân chủ, lợi ích hợp pháp và chính đáng của phụ nữ, tham gia quản lý Nhà nước, tham gia xây dựng Đảng Hội đoàn kết, vận động, tổ chức, hướng dẫn phụ nữ thực hiện chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, góp phần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa

Hội tham gia tích cực trong các hoạt động và hòa bình đoàn kết hữu nghị giữa các dân tộc và tiến bộ xã hội trên toàn thế giới Hoạt động chủ yêu là vì sự bình đẳng tiến bộ và phát triển phụ nữ, chăm lo bảo vệ quyền lợi hợp pháp và chính đảng của phụ nữ Tổ chức của Hội liên hiệp phụ nữ Việt Nam bao gồm Hội phụ nữ ở các cấp hành chính (Tỉnh/ thành phố, huyện, xã, thôn)

Hội thực hiện các nhiệm vụ chính như:

- Tuyên truyền, vận động, giáo dục phụ nữ giữ gìn, phát huy phẩm chất đạo đức, truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam; tổ chức, tạo điều kiện để phụ nữ nâng cao nhận thức, trình độ, năng lực về mọi mặt, tích cực thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, an ninh - quốc phòng, xây dựng gia đình no ấm, bình đẳng, tiến bộ, hạnh phúc

- Tham gia xây dựng, phản biện xã hội và giám sát việc thực hiện luật pháp, chính sách về bình đẳng giới, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của phụ nữ; tham mưu, đề xuất với Đảng, Nhà nước về công tác phụ nữ nhằm tạo điều kiện để phụ nữ thực hiện bình đẳng và phát triển

- Tập hợp các tầng lớp phụ nữ, phát triển hội viên, xây dựng tổ chức Hội vững mạnh; nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ đáp ứng yêu cầu của thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

- Đa dạng các nguồn thu hợp pháp để xây dựng và phát triển quỹ hội bền vững, hỗ trợ cho hoạt động của Hội

- Đoàn kết, hợp tác với phụ nữ các nước, các tổ chức, cá nhân tiến bộ trong khu vực và thế giới vì bình đẳng, phát triển và hòa bình

1.2.2 Vai trò của hội phụ nữ

Tư tưởng coi nam giới là “trụ cột” còn phụ nữ luôn gắn với vai trò nội trợ, chăm sóc gia đình đã gây ra cách nhìn lệch lạc về vai trò của mỗi giới dẫn đến thiếu sự chia sẻ, trách nhiệm giữa nam giới và phụ nữ trong công việc gia đình và tham gia các hoạt động xã hội Tư tưởng này đã ảnh hưởng rất lớn đến

sự đóng góp vào việc phát triển kinh tế, cũng như sự tham gia của phụ nữ vào các công việc của xã hội, làm hạn chế khả năng của người phụ nữ nói chung và của các hội viên của hội phụ nữ nói riêng

Hội LHPN là một trong những chủ thể quan trọng trong việc thực hiện chính sách xóa đói giảm nghèo Hiện nay, Hội LHPN đã phối hợp với nhiều tổ chức khác nhau để hỗ trợ cho các hội viên có điều kiện để phát triển kinh tế Hoạt động hỗ trợ vốn của Hội LHPN được triển khai từ khi thành lập hội (ngày 20/ 10/ 1930) Các chương trình hỗ trợ kinh tế do Hội LHPN Việt Nam phát động đã thu hút được các hội viên tham gia, gia tăng số hội viên ở các cơ sở, nâng cao vị thế của người phụ nữ trong xã hội Trong những năm gần đây, thực hiện chủ trương XĐGN của Đảng, Chính phủ và thực hiện Nghị quyết

TW 7 khóa IX, với chủ trương về cơ sở và tập trung cho cơ sở, nhằm đáp ứng nhu cầu của phụ nữ nghèo, Hội LHPN Việt Nam đã đề ra chỉ tiêu trên 80% số

hộ nghèo do phụ nữ làm chủ hộ được Hội giúp đỡ Các cấp Hội đã đẩy mạnh các phong trào như: “Phụ nữ giúp nhau phát triển kinh tế”, “Giúp phụ nữ nghèo có địa chỉ”, “Phụ nữ làm kinh tế giỏi”, và đã huy động được sự tham

gia đông đảo của các tầng lớp phự nữ vào các hoạt động XĐGN với nhiều hình thức sáng tạo, đa dạng, phù hợp… Năm 2006, số vốn do các cấp Hội quản lý

đã lên tới 10.550 tỷ đồng, trong đó vốn vay từ Ngân hàng NN&PTNT và Ngân hàng CSXH là hơn 9.000 tỷ đồng, chiếm hơn 86% trong tổng số vốn do các cấp Hội quản lý Riêng năm 2006, hưởng ứng đợt thi đua do Thủ tướng Chính phủ phát động, các cấp hội đã đóng góp sửa và xây mới gần 3.000 ngôi nhà, giúp chị em phụ nữ nghèo ăn cư, lạc nghiệp Từ năm 2010 đến nay, Hội LHPN Việt Nam đã tổ chức xây dựng thí điểm các mô hình hỗ trợ phụ nữ học nghề, tạo việc làm tại Hà Nội, Quảng Bình và Thành phố Hồ Chí Minh Hội cũng đã

tổ chức 30 cuộc tư vấn học nghề và lập nghiệp cho hơn 900 lượt phụ nữ tại cộng đồng, tổ chức hội nghị khách hàng và tổ chức dạy nghề theo mô hình “3 trong 1” (dạy nghề, thực hành nghề và hỗ trợ việc làm).12 Để tiếp tục thực hiện hiệu quả công tác XĐGN trong thời gian tới, Hội LHPN Việt Nam tập trung chỉ đạo một số hoạt động: tăng cường các biện pháp giúp phụ nữ nghèo có địa chỉ, nhất là phụ nữ vùng sâu vùng xa Phối hợp với các ban ngành, chính quyền địa phương,… tiến hành rà soát lại danh sách hộ đói nghèo do phụ nữ làm chủ Bên cạnh đó, Hội tiếp tục duy trì phong trào “Phụ nữ giúp nhau phát triển kinh tế”, tăng cường khai thác các nguồn vốn đặc biệt từ Ngân hàng CSXH, phát triển quỹ “Ngày tiết kiệm vì phụ nữ nghèo” Tiếp tục thực hiện tập huấn cho chị em hội viên về các hình thức vay vốn, quản lý vốn, đào tạo nghề, giới thiệu việc làm

Thanh Hoá hiện có tới 53.000 phụ nữ nghèo làm chủ hộ Bằng nhiều cách làm, đặc biệt là mô hình Câu lạc bộ Phụ nữ xoá đói giảm nghèo đã và đang tạo điều kiện cho phụ nữ nghèo trong tỉnh có điều kiện vươn lên thoát nghèo.13 Công tác xóa đói giảm nghèo của tỉnh Thanh Hóa trong những năm qua được phổ biến rộng rãi, thu hút nhiều ban ngành và quần chúng nhân dân tham gia

12 http://hoilhpn.org.vn/NewsDetail.asp?Catid=238&NewsId=17554&lang=VN , Minh Nguyệt (Văn phòng

tổng hợp - Hội LHPN Việt Nam), Hội LHPN Việt Nam đẩy mạnh công tác dạy nghề và tạo việc làm cho lao động nữ Báo Hội LHPN Việt Nam, cập nhật ngày 14/10/2011

13 http://vov.vn/Home/Phu-nu-Thanh-Hoa-voi-cong-tac-xoa-doi-giam-ngheo/200710/70171.vov , Mai Thị

Xường (Chủ tịch Hội LHPN tỉnh Thanh Hóa), Phụ nữ Thanh Hóa với công tác XĐGN, Báo VOV Online ngày

2/10/ 2007

Đặc biệt, với sự tham gia tích cực của Hội LHPN tỉnh Thanh Hóa, trong những năm gần đây, tỷ lệ hội viên phụ nữ nghèo đã giảm xuống đáng kể Xuất hiện nhiều tâm gương phụ nữ làm kinh tế giỏi, vươn lên phát triển kinh tế, tạo việc làm cho nhiều lao động trong tỉnh Để có được thành quả trên là nhờ vào sự chỉ đạo của Đảng bộ tỉnh cùng với đội ngũ cán bộ Hội các cấp trong tỉnh Hội LHPN tỉnh Thanh Hóa rất coi trọng việc XĐGN, tạo điều kiện để các hộ phụ

nữ trong diện đói nghèo có điều kiện vươn lên thoát nghèo Hội LHPN tỉnh Thanh Hóa đã tiến hành thí điểm mô hình “Câu lạc bộ giảm nghèo” ở 8 xã đại diện 8 huyện thuộc 4 vùng kinh tế trong tỉnh Mỗi câu lạc bộ gồm 50 thành viên do phụ nữ làm chủ Tính đến từ tháng 9 năm 2010 đến nay, Hội LHPN tỉnh đã thành lập các đoàn công tác, phối hợp với Hội LHPN huyện, xã tiến hành khảo sát tại 218 xã của 21 huyện khó khăn, lựa chọn được 10.900 phụ nữ nghèo làm chủ hộ tham gia Câu lạc bộ phụ nữ giảm nghèo Hội đã phối hợp cùng với Trung tâm khuyến nông, khuyến lâm… tổ chức tập huấn nâng cao kiến thức chuyển giao khoa học kỹ thuật, công nghệ mới, kiến thức về kỹ thuật chăn nuôi, trồng trọt, trồng cây lâm nghiệp, cây ăn quả, xây dựng mô hình sản xuất, chế biến nông, lâm sản Hội thường xuyên tổ chức sinh hoạt văn hóa văn nghệ đồng thời lồng ghép tuyên truyền kiến thức tổ chức cuộc sống gia đình, kiến thức về chăm sóc sức khỏe sinh sản cho chị em hội viên Hội LHPN tỉnh thực hiện các chương trình ủy thác, phối hợp với Ngân hàng CSXH và Ngân hàng NN&PTNT thực hiện cho hội viên vay vốn để đầu tư sản xuất, tạo việc làm tăng thu nhập, từng bước nâng cao đời sống, giảm nghèo bèn vững Hội LHPN tỉnh đã tập trung vào hoạt động giới thiệu tạo việc làm cho các chị em

hội viên Nhận thức sâu sắc tầm quan trọng của Đề án “Hỗ trợ phụ nữ học nghề, tạo việc làm giai đoạn 2010 – 2015” đối với đời sống và sự phát triển

của phụ nữ, Hội LHPN tỉnh Thanh Hóa đã tích cực, chủ động phối hợp với các ban ngành liên quan tham mưu cho UBND tỉnh kịp thời triển khai Đề án Trong những năm qua, Hội LHPN tỉnh Thanh Hóa đã phối hợp cùng với các

ban ngành tổ chức được 88 lớp dạy nghề cho 3.080 phụ nữ.14 Nghề được các cấp Hội chú trọng là: mây giang xiên, thủ công mỹ nghệ từ nguyên liệu cói, móc hộp xuất khẩu, dệt thổ cẩm, thêu ren xuất khẩu,… Với thế mạnh của phụ

nữ là cần cù, chịu khó, khéo léo nên Hội đã hướng đến những nghề đào tạo rất phù hợp, gây ra hứng thú cho chị em theo học

Ngay từ khi Chi bộ Đảng Cộng sản đầu tiên của huyện Yên Định ra đời ngày 10/06/1938, phụ nữ huyện Yên Định đã có mặt dưới ngọn cờ của Đảng Đến nay, Hội LHPN huyện Yên Định đã trải qua 23 kỳ đại hội Trong suốt chặng đường hoạt động, Hội đã tập hợp đoàn kết đông đảo các tầng lớp phụ nữ tham gia, phát huy được truyền thống của người phụ nữ, góp phần vào sự nghiệp xây dựng địa phương Cùng với Hội LHPN Việt Nam, ngay từ khi thành lập, Hội LHPN huyện Yên Định đã chú trọng đến hoạt động hỗ trợ hội viên phát triển kinh tế, giúp hội viên thoát nghèo, nâng cao thu nhập, ổn định đời sống

Thực hiện chỉ đạo chung của Hội LHPN tỉnh Thanh Hóa và Đảng bộ huyện, Hội LHPN huyện Yên Định đã thực hiện rất có hiệu quả hoạt động hỗ trợ vốn cho hội viên để phát triển kinh tế, hoạt động đào tạo nghề gắn với tạo việc làm cho chị em phụ nữ, hoạt động chuyển giao khoa học kỹ thuật,… Mục đích chung của các hoạt động là tạo điều kiện thuận lợi để các hội viên hội phụ

nữ nói riêng và người nghèo nói chung có cơ hội vươn lên thoát nghèo, ổn định đời sống, phát triển kinh tế

14 http://hoilhpn.org.vn/newsdetail.asp?CatId=238&NewsId=17980&lang=VN, Sao Thủy, Hội LHPN tỉnh Thanh Hóa đẩy mạnh hoạt động hỗ trợ phụ nữ học nghề, tạo việc làm, Báo Hội LHPN Việt Nam, cập nhật

ngày 3/12/2011

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG CỦA HỘI LHPN HUYỆN YÊN ĐỊNH TRONG CÔNG TÁC XĐGN VÀ MỘT SỐ KHUYẾN NGHỊ GIẢI PHÁP

2.1 Đặc điểm của huyện Yên Định

Huyện Yên Định là một huyện thuần nông, tiểu thủ công nghiệp, dịch vụ phát triển còn chưa tương xứng với tiềm năng về lao động và đất đai của huyện Thực hiện Nghị quyết của Đại hội Đảng bộ huyện lần thức XXIII, trong năm qua, việc đổi mới cơ cấu mùa vụ, cây con được nông dân tích cực hưởng

ứng, đã đưa nhiều loại cây trồng mới vào sản xuất như cây dâu tằm, mía, các loại đặc sản, đẩy mạnh chăn nuôi gia súc, gia cầm, phát triển trang trại, mở thêm ngành nghề mới… Đã tạo khí thế sôi động trong các tầng lớp nhân dân, các vùng dân cư

2.1.1 Tự nhiên.

Yên Định là một huyện bán sơn địa nằm dọc theo sông Mã, cách thành phố Thanh Hóa 28 km về phía tây bắc

- Phía bắc và phía tây giáp huyện Cẩm Thủy và huyện Vĩnh Lộc

- Phía đông giáp huyện Vĩnh Lộc, lấy sông Mã làm ranh giới

- Phía tây giáp huyện Ngọc Lặc

- Phía tây và tây nam giáp huyện Thọ Xuân

- Phía nam giáp huyện Thiệu Hóa, lấy sông Cầu Chày làm ranh giới.15

Diện tích tự nhiên của huyện là 22.807 ha, trong đó đất nông nghiệp là 14.414 ha, tài nguyên khoáng sản chỉ có núi đã vôi, cát, sỏi, đất sét,…

Điều kiện tự nhiên của huyện chỉ phù hợp để sản xuất nông nghiệp Tuy nhiên, sản xuất nông nghiệp của huyện vẫn còn lạc hậu, đời sống của người dân vẫn chưa cao

ổn định: trung bình mỗi năm tăng khoảng 2 triệu đồng/ người/ năm Bên cạnh đó, nhờ có sự đầu tư, cũng như hoạt động có hiệu quả trong việc chuyển giao khoa học kỹ thuật vào sản xuất mà lương thực bình quân đầu người/ năm của huyện cũng không ngừng tăng cao, đạt 868 kg/ người/ năm (2010).

Tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân 10 năm qua đạt 13,5% Năm 2010, GDP bình quân đầu người đạt 14,67 triệu đồng, tăng gấp 5,8 lần năm 2000; cơ cấu kinh tế chuyển dịch đúng hướng, kết cấu hạ tầng được tăng cường và đồng bộ hơn Yên Định là một huyện thuần nông, phụ nữ chiếm 52% lao động.16 Với truyền thống cần cù, chịu khó, nỗ lực vươn lên, phụ nữ đã tích cực học tập, ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất Phụ nữ huyện là một lực lượng đông đảo tham gia thực hiện chuyển đổi cơ cấu mùa vu, cây trồng, vật nuôi mang lại năng suất, chất lượng, hiệu quả; tham gia chuyển đổi ruộng đất, xây dựng kinh tế trang trại, gia trại, xây dựng cánh đồng đạt giá trị sản xuất 50 triệu dồng/ha/năm và hộ gia đình có thu nhập 50 triệu đồng trở lên/năm,…

Biểu 5: Cơ cấu kinh tế và cơ cấu các ngành trong GDP năm 2011 (Tỷ lệ: %)

Ngành

Cơ cấu

Nông nghiệp

Công nghiệp

Dịch vụ

16 Hội LHPN huyện Yên Định, Báo cáo của BCH Hội LHPN huyện khóa XXIII trình Đại hội Đại biểu phụ nữ

Cơ cấu các ngành trong

Ngàng công nghiệp của huyện chủ yếu tập trung vào việc khai thác đá ở các xã: Yên Lâm, Yên Tâm,… Các xưởng sản xuất đá trên địa bàn huyện còn nhỏ lẻ và chưa tập trung Do đó, chưa thu hút được nhân công lao động Trong năm 2011, ngành công nghiệp chỉ chiểm 20,06% trong cơ cấu kinh tế, đóng góp 21,25% vào cơ cấu ngành trong GDP của toàn huyện Hiện nay, ngành dịch vụ đang là ngành chiếm tỷ lệ cao nhất trong cơ cấu các ngành trong GDP của huyện: chiếm 39,72% (năm 2011)

Trong lĩnh vực sản xuất kinh doanh dịch vụ, phụ nữ thể hiện rõ vai trò của mình trong việc nắm bắt kịp thời đặc điểm, lợi thế của địa phương, khai thác các tiềm năng sẵn có, cùng với gia đình tổ chức khai thác, sản xuất vật liệu xây dựng, cơ khí nhỏ, mộc dân dụng, chế biến nông sản,… tạo công ăn việc làm, tăng thu nhập ổn định cho người lao động Trong một số lĩnh vực sản xuất kinh doanh, phụ nữ là lực lượng chủ yếu làm ra sản phẩm như: sản xuất mây tre đan, nứa cuốn sơn mài, mây giang xiên

Như vây, phụ nữ ngày càng khẳng định được vị thế cũng như vai trò của mình trong việc phát triển kinh tế gia đình Bên cạnh đó, các chị em còn tham gia tạo công ăn việc làm cho các lao động, nhằm nâng cao đời sống của người dân địa phương

2.1.4 Văn hóa – xã hội

2.1.4.1 Văn hóa

Phong trào xây dựng đơn vị văn hoá, gia đình văn hoá, nếp sống văn minh được phát động thường xuyên, trở thành phong trào quần chúng sâu rộng Toàn huyện đã khai trương xây dựng 11/29 xã và 230 đơn vị văn hóa, đạt 98%; đã có 243/261 thôn xây dựng nhà văn hoá, 82% số hộ đạt tiêu chuẩn gia đình văn hoá

Hệ thống thông tin, viễn thông phủ kín trên địa bàn huyện Hệ thống truyền thanh, truyền hình ở huyện và xã đã phục vụ tốt công tác tuyên truyền, đưa đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đến với nhân dân Phong trào tập luyện thể dục thể thao thu hút 30% số dân tham gia thường xuyên;

cơ sở vật chất phục vụ hoạt động thể thao được tăng cường

Giáo dục - đào tạo phát triển toàn diện ở các ngành học, cấp học, tăng nhanh về số lượng và nâng cao chất lượng Năm 2000, Yên Định là một trong những huyện sớm hoàn thành phổ cập giáo dục tiểu học đúng độ tuổi; tháng 4/2002, hoàn thành phổ cập trung học cơ sở; hằng năm thu hút 85% học sinh tốt nghiệp trung học cơ sở vào trung học phổ thông và bổ túc trung học phổ thông

Số học sinh thi đỗ vào đại học, cao đẳng năm 2010 gần 1.000 em, tăng gấp 8 lần

so với năm 2000 Gần 100% số giáo viên đạt chuẩn và trên chuẩn, hơn 40% giáo viên là đảng viên Đã có 43/95 trường học đạt chuẩn quốc gia Công tác dạy nghề, hướng nghiệp, khuyến học, khuyến tài, xây dựng xã hội học tập được quan tâm hơn so với trước đây.17

Công tác chăm sóc, bảo vệ sức khoẻ nhân dân có chuyển biến tích cực Bệnh viện Đa khoa huyện được đầu tư xây dựng mới; 100% trạm y tế xã, thị trấn được kiên cố hóa, 26/29 trạm y tế có bác sỹ Đến đầu năm 2008, Yên Định là huyện thứ 3 trong tỉnh có 100% số xã, thị trấn đạt chuẩn quốc gia về y tế Công tác chăm sóc bảo vệ trẻ em, dân số, kế hoạch hoá gia đình, vệ sinh môi trường, phòng chống dịch bệnh được quan tâm

2.1.4.2 Dân cư

17 Huyện ủy Yên Định, Báo cáo Tổng kết 10 năm xây dựng huyện Yên Định đạt danh hiệu đơn vị Anh hùng

Dân số của huyện 170.000 người, sinh sống tại 27 xã và 2 thị trấn (có một

xã miền núi); có hơn 7.500 đồng bào theo đạo thiên chúa đang sinh sống ở địa bàn 14 xã Tổng số đội ngũ cán bộ có trình độ học vấn từ cao đẳng, đại học trở lên là 2.400 người, trình độ trung cấp 2.600 người

Dân số đông là một trong những lợi thế quan trọng trong việc phát triển kinh tế - xã hội Tuy nhiên, dân số đông, nguồn lao động có chất lượng thấp,… thì

sẽ kìm hãm sự phát triển của địa phương Huyện Yên Định có dân số tương đối đông Trong đó, tỷ lệ nữ giới luôn cao hơn nam giới Với cơ cấu dân số như vậy thì đây là điều kiện để huyện tập trung phát triển các ngành nông nghiệp, tiểu thủ công nghiệp,…

Biểu 6: Số liệu về điều tra dân số và lao động của huyện Yên Định giai

4 Tổng số người có việc

(Báo cáo Tổng kết chương trình mục tiêu giảm nghèo giai đoạn 2006 –

2010, Phòng LĐTB&XH)

Hiện nay, tổng số hộ trên địa bàn toàn huyện là 41.396 hộ Số lao động có việc làm thường xuyên chiếm 94% Tỷ lệ lao động qua đào tạo là 38% Đặc trưng dân số của huyện là tỷ lệ lao động nữ luôn luôn cao hơn lao động nam

Do đó, lao động nữ là một nguồn lực dồi dào và quan trọng trong việc sản xuất kinh tế, XĐGN của huyện Số người có việc làm trong độ tuổi lao động của huyện cũng tương đối cao, luôn duy trì ở mức 87%

Như vây, dân số huyện Yên Định có chất lượng tương đối cao Đây là điều kiện thuận lợi để huyện đẩy mạnh công tác XĐGN, tiến hàn tập trung phát triển kinh tế, nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống cho người dân

Như vậy, với những đặc điểm về điều kiện tự nhiên và điều kiện xã hội như trên, huyện Yên Định là một địa phương còn khó khăn, đời sống của người dân còn thấp,… Việc thực hiện công tác XĐGN ở huyện là một nhiệm

vụ cần thiết để đưa kinh tế huyện phát triển hơn, đời sống nhân dân được ổn định hơn

2.2 Khái quát tổ chức Hội LHPN huyện Yên Định

Biểu 7: Thống kê số hội viên trên toàn huyện năm 2011

Tổ chức của Hội được tổ chức chặt chẽ từ huyện đến cơ sở Hiện nay, tại các cơ sở trên địa bàn toàn huyện có tổng số 91 ủy viên Ban thường vụ phụ nữ

cơ sở, 345 ủy viên Ban chấp hành phụ nữ cơ sở Ban chấp hành phụ nữ huyện hiện có 27 ủy viên, trong đó có 7 ủy viên thường vụ

Hội LHPN huyện hiện có 7 nhân lực, bao gồm: 1 Chủ tịch, 1 Phó chủ tịch, 3 thường vụ chuyên trách và 2 chuyên viên Thực hiện chủ trương chung của Hội LHPN tỉnh và UBND huyện, Hội đã huy động mọi thành viên tham gia thực hiện công tác XĐGN

2.3 Công tác XĐGN của Hội LHPN huyện Yên Định

 Đối tượng thực hiện công tác XĐGN

Đối tượng thực hiện công tác XĐGN là những cán bộ làm công tác XĐGN từ Trung ương, Bộ LĐTB&XH, cán bộ cấp tỉnh, cấp huyện, cán bộ làm công tác XĐGN cấp xã (thường là cán bộ không chuyên trách hoặc là công chức văn hóa xã hội), là những người chịu trách nhiệm trước Đảng, chính quyền để thực hiện chức năng làm công tác XĐGN đạt kết quả cao nhất Để điều hành và tổ chức tốt công tác XĐGN trên địa bàn toàn huyện thì cần phải thành lập BCĐ BCĐ thực hiện công tác XĐGN còn có nhiệm vụ kiểm tra việc thực hiện công tác XĐGN và đề xuất các giải pháp để công tác XĐGN được thực hiện thực sự có hiệu quả hơn

Đối với cấp huyện: Thực hiện tổ chức BCĐ bao gồm 19 đồng chí, do

đồng chí phó bí thư huyện ủy, chủ tịch UBND huyện làm trưởng ban chỉ đạo, đồng chí Chủ tịch Mặt trận tổ quốc Việt Nam và đồng chí Phó chủ tịch UBND huyện làm Phó trưởng BCĐ Đồng chí Trưởng Phòng LĐTB&XH huyện là thành viên thường trực cho BCĐ và các ban ngành có liên quan là thành viên của BCĐ Như vậy, đồng chí Chủ tịch Hội LHPN huyện tham gia BCĐ với tư cách là một thành viên của ban chỉ đạo cấp huyện

Đối với cấp xã: Tổ chức BCĐ giảm nghèo, phân công các thành viên

trong BCĐ ở cơ sở, thành viên trong BCĐ giảm nghèo của xã bao gồm các ban ngành có liên quan Đối với BCĐ cấp xã thì cần phải chú trọng đến việc xây dựng các giải pháp cho công tác XĐGN theo từng giai đoạn để đạt hiệu quả cao nhất

 Phạm vi thực hiện công tác XĐGN

Công tác XĐGN được tiến hành trên địa bàn toàn huyện: 27 xã và 2 thị trấn, bao gồm 264 thôn, khu phố Các cơ sở căn cứ vào hướng dẫn của cơ quan chuyên môn cấp trên để thực hiện nhiệm vụ được giao Từng xã, thị trấn tiến hành xây dựng kế hoạch công tác XĐGN theo tháng, quý, năm để trình Ban chỉ đạo giảm nghèo, UBND xã phê duyệt

 Về việc tiến hành thực hiện

Công tác XĐGN là một trong những chương trình lớn của Đảng và Chính phủ Để thực hiện được công tác này, Hội LHPN huyện cần phải phối hợp với các cơ quan ban ngành có liên quan như:

- Phối hợp với Ngân hàng CSXH và Ngân hàng NN&PTNT huyện để hỗ trợ giải quyết vốn vay cho các chị em hội viên để đầu tư phát triển kinh tế

- Phối hợp với Trạm khuyến nông, Trung tâm học tập cộng đồng tại các

cơ sở để tuyên truyền, phổ biến về các hoạt động: chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật, đào tạo nghề, bồi dưỡng nâng cao kiến thức của hội viên về các lĩnh vực,…