Được sự quan tâm chỉ đạo của UBND Tỉnh, sở Lao Động Thương Binh & Xã Hội và Làng trẻ em SOS Quốc Tế, toàn thể cán bộ, nhân viên giáo dục, bà mẹ, bà gì của Làng SOS Vinh đã quán triệt sâu
Trang 1Lời cảm ơn 1
Lời nói đầu 2
Phần I: Khái quát hoạt động của làng trẻ em sos vinh _ nghệ an 4
1 Lịch sử thành lập và phát triển của làng SOS Vinh 4
2 HỢ̀ thống lánh đạo và sơ đồ tổ chức của làng SOS Vinh 7
3 Mục tiêu hoạt động và các chức năng của cơ sở 10
4 Các đối tượng được cơ sở phục vụ 12
5 Các dịch vụ (hoạt động chăm sóc) cơ sở cung cấp 13
6 Vai trò của cơ sở trong bối cảnh cộng đồng 21
7 Ý kiến nhận xét của sinh viên về Làng trẻ em SOS Vinh 22
Phần II : thực hành công tác xã hội cá nhân, nhóm 23
I Thực hành công tác xã hội cá nhân 23
1 Bối cảnh của thân chủ 24
2 Hồ sơ thân chủ 25
2.1 Thông tin cá nhân thân chủ 25
2.2 Vấn đề của thân chủ 26
3 Quá trình thực tập 26
4 Tiến trình làm việc với thân chủ 28
4.1 Tiếp cận thân chủ 28
4.2 Xác định vấn đề 29
4.3 Thu thập thông tin 31
4.4 Chuẩn đoán và thiết lập kế hoạch giúp đỡ 31
4.5 Lập kế hoạch giải quyết vấn đề 32
4.6 Thực hiện kế hoách giúp đỡ 36
4.7 Lượng giá và kết thúc 40
II công tác xã hội nhóm 40
1 Tiếp cận nhóm 41
2 Thông tin từ các thành viên trong nhÓm 41
Trang 21 Những bài học kinh nghiệm 46
2 Những thay đổi của bản thân 46
Phần IV : Kiến Nghị 47
1 Đối với cơ sở thực tập 47
2 Đối với Học Viện Thanh Thiếu Niên Việt Nam 47
Kết luận 48
Trang 3TôI xin được gửi lời cảm ơn chân thành tới bác giám đốc Nguyễn XuânThuỷ, Phó giám đốc Hoàng Tự Cường, cán bộ giáo dục Lê Bà Lương, mẹTrần Thị Bình nhà số 14 là những người trực tiếp chỉ dẫn cung cấp các tàiliệu liên quan, sửa chữa giúp đỡ tôI hoàn thành tốt báo cáo thực tập nghề côngtác xã hội đợt 1 này, đáp ứng được thời gian và yêu cầu đặt ra
Qua đây tôi cũng xin bầy tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới ban lãnh đạo HọcViện và các thầy cô giáo trong khoa công tác xã hội Đặc biệt là thây giáohưỡng dẫn thực tập Ths Nguyễn Trọng Tiến, cô giáo chủ nhiệm Nguyên ThiBình và thầy giáo bộ môn CTXH Nguyễn Ngọc Tùng đã dành nhiều thời gian
để hưỡng dẫn và chỉ bảo thiết thực giúp tôi hoàn thành báo cáo một cách hoànthiện hơn
Tôi xin chân thành cảm ơn.
Trang 4LỜI NÓI ĐẦU
“Trẻ em hôm nay thế giới ngày mai”, “Vì lợi ích mười năm trồngcây_Vì lợi ích mười năm trồng người” Đó là những câu hát, vần thơ nói lêntầm quan trọng của thế hệ măng non, thế hệ trẻ và đó cũng là một trong nhữngchiến lược lâu dài, mục tiêu phát triển quốc gia mà Đảng và Nhà Nuớc ta đã
và đang đầu tư phát triển, đó cũng là sự đầu tư vào con người ngay từ khichưa lọt lòng mẹ, Bởi:
Một năm bắt đầu từ mùa xuân
Cuộc đời bắt đầu từ tuổi trẻ
Tuổi trẻ là mùa xuân của đất nước
Song nhìn vào thực tế trong nhiều năm trở lại đây trẻ em trên thế giớinói chung, cũng như trẻ em Việt Nam, thế hệ tương lai của toàn cầu, của đấtnước các em đã thật sự được ăn đủ no, mặc đủ ấm, ai cũng được học hành đầy
đủ hay chưa ?
Như chúng ta đã biết trẻ em khi được sinh ra đều có quyền được vuichơi, học tập, co quyền được tham gia các hoạt động bổ ích, có quyền đượcbảo vệ, được chăm sóc, giáo dục Tờt cả những quyền cơ bản đó đều đượcquy định đầy đủ trong quy ước quốc tế về quyền trẻ em Tuy nhiên thực tếcho thấy trẻ em lang thang, không nơi nương tựa, trẻ em có hoàn cảnh khókhăn, trẻ em mồ côi vẫn còn tồn tại rất nhiều trong xã hội Tờt nhiên vớiđiều kiện phát triển không đồng đều như hiện nay và nhiều lý do khác (điềukiện kinh tế, xã hội, chiến tranh, dịch bệnh ) không thể giải quyết triệt để tất
cả những trường hợp trên, mà chỉ có thể hạn chế hoặc ngăn ngừa một phầnnào đó, với nhiều biện pháp như : Thu gom trẻ lang thang cơ nhỡ trả về chogia đình hoặc tập trung trẻ sống dưới các trung tâm, mái ấm Do vậy sựnghin cứu tìm tòi các biện pháp phòng ngừa và giải quyết thực trạng các emtrong hoàn cảnh khó khăn là một chiến lược lâu dài, mang tính cấp bách, cần
Trang 5sự chung tay góp sức của tất cả các cá nhân, tổ chức, các quốc gia trên toànthế giới và làng SOS là một trong nhứng mô hình gia đình tiêu biểu, vữngbền nhất để giảm bớt phần nào số trẻ nằm trong những hoàn cảnh khó khăn
đó Sự ra đời của tổ chức SOS quốc tế đã giúp cho bao nhiêu trẻ mồ côi, trẻ bị
bỏ rơi không nơi nương tựa, trẻ trong hoàn cảnh khó khăn có được mùa xuândưới mái nhà chung, đầy tình thương yêu, ấm áp tình thương
Vâng SOS_Vinh ra đời cũng không ngoài mục đích cao đẹp đó, 19 nămxây dựng và phát triển_15 năm đem mùa xuân tươi đẹp, đem sức sống, manglại ước mơ, hy vọng cho bao thế hệ trẻ có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàntỉnh Nghệ An có một mái nhà chung, xinh xắn nằm trong lòng thành phố đỏ
Học Viên
Phan Thanh Tú
Trang 6PHẦN I: KHÁI QUÁT HOẠT ĐỘNG CỦA LÀNG TRẺ EM
SOS VINH _ NGHỆ AN.
* ĐẶC ĐIỂM TÌNH HÌNH CHUNG.
Làng trẻ em SOS được thành lập từ năm 1949 do ông HermannGmeiner sáng lập tại Inst cộng hoà áo, nhiệm vụ chính của tổ chức là giúp đỡnhững trẻ em bị mất tổ ấm, mất sự che chở của người thân do chiến tranh thếgiới thứ hai để lại, kể từ đó đến nay tổ chức SOS đã không ngừng lớn mạnh
để giúp đỡ các em bị thiệt thòi trên toàn thế giới, và cho đến thời điểm này thìlàng trẻ em SOS được phát triển tới 132 quốc gia trên toàn thế giới
Làng trẻ em SOS vinh_Nghệ An là một trong 13 làng hiện nay đã vàđang hoạt động tại việt nam Làng SOS Vinh nói riêng và tất cả các làng SOS
ở tất cả các quốc gia khác trên thế giới nói chung đều chịu sự lánh đạo quản lýcủa làng trẻ em SOS quốc tế (sos_Kinderdorf_Internationnal) viết tắt làSOS_KDT là tổ chức đầu não của tất cả các hiệp hội làng trẻ em các quốc giakhác, đảm trách những nhiệm vụ quốc tế đã quy định
Làng trẻ em SOS Vinh_Nghệ An được đóng trên địa bàn phường HưngPhúc của Thành Phố Vinh,Tỉnh Nghệ An, kiến trúc xây dựng nó tương đốigiống với các Làng SOS khác trên thế giới
1 Lịch sử thành lập và phát triển của làng SOS Vinh.
Sau khi hiệp định thư giữa Bộ Lao Động Thương Binh & Xã Hội (Đạidiện cho chính phủ Việt Nam) và Chủ Tịch Làng trẻ em SOS Quốc Tế được
ký kết Ngày 01/03/1989, Hội Đồng Bộ Trưởng (nay là Chính Phủ Việt Nam)
đã cho phép xây dựng một Làng trẻ em mới tại Nghệ An, đó là làng trẻ emSOS Vinh
Làng trẻ em SOS Vinh là Làng được xây dựng thứ 04 trong cả nước,được xây dựng tại Thành Phố Vinh, Tỉnh Nghệ An theo quyết định số 1525QĐUB ngày 20/07/1989 của Chủ Tịch UBND Tỉnh Nghệ Tĩnh, Làng đượckhởi công xây dựng vào ngày 19/05/1990 nhân ngày sinh nhật của Chủ Tịch
Trang 7Hồ Chí Minh vĩ đại, Làng đón trẻ ngày 21/11/1991 và chính thức khai trươnghoạt động ngày 09/01/1992.
Làng trẻ em SOS Vinh ra đời và đi vào hoạt động đã mang đến cho cáctrẻ thiệt thòi niềm hạnh phúc vô bờ và cuộc sống tương lai tốt đẹp Từ nhữngđứa trẻ bơ vơ, côi cút các em vào Làng đã nhận được tình yêu thương, sựchăm sóc chu đáo của các bà mẹ và các anh chi em trong gia đình SOS Vinh,các em đã được học hành, rèn luyện và hoà nhập với các bạn bè cùng tranglứa ngoài xã hội
Cũng giống như các Làng SOS khác, hệ thống SOS Vinh bao gồm :
- Khu lưu xã thanh niên
- Trường mẫu giáo Hermann Gmeiner
- Làng trẻ em SOS Vinh
Diện tích của làng SOS Vinh là : 26.052m2 nằm cách đường cao tốc
xô viết khoảng 150m, phía Bắc giáp trường mẫu giao Hermann Gmeiner, phíaĐông và Nam giáp với khu dân cư phường Hưng Phúc, phía Tây chạy dọctheo đường Hermann Gmeiner
Nhìn chung trủ sở của làng có vị trí địa lý rất thuận lợi cho việc chămsóc đối tượng (đặc biệt là trẻ nhỏ), với khu dân cư văn hoá, an ninh trật tựtương đối tốt, lành mạnh, không có nhà máy hay xí nghiệp sản xuất nào đóngtrên địa bàn, do đó đảm bảo mọi hoạt động của Làng rất yên tĩnh và tronglành
Được sự quan tâm chỉ đạo của UBND Tỉnh, sở Lao Động Thương Binh
& Xã Hội và Làng trẻ em SOS Quốc Tế, toàn thể cán bộ, nhân viên giáo dục,
bà mẹ, bà gì của Làng SOS Vinh đã quán triệt sâu sắc tinh thần trách nhiệm,lòng yêu thương trẻ và ý thức tiết kiệm trong công tác quản lý, giữ gìn cơ sởvật chất, thực hiện duy tu bảo dưỡng kịp thời phát huy hiệu quả nguồn kinhphí mà tổ chức SOS Quốc Tế hỗ trợ Qua 19 năm hoạt động các công trình
Trang 8của Làng SOS Vinh vẫn khang trang, đẹp đẽ, bền chắc, xứng đáng là cảnhquan một đơn vị văn hoá của Tỉnh.
Ghi nhận những thành tích và kết quả của Làng SOS Vinh đã đạt đượctrong những năm hoạt động vừa qua Làng SOS Vinh đã được các cấp ở địaphương và Trung Uơng tặng nhiều bằng khen như sau :
- UBND Tỉnh Nghệ An tặng 06 bằng khen vào những năm : 1993,1995,1996, 2000, 2002, 2003
- Bộ Lao Động Thương Binh & Xã Hội tặng 07 bằng khen vào nhữngnăm : 1993, 1994, 1997, 2000, 2001, 2004, 2005
- Bộ văn hoá thông tin tặng 01 bằng khen vào năm : 1995
- UB bảo vệ & chăm sóc trẻ em tặng 01 bằng khen vào năm : 1992
- Thủ Tướng Chính Phủ tặng 01 bằng khen vào năm : 1997
Nhân dịp kỷ niệm 15 năm thành lập Làng SOS Vinh, Chủ Tịch Nước
đã ký quyết định tặng thưởng huân chương Lao Động hạng 03 cho tập thểLàng
Với những phần thưởng cao quý đó, tập thể cán bộ, nhân viên, giáoviên, bà mẹ, bà gì và các trẻ của Làng quyết tâm vượt mọi khó khăn thửthách, đoàn kết, phấn khởi tiếp tục phấn đấu vượt lên dành nhiều kết quả caohơn trong sự nghiệp chăm sóc giáo duc các cháu thiệt thòi mà Đảng, NhàNước và tổ chức đã giao
Những con số và sự kiện :
- Ngày 01/03/1989 văn phòng HĐBT ( nay là Chính Phủ Việt Nam) đã
có quyết định số 348-KTDN về việc thành lập Làng trẻ em SOS Nghệ Tĩnh
- Ngày / 05/1989 Bộ Lao Động Thương Binh & Xã Hội ra quyếtđịnh số 199-BLĐ&TBXH thành lập SOS Nghệ Tĩnh
- Ngày 20/07/1989 UBND Tỉnh Nghệ An ra quyết định số 1525-QĐUB
về việc thành lập Làng SOS Vinh
Trang 9- Ngày 17/06/1991 các bà mẹ, bà gì sau khi được tuyển chọn bắt đầu dựlớp đào tạo tại Làng trẻ em SOS Hà Nội.
- Ngày 31/08/1991 các bà mẹ, bà gì kết thúc lơp đào tạo tai Làng trẻ emSOS Hà Nội
- Ngày /11/1991 các bà mẹ nhận ngôi nhà SOS Vinh và chính thứclàm việc tại Làng
- Ngày 21/11/1991 các trẻ em đầu tiên được đón vào Làng SOS Vinh
- Ngày 09/01/1992 là ngày chính thức khai trương hoạt động của Làng SOS Vinh
- Ngày 05/09/1993 là ngày khai giảng đầu tiên của trường mẫu giáoHermann Gmeiner
- Ngày 14/01/1994 là ngày chính thức công nhận các bà mẹ, bà gì củalàng SOS Vinh
- Ngày 22/12/1997 lễ khai trương chính thức hoạt động của khu lưu xãthanh niên
- Ngày 04/09/1998 đón 10 trẻ nghèo học giỏi khoá 01 đầu tiên vào sinhhoạt học tập tại khu lưu xã thanh niên
- Tháng 07/2000 lễ kết nghĩa giữa tổng đội thanh niên xung phong 01Anh Sơn, Nghệ An và Làng SOS Vinh
Cac trẻ lớn bắt đầu lao động hè tại tổng đội thanh niên xung phong 01Anh Sơn, Nghệ An
- Ngày 01/10/2000 có 04 trẻ gái đầu tiên của làng SOS Vinh đi làmviệc tại thành phố Hồ Chí Minh
- Cac trẻ trai và gái lớn của Làng SOS Vinh bắt đầu đi học nghề vàtrung học
- Tháng 06/2001 có 04 trẻ lớn của Làng SOS Vinh tốt nghiệp THPT
- Ngày 06/09/2001 làm lễ kỷ niệm SOS
Trang 10- Ngày 20/04/2006 kỷ niệm 15 năm thành lập Làng SOS Vinh và lễ đónnhân huân chương Lao Động Hạng 03
2 Hợf thụ́ng lánh đạo và sơ đụf tụ̉ chức của làng SOS Vinh.
a Hệ thống sơ đố.
Ban giám đốc : 1 Nguyễn Xuân Thuỷ Giám đốc
2 Hoàng Tự Cường Phó giám đốc
3 Văn Đình Danh Giám đốc dự án
Các nhân viên : Gồm 05 nhân viên giáo dục, trong đó 03 làm Việc tạiLàng, 02 Làm việc tại khu lưu xã thanh niên, 01 thư ký, 01 nhân viên kỹthuật, 01 nhân viên hành chính (thủ quỹ), 01 nhân viên y tế, 01 nhân viên kếtoán, 01 nhân viên lái xe
Làng SOS Vinh chịu sự lánh đạo giám sát của Làng trẻ em SOS ViệtNam, trong đó giám đốc Làng điều hành quản lý mọi hoạt động của Làng,khu lưu xã thanh niên, trong đo Bác Hoàng Tự Cường quản lý mọi hoạt độngcủa Làng SOS, Anh Trần Minh Thành chịu trách nhiệm quản lý khu lưu xãthanh niên
b Sơ đồ tổ chức của Làng SOS Vinh.
Giáo viên hướng dẫn: ThS Nguyễn Trọng
8
GIÁM ĐỐC
PGĐ QUẢN LÝ LÀNG SOS QUẢN LÝ KHU LƯU XÃ TN
NHÂN VIÊN HỢP ĐỒNG
CÁN BỘ GIÁO DỤC
NHÂN VIÊN KHÁC
NHÂN VIÊN HỢP ĐỒNG
CÁC
BÀ MẸ
BÀ GÌ
Trang 11c Đội ngũ Cán bộ, công nhân viên làm việc tại Làng
Ban Giám đốc : 1 Nguyễn Xuân Thuỷ Giám đốc
2 Hoàng Tự Cường Phó Giám đốc
3 Văn Đình Danh Giám đốc dự án Các nhân viên : 1 Lê Thị Thuý Vinh CB giáo dục
2 Lê Bá Lương CB giáo dục
3 Ong Thị Huệ CB giáo dục
4 Trần Minh Thành CB giáo dục
5 Pham Ngoc Hoà CB Giáo dục
Trang 12* Trường Mộu giáo SOS :
1 Nguyễn Thị Thuỷ Hiệu trưởng
2 Nguyễn Thị Thu Dung Giáo viên
3 Đinh Thị Tuất Giáo viên
4 Hồ Thị Dung Giáo viên
5 Nguyễn Thị Vinh Giáo viên
6 Nguyễn Thị Thanh Mai Giáo viên
7 Phan Thị Hoà Giáo viên
8 Đặng Thị Thu Hương Giáo viên
9 Văn Thị Hiền Giáo viên
10 Trương Thị Ngọc Thuỷ Giáo Viên
11 Trương Thị Than Giáo viên
12 Vũ Thị Hoà NV nuôi dưỡng
13 Ngô Thị Hiệu NV nuôi dưỡng
* Lao động theo hợp đồng
Trang 131 Nguyễn Văn Nhã Hợp đồng làm vườn
2 Nguyễn Thị Loan Hợp đồng làm vuờn
3 Nguyễn Xuan Trường Hợp đồng bảo vệ
Với mục tiêu đó đã tạo dựng cho các trẻ có hoàn cảnh đặc biệt khókhăn, mất tổ ấm, mất tình thương yêu của người thân có một mãi ấm gia đìnhbền vững có mẹ, có làng, có anh em và hoà nhập cộng đồng xã hội Làng trẻ
em SOS Vinh luôn cố gắng phấn đấu năng lực trong công tác chính sách nuôidưỡng và giáo dục trẻ, 19 năm qua mặc dù gặp nhiều khó khăn trong công tácgiáo dục song bằng tấm lòng nhân ái, tình thương và trách nhiệm của tập thểcán bộ nhân viên, bà mẹ, bà gì ở nơi đây các em được khôn lớn, nhiều trẻ đãtrưởng thành và tái hoà nhập cộng đồng tốt
b Chức năng và nhiệm vụ.
* Đối với cán bộ nhân viên trong làng :
Công tác giáo dục trẻ là một trong những khâu then chốt có ý nghĩaquyết định đối với các hoạt động của làng Nhiệm vụ của nhân viên giáo dục
là theo dõi việc thực hiện vai trò của các bà mẹ, bà gì, theo dõi sự phát triểnnhân cách, đạo đức, tâm lý, học tập…của tất cả các trẻ trong làng
Bên cạnh học tập văn hoá, rèn luyện đạo đực, công tác lao động, nângcao ý thức trách nhiệm đối với cuộc sống và xã hội của các đối tượng trẻ cũngđược làng rất quan tâm như các đợt lao động với tổng đội thanh niên xungphong hay đi tham quan dã ngoại
Trang 14Đặc biệt đối với vai trò nhân viên giáo dục trong môi trường số lượngtrẻ đông, xuất phát từ nhiều hình thức, tính cách khác nhau, gặp những đốitượng đặc biệt thì vai trò của họ vừa là người thầy, người bạn, người anh,người chị, có lúc như là tham vấn Họ đóng nhiều vai trò như vậy với mụctiêu giúp những đứa trẻ thiệt thòi cân bằng đời sống vật chất lẫn tinh thần.
Đó cũng chính là nhiệm vụ cơ bản, chủ yếu của các cán bộ nhân viêntrong làng SOS
* Đối với cán bộ nhân viên khu lưu xã thanh niên
Khu lưu xã thanh niên là một gia đình lớn, tuy không có sự chăm sócchỉ đạo trực tiếp của các bà mẹ nhưng lại có sự tác động một cách gần gũi,chân tình chặt chẽ từ thấp đến cao của các can bộ, nhân viên mà các em quengọi là các bác, các chú, các cô Nhiệm vụ trọng tâm của các em ở gia đình nay
là học tập văn hoá rèn luyện tư cách đạo đức, với những hình thức hoạt độngphong phú, những biện pháp tác động tích cực không quản thời gian của cán
bộ, nhân viên ở đây, từng bước đã giúp các em nâng dần kết quả học tập và tự
ý thức trách nhiệm tự giác, tự lập
Nhiệm vụ học tập vẫn là hàng đầu, do đó khu lưu xã thanh niên là môhình chăm sóc gia đình tập trung đối với những trẻ trai từ 14-15 tuổi ở các giađình trong làng chuyển sang, và một số em thuộc diện nghèo học giỏi đượctuyển chọn từ các địa phương trong tỉnh vào hưởng học bổng SOS Hình thứcxen kẽ trẻ làng với trẻ nghèo vượt học giỏi là biện pháp tích cực với mục tiêucho các trẻ giúp đỡ noi gương, thi đua nhau trong học tập rèn luyện đạo đức
Ngoài ra vai trò hướng nghiệp cho trẻ trai ở khu lưu xã thanh niên rấtquan trọng, do đó ngay từ ngày đầu các em được chuyển sang các cán bộ,nhân viên đã giáo dục, tư vấn, quản lý trẻ tự học, ý thức tự giác tự lập mớinên người
Tóm lại cán bộ, nhân viên làng trẻ em SOS và cán bộ, nhân viên khulưu xã thanh niên là những cán bộ tuy có chức danh dù giống nhau hay khác
Trang 15nhau nhưng đều hoạt động hết mình với vai trò nhiệm vụ chính : Tờt cả trẻ
em là trẻ em của chúng ta, như lời chủ tịch SOS quốc tế Helmut Kutin đã nói :Tôn chỉ của làng trẻ em SOS xác định rõ cơ cấu chung động cơ và sự cam kết
vì một sự thanh đổi của xã hội, nhằm đem lại phúc lợi cho trẻ em trên toàn thếgiới, đó là mục tiêu mà chung ta đang từng bước đạt tới, nhằm giúp trẻ emđược hưởng quyền lợi của thời ấu thơ và phát triển trong môi trường gia đìnhlành mạnh, an toàn đầy tình yêu thương và tôn trọng
4 Các đối tượng được cơ sở phục vụ.
Làng SOS Vinh tiếp nhận trẻ sau khi ban Giám đốc xem xét các đơnthư, có người đưa trẻ đến nhưng phải đảm bảo các chỉ tiêu sau :
Trẻ được nhận vào làng phải là trẻ mồ côi, trẻ bị bỏ rơi không nơinương tựa, trẻ em trong hoàn cảnh khó khăn mà người thân không đủ khảnăng nôi dưỡng
Trẻ được nhận vào làng từ khi sơ sinh cho đến 6 tuổi (nữ), hay đếndưỡi 8 tuổi (nam), ngoại trừ anh chi em ruột sau khi khảo sát tình hình thực tếthì có thể nhận luôn vào làng ma không quy định tuổi
Nừu có thư đơn hay có cá nhân, tổ chức nào giới thiệu thi ban Giámđốc sẽ lập hồ sơ chi tiết về hoàn cảnh, đặc điểm của trẻ theo nội dung của thưđơn hay lời kể của cá nhân đưa trẻ đến làng…gửi xuống huyện, xã để từ đókhảo sát thực tế, nếu đúng như tiêu chuẩn thì làng sẽ tiếp đón vào (sau khinhận biên bản liên tịch huyện, xã gửi cho làng) do hội đồng ra quyết định
5 Các dịch vụ (hoạt động chăm sóc) cơ sở cung cấp
Các đối tượng hoạt động nuôi dưỡng chăm sóc của làng cung cấp là tất
cả các trẻ được tuyển chọn vào làng
* Về công tác nuôi dưỡng : Hàng tháng các trẻ đều được cung cấp theoquy định của tổ chức SOS quốc tế, nhưng được chia theo lứa tuổi, bấc học,nơi ở…
Tiền ăn cho trẻ dưới 12 tuổi : 325.000đ/tháng
Trang 16Tiền ăn cho trẻ trên 12 tuổi : 425.000đ/tháng
Tiền ăn gia đình cho mẹ : 425.000đ/tháng
Tiền học phẩm :
Quần áo : 115.000đ/tháng
Tổ chức ban đầu cho trẻ mới vào làng : 400.000đ
Tiền học đối với 01 trẻ cấp I : 315.000đ/năm
Cấp II : 375.000đ/năm
Cấp III : 435.000đ/năm
Tất cả số tiền này đều do bà mẹ quản lý, và mỗi chỉ tiêu cá nhân, mỗitrẻ mỗi sổ, ngoài ra có sổ chi tiêu gia đình chung, sổ ghi chép số liệu cụ thể để
cứ cuối tháng lại nạp cho làng một lần để kế toán hoạch toán gửi cho cấp trên
Với mục đích kiểm soát sự chi tiêu của các gia đình một cách tiết kiệm,hiệu quả chính xác, tránh lãng phí
ở mỗi gia đình cần có 04 quyển sổ ghi chép sau :
Sổ theo giõi tiền ăn của cả gia đình
Sổ theo giõi tiền mặc của các con
Sổ theo dõi chi tiêu khác cho sinh hoạt của gia đình
Sổ theo dõi chi phí học tập của các con
Trong đó sổ ghi chép tiền ăn phải được ghi chép đều đặn hàng ngàytheo mẫu sau :
Phần thu tiền trong tháng
Tồn tháng trước chuyển sang
Tiền ăn của các con trong tháng
Tiền ăn của mẹ trong tháng
Số lượng Đơn giá
(đồng)
Thành tiền (đồng)
Cộng thu, chi (đồng)
Trang 17Chi : Tồn :
Chi : Tồn :
Thực hiện tốt việc ghi chép chỉ tiêu ngân quỹ gia đình theo từng khoảnmục theo sổ gốc, không nhứng giúp cho từng gia đình quản lý sử dụng tốtngân quỹ mà còn đáp ứng mọi yêu cầu báo cáo quyết toán chỉ tiêu ngân quỹgia đình theo hệ thống tài vụ, kế toán của làng
Riêng đối với trẻ học Đại Học nếu ở ngay trong làng thi tiền ăn
là :425.00 đồng/tháng/trẻ ; Ngoài làng là : 525.000đồng/tháng/trẻ, tiền tiêu vặthàng tháng là :200.000đồng/tháng/trẻ, học nghề là :200.000đồng/tháng/trẻ
Đối với trẻ lớn trong làng tiền tiêu vặt hàng tháng40.000đồng/tháng/trẻ, ngoài ra chế độ y tế tuỳ bệnh mà làng cung cấp cho cáctrẻ trong làng
* Về công tác chăm sóc đối tượng :
Do trẻ nhỏ nên việc đối phó với thời tiết, các bệnh truyền nhiễm bênngoài là rất kho phòng ngừa được, trong khi đó các trẻ lại sống chung vớinhau trong một cộng đồng khép kín, thì việc truyền bệnh từ trẻ này sang trẻkhác là rất dễ, một khi đã lan truyền ra cả làng thì hậu quả rất khó lường, do
đó chăm sóc sức khoẻ ban đầu cho cán bộ nhân viên, các bà mẹ, bag gì và tất
cả các trẻ trong làng rất được chú trọng, tất cả đều được cấp thẻ bảo hiểm y tế,được tiêm phòng theo định kỳ cho trẻ phòng ngừa các bệnh như : 06 bệnhtruyền nhiễm ở trẻ nhỏ, bệnh hô hấp, viêm gan B…sự quan tâm cũng thể hiện
ở những đồ dùng vật dụng trong nhà như mùa đông có chăn bông, áo ấm,bình tắm nóng lạnh đầy đủ, mùa hè có quạt điện, sân chơi giúp trẻ thoải mãitinh thần, vui chơi, học tập…
Riêng các mẹ được giao thường xuyên theo dõi tình hình sức khoẻ củatrẻ, nếu phát hiện vấn đề hay hiện tượng kho xác định thì không được tự ý
Trang 18chữa bệnh nhất là không khoa học, các hủ tục mê tín là phải báo ngay cho cán
bộ nhân viên của làng để có biện pháp chữa trị kịp thời và chính xác 19 nămqua công tác này được duy trì và ngày được cải thiện, có được kết quả đó là
do làng luôn coi sức khoẻ là vốn quý của con người, có sức khoẻ mới hamhọc, mới có tinh thần và làm ra của cải vật chất, sự chu đáo tận tình đó của tất
cả cán bộ nhân viên, các bà mẹ, bà gì thật đáng hoan nghênh và cảm phục
* Chăm sóc đời sống tinh thần :
Vốn dĩ trẻ trong làng đều xuất phát từ nhiều hoàn cảnh khác nhau, cháuthì mồ côi cha, cháu thì mồ côi mẹ, có cháu thì không còn ai thân thích bị bỏrơi ở xó chợ đầu đường hay trong bệnh viện…do đó trẻ sống trong sự mặccảm, tự ti, bi quan nhút nhát, sống khép mình với ý nghĩ mình vô dụng, mọingười sẽ nhìn mình với con mắt đầy thương hại, khinh bỉ…
Thấu hiểu được đặc tính đó của trẻ, ban Giám đốc cán bộ nhân viênlàng luôn cố gắng tạo trong ký ức trẻ những hình ảnh mới tốt đẹp, với môitrường sống mới đầy ắp tiếng cười, sự ấm áp của bàn tay mẹ, với sự ngọtngào âu yếm, đoàn kết của các anh chị em trong nhà, sự quan tâm chăm sócchu đáo của các cô, các chú, các gì với mục đích xây dựng trong trẻ những ký
ức đẹp, những trang nhật đầy tiếng cười, sự tin yêu cuộc sống tươi đẹp, để từ
đó trẻ có động lực, vững bước trên con đường phía trước đang rộng mở
Như chúng ta đã biết vai trò bà mẹ là hạt nhân của gia đình, do đó chỉ
có tình thương, sự thông cảm và lòng yêu con trẻ hết mức, mới tạo cho tinhthần cho những đứa con của mình trong sáng hồn nhiên, yêu cuộc sống hơn,chính sự an ủi động viên thường xuyên của người mẹ là nguồn động lực lớnnhất giúp trẻ vượt qua ngưỡng cửa tối tăm, tự ti, mặc cảm của mình
Làng luôn tổ chức những buổi văn nghệ, hội thảo giao lưu giữa cáccháu trong làng, hay với sinh viên tình nguyện với các trường Đại Học CaoĐẳng khác với nhiều hình thức : Gia sư, giao lưu văn nghệ, thể dục thể thao…tạo nên không khí sôi nổi đầy ỹ nghĩa Đặc biệt là những ngày nghỉ, ngày lễ
Trang 19tết làng tổ chức cho các em đi tham quan du lịch, tặng quà nhân dịp trung thu,tết thiếu nhi.
Làng đã phối hợp với nhà trường để họ có sự quan tâm, giáo dục phùhợp…nhằm tạo một tâm lý thoải mái cho mỗi em không cảm thấy bị phânbiệt hay có những ánh mắt quá quan tâm, thương hại
* Về công tác quản lý đối tượng :
Làng vừa giao cho gia đình quản lý, dưới sự dạy bảo, uốn nắn của các
bà mẹ, nhưng cũng chia nho ra để mỗi cán bôn nhân viên trong làng quản lýchung tình hình học tập lao động, rèn luyện đạo đức của tất cả các trẻ tronglàng
Ngoài những vấn đề như ăn, mặc, ngủ các bà mẹ phải quản lý đôn đốc
ở nhà thì ở trường có sự quản lý của nhà trường (đặc biệt là giáo viên chủnhiệm) giáo viên bộ môn nếu em có vấn đề học môn đó
Các chị em trong nhà phải nhắc nhở bảo ban nhau học tập, hoàn thànhcông việc được phân chia hàng ngày, có ý thức tự giác thi đua nhau trong việchọc tập, lao động
Sự quản lý của làng rất nghiêm khắc, trẻ học, trẻ vui chơi, trẻ lao độngđều co kế hoạch cụ thể gửi đến cho mỗi gia đình thực hiện từng mùa, từnggiai đoạn trong năm mà lập kế hoạch cho phù hợp tuỳ vào từng ngày, từngtháng, hoạt động học tập hay vui chơi là chủ đạo
* Về công tác giáo dục và tái hoà nhập cộng đồng :
Như đã nói nhiệm vụ giáo dục trẻ là nhiệm vụ trọng tâm hàng đầu,hướng nghiệp là then chốt để trẻ tiến tới tự lập cuộc sống và hoà nhập cộngđồng
Xác định công tác giáo dục là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt trongmọi hoạt động, nội dung giáo dục phait toàn diện, trong đó xác đinh giáo dụcđạo đức là hàng đầu, văn hoá là trọng tâm, hướng nghiệp là then chốt
Trang 20Phải thực hiện tốt các nguyên tắc giáo dục, xác định đúng mục đích,yêu cầu nội dung giáo dục, giáo dục phải gắn liền với các hoạt động, thốngnhất giữa ý thức và hành động, đảm bảo tính hệ thống, phù hợp với đặc điểmtâm lý lứa tuổi, từng cá nhân, từng giới, phải tôn trọng nhân cách trẻ, phát huytính chủ động, độc lập và sáng tạo của trẻ.
Kết hợp nhuần nhuyễn phương châm giáo dục giữa các chủ thể giáodục, gia đình SOS, làng SOS, người đỡ đầu, thân nhân của trẻ, nhà trường và
xã hội, trong đó coi trọng giáo dục gia đình Ngoài vai trò của gia đình tựnhiên, gia đình SOS phải xây dựng và hoàn thiện tình cảm mẫu tử, huynh đệ
để tạo nên mái ấm, gia đình thực sự là tổ ấm, là mỗi liên hệ ổn định và bềnvững của trẻ, đó là đặc trưng của gia đình SOS, Của Làng SOS
Phải vận dụng và kết hợp nhuần nhuyễn nhiều phương pháp, biện pháptrong quá trình giáo dục trẻ để nhận biết tiếp thu, tạo thành ý thức tự giá rènluyện, phấn đấu thực hiện có hiệu quả các hoạt động, trong đó chú ý một sốphương pháp và biện pháp giáo dục cơ bản, giáo dục bằng tình cảm là phươngpháp tốt nhất, đối với bà mẹ SOS là điều tiên quyết Nêu gương tốt và làmgương cho trẻ noi theo, tổ chức các hoạt động tập thể, giao lưu…Tổ chứcphong trào thi đua, theo dõi, kiểm tra, động viên khen thưởng kịp thời đúngmức độ với trẻ, những trẻ khi đến làng thường có thói quen không tốt thì phải
sử dụng phương pháp giáo dục lai, nhưng phải rất tế nhị, không tách bạch vớicác phương pháp giáo dục khác
Phải định hướng quy hoạch, thường xuyên bổ sung quy hoạch công tácphân luồng, hướng nghiệp cho trẻ trên cơ sở cập nhật thông tin về sở trườngcủa trẻ và nhu cầu xã hội, để thực hiện tốt chức năng tư vấn nghề nghiệp Tuỳtheo từng lứa tuổi cần giáo dục hướng nghiệp cho trẻ với những mức độ khácnhau, để hình thành dần sở thích phù hợp với khả năng vươn lên của trẻ Khitrẻ học đến các lớp cuối hệ phổ thôngcơ sở thì phải định hướng tư vấn phânluồng, hướng nghiệp cho trẻ, trước hết phải giúp trẻ học nâng cao trình độ văn
Trang 21hoá đến mức cao nhất mà trẻ có thể, sau đó mới phân luồng theo khả năng vànguyện vọng Thực hiện phân theo hai phương thức : Tự giác và có tínhcưỡng bức, căn cứ khả năng nguyện vọng của trẻ và thị trường lao động, phânluồng và hướng nghiệp theo các hướng sau : Học các trường Đại Học, CaoĐẳng, Trung Học Chuyên Nghiệp, Học nghề tập trung, vừa học nghề vừalàm, xuất khẩu lao động, đi nghĩa vụ quân sự, đi thanh niên xung phong làmkinh tế, lao động phổ thông, phục vụ nội trợ, trở về quê lập nghiệp…Trongquá trình phân luồng, hướngnghiệp cũng phải lưu ý cho trẻ biết con đườnghọc vấn còn có cơ hội, nếu những trẻ đã đi làm có muốn học nâng cao trình
độ văn hoá, nghề nghiệp thì sẽ tiếp tục học theo các hệ đào tạo Giáo dụcthường xuyên, liên thông, học chính quy và không chính quy Giáo dục trẻlàng SOS luôn luôn phải xác định đúng mục đích, yêu cầu và tạo ý chí cho trẻrèn luyện phấn đấu vươn lên, trẻ không được ỉ lại và phải quán triệt tư tưởngcủa chủ tịch làng SOS quốc tế Helmut Kutin : Trẻ của chúng ta phải học cáchđứng bằng đôi chân của mình trong xã hội, để đạt được điều đó chúng takhông được chiều chuộng trẻ qua mức hay cho trẻ sống trong nhung lụa,chúng ta hãy cố gắng hỗ trợ từng trẻ, không bào giờ được lùi bước, nhưngphải trong khuôn khổ và trên cơ sở thực tiến của từng xã hội cũng như trongtrái tim và khối óc của mỗi chúng ta
Tái hoà nhập cộng đồng là mục tiêu cuối cùng của qua trình nuôidưỡng, chăm sóc, quản lý và giáo dục đối tượng, chinh vì vậy mà công tácnày luôn được coi trọng và quán triệy hàng đầu trong các hoạt động, vì lẽ đómỗi êm được trang bị những kiến thức và điều kiện cần thiết để các em bướcvào cuộc sống độc lập, tự ti và hoà nhập với cộng đồng Các biện pháp được
sử dụng như: Hỗ trợ tiền ăn, tiền quần áo, hỗ trợ về nhà ở, các khoản tiềnkhac khác khi trẻ ban tự lập, còn lúc trẻ trong giai đoạn bán tự lập hoàn toànthì làng công khai cho trẻ biết tất cả các khoản tiền mà các em có do lang giữ,
Trang 22khi các em có như cầu sử dụng làng sẽ giao lại từng khoản và hưỡng dẫn các
em việc hưỡng dẫn sử dụng cã khoản tiền mà các em có
Để trẻ tái hoà nhập cộng đồng thuận lợi và ngay từ khi sang lưu xãthanh niên ở đối với nam ( Nữ thì ở tai làng cho đến khi đi làm, lập gia đình)Làng luôn làm công tác tư vấn hướng nghiệp cụ thể phù hợp với từng khẳnăng, năng khiếu của trẻ Từ đó hướng nghiệp cho trẻ, giúp trẻ hoàn toàn tựlập, tự chựu trách nhiệm và tự định liệu cuộc sống của mình
* Về công tác đỡ đầu và sự phát triển của làng SOS Vinh:
Đóng góp 21% cho tổng kinh phí hoạt động của tổ chức làng trẻ emSOS Vinh, công tác đỡ đầu có một vai trò không nhỏ trong việc tạo nguồnquỹ để đảm bảo cho các hoạt động của làng trẻ em trên toàn thế giới
Những người hảo tâm trên khắp các châu lục có thể lựa chon các loạihình đỡ đầu mà mình ưa thích để hỗ trợ tổ chức làng trẻ em SOS Họ có thể làngười đỡ đầu của một hay nhiều cá nhân trẻ, có thể là người đỡ đầu cho mộthay nhiều dự án làng SOS
Dù đỡ đầu trẻ hay làng, người đỡ đầu đều góp phần tích cực trong việcduy trì và phát triển của làng SOS Chỉ với một khoản đóng góp nhỏ hàngtháng với nhiều cá nhân cùng chung tay, người đỡ đầu có thể cứu vớt được sốphận hàng ngàn, hàng vạn trẻ em mồ côi, trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khókhăn không nơi nương tựa
Trong suốt 19 năm hoạt động Làng trẻ em SOS Vinh đã may mắn nhậnđược sự giúp đỡ hết ssức quý báo về mặt vật chất cũng như tinh thần từnhững người đỡ đầu trện khắp thế giới, chủ yếu là khối cư dân khối Bắc Âu,
có những thời kỳ người đỡ đầu lành và trẻ lên tới con số 800 Đó quả là con
số không nhỏ mang ý ngiã hết sức lớn lao
Hiệp hội làng trẻ em SOS Pháp là tổ chức đỡ đầu đầu tiên của LàngSOS Vinh, đã tài trợ giúp xây dựng nên một làng trẻ em SOS Vinh tươi đẹp,với 15 ngôi nhà mái ngói đỏ tươi và các công trình phụ trợ, mới đây nhân dịp
Trang 23đến thăm lại làng SOS Vinh, ngài Chủ Tịch SOS Pháp đã rất quan tâm đến cơ
sở vật chất của làng và đã quyết định tài trợ thêm kinh phí cho làng cải tạo vàsửa chữa một số hạng mục công trình bắt đầu xuống cấp Các bà mẹ, các trẻcủa làng thật sự vui mừng khi các ngôi nhà của mình lai được làm mới, trôngđẹp đẽ và khang trang hơn trước
Đối với người đỡ đầu và các trẻ, quan hệ đỡ đầu là quan hệ thân tình,giúp đỡ và chia sẻ, các trẻ SOS đã mất mát quá nhiều Các trẻ thật vui mừngkhi mình có nhiều người đỡ đầu, được bố mẹ, anh chị đỡ đầu thường xuyêngửi thư thăm hỏi động viên và giúp đỡ, có rất nhiều trường hợp tình cảm giữangười đỡ đầu với trẻ không còn đơn thuần là người đỡ đầu, mà thật sự là sựyêu thương gắn bó, có nhiều người đỡ đầu đã vượt qua nửa vòng trái đất đếnlàng trẻ em SOS Vinh chỉ để tận mắt chứng kiến cuộc sống của đứa trẻ màmình đỡ đầu, được ôm trẻ vào lòng, trao cho trẻ những nụ hôn thương mến.Cũng có nhiều trường hợp, dù không thể đến thăm trẻ mà mình đỡ đầu khôngbao giờ quên, luôn quan tâm gửi cho các trẻ những lời chúc mừng thắm thiết,những món quà nho nhỏ và tặng cho các trẻ một khoản tiền vào tài khoản đểdành dụm cho mai sau Nhờ vậy nhiều trẻ đã nhận được khoản tiền có giá trịkhi bước vào cuộc sống tự lập, khi trả của chúng ta trưởng thành, gặp khókhăn, đau yếu, người đỡ đầu đã không ngần ngại giang rộng vòng tay giúp đỡ,
hỗ trợ các trẻ vượt qua thử thách để tiếp tục vươn lên tự lập cuộc sống củamình
Người đỡ đầu họ là ai? Hết sức đơn giản, họ là những người có trái timnhân hậu, họ là bé gái chỉ 12 tuổi, hàng tuần hàng ngày nghỉ cuối tuần củamình đi rửa xe thuê, gom góp số tiền đó đỡ đầu cho trẻ mồ côi Họ là côngnhân, nông dân, lag người lao động muốn giúp đỡ các trẻ thiệt thòi, chúng taluôn trân trọng những nghĩa cử cao đẹp của họ và thực tế chúng ta cũng làmhết sức mình để người đỡ đầu hiểu rằng sự đóng góp của họ là có ích, có hiệuquả Những lá thư hồi âm chan chứa yêu thương của các trẻ, những báo cáo
Trang 24hàng năm về sự phát triển của trẻ, của làng, những tấm thiếp xinh xắn trẻ tựlàm gửi cho người đỡ đầu nhân dịp lễ giáng sinh hàng năm Tất cả đã nói lên
sự trận trọng và biết ơn của chúng ta đối với người đỡ đầu, khiến họ rất hàilòng và tin tưởng chúng ta
Trái đất rộng mênh mông, đường đến trời Âu xa xôi vạn dặm, nhưnngtất cả bống hoá gần khi trẻ và người đỡ đầu đã thật sự cảm thông, gắn bó.Chúng ta vô cùng biết ơn những tấm lòng nhân hậu đã hỗ trợ, đóng góp đểlàng và tất cả trẻ em SOS Vinh luôn canh cánh trong lòng mình phải làm gìđây để sự đóng góp của người đỡ đầu không uổng phí
6 Vai trò của cơ sở trong bối cảnh cộng đồng.
Làng trẻ em là một tổ chức phi chính phủ, nó được thành lập ra để phục
vụ cho nhưng con người có hoàn cảnh,số phận éo le trong cuộc sống,cho nêntrên đất nước sở tại, mô hình chăm sóc này đã được tất cả nhà nuớc thốngnhất và luôn tạo điều kiện để mô hình luôn được phát triển
Làng trẻ em SOS là nơi chăm sóc nuôi dưỡng trẻ mồ côi trẻ bơ vơkhông nơi nương tựa có được một mái ấm gia đình, giúp các cháu tìm lạiđược tình mẫu tử thiêng liêng, ở đây các cháu được sống và học tập vui chơi,như bao đứa trẻ khác trong xã hội, giúp các cháu có được nền học vấn vữngchắc cho tương lai, và đặc biệt hoà nhập được với cộng đồng, tự lập cho chínhbản thân và trở thành một công dân có ích cho xã hội
Sống ở Làng trẻ em sos trẻ tìm lại được mái ấm gia đình, có tình mẹ cóanh chị em, và cả cộng đồng làng, trẻ được chăm sóc nuôi dưỡng,và giáo dụcchu đáo có tuổi thơ hạnh phúc, có môi trường sống lý tưởng,được lớn lêntrong sự nuôi dưỡng của gia đình,anh chị em không bị chia lìa, trẻ có thêm cơhội để phát triển cá nhân, giúp trẻ hình thành được nhân cách sống có tráchnhiệm với bản thân và những người xung quanh từng bước trẻ có khả năngđịnh hướng nghề nghiệp cho tương lai
Trang 25Ngoài ra các mô hình trường học mầm non, trường học nghề, trung tâmSOS, trung tâm ytế, trung tâm xã hội đã hỗ trợ cho công dân vùng sở tại đượctốt hơn trong công tác giáo dục của những con trẻ địa phương, đặc biệt đãgiúp đỡ được một phần nào về vật chất cho những trẻ cộng đồng theo chươngtrình tăng cường gia đình, hay những số phận của những trẻ có gia đìnhnghèo, biết vượt khó để học giỏi, vượt qua số phận của hoàn cảnh theo hìnhthức hoc bổng ODON VALET, hay học bổng HERRMAN
Trong bối cảnh cộng đồng hiện nay Làng trẻ em sos được nhìn nhận vàđánh giá là nơi mà môi trường giáo duc nhân cách, giáo dục về con ngườiđuợc hoàn chỉnh nhất,nó mang một tính đặc thù riêng,khác hẳn với các trungtâm hay trại trẻ mồ côi,quá trình hình thành và phát triển trên 60 năm,phổbiến trên 132 quốc gia và lãnh thổ, lịch sử đã chứng minh Làng trẻ em SOS là
mô hình nuôi dạy trẻ mồ côi thành công nhất
7 Ý kiến nhận xét của sinh viên về Làng trẻ em SOS Vinh.
Qua thực tế và trên sách vở tôi cảm nhận về Làng trẻ em SOS Vinh làmột tổ chức nhân đạo, chăm sóc và nuôi dưỡng giáo dục các trẻ mồ côi bị bỏrơi không nơi nương tựa, Làng là một cộng đồng gồm 15 gia đình, một giađình có một mẹ và 08 đến 10 đứa con sống đầm ấm có anh, có chị yêu thương
và đùm bọc lẫn nhau, bà mẹ SOS hy sinh cả cuộc đời cho những đứa con, tìnhyêu thương đó mang lại cho các con tình mẫu tử thiêng liêng, và định hướngcho các con về một mái ấm gia đình, để tạo nền móng vững chắc về tinh thầncho cuộc sống của các con được hoà nhập với cộng đồng với xã hội
Làng trẻ em SOS Vinh là nơi chăm sóc và nuôi dưỡng lâu dài chấtlượng, tính chuyên nghiệp của đội ngụ cán bộ nhân viên, bà mẹ, bà gì đượcđào tạo bài bản về nguyên tắc sư phạm cũng như tính chuyên nghiệp của quátrình giáo dục Cơ sở vật chất phục vụ cho trẻ được đảm bảo chất lượng và ổnđịnh, phải nói rằng Làng trẻ em SOS Vinh là một đơn vị xuất sắc trong công
Trang 26tác nuôi dưỡng và chăm sóc trẻ mồ côi, trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khókhăn.
PHẦN II : THỰC HÀNH CÔNG TÁC XÃ HỘI CÁ NHÂN,
NHÓM.
I THỰC HÀNH CÔNG TÁC XÃ HỘI CÁ NHÂN.
Một số khái niêm liên quan.
* Khái niệm về công tác xã hội : có nhiều quan điểm về công tác xã
hội khác nhau
Công tác xã hội là hoạt động chuyên môn nhằm giúp con người đápứng các nhu cầu nảy sinh trong cuọc sống, trong quá trình tương tác giữa cánhân và môi trường, giúp con người phát huy hết tiềm năng của họ
Nhân viên xã hội chuyên nghiệp thực hiện các dịch vụ xã hội để đảmbảo cho sự an ninh và sự phát triển của con người Nhân viên xã hội sử dụngcác kiến thức khoa học xã hội và nhân văn để huy động, khai thác nguồn tàinguyên nhằm đáp ứng nhu cầu cá nhân, nhóm hay quốc gia cũng như trêntoàn thế giới để đi đến sự công bằng xã hội
- Công tác xã hội cá nhân :
Công tác xã hội là một cách thức quá trình nghiệp vụ mà cán bộ xãhội sử dụng các kỹ năng kiến thức chuyên môn để giúp đối tượng (cá nhânhoặc gia đình) phát huy tiềm năng, tham gia tích cực vào quá trình giải quyếtvấn đề, cải thiện điều kiện sống của mình
* Khái niệm về tiến trình công tác xã hội.
Trang 27Tư tưởng công tác xã hội cá nhân là quá trình bao gồm các bướccủa các hoạt động do nghiệp vụ xã hội và đối tượng thực hiện để giải quyếtvấn đề (bao gồm 07 bước).
* Khái niệm về trẻ em.
- Theo công ước quốc tế về quyền trẻ em : Trẻ em là những ngườidưới 16 tuổi
- Theo bộ luật tố tụng hình sự Việt Nam : Trẻ em là những ngườichưa thành niên được hiểu là dưới 16 tuổi
Như vậy trẻ em là người chưa thành niên dưới 16 tuổi, chưa pháttriển đầy đủ về thể chất và tinh thần, chưa thực hiện một số quyền và nghĩa vụnhất định theo pháp luật
* Khái niệm về trẻ mồ côi.
- Mồ côi thực tế : Là đứa trẻ bị chia ly vĩnh viễn với người thân (cha,mẹ) do cha hoặc mẹ, hoặc cả cha lẫn mẹ bị chết
- Mồ côi xã hội : Là đứa bị đột ngột chia ly vĩnh viễn hoặc tạm thờitrong một thời gian ngắn hay dài với cha mẹ trong khi họ vẫn đang còn sống
*Khái niệm về trẻ em trong hoàn cảnh đặc biệt khó khăn.
Là trẻ em từ 16 tuổi trở xuống có những hoàn cảnh éo le, bất hạnh, chịuthiệt thòi về mặt tinh thần và vật chất
1 Bối cảnh của thân chủ.
Qua thời gian tìm hiểu tại Làng trẻ em SOS Vinh, cũng như được sựgiúp đỡ của ban giám đốc, anh Lê Bá Lương cán bộ giáo dục làng đã nhiềunăm làm việc tại làng, hiểu được tận tình của từng trẻ, trẻ nào cần được sựgiúp đỡ hoàn thiện về nhân cách, đạo đức để tái hoà nhập cộng đồng cho tốt,nên đã phân công nhiệm vụ cho bản thân tiếp cận làm việc với em NguyễnVăn Sáng gia đình số 2
Vào một buổi tối trời se lạnh, đất thành Vinh có một chút mưa phùn,tôi lang thang trong làng trẻ em SOS Vinh, đâu đó phảng phất tiếng hát của
Trang 28một cậu bé " trong đêm một bàn chân bước bé xíu lang thang trên đường,ánh mắt buồn vì em không biết đi, đi đâu vể đâu cuộc sống mưu sinh đã làm
em qua cơn đói từng ngày, vì em không cha vì em đã mất mẹ "tôi đứng lạnhngắt, hình như đôi mắt tôi có chút ngấn lệ, tôi đã nấp vào một bụi cây gần đó
và phát hiện cậu ca sỹ kia chính là em Nguyễn Văn Sáng mà sáng nay tôiđược giao nhiệm vụ, không ngờ cậu bé này có giọng hát hay đến thế, tôi lân la
và cũng cất tiếng hát theo cậu bé ngạc nhiên vì thấy tôi, cũng may là sángnay anh Lương có giới thiệu tôi là sinh viên đến thực tập tại làng và em đãnhận ra tôi, ánh mắt em tròn xoe ngac nhiên hỏi tôi: anh hát hay thế ạ, tôi đáplại em: không dám đâu, làm gì bằng em đựoc chứ Sáng nhìn tôi bằng con mắttinh nghịch và cuời: dạ, thôi thì hai anh em mình hát đều hay cả anh nhỉ
Cuộc nói chuyện vô tình giữa tôi và Sáng đã báo hiệu một sự thuậnlợi cho những cuộc đàm thoại, tham vấn sau này để tôi có thể hoàn thành bàiviết về thân chủ một cách tốt đẹp nhất
2 Hồ sơ thân chủ.
2.1 Thông tin cá nhân thân chủ.
Sau khi đã làm quen và nói chuyện tôi đã được Sáng giới thiệu sơ qua
về họ tên của em cũng như các sở thích ước mơ, nguyện vọng của chính bảnthân:
Họ và tên: Nguyễn Văn Sáng
Biệt danh: Cụt
Sở thích: Chơi đá bóng
Sở trường: thích học môn Lịch sử
ước mơ trở thành một cầu thủ bóng đá
Hiện dang học lớp: 8B trường Hermann Gmeiner
Giới tinh: Nam
Sinh nhật: 20/03/1997
Nơi sinh: Vân Diên_Nam Đàn_Nghệ An
Trang 29Hình dáng cao 160m khoẻ mạnh cao lớn.
Tính cách:
- Ít nói, lễ phép, hiền lành, thỉnh thoảng có cãi lời mẹ
- Hay ăn quà vặt, đã từng lấy tiền của chị
- Ham chơi
- Không nhận thức được hành vi của bản thân, hứa nhưng chưa thựchiện
- Gia đình hiện tại: Mẹ Nguyễn Thị Hoà gia đình Số 02 gồm 10 anh chi
em đang sinh hoạt
- Về phía làng: Các mẹ, các gì, cán bộ giáo dục luôn quan tâm và giúp
đỡ bảo ban Trực tiếp là ban Giám Đốc, Cán bộ giáo dục phu trách khối câp IIanh Lê Bá Lương
Hồ sơ: Sáng sinh ra trong một gia đình bố tai nạn mẹ bị ung thư mấtlúc em mới 2 tuổi, em phải sông với bà ngoại, nhưng bà tuổi cao sức yếukhông đủ khả năng có thể nuôi em nên đã được đưa vào làng trẻ em SOSVinh
- Về gia đình: Sáng là con út trong một gia đình có 03 chi em hiện tại
có 01 chị đang học Đại Học và một chị gái hiện dang học lớp 11
Trên đây là một số thông tin tôi đã thu thập trong quá trình tiếp xúc vớibản thân em Sáng và một số thông tin mà anh Lê Bá Lương cung cấp
2.2 Vấn đề của thân chủ.
Sáng là một đưa trẻ nghịch ngợm học kém ham chơi, lười học, thích tự
do, có tính ăn vặt, đã từng lấy tiền của chị, đi chơi điện tử, thỉnh thoảng cãi lạimẹ
Trước khi đi vào nội dung của kế họach giúp đỡ cá nhân tôi xin đưa ra
để bạn đọc có thể hình dung hơn về chuyên đề này
Trang 30Sau đây là nội dung chính cuat quá trình thực tập về chuyên đề " Lập
kế hoạch giúp đỡ em Nguyễn Văn Sáng thay đổi được nhân thức, suy nghĩhoà nhập với cộng đồng"
3 Quá trình thực tập.
Giai đoạn 1: Tìm hiểu cơ sở thực tập và chọn ca thực hành.
N i dung công vi c.ội dung công việc ệc
Vinh
Gặp gỡ ban giám đốc để trao đổi thông tin
về công việc phải làm, xin kiểm huấn viên trong đợt thực tập
Vinh
Nghe lánh đạo cơ sở phổ biến nội quy và tìm hiểu lịch sử thành lập của cơ sở thực tập
Vinh
Tìm hiểu cơ cấu lánh đạo, mục tiêu hoạt động, chức năng, các đối tượng xã hội được cơ sở phục vụ, và vai trò của cơ sở trong bối cảnh cộng đồng
Vinh, Nhà thân chủ
Tiếp cận và làm quen với các đối tượng được giúp đỡ và lựa chọn thân chủ
27/08 Nhà thân chủ Tiếp cận thân chủ để thực hiện vấn đàm
Giai đoạn 2: thực hành công tác xã hội cá nhân.
N i dung công vi c:ội dung công việc ệc
Trang 3101/09 Nhà thân chủ Thu thập thêm thông tin và khai thác nhóm
thân chủ, giải quyết vấn đề của thân chủ
02/09 Nhà thân chủ thu thập thêm thông tin, lên kế hoạch cụ thể
07/09 Nhà thân chủ Tiếp cận nhóm cũng như thân chủ để thực
hiên hoạt động can thiệp giải quyết vấn đề của thân chủ
08/09 Làng trẻ em SOS
Vinh, nhà thân chủ
Tiếp cận nhóm cũng như thân chủ để thực hiên hoạt động can thiệp giải quyết vấn đề của thân chủ
09/09 Làng trẻ em SOS
Vinh, nhà thân chủ
Tiếp cận nhóm cũng như thân chủ để thực hiên hoạt động can thiệp giải quyết vấn đề của thân chủ
10/09 Làng trẻ em SOS
Vinh, nhà thân chủ
Tiếp cận nhóm cũng như thân chủ để thực hiên hoạt động can thiệp giải quyết vấn đề của thân chủ
15/09 Làng trẻ em SOS
Vinh, nhà thân chủ
Tiếp cận nhóm cũng như thân chủ để thực hiên hoạt động can thiệp giải quyết vấn đề của thân chủ
16/09 Làng trẻ em SOS
Vinh, nhà thân chủ
Viết báo cáo, gặp gỡ thân chủ cũng như nhóm thân chủ để hoàn thành hoạt động can thiệp giả quyết vấn đề của thân chủ
Trang 3217/09 Làng trẻ em SOS Họp rut kinh nghiệm và chia tay cơ sở thực
vì sự giúp đỡ tận tình đó đã tạo thận lợi cho tôi tiếp cận thiết lập mỗi quan hệvới em Sáng một cách dễ dàng
Nhờ sự ngờ vực trong buổi đêm tối se lạnh, đất thành Vinh có một chútmưa phùn, tôi lang thang trong làng trẻ em SOS Vinh, đâu đó phảng phấttiếng hát của một cậu bé " trong đêm một bàn chân bước bé xíu lang thangtrên đường, ánh mắt buồn vì em không biết đi, đi đâu vể đâu cuộc sống mưusinh đã làm em qua cơn đói từng ngày, vì em không cha vì em đã mấtmẹ "Tôi đứng lạnh ngắt, hình như đôi mắt tôi có chút ngấn lệ, tôi đã nấp vàomột bụi cây gần đó và phát hiện cậu ca sỹ kia chính là em Nguyễn Văn Sáng
mà sáng nay tôi được giao nhiệm vụ, không ngờ cậu bé này có giọng hát hayđến thế, tôi lân la và cũng cất tiếng hát theo cậu bé ngạc nhiên vì thấy tôi,cũng may là sáng nay anh Lương có giới thiệu tôi là sinh viên đến thực tập tạilàng và em đã nhận ra tôi, ánh mắt em tròn xoe ngac nhiên hỏi tôi: anh háthay thế ạ, tôi đáp lại em: không dám đâu, làm gì bằng em đựoc chứ Sángnhìn tôi bằng con mắt tinh nghịch và cuời: dạ, thôi thì hai anh em mình hátđều hay cả anh nhỉ
Cuộc nói chuyện gặp gỡ buổi tối đó giữa tôi và Sáng, đâu ngờ đó chính
là thân chủ của minh mà chính anh Lên Bá Lương đã giao cho tôi tiếp cận tìm
Trang 33đầu tiên tôi gặp thân chủ của mình, từ đó tạo tiền đề thuận lợi cho tôi tạo mỗiquan hệ với em được tốt hơn.
Không có lòng tự trọng, không nhận thức được bản thân mình đang làm
gì mặc dù đã nhiều lần viết bản kiểm điểm, tự hứa trước tất cả các bạn tronglàng
- Vấn đề gia đình: Mẹ trước đây do qua nuông chiều Sáng quá nênSáng hư
- Sáng hung bạo, hiếu chiến, mạnh mẽ, nhưng cũng nhiều khi mặc cảm,
tự ti trước mọi người, vì hoàn cảnh của bản thân em không có gì có thể bù đắpđược khi mất bố, mất mẹ
- Các chị em trong gia đình: do mải mê vào việc học cũng như các hoạtđộng khác nên việc chỉ bảo Sáng không đến nơi đến chốn
Như vậy trong trường hợp của Sáng có nhiều vấn đề, nhận thức nằmtrong khẳ năng của sinh viên ngành công tác xã hội Do đó tôi tiếp nhận ca vàchuẩn bị cho những bước tiếp theo
- Nhân diện vấn đề