dư luận xã hội và tác động của nó đến ý thức pháp luật

Vậy nên, về mặt lí luận thì hầu như không tồn tại một định nghĩa toàn diện về dư luận xã hội được tất cả mọi người đồng tình.Trên các sách báo, tạp chí xã hội học đã có khá nhiều định ng

MỤC LỤC

MỤC LỤC 0

MỞ BÀI 1

NỘI DUNG 1

I Định nghĩa " dư luận xã hội" 1

II Các tính chất cơ bản của dư luận xã hội 3

1 Tính khuynh hướng 3

2 Tính lợi ích 4

3 Tính lan truyền 5

4 Tính bền vững tương đối và tính dễ biến đổi 6

5 Tính tương đối trong khả năng phản ánh thực tế xã hội của dư luận xã hội 8

III Tác động của dư luận xã hội đối với ý thức pháp luật 8

1 Sự tác động của dư luận xã hội đến hệ tư tưởng pháp luật 9

2 Sự tác động của dư luận xã hội đến tâm lý pháp luật 12

KẾT BÀI 15

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 16

MỞ BÀI

Hiện nay, có rất nhiều vụ việc trên cả nước được sự quan tâm của toàn xã hội

Dư luận xã hội không chỉ tác động đến đời sống của mỗi con người, của một bộ phận mà còn tác động đến ý thức pháp luật, việc ban hành các văn bản Luật Thông qua dư luận xã hội chúng ta có thể tìm hiểu về đời sống, quan điểm, quan niệm của con người trong xã hội về những chuẩn mực của cuộc sống; từ đó, có thể hiểu được về tâm lí xã hội, sự thay đổi của tâm lí xã hội thông qua những biến đổi của dư luận xã hội Không những thế, việc nghiên cứu dư luận xã hội cũng góp phần tích cực cho những nhà làm luật xây dựng pháp luật và lấp đầy những lỗ hổng trong hệ thống pháp luật Chính vì vậy, việc xem xét những yếu tố, những tính chất cơ bản của dư luận xã hội, là một vấn đề hết sức quan trọng

NỘI DUNG

I Định nghĩa " dư luận xã hội"

Dư luận xã hội là một hiện tượng tinh thần của xã hội, là hiện tượng phức tạp nên khó có thể hiểu được hết nội hàm của nó trong một định nghĩa ngắn gọn Vậy nên, về mặt lí luận thì hầu như không tồn tại một định nghĩa toàn diện về dư luận

xã hội được tất cả mọi người đồng tình.Trên các sách báo, tạp chí xã hội học đã có khá nhiều định nghĩa được nêu ra:

- Theo B.K.Paderin- nhà nghiên cứu dư luận xã hội người Nga, dư luận xã hội là tổng thể các ý kiến, trong đó chủ yếu là các ý kiến thể hiện sự phán xét, đánh giá, sự nhận định (bằng lời hoặc không bằng lời), phản ánh ý nghĩa của các thực tế, quá trình, hiện tượng, sự kiện đối với các thể chế, giai cấp xã hội nói chung và thái độ công khai hoặc che đậy của các nhóm xã hội lớn nhỏ đối với các vấn đề của cuộc sống xã hội có động chạm đến các lợi ích chung của họ.( 1 )

- Theo A.K Uledop, cũng là nhà nghiên cứu dư luận xã hội người Nga, dư luận xã hội là sự phán xét, phán xét của các nhóm xã hội lớn và bền vững đối với các vấn đề có ý nghĩa xã hội trong cuộc sống xã hội đụng chạm đến các lợi ích xã

1 Trang 209 - Giáo trình xã hội học – trường Đại học Luật Hà Nội- Nhà xuất bản Công An nhân dân - 2009

hội Sự phán xét như vậy biểu thị thái độ đối với các sự kiện, các thực tế, các hiện tượng của đời sống xã hội.(2)

- Theo Young- nhà nghiên cứu người Mỹ, dư luận xã hội là sự phán xét đánh giá của cộng đồng xã hội đối với các vấn đề có tầm quan trọng được hình thành sau khi có sự tranh luận công khai ( 3 )

- Theo trung tâm nghiên cứu dư luận xã hội thuộc ban tư tưởng- văn hoá trung ương, dư luận xã hội là tập hợp các luồng ý kiến cá nhân trước các vấn đề,

sự kiện, hiện tượng có tính thời sự.( 4 )

- Theo Trung tâm xã hội học (Học viện chính trị quốc gia Hồ Chí Minh), dư luận xã hội là hiện tương xã hội đặc biệt biểu thị sự phán xét, đánh giá và thái độ của các nhóm xã hội đối với những vấn đề có liên quan đến lợi ích của các nhóm trong xã hội Dư luận xã hội được hình thành qua các cuộc trao đổi, thảo luận công khai ( 5 )

Nhưng tựu chung lại thì những định nghĩa của các trung tâm nghiên cứu cũng như của các nhà nghiên cứu về dư luận xã hội cũng đều đề cập đến những nội dung cơ bản của dư luận xã hội như sau:

- Dư luận xã hội là tập hợp những ý kiến, quan điểm, thái độ mang tính phán xét, đánh giá của nhiều người trước thực tế xã hội nhất định

- Sự phán xét, đánh giá đó chỉ nảy sinh khi trong xã hội cónhững vấn đề mang tính thời sự, có liên quan đến lợi ích chung của các nhóm xã hội, cộng đồng

xã hội

- Vấn đề mang tính thời sự đó phải thu hút được sự quan tâm, chú ý của nhiều người, của đa số thành viên trong xã hội

Như vậy, ta có thể khẳng định : “ Dư luận xã hội tập hợp các ý kiến, thái độ

có tính chất phán xét, đánh giá của các nhóm xã hội hay của xã hội nói chung

2 Trang 209 - Giáo trình xã hội học – trường Đại học Luật Hà Nội- Nhà xuất bản Công An nhân dân - 2009

3 Trang 209 - Giáo trình xã hội học – trường Đại học Luật Hà Nội- Nhà xuất bản Công An nhân dân - 2009

4 Trang 210 - Giáo trình xã hội học – trường Đại học Luật Hà Nội- Nhà xuất bản Công An nhân dân - 2009

5 Trang 210 - Giáo trình xã hội học – trường Đại học Luật Hà Nội- Nhà xuất bản Công An nhân dân - 2009

trước những vấn đề mang tính thời sự, có liên quan tới lợi ích chung, thu hút được sự quan tâm của nhiều người và được thể hiện trong các nhận định hoặc hành động thực tiễn của họ ”.( 6 )

II Các tính chất cơ bản của dư luận xã hội.

1 Tính khuynh hướng

Thái độ chung của dư luận xã hội đối với mỗi sự kiện, hiện tượng,quá trình

xã hội có thể khái quát theo những khuynh hướng nhất định Bao gồm: tán thành, lưỡng lự hay phản đối Cũng có thể phân chia dư luận xã hội theo các khuynh hướng như: tích cực hoặc tiêu cực; tiến bộ hoặc lạc hậu Ở mỗi khuynh hướng, thái độ tán thành hoặc phản đối lại có thể phân chia theo những mức độ cụ thể khác nhau như: rất phản đối,phản đối, lưỡng lự, tán thành, rất tán thành

Tính khuynh hướng cũng biểu thị sự thống nhất hay xung đột của dư luận xã hội Xét theo các mức độ tán thành hoặc phản đối được nêu ở trên, nếu đồ thị phân

bố dư luận xã hội có dạng hình chữ U thì biểu thị sự xung đột; nếu đồ thị phân bố

dư luận xã hội có hình chữ J thì biểu thị sự thống nhất Đồ thị phân bố dư luận xã hội có hình chữ U khi trong xã hội cố hai loại quan điểm mâu thuẫn, đối lập nhau

về cùng sự kiện, hiện tượng, quá trình xã hội nào đó đều có tỉ lệ số người ủng hộ cao Trong xã hội nhất định, nếu thái độ của dư luận xã hội đối với phần lớn các vấn đề kinh tế, chính trị xã hội có dạng phân bố hình chữ U thì điều đó có nghĩa là

xã hội đó đang đứng bên bờ vực của cuộc nội chiến Khi đồ thị phân bố dư luận xã hội có dạng hình chữ J thì chỉ có một loại quan điểm (tán thành hoặc phản đối) có

tỉ lệ số người ủng hộ cao mà thôi, điều đó biểu thị sự thống nhất cao trong trong

dư luận xã hội

Một ví dụ điển hình cho tính khuynh hướng của dư luận xã hội đó là khi xã hội xuất hiện hiện tương phụ nữ đơn thân sinh và nuôi con Đó là những phụ nữ xinh đẹp, thành đạt lựa chọn cách tự mình sinh và nuôi con Hiện tượng này gây nên một làn sóng dư luận lớn, người thì đồng tình, người thì phản đối Nhưng xu hướng ý kiến của đa số mọi người là phản đối hiện tượng này Biểu đồ biểu thị cho hiện tượng này là hình chữ J, thể hiện tỉ lệ người phản đối cao vấn đề này Bởi vì

theo ý kiến của số đông mọi người thì thiên chức sinh con là của người phụ nữ song đó cũng là trách nhiệm của cả nhân loại Đàn ông phải có trách nhiệm quan tâm, chăm sóc người phụ nữ

2 Tính lợi ích

Để trở thành đối tượng của dư luận xã hội, các sự kiện, hiện tượng đang diễn

ra phải được xem xét từ góc độ chung có mối quan hệ mật thiết với lợi ích của các nhóm xã hội khác nhau trong xã hội Tính lợi ích của dư luận xã hội được nhìn nhận trên hai phương diện là lợi ích vật chất và lợi ích tinh thần

Lợi ích vật chất được nhận thức rõ nét khi các hiện tượng diễn ra trong xã hội

có liên quan chặt chẽ đến hoạt động kinh tế và sự ổn định cuộc sống của đông đảo người dân Chẳng hạn, các chủ trương của Đảng và Nhà nước về cải cách tiền lương, tăng giá xăng dầu, tăng giá điện đều là những ví dụ sinh động cho mối quan hệ này Ta có thể phân tích một ví dụ cụ thể để làm sáng tỏ vấn đề này Theo quyết định số 98 /BTC-QLG vừa được Bộ Tài chính ban hành, giá bán mới của các loại xăng dầu cụ thể như sau:

Xăng A92 tăng 2.900 đồng/lít, từ 16.400 đồng lên 19.300 đồng/lít; dầu diesel tăng 3.550 đồng/lít, từ 14.750 đồng lên 18.300 đồng/lít; dầu hoả tăng 3.100 đồng/lít, từ 15.100 đồng lên 18.200 đồng/lít; dầu mazut tăng 2.110 đồng/kg, từ 12.690 đồng nay giá bán là 14.800 đồng/kg Giá xăng, dầu tăng kỉ lục như vậy ảnh hưởng trực tiếp tới đời sống vật chất của người dân gây nên một làn sóng dư luận trong xã hội Hầu hết người dân phản đối trước tình trạng "lương chưa tăng mà mọi thứ đều tăng","sống làm sao?"

Lợi ích tinh thần được đề cập khi các vấn đề, các sự kiện đanng diễn ra đụng chạm đến hệ thống các giá trị, chuẩn mực xã hội, các phong tục tập quán, khuôn mẫu hành vi ứng xử văn hoá của của cộng đồng xã hội hoặc của cả dân tộc Chẳng hạn, cuộc chiến tranh do Mỹ đơn phương phát động chống lại Irắc là quốc gia có chủ quyền đã gây ra dư luận phản đối mạnh mẽ trên thế giới Dư luận thế giới phản đối không chỉ bởi những thiệt hại đối với người dân Irac, mà còn bởi sự nhận thức của đông đảo người dân trên thế giới về nguy cơ tiềm tàng của chủ nghĩa đế

quốc và thực dân mới núp dưới chiêu bài "can thiệp nhân đạo", tạo ra thứ tiền lệ nguy hiểm cho các cuộc can thiệp sau này

Lợi ích mới chỉ là điều kiện cần để thúc đẩy việc tạo ra dư luận xã hội Điều kiện đủ ở đây chính là sự nhận thức của các nhóm xã hội về lợi ích của mình và mối quan hệ giữa chúng với các sự kiện, hiện tượng, quá trình xã hội đang diễn ra

Có hai điểm sau cần chú ý:

Một là bản thân nhận thức về lợi ích là một tiến trình biến đổi và phát triển giữa cá nhân và tính xã hội; giữa tính vật chất và tính tinh thần; giữa tính trước mắt và tính lâu dài

Hai là quá trình trao đổi, thảo luận ý kiến để dẫn đến dư luận xã hội là quá trình giải quyết mâu thuẫn lợi ích Trong công việc này, nhóm xã hội nào có tổ chức tốt thành lực lượng thì nhóm xã hội đó sẽ thành công hơn trong việc bảo vệ quan điểm, lợi ích của mình và ngược lại ( 7 )

3 Tính lan truyền

Dư luận xã hội được coi như biểu hiện của hành vi tập thể, hiện tượng được các nhà xã hội học rất quan tâm Cơ sở của bất kì hành vi tập thể nào cũng là hiệu ứng phản xạ quay vòng, trong đó khởi điểm từ cá nhân hay nhóm xã hội nhỏ sẽ gây nên chuỗi các kích thích của các nhóm cá nhân khác, nhóm xã hội khác Để duy trì được chuỗi kích thích này luôn cần có các nhân tố tác động lên cơ chế hoạt động tâm lí của cá nhân hay nhóm xã hội Đối với dư luận xã hội các nhân tố tác động đó có thể coi là các thông tin bằng các hình ảnh, âm thanh sống động trực tiếp, có tính thời sự Dưới tác động của các luồng thông tin này, các nhóm công chúng khác nhau sẽ cùng được lôi cuốn vào các quá trình bày tỏ sự quan tâm của mình thông qua các hoạt động trao đổi, bàn bạc, tìm kiếm thông tin, cùng chia sẻ trạng thái tâm lý của mình với người xung quanh Đặc biệt đối với các sự kiện lớn của đất nước như tình trạng chiến tranh, các cuộc bầu cử; hay các sự kiện vượt ra ngoài hoạt động sống và làm việc bình thường của con người như các vụ tội phạm nguy hiểm, nạn hạn hán, lũ lụt Ta cùng xem xét tới một ví dụ cụ thể để thấy tính lan truyền của dư luận xã hội Đó là vụ án Lê Văn Luyện cướp tiệm vàng giết

người gây nên sự bức xúc của dư luận xã hội thời gian vừa qua Hầu như tất cả mọi người dân đều biết tới vụ án giết người cướp tiệm vàng của Lê Văn Luyện Chúng ta có thể theo dõi và ghi nhận được ảnh hưởng của các luồng thông tin đến các hành động quan tâm của công chúng Khi đó, sự hình thành mạnh mẽ và lan truyền nhanh chóng của dư luận xã hội được nó thể hiện rất rõ nét ( 8 )

4 Tính bền vững tương đối và tính dễ biến đổi

Dư luận xã hội vừa có tính bền vững tương đối lại vừa có tính dễ biến đổi Có những dư luận xã hội chỉ qua một đêm là thay đổi nhưng cũng có những dư luận

xã hội qua hàng thập niên vẫn không thay đổi Tính bền vững tương đối của dư luận xã hội phụ thuộc vào nhiều yếu tố Đối với những sự kiện, hiện tượng hay các quá trình quen thuộc, dư luận xã hội thường rất bền vững Chẳng hạn, sự đánh giá rất cao của dư luận xã hội về cuộc đời và sự nghiệp của chủ tịch Hồ Chí Minh, về tầm quan trọng của sự nghiệp đổi mới, chính sách khoán trong nông nghiệp tới nay vẫn không thể bị thay đổi Cái mới lúc đầu chỉ được số ít thừa nhận và do đó

dễ bị đa số phản đối Những ý kiến của đa số sẽ nhanh chóng, dễ dàng thay đổi khi cái mới vươn lên khẳng định mình trong cuộc sống

Tính biến đổi của dư luận xã hội thường được xem xét trên hai phương diện sau:

Thứ nhất- biến đổi theo không gian và môi trường văn hoá: Sự phán xét, đánh

giá của dư luận xã hội về bất kì sự kiện, hiện tượng, hay quá trình xã hội nào đó cũng phụ thuộc vào hệ thống các giá trị, chuẩn mực xã hội đang tồn tại trong nền văn hoá của cộng đồng người Với cùng sự việc, sự kiện xảy ra, dư luận xã hội của các cộng đồng người khác nhau lại thể hiện sự phán xét, đánh giá khác nhau Chẳng hạn, hiện tượng tảo hôn, chế độ đa thê là hiện tượng bình thường, được chấp nhận tại các nước thuộc khu vực Trung Đông, Nam Sahara ( châu Phi) hay

Ấn Độ nhưng chúng sẽ gặp phải sự phản ứng gay gắt tại nhiều nước ở Châu Âu, Bắc Mỹ, Đông Nam Á Trong khi đó, quan hệ tình dục ngoài hôn nhân dễ dàng được chấp nhận ở Châu Âu, Bắc Mỹ mà lại bị phản đối mạnh mẽ, thậm chí bị trừng phạt theo luật lệ tôn giáo ở Trung Đông, Ấn Độ

Thứ hai- biến đổi theo thời gian: Cùng với sự phát triển của xã hội, nhiều giá

trị văn hoá,chuẩn mực xã hội, phong tục tập quán có thể bị biến đổi ngay trong cùng một nền văn hoá- xã hội, dẫn tới sự nhìn nhận, đánh giá của dư luận xã hội.Chẳng hạn, trong thời kì bao cấp ở nước ta trước đây, khi Nhà nước chịu trách nhiệm bao cấp và đảm bảo cuộc sống tối thiếu cho người dân thì các hoạt động buôn bán, kiếm lời cho cá nhân bị xã hội lên án mạnh mẽ và quy kết thành tội đầu

cơ, tích trữ Còn trong thời kì kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa thì

dư luận xã hội không còn đánh giá các hoạt động đó một cách tiêu cực, mà coi đó

là một hoạt động kinh doanh thương mại bình thường Nói như thế không có nghĩa

là dư luận xã hội không cảnh giác với những trường hợp đặc biệt, khẩn cấp như việc đầu cơ tích trữ lương thực để bán kiếm lời sau những vụ bao lũ, mất mùa Khi các hoạt động này mang tính trục lợi và gây thiệt hại cho người dân, loại hành vi đó cấu thành tội đầu cơ được quy định tại điều 160 Bộ luật hình sự Việt Nam năm 1999, sẽ bị dư luận xã hội lên án và pháp luật trừng trị

Phụ thuộc vào bối cảnh cụ thể, dư luận xã hội còn biến đổi theo đối tượng của các phán xét, đánh giá khi công chúng phát hiện thêm các mối liên quan giữa tội phạm ban đầu với các sự kiện, hiện tượng, quá trình diễn ra kèm theo nó Mặt khác, xuất phát từ các phán xét, đánh giá bằng lời, dư luận xã hội có thể chuyển hoá thành các hoạt động mang tính tự phát hoặc có tổ chức để thể hiện thái độ đồng tình hay phản đối của mình Một mặt, dư luận xã hội cực lực lên án, đòi xử

lý nghiêm khắc( thể hiện bằng ý kiến) các vụ tội phạm tấn công vào các cán bộ kiểm lâm khi đang thi hành nhiệm vụ Mặt khác, chính người dân đa tích cực quyên góp từ thiện( thể hiện bằng hành động) để hỗ trợ một phần cho gia đình của những cán bộ kiểm lâm này

Dư luận xã hội về những vấn đề của đời sống xã hội có thể ở trạng thái tiềm

ẩn, không bộc lộ bằng lời(dư luận của đa số im lặng) Trong những xã hội thiếu dân chủ, dư luận xã hội đích thực thường tồn tại dưới dạng tiềm ẩn Trong xã hội cũng thường có dư luận xã hội tiềm ẩn về những sự việc, sự kiện sắp tới, chưa xảy

ra, hiện thời chưa cấp bách ( 9 )

5 Tính tương đối trong khả năng phản ánh thực tế xã hội của dư luận xã hội

Sự phản ánh thực tế của dư luận xã hội có thể đúng (đúng nhiều hoặc đúng ít), có thể sai ( sai nhiều hoặc sai ít) Dù có đúng đến mấy đi nữa thì dư luận xã hội vẫn có những hạn chế, do đó, không nên tuyệt đối hoá khả năng nhận thức từ dư luận xã hội Dù có sai đến mấy, trong dư luận xã hội vẫn có những hạt nhân hợp lí không thể coi thường được Chân lí của dư luận xã hội không phụ thuộc vào tính chất phổ biến của nó Không phải lúc nào dư luận của đa số cũng đúng hơn dư luận của thiểu số Cái mới lúc đầu thường chỉ có một số người nhận thấy,do đó, dễ

bị đa số phản đối Đối với những vấn đề trừu tượng, phức tạp, dư luận của giới trí thức, của những người có trình độ học vấn cao thường chín chắn hơn so với những người có trình độ học vấn thấp

Một ví dụ cho thấy tính tương đối trong khả năng phản ánh thực tế xã hội của

dư luận xã hội là việc quy hoạch đô thị ở thành phố Vĩnh Yên, tỉnh Vĩnh Phúc Khi đoạn đường chính từ Quán Tiên tới Phường Liên Bảo có quyết định mở phía bên phải thêm 3m đã gây ra hai luồng dư luận từ phía người dân ở hai bên đường

Do có sự đền bù lớn nên người dân bên phải đường cho rằng đây là quyết định đúng đắn Trái hẳn với họ là người dân bên trái lề đường nhất quyết phản đối dự

án quy hoạch này Do đó ta có thể kết luận rằng, dư luận xã hội mang tính tương đối, dù có sai xong nó vẫn có những hạt nhân hợp lí của nó ( 10 )

III Tác động của dư luận xã hội đối với ý thức pháp luật

( Tạp chí Triết học – TS Ngọ Văn Nhân năm - 2008 )

Ý thức xã hội tồn tại trong những bộ phận và những hình thái khác nhau Những bộ phận của ý thức xã hội bao gồm tâm lý xã hội, dư luận xã hội những hình thái chủ yếu của ý thức xã hội bao gồm ý thức chính trị, ý thức pháp luật, ý thức đạo đức Dư luận xã hội là sự biểu hiện trạng thái ý thức của một cộng đồng

người, là một phương thức tồn tại đặc biệt của ý thức xã hội Trong cấu trúc của

dư luận xã hội luôn có mặt tất cả các thành phần, các yếu tố cấu thành ý thức xã hội: nhận thức, tình cảm và ý chí, tâm lý xã hội và hệ tư tưởng, ý thức chính trị, ý thức pháp quyền, ý thức đạo đức và thẩm mỹ Dư luận xã hội với tư cách một

hiện tượng xã hội đặc biệt không tồn tại độc lập như là một thành phần trong kết cấu nói trên, mà nó tham gia, có mặt trong tất cả các bộ phận, các thành phần của

ý thức xã hội Vấn đề là ở chỗ, khi có một sự việc, sự kiện, hiện tượng xã hội nào

đó, dù là thuộc ý thức xã hội thông thường, ý thức xã hội lý luận, tâm lý xã hội hay thuộc hệ tư tưởng xã hội, có đụng chạm đến lợi ích của cộng đồng xã hội và thu hút được sự quan tâm chú ý của họ, thì khi đó sẽ nảy sinh dư luận xã hội.Ý thức pháp luật là một hình thái của ý thức xã hội, là sự phản ánh tồn tại xã hội từ góc nhìn pháp luật, là toàn bộ các tư tưởng, quan điểm của một giai cấp về bản chất và vai trò của pháp luật, về quyền và nghĩa vụ của nhà nước, các tổ chức xã hội và công dân, về tính hợp pháp hay không hợp pháp của hành vi con người trong xã hội Ý thức pháp luật có cấu trúc tương đối phức tạp, có thể được nhìn nhận từ nhiều góc độ khác nhau Căn cứ vào nội dung và tính chất của các bộ phận hợp thành, ý thức pháp luật bao gồm hệ tư tưởng pháp luật và tâm lý pháp luật Căn cứ vào cấp độ và giới hạn nhận thức, ý thức pháp luật được chia thành hai bộ phận cơ bản: ý thức pháp luật thông thường và ý thức pháp luật lý luận Còn căn cứ vào chủ thể của ý thức pháp luật, ý thức pháp luật được chia thành: ý thức pháp luật của cá nhân, ý thức pháp luật của nhóm xã hội và ý thức pháp luật xã hội nói chung Do vậy, dựa vào cấu trúc của ý thức pháp luật, chúng ta có thể đứng trên nhiều góc độ khác nhau để phân tích sự tác động của dư luận xã hội đối với ý thức pháp luật Trong phạm vi bài viết này, chúng tôi chỉ tập trung phân tích sự tác động của dư luận xã hội đối với hệ tư tưởng pháp luật và tâm lý pháp luật

1 Sự tác động của dư luận xã hội đến hệ tư tưởng pháp luật

Hệ tư tưởng pháp luật là tổng hợp các tư tưởng, quan điểm, quan niệm có tính chất lý luận và khoa học về pháp luật, phản ánh về pháp luật và các hiện tượng pháp luật một cách sâu sắc, tự giác dưới dạng các khái niệm, các phạm trù khoa học Hệ tư tưởng pháp luật phản ánh trình độ nhận thức cao, có tính hệ thống về các vấn đề mang tính bản chất của pháp luật và các hiện tượng pháp luật trên lập trường của một giai cấp nhất định Nó là cơ sở để sáng tạo các giá trị pháp luật, phổ biến các tư tưởng, quan điểm pháp luật tiến bộ, nhân văn trong xã hội Dư