sinh học 12 bài 3. hoạt động điều hòa của gen .

- Ở E.coli cỏc gen tổng hợp enzim chuyển hoỏ đường lactụzơ chỉ hoạt động khi mụi trường cú lactụzơ.. Ví dụ: opêron Lac ở E.Coli Vùng vận hành Vùng khởi động Gen điều hoà Opêron Các ge

Vớ dụ :

- Ở thỳ, cỏc gen tổng hợp prụtờin sữa chỉ hoạt động

ở cỏ thể cỏi, vào giai đoạn sắp sinh và nuụi con bằng sữa.

- Ở E.coli cỏc gen tổng hợp enzim chuyển hoỏ

đường lactụzơ chỉ hoạt động khi mụi trường cú lactụzơ.

Điều hòa hoạt động của gen là gì?

- Điều hoà hoạt động gen là điều hoà lượng sản phẩm

của gen.

1 Mô hình cấu trúc của opêron Lac

Opêrôn là

gì?

Ví dụ: opêron Lac ở E.Coli

Vùng vận hành

Vùng khởi động

Gen điều hoà

Opêron

Các gen cấu trúc (Z, Y, A)

có liên quan về chức năng

Opêron là một nhóm gen có liên quan về chức năng

và có chung một cơ chế điều hoà.

Kể tên các thành phần cấu tạo của

ôpêrôn Lac?

5

Opêron Lac gồm:

+ Nhóm gen cấu trúc (Z, Y, A) + Vùng vận hành (O)

+ Vùng khởi động (P)

1 Mô hình cấu trúc của opêron Lac

Vùng vận hành

Vùng khởi động

Gen điều hoà

Opêron Các gen cấu trúc (Z, Y, A)

có liên quan về chức năng

2 Sự điều hòa hoạt động của opêron Lac

Quan sát sơ đồ và điền vào bảng sau

Các thành phần cấu trúc Đặc điểm hoạt động

Các gen cấu trúc Z, Y, A Không ………

a Khi môi trường không có lactôzơ

Các thành phần cấu trúc Đặc điểm hoạt động

Các gen cấu trúc Z, Y, A ………tổng hợp prôtêin

( các enzim phân giải lactôzơ)

TỪ ĐỂ CHỌN: không hoạt động; kết hợp; prôtêin ức chế; lipit ; phiên mã; tương tác; tổng hợp; lactôzơ; prôtêin; hoạt động; không tổng hợp

b Khi môi trường có lactôzơ

2 Sự điều hòa hoạt động của opêron Lac

I ỨC CHẾ

II HOẠT ĐỘNG

Chất cảm ứng

(lactôzơ)

Prôtêin ức chế

bị bất hoạt Các prôtêin được tạo thành

bởi các gen Z, Y, A

mARN ADN

ADN

Không phiên mã

Vùng vận hành (O)

(Khi môi trường

không có lactôzơ)

(Khi môi trường

có lactôzơ)

Prôtêin ức chế

Các thành phần cấu trúc Đặc điểm hoạt động

Các gen cấu trúc Z, Y, A Không ………

Các thành phần cấu trúc Đặc điểm hoạt động

Các gen cấu trúc Z, Y, A ………tổng hợp prôtêin

( các enzim phân giải lactôzơ)

TỪ ĐỂ CHỌN: không hoạt động; kết hợp; prôtêin ức chế; lipit ; phiên mã; tương tác; tổng hợp; lactôzơ; prôtêin; hoạt động; không tổng hợp

prôtêin ức chế tương tác

phiên mã

tổng hợp hoạt động

lactôzơ

a Khi môi trường không có lactôzơ

b Khi môi trường có lactôzơ

2 Sự điều hòa hoạt động của opêron Lac

Điều hòa gen ở SV nhân sơ chủ yếu diễn ra ở giai đoạn nào?

Câu 1 Thành phần của opêrôn Lac ở E.coli gồm

A gen điều hòa (R), nhóm gen cấu trúc (Z, Y, A)

B gen điều hòa (R), vùng khởi động (P), nhóm gen cấu

trúc (Z, Y, A)

C vùng khởi động (P), vùng vận hành (O), nhóm gen

cấu trúc (Z, Y, A).

D gen điều hòa (R), vùng vận hành, nhóm gen cấu trúc

(Z, Y, A)

Câu 2 Trong cơ chế điều hòa hoạt động gen ở SV nhân sơ, gen điều hòa R có vai trò

A mang thông tin quy định enzim ARN- pôlimeraza.

B mang thông tin quy định prôtêin điều hòa

C là nơi tiếp xúc với enzim ARN- pôlimeraza.

D Là nơi liên kết với prôtêin điều hòa.

Câu 3 Trong mô hình điều hòa của Mônô và Jacôp theo Ôperôn Lac, chất cảm ứng là

A Đường galactôzơ

B Đường Lactôzơ.

C Đường Glucôzơ

D Prôtêin ức chế.