đồ án nghiên cứu quy trình công nghệ sản xuất cá rô phi kho tự động đóng hộp - luận văn, đồ án, đề tài tốt nghiệp

Đây là loại sản phẩm có thê đùng để làm món ăn mặn trong các bửa cơm hàng ngày hoặc lễ tết cùng với rau sống, cà chua, đặc biệt khi ăn sống.. Quá trình nghiên cứu đã xác định được tỷ lệ

- BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KỸ THUẬT CÔNG NGHỆ TP HCM

BỘ MÔN CÔNG NGHỆ THỰC PHẢM

ĐỀ TÀI:

NGHIÊN CỨU QUY TRÌNH CÔNG NGHỆ

SAN XUAT CA RO PHI KHO TO DONG HOP

[rường Đại Học Kỹ Thuật Công Nghệ Tp.HCM CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Khoa CNTP & TKMT Độc lập — Ty do — Hạnh phúc

Bộ môn: CÔNG NGHỆ THUC PHAM NHIỆM VỤ ĐÓ ÁN TÓT NGHIỆP

Chú ý: Sinh viên dán tờ gidy này vào trang thứ nhất

của bản thuyêt minh

Đầu đề đồ án:

Nhiệm vụ:

Phan bản vẽ và đồ thị đoai \ và kích thước bản vẽ)

Db AR PU AR és quan guild nữ 6 muô Vi RUT CAM oe

CHU NHIEM NGƯỜI HƯỚNG DẪN CHÍNH

(Ký và ghi rỡ /ọ tên) (Ký và ghi rõ họ tên)

PGS.18 ƒ» 3

Lời cảm ơn GYHD: 14 Yan Chung

LOI (AM ON

BE hoan think lain vin bt nghitn nay, em di nhin digo su hiing

din tin tink, va cdo y hitn guy biw cia thiy cb Qua bun vin nag

em win chin think ciim on

Cie thiy cb trong Bé Min Cong Nght (io Nai (vòng

Bui Hoe Tog Uhl Cing Nghe dé tin tink day dé em trong thet

222 Kin TD die gtty dé wir lao dibu hibn thudn let cho em rit nhiééu

Tom tat nội đung nghiên cứu GYAD: La Yan Chung

ne

TOM TAT NOI DUNG NGHIEN CUU

Với đời sống năng động, hiện đại ngày nay thì sản phẩm đồ hộp không còn xa lạ với người tiêu dùng Việt Nam Trên thị trường có rất nhiều sản phẩm đồ hộp từ thịt heo, thịt

bò, thịt gà, cá xông khói, cá sốt cả chua, nhưng mặt hàng đồ hộp cá kho tộ còn rất ít

Sản phẩm đồ hộp cá rô phi kho tộ có giá trị đinh dưỡng cao vì hàm lượng protein, lipid, khoáng trong cá tương đương với các loại thịt như thịt heo, thịt bò, thịt gà Ngoài ra trong

thành phần dinh dưỡng của cá rô phi có đầy đủ các loại acid amin thiết yếu, đồng thời mỡ

cá có chứa các acid béo rất tốt cho cơ thể Đây là loại sản phẩm có thê đùng để làm món ăn mặn trong các bửa cơm hàng ngày hoặc lễ tết cùng với rau sống, cà chua, đặc biệt khi ăn sống Chúng rất hợp với những người bận rộn không có thời gian cho công việc bếp núc và

phù hợp với khẩu vị của người Việt Nam Do vậy, sản phẩm này được nhiều người tiêu

dùng ưa thích

Việc sản xuất đồ hộp “cá rô phi kho tộ ” bao gồm một số công đoạn chủ yếu: cá được

xử lý cơ học (đánh vẫy, cắt vây, bỏ nội tạng, rửa sạch) trước khi đem cắt khúc, ngâm dung dịch nước muối nhằm khử tanh ở cá, sau đó đem xếp hộp, rót dịch sốt và đem bài khí ghép

mí trước khi đem thanh trùng, làm nguội và bảo quản Quá trình nghiên cứu đã xác định

được tỷ lệ phối trộn gia vị trong dịch sốt, chế độ thanh trùng của sản phẩm Đồng thời đề

xuất quy trình sản xuất với quy mô nhỏ, cũng như sơ bộ hoạch toán giá thành sản phẩm Tuy nhiên do có một số hạn chế về mặt thiết bị nên khi đưa vào sản xuất quy mô lớn cần nghiên cứu lại chế độ thanh trùng cho thích hợp với thiết bị nhà xưởng

el

ŠYTH: Hỏ Yä Hải Thuỷ Trang iii

Mục Í,ục GYHD: La Yan Chung

—-——————srễ=srmmm————-=ne——

MỤC LỤC TRANG 0a i

i08 090 .ÔỎ ii

TOM TAT NOI DUNG NGHIEN CUU o cssssssssssccssssssesscccssssesssssssessnsecssssssensesecs ii MUC LUC 177 iv 0:8 7(e:8:79 (c1 0 vii DANH SÁCH HÌNH - 25+ ©22SSc ĐH HeErrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrriil viii

1.1 Đặt vấn đề con 0 1 2

1.2 Mục tiêu của việc nghiên cỨu son H412 3

CHƯƠNG 2: TÔNG QUAN

2.1 Giới thiệu về cá rô phi .-« ©cceenr HH0 5

2.1.1 Phân loại về sinh HC .ssecscssssssssessssesssvesssssecsseeecensecesseesssseesssussssnesssesessseessasessesnesssane 5

2.1.2 Đặc điểm hình thái, sinh lý và sinh thái cá rô phi ccscercrrrrererrrrrrree 6

2.1.3 Thành phần và tính chất nguyên liệu cá rô phi

2.2 Tình hình sản xuất và tiêu thụ cá rô phi trên thế giới

2.2.1 Tình hình nuôi cá rô phi trên thế giới

2.2.2 Tình hình tiêu thụ cá rô phi trên thế giới

2.3 Tình hình nuôi cá rô phi tại Việt Nam - - nhennienieiieierieiiee 18

2.4 Các sản phẩm chế biến từ cá rô phi .- nntrteerrrrrrrrrrrririrrrrrrrrike 19

3.1 Nguyên liệu ChiMD 0 cece esesseseesecenseesseneessecsesesesseneneseessanenessesenesoseeneesaessensensananees 25

3.3.1 Qui trình sản xuất dự kiến 27

3.3.2 Thí nghiệm xác định nồng độ muối và thời gian ngâm

3.3.3 Thí nghiệm chọn chế độ tiệt tring .ssssssssssccecccccecssssssssvsssessesessssscseseseeceneensseseesenens 28 3.3.4 Thanh phan địch sốt dự kiến - cv 30

3.3.5 Các phương pháp phân tích, đánh giá chất lượng sản phẩm - 33

CHƯƠNG 4: KÉT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN

4.1 Nghiên cứu các công đoạn trong quá trình chế biến . 5cssccccccecr 38

4.1.1.Xác định nồng độ muối và thời gian ngâm -etrrrrerrrrrrrrrrrrrrrrrrke 38 4.1.2 Thí nghiệm chọn chế độ tiệt trùng .2 : -+c2trexrrrrrrrtrrii.rrrrtriirere 39

490.3 Thi nghiệm chọn công thức dịch sốt

4.2 Kết quả đánh giá chất lượng sân phẩm

4.2.1 Về mặt vật lý

4.2.2 Về mặt hoá học

4.2.3 Về đánh giá chỉ tiêu vi sinh -cs+cccv+rvrrreetkrtkkkkerirrrrrrrrkrrrrrirritirrree 44 4.2.4 Đánh giá chất lượng cảm quan sản phẩm - net 44 4.3 Sơ bộ hạch toán giá thành sản phẩm -+ tttrrrrrrrrtirir 46

4.4 Đề xuất quy trình sản xuất cá rô phi kho tộ -eceesrrrrrririrrirrrririie 48

4.4.1 Quy trình sản xuất

4.4.2 Thuyết minh quy trình . -ccccsvseecrerkerererrrrrkrrrercee

SYTH: M6 Ya Hai Thuỷ Trang v

Mục Lục GYHD: La Yan Chung

CHUONG 5: KET LUAN VA KIEN NGHI nc), s ốốố 53

L1 ‹ : mẽ

TÀI LIỆU THAM KHẢO

ŠYTE: Hồ Yũ Hải Thug Trang vi

Mục Lục GYHD: La Yan Chung

DANH SACH BANG BIEU

Bảng 2.1 Tỷ lệ thành phần khối lượng của cá rô phi vẫn -.serrrrre 9

Bảng 2.2 Tỷ lệ thành phần khối lượng của cá rô phi đỏ

Bảng 2.3 Thành phần hoá học của phi lê cá rô phi vằn

Bảng 2.4 Thành phần Nito protein và nito phi protein của phi lê cá rô phi vằn

Bảng 2.5 Thành phần acid amin của thịt cá

Bang 2.6 Bảng chỉ tiêu xuất khẩu cá rô phi

Bảng 2.7 Tiêu chuẩn kỹ thuật của đường . -ccccrerrerrrerrrrrrrirtrrrirrrrrrire 21 Bảng 2.8 Thành phần hoá học của hạt tiêu 5: cooceerrerHeriirrer 22 Bảng 2.9 Tiêu chuẩn kỹ thuật của muối -2222++-S2EY++htttetrrkrvrrrertrttkkkkrerrree 23 Bảng 3.1 Bốn chế độ tiệt trùng ccss cnonhìttrnrtrkHnH emrrree 29 Bang 3.2 Thí nghiệm tìm tỷ lệ màu trong địch sốt

Bảng 3.3 Chỉ tiêu đánh giá cảm quan trong sản phẩm

Bảng 4.3 Bảng đánh giá cảm quan tỷ lệ đường .- «<5 nnheeHnreiririerreeiee 4I

Bảng 4.4 Bảng đánh giá tỷ lệ muối 22555 St ọtE22.21211211 1 1.sersee 4I

Bang 4.5 Bảng đánh giá tỷ lệ nước màu S22 42

Bảng 4.6 Bảng công thức dịch sốt . -: - 22v srnrththtvrvrrrerttrtrkrrkrrrrrrrkrrrrrree 43

Bảng 4.7 Kết quả đánh giá chỉ tiêu hoá học

Bang 4.8 Kết quả đánh giá chỉ tiêu vi sinh

Bảng 4.9 Kết quả đánh giá cảm quan của sản phẩm

Bảng 4.10 Tiêu hao nguyên liệu trong sản xuất

Bảng 4.11 Chi phí nguyên liệu cho 50 hộp -.- 5S cecsetH se 47

ŠYTE: Hồ Yñ Hải Thuỷ Trang vii

Mục Lục GYHD: La Yan Chung

EE

DANH SÁCH HÌNH

Hình 2.1 Cá rô phi vẫn 2 +t©EEEEEYY E17E77171111 EE.111111 1.111.120 pcmrii 6

Hình 2.2 Sản lượng cá rô phi trên thế giới qua các năm - -2 sexcee 13

Hình 2.3 Sản lượng rô phi theø các nước và lãnh thổ nuôi - cccceecc-eeee 14

Hình 2.4 Tiéu thy cf 16 phi @ MY v.ecssssssssssssssssssssssssssssssssssmanesssersecececcessssecceeceecesseeesseesensst 16

Hình 2.5 Sản lượng nhập khẩu cá rô phi ở Mỹ

Hình 4.1 Đường biểu diễn quan hệ giữa hàm lượng muối và điểm cảm quan

Hình 4.3 Cá sau khi làm sạch - << HH HH nHH20184101014110147171116 49

Hinh 4.4 Sản phẩm cá rô phi kho tỘ -22+ 22s vế thcrrvxeerErkrkererrkkkrirrrkreeerie 31

ŠYTH: Hô Ya Hai Thuy Trang viii

Nhận xét GYHD: Ths La Yan Chung

Nhận xét ŒYHD: Tícs Íã Yăn Chung

NHAN XET CUA GIAO VIEN PHAN BIEN

Chương 1:

GIỚI THIỆU CHUNG

ŠYTH: Hỏ Yq Hải Thuỷ Trang 1

Luan Yan Tot Nghiep GYAD: ThS La Yan Chung

1.1 ĐẶT VẤN ĐỀ:

Đảng và nhà nước ta đã xác định rõ nước ta đang bước vào thời kỳ công nghiệp

hoá hiện đại hoá, phát triển nền kinh tế thị trường nhiều thành phan theo định

hướng xã hội chủ nghĩa có sự quản lý của nhà nước, tiến tới hội nhập với nền kinh

tế trong khu vực và thế giới Với đường lối đúng đắn đó nền kinh tế Việt Nam đã

có sự khởi sắc rõ rệt và đang trên bước đường phát triển, phát huy nội lực tối đa,

tạo điều kiện thúc đẩy sự phát triển mạnh mẽ, mọi ngành kinh tế trong nước Trong

đó ngành thuỷ sản được xác định rõ là một trong những ngành mũi nhọn và có kim

ngạch xuất khẩu cao Hiện nay trên thị trường đã xuất hiện nhiều mặt hàng chủng

loại thực phẩm với nhiều hình thức đa dạng và phong phú, trong đó các mặt hàng

đồ hộp thực phẩm đang phát triển mạnh và được nhiều khách hàng ưa chuộng Muốn đạt kim ngạch xuất khẩu cao, nước ta cần phải có nguồn nguyên liệu dồi dào và chủ động trong sản xuất Tiềm năng đó được thể biện rõ nét qua điều kiện tự nhiên ở nước ta: đường bờ biển dài, hệ thống sông ngòi dày đặc nên diện tích mặt nước lớn, Để khai thác triệt để tiềm năng đó, nhà nước ta đã có những chủ trương

được triển khai như: ngoài việc đánh bắt nguồn lợi thuỷ sản biển thì việc phát triển nghề cá nước ngọt cũng đang được quan tâm một cách thích đáng ( những dự án

đang được phát triển như: nuôi cá lồng, bè, nuôi trên ruộng ) đặc biệt chú trọng tới

những loại cá có khả năng xuất khẩu cao như: cá tra, cá basa, cá rô phi, cá chép,

Riêng đối với cá rô phi, chương trình phát triển nuôi trồng thuỷ sản thời kỳ

1999 — 2010 xác định cá rô phi là một trong những đối tượng chiến lược trong nuôi trồng thuỷ sản Nuôi cá rô phi để tận dụng mặt nước, đặc biệt là các vùng nước ngọt nội địa có tiềm năng lớn nhưng chưa được tận dụng triệt để Phát triển nuôi cá rô

phi phục vụ nhu cầu ngày càng tăng của tiêu dùng nội địa và góp phần làm tăng sản

phẩm thuỷ sản xuất khẩu có nguồn gốc nước ngọt Năm 1995 — 1996, qua nghiên

cưú ứng dụng thành công công nghệ chuyền giới tính, tạo cá rô phi toàn đực đã

được thực hiện có kết quả, Việt Nam đã làm chủ được công nghệ chuyển giới tính

cá rô phi Do đó, hiện nay phong trào nuôi cá rô phi đang có xu hướng phát triển,

người nuôi hiện đã chú ý đến việc sử dụng cá giống chất luợng cao, cá đơn tính để

cá nhanh đạt kích thước thương phẩm lớn, năng suất cao Theo kế hoạch, phấn đấu đến năm 2010, Việt Nam đạt sản lượng cá rô phi nuôi khoảng 200.000 tấn, trong đó

xuất khẩu 100.000 tấn đạt giá trị 160 triệu USD

SYTH: 6 Ya Hai Thug ` „Trang?

Luan Yan Tét Nghiep GYHD: Th La Yan Chung

Chính vì các nguyên nhân trên ta cần nghiên cứu các sản phẩm mới từ cá rô phi

và sử dụng các nguyên phụ liệu và phụ gia đặc thù có ở các nước nhiệt đới hoặc chỉ

có ở những món ăn dân gian, đưa vào trong chế biến để tạo nên sản phẩm ngon,

độc đáo, mang hương vị đặc trưng chỉ có trong sản phẩm của Việt Nam để chiếm

lĩnh thị trường khó tính nhưng đây lợi nhuận: Mỹ, EU, Nhật,

Do đó nên dé tai này nghiên cứu chế biến sản phẩm mang tính tiện dụng từ cá

rô phi: đồ hộp cá rô phi kho tộ Hi vọng những kết quả này sẽ góp phần làm phong

phú dòng sản phẩm cá rô phi đóng hộp trên thị trường

1.2.MỤC TIÊU CỦA VIỆC NGHIÊN CỨU:

Trong quá trình nghiên cứu, tôi đề ra những mục tiêu cụ thể như sau:

+ Xác định nồng độ dung dịch muối để ngâm cá

+ Xác định tỷ lệ phối trộn gia vị nước sốt

+ Xác định chế độ thanh trùng

+ Đề xuất qui trình sản xuất

+ Xây dựng yêu cầu kỹ thuật của sản phẩm

+ Sơ bộ hạch toán giá thành sản phẩm

SYTH: Hé Ya Hai Thuy Trang 3

Luan Yan Tot Nghiệp GYHD: Th$ La Yan Chung

Luận Yan Tét Nghiep GYHD: ThS La Yan Chung

2.1.GIOI THIEU VE CA RO PHI: [3,8,11]

2.1.1 Phân loại về sinh vật học:

Về sinh vật học cá rô phi thuộc:

Ngành phụ có hàm: Gnathostomata Lớp: Osteichthyes

Họ: Cichlidae

Bộ: Perciformes

Cá rô phi là tên gọi chung dùng để chỉ nhiều giống cá của họ Cichlidae Trong

đó các giống Saratherodon, Oreochromis và Tilapia, là những nhóm lớn cá rô phi

được nuôi trên thế giới Có nguồn gốc tại Châu Phi, cá rô phi đã được nuôi qua nhiều thế kỷ, ở nhiều vùng khác nhau nhất là các vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới

Có vài đặc tính để phân biệt cá rô phi thuộc ba giống này, nhưng đặc điểm rõ

rệt nhất liên quan đến hành vi sinh sản.Tất cả các loài thuộc giống Tilapia đều làm

tổ để đẻ trứng, trứng đã thụ tỉnh được bảo vệ trong tổ bởi cá bố mẹ Các loài thuộc

| hai giéng Sarotherodon va Oreochromis déu ấp trứng trong miệng, trứng được thy

tinh trong tổ nhưng con bố hoặc con mẹ ngay lập tức hút trứng vào miệng ấp và giữ

chúng vài ngày sau khi nở Ở giống Oreochromis chỉ con cái ấp trứng bằng rhiệng

trong khi giống Sarotherodon riêng con cái hoặc cả con cái và con đực ấp trứng

trong miệng

Các loài cá rô phi được biết đến nhiều gồm có:

- Rô phi sông nile (rô phi vin) (Oreochromis niloticus) cho sản lượng cao

- Ré phi xanh (Oreochromis aureus) là loại chịu lạnh

- R6 phi Mozambique (Oreochromis mossambicus)

- _R6 phi ba dém (Oreochromis andersonii)

- R6 phi vay dai (Oreochromis Macrochir)

- R6 phi cim den (Sarotherodon melanotheron)

- Ré phi ghi né (Tilapia guineensis)

- R6 phi do bung (Tilapia zilii)

- Rô phi đỏ (cá điêu hồng) (Oreochromis spp): là nhóm cá hiện nay trở nên

ngày càng phổ biến bởi vì vẻ bề ngoài của nó giống với cá hồng biển (snapper) nên

có giá cao hơn Rô phi đỏ nguyên thuỷ là do kết quả của việc biến đổi gen Rô phi

đỏ đầu tiên được sản xuất ở Đài Loan cuối thập niên 1960, là kết quả lai giữa rô phi

SYTH: M6 Ya Hai Thuy Trang §

Luận Yan Tét Nghiep GYD: ThS La Yan Chung

tiên được sản xuất ở Đài Loan cuối thập niên 1960, là kết quả lai giữa rô phi

Mozambique cái màu cam đỏ đã biến đổi gen với rô phi sông nile đực bình thường nó được gọi là rô phi đỏ Đài Loan Loài rô phi đỏ khác được phát triển ở Florida vào

những năm 1970 bằng cách lai rô phi cái Zanzibar có màu bình thường với rô phi

Mozambique vàng đỏ Loài rô phi đỏ thứ ba được phát triển ở Israel từ rô phi sông nile

hồng đã biến đổi gen lai với rô phi xanh hoang dại Tắt cả những loài nguyên thuỷ đều được lai với những loài rô phi đỏ khác có nguồn gốc không được xác định hoặc lai với những loài Oreochromis hoang dại Kết quả là hầu hết những con rô phi đỏ ở Châu Mỹ đều là những con lai từ những nguồn không xác định Thành phần gen của rô phi đỏ thay đổi nhanh chóng và rắc rồi, cũng như thiếu hụt sự so sánh giữa những dòng khác nhau khiến nhà sản xuất rất khó xác định dòng rô phi đỏ tốt nhất

Tóm lại, các loài thuộc giống Oreochromis đều được ưa chuộng trong nuôi thương mại Ngày nay, loài được nuôi thương mại nhiều nhất ở châu Phi là giống Oreochromis, trong đó hơn 90% rô phi nuôi thương mại ngoài Châu Phi là rô phi sông Nile Loài nuôi ít phổ biến hơn là rô phi xanh, rô phi Mozambique

2.1.2 Đặc điểm hình thái, sinh lý và sinh thái của cá rô phi:

2.1.2.1 Hình thái:

Cá rô phi có hình dáng hơi tròn, đầu to múp, mắt to tròn Toàn thân phủ vẫy, hai bên thân đẹp, than cao với lưng vây dài,

thường có màu hơi đen ở phần lưng, phần

bụng màu trắng bạc, vẫy có màu phớt hồng,

riêng cá rô phi vần ở cán đuôi thường có vân

dợn sóng Phần đầu của vây lưng có gai

cứng Những gai này cũng thấy ở vây ngực (

pelvis) và vây hậu môn (anal)

Hình 2.1: Cá rô phi vần

2.1.2.2 Sinh lý:

e Sinhsản:

Cá rô phi thuộc loại cá phát dục sớm và rất mắn đẻ Trong tất cả các loài thuộc

giống Oreochromis con đực đều đào một tổ ở đáy ao (thường trong nước nông khoảng

a

SYTH: Hé Ya fai Thuy Trang 6

Luan Yan Tét Nghiep GYHD: TAS La Yan Chung

Le

trứng, con cái giữ và ấp trứng trong miệng (khoang buccal) đến khi chúng nở Cá

bot vẫn ở trong miệng cá mẹ đến khi noãn hoàn thâm thấu hết và ẩn náu vài ngày

sau khi chúng bắt đầu tự kiếm ăn

Thành thục giới tính ở cá rô phi là một chức năng phụ thuộc vào tuổi tác, kích

cỡ và điều kiện môi trường Rô phí Mozambique đạt thành thục sinh dục ở độ tuổi

thấp hơn và kích cỡ nhỏ hơn rô phi sông Nile và rô phi xanh Rô phi nuôi ở hồ lớn

trưởng thành ở độ tuổi lớn hơn và kích thước lớn bơn con rô phi cùng loài nhưng được nuôi trong ao nuôi nhỏ Dưới điều kiện tăng trưởng trong ao tốt, cá rô phi Mozambique có thé đạt thành thục sinh dục khi mới cỡ 3 tháng tuổi và thân trọng của chúng hiếm khi nặng hơn 60 — 100g Trong những ao với điều kiện chăm sóc

kém, rô phi Mozambique cé thé dat thanh thuc sinh dục chỉ nhỏ cỡ 15gr

e Tinh ăn của cá rô phi:

Cá rô phi thuộc loại ăn tạp, nó có thể ăn các loài tảo, các loài động vật phù du, động vật nhỏ, cá con, bọ gậy, côn trùng, các loài bèo tấm, rau, cỏ nước và cả các

loại thức ăn tinh ( cám, bã đậu ), các loại mùn bã hữu cơ có trong nước Vì thế trong các loại mặt nước đều có thể nôi cá rô phi được Cá rô phi có cường độ tiêu hoá rất cao, chúng hoạt động bắt mỗi liên tục trong ngày, nhất là giai đoạn cá con

2.1.2.3 Sinh thái:

Cá rô phi có khả năng chịu đựng cao hơn hầu hết các loài cá nước ngọt khác,

như độ mặn cao, nhiệt độ nước cao, oxy hoà tan thấp và hàm lượng amoniac cao

e _ Tính thích ứng độ muối:

Cá rô phi là loại cá ruộng muối, chúng có thể sống ở môi trường nước có độ

muối cao hoặc rất thấp tức là có thể sống ở nước mặn, nước lợ và nước ngọt chỉ cần

có một thời gian làm quen với độ mặn Khi chuyển đến ao hoặc các môi trường nước có độ mặn cao hơn hoặc thấp hơn cần lưu ý là nâng cao hoặc hạ thấp độ mặn

một cách từ từ, vì cá có phạm vi thích ứng độ mặn rộng nên là đối tượng nuôi trồng

được hầu hết các nơi ưa chuộng Có thông tin cho rằng vài dòng rô phi

Mozambique cé thé đẻ trứng trong môi trường nước biển, nhưng thật ra khả năng

sinh sản của nó bắt đầu suy giảm ở độ mặn trên 10 — 15% Rô phi xanh và rô phi

sông Nile có thể sinh sản ở độ mặn 10 — 15 % nhưng tốt hơn ở độ mặn 5% Lượng