Bài tập tình huống A có ý định giết B đang có thai để trả thù

Hình phạt trong trường hợp phạm tội chưa đạt Khoản 3 điều 52 1.4 Hiệu lực của Bộ luật hình sự đối với những hành vi phạm tội trên lãnh thô nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam - Điều

PHU LUC

Dé bai sé 01:

A có ý định giết B (đang có thai) đề trả thù Biết B đi chơi chưa về nên khoảng § giờ tối A đến nấp ở bụi cây gần công nhà B, đợi B về đề giết Thấy A có dấu hiệu khả nghi, đội tuần tra đã yêu cầu xuất trình giấy tờ A

bỏ chạy và sau đó đã bị bắt Hành vi của A được xác định là phạm tội giết

người theo khoản 1 điều 93 BLHS

IS Hành vi phạm tội của A thuộc giai đoạn phạm tội nào? Giải thích rõ tại sao?

2 A bị truy tố theo khoản nào của Điều 93 BLHS? Giải thích rõ tại sao?

3 Mức hình phạt cao nhất mà tòa có thể áp dụng đối với A là bao nhiêu?

Giải thích rõ tại sao?

4 Giả sử A là người nước ngoài và hành vi nơi trên của A xảy ra ở Việt

Nam thì A có bị xử lí theo luật hình sự Việt Nam không? Giải thích rõ tại sao?

MỤC LỤC

Phụ lục

Mục lục

Lời mở đầu

1 Cơ sở pháp lý

1.1 Các giai đoạn phạm tội - Phạm tội chưa đạt

1.2 Tội giết người - Điều 93

1.3 Hình phạt trong trường hợp phạm tội chưa đạt (Khoản 3 điều 52) 1.4 Hiệu lực của Bộ luật hình sự đối với những hành vi phạm tội trên lãnh thô nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam - Điều 5

2 Giải quyết vẫn đề

2.1 Hành vi phạm tội của A thuộc giai đoạn phạm tội chưa đạt

2.2 A bị truy tô theo khoản 1 Điều 93 Bộ luật hình sự

2.3 Mức hình phạt cao nhất tòa có thể áp dụng đối với A là tù

chung thân hoặc tử hình

2.4 Nếu là người nước ngoài, hành vi phạm tội của A sẽ bị xử lí theo Bộ luật hình sự Việt Nam

Kết luận

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHÁO

Lời mở đầu

Tội giết người ngày càng trở nên phô biến và tính chất dã man của các vụ án cũng ngày càng tăng cao Và đôi khi vì một lí do khách quan mà tội phạm không thể thực hiện được mục đích của mình, người bị hại không chết nhưng hậu quả mà tội

phạm để lại là rất lón Pháp luật đã có những biện pháp nghiêm mình để trừng trị những ké này Và đây là một tình huống như thế:

“4 có ý định giết B (đang có thai) đề trả thù Biết B đi chơi chưa về nên khoảng 8 giờ tối A đến nắp ở bụi cây gân cổng nhà B, đợi B về để giết Thấy A có dấu hiệu khả nghỉ, đội

tuân tra đã yêu câu xuất trình giấy tờ A bỏ chạy và sau đó đã bị bắt Hành vi của A được xác định là phạm tội giết người theo khoản 1 điều 93 BLHS””

Để nghiên cứu thêm về tình huống này chúng ta cũng đi giải quyết một số vẫn đỀ sau:

1 Cơ sở pháp lý

1.1 Các giai đoạn phạm tội - Phạm tội chưa đạt

Các giai đoạn phạm tội là mức độ thực hiện tội phạm cố ý bao gồm: Chuẩn bị phạm tội: giai đoạn người phạm tội tạo ra những điều kiện cần thiết cho việc thực hiện tội phạm nhưng vẫn chưa bắt đầu thực hiện tội phạm đó Phạm tội chưa đạt: cố ý thực hiện

tội phạm nhưng không thực hiện được đến cùng vì những nguyên nhân ngoài ý muốn

của người phạm tội (Điều 18 Bộ luật hình sự) Tội phạm hoàn thành: hành vi phạm tội

đã thỏa mãn hết các dấu hiệu được mô tả trong cấu thành tội phạm

Điều 18 Phạm tội chưa đạt

Phạm tội chưa đạt là cố ý thực hiện tội phạm nhưng không thực hiện được đến cùng

vì những nguyên nhân ngoài ý muốn của người phạm tội

Người phạm tội chưa đạt phải chịu trách nhiệm hình sự về tội phạm chưa đạt

1.2 Tội giết người - Điều 93

1 Người nào giết người thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ mười

hai năm đến hai mươi năm, tù chung thân hoặc tử hình:

a) Giết nhiều người; b) Giết phụ nữ mà biết là có thai; c) Giét tré em; d) Giét người đang thi hành công vụ hoặc vì lý do công vụ của nạn nhân; đ) Giết ông, bà, cha, mẹ, người nuôi dưỡng, thầy giáo, cô giáo của mình; e) Giết người mà liền trước đó hoặc ngay sau

đó lại phạm một tội rất nghiêm trọng hoặc tội đặc biệt nghiêm trọng; ø) Để thực hiện

hoặc che giấu tội phạm khác; h) Đề lấy bộ phận cơ thể của nạn nhân; ¡) Thực hiện tội

phạm một cách man rợ; k) Bằng cách lợi dụng nghề nghiệp; I) Bằng phương pháp có khả năng làm chết nhiều người; m) Thuê giết người hoặc giết người thuê; n) Có tính chất côn đồ; o) Có tô chức; p) Tái phạm nguy hiểm; q) Vì động cơ đê hèn

2 Phạm tội không thuộc các trường hợp quy định tại khoản 1 Điều nay, thi bị phạt tù từ

bảy năm đến mười lăm năm

3 Người phạm tội còn có thể bị cắm đảm nhiệm chức vụ, cắm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ một năm đến năm năm, phạt quản chế hoặc cắm cư trú từ một năm đến năm năm

1.3 Hình phạt trong trường hợp phạm tội chưa đạt (Khoản 3 điều 52)

Đối với trường hợp phạm tội chưa đạt, nếu điều luật được áp dụng có quy định hình

phạt cao nhất là tù chung thân hoặc tử hình, thì chỉ có thể áp dụng các hình phạt này trong trường hợp đặc biệt nghiêm trọng; nếu là tù có thời hạn thì mức hình phạt không quá ba phần tư mức phạt tù mà điều luật quy định

1.4 Hiệu lực của Bộ luật hình sự đối với những hành vi phạm tội trên lãnh

thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam - Điều 5

1 Bộ luật hình sự được áp dụng đối với mọi hành vi phạm tội thực hiện trên lãnh thổ

nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam

2 Đối với người nước ngoài phạm tội trên lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa

Việt Nam thuộc đối tượng được hướng các quyền miễn trừ ngoại giao hoặc quyền ưu đãi

và miễn trừ về lãnh sự theo pháp luật Việt Nam, theo các điều ước quốc tế mà nước

Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ký kết hoặc tham gia hoặc theo tập quán quốc tẾ,

thì vấn đề trách nhiệm hình sự của họ được giải quyết bằng con đường ngoại giao

2 Giải quyết vẫn đề

2.1 Hành vi phạm tội của A thuộc giai đoạn phạm tội chưa đạt

Tình huống trên không phải là phạm tội chưa đạt đã hoàn thành Vì những ly do sau:

Điều 18 BLHS quy định: “nhạm tội chưa đạt là cỗ ÿ thực hiện tội phạm nhưng

không thực hiện được đến cùng vì những nguyên nhân ngoài ý muốn của người phạm toi"

Căn cứ vào quy định trên thì phạm tội chưa đạt là trường hợp chủ thể đã thực hiện

tội phạm nhưng vì nguyên nhân khách quan nên hành vi đã thực hiện chưa thỏa mãn hết

các dấu hiệu khách quan của cầu thành tội phạm Như vậy phạm tội chưa đạt có 3 dấu hiệu:

Người phạm tội đã thực hiện hành vi phạm tội

Người phạm tội phải dừng lại khi hành vi phạm tội chưa thỏa mãn hết các dấu hiệu khách quan của cầu thành tội phạm

Việc người phạm tội phải dừng lại là do nguyên nhân khách quan

Phạm tội chưa đạt đã hoàn thành là trường hợp phạm tội chưa đạt mà trong đó,

người phạm tội đã thực hiện được hết các hành vi khách quan được cho là cần thiết để

gây ra hậu quả của tội phạm nhưng hậu quả đó không xảy ra vì nguyên nhân khách quan

Với tình huống đưa ra có thể thay:

A chưa thực hiện hết hành vi khách quan của tội phạm, nghĩa là A đến nấp ở bụi cây

gần công nhà B, đợi B về để giết, hành vi này chưa được coi là những hành vi khách

quan, chưa phải là hành vi tước đoạt tính mạng B nhưng nó là được coi là những hành vi

đi liền trước và sau nó tất yêu là một hành vi khách quan (giết B) Hành vi của A là hành

vi đi liền trước tuy thể hiện là sự chuẩn bị nhưng lại gần với hành vi khách quan, không

tách được nên rõ rang nó phải được coi là dấu hiệu thực hiện phạm tội

5

Dấu hiệu thứ hai, hành vi của A là cần thiết để gây ra hậu quả chết người Chủ thể

chưa thực hiện hành vi khách quan mà mới chỉ thực hiện hành vi liền trước đó là nấp ở

bụi cây đợi giết B mặc dù đã bị bắt dữ, nhưng dấu hiệu này là “cần thiết” để gây ra hậu

quả B chết

Dấu hiệu thứ ba, A không thực hiện được tội phạm (giết B) đến cùng hậu quả không

xây ra vì nguyên nhân khách quan ngoài ý muốn của A Nguyên nhân khách quan trong phạm tội chưa đạt phải là nguyên nhân trực tiếp tác động đến quá trình thực hiện hành vi

của người phạm tội, dẫn đến việc người phạm tội đã thực hiện tội phạm nhưng hậu quả

không xảy ra và nó nằm ngoài ý muốn chủ quan của họ A có ý thức giết B nhưng A đã

bị đội tuần tra bắt giữ, nếu không vì lí do có sự can thiệp của đội tuần tra thì đương

nhiên A rất có thê thực hiện được ý định giết B của mình

Như vậy, hành vi của A tuy chưa giết được B vì bị đội tuần tra bắt như tình huống

trên ta có cơ sở để khẳng định Hành vi phạm tội của A thuộc giai đoạn phạm tội chưa đạt

2.2 A bị truy tô theo khoản I Điều 93 Bộ luật hình sự

Về mặt chủ quan, như tình huống đã nêu, A hoàn toàn nhận thức việc có ý định giết

B để trả thù Bởi vì khi đã thực hiện được đến giai đoạn phạm tội chưa đạt như đã chứng

minh ở trên đây thì đương nhiên là A ý thức được hành vi của mình và ý định cướp di tính mạng của B Do vậy, chắc chắn ở trường hợp này A sẽ bị truy tố với tội danh giết

người (Điều 93)

Tuy nhiên, để xem tội truy tố của A rơi vào khoản nào của điều nay ta cần dựa vào trường hợp cụ thê giết người của A có phạm vào quy định của khoản I không và nếu không thì sẽ rơi vào khoản 2 điều này

Nếu A không biết, không thể ý thức B có thai thi A có thể chỉ là phạm tội giết người theo khoản 2 điều 93 vì đữ kiện đưa ra không đủ để cho thấy A giết người với tính chất

đặc biệt nguy hiểm

Tình huống đưa ra nêu rõ A cĩ ý định giết B (đang cĩ thai) đề trả thù Ta hiểu rằng

A biết B cĩ thai, A hồn tồn nhận thức được B là người phụ nữ đang mang thai Yếu tơ

“phụ nữ cĩ thạ” là quyết định chính dé xác định tội danh của A Từ đĩ dé thay tội của A

sẽ bị truy tố theo khoản 1 Điều 93:

Người nào giết người thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ

mười hai năm đến hai mươi năm, tù chung thân hoặc tử hình:

a) Giết nhiều người; b) Giết phụ nữ mà biết là cĩ thai; c) Giét tré em; d) Giết người đang

thi hành cơng vụ hoặc vì lý do cơng vụ của nạn nhân; đ) Giết ơng, bà, cha, mẹ, người

nuơi dưỡng, thầy giáo, cơ giáo của mình; e) Giết người mà liền trước đĩ hoặc ngay sau

đĩ lại phạm một tội rất nghiêm trọng hoặc tội đặc biệt nghiêm trọng; g) Dé thực hiện

hoặc che giấu tội phạm khác; h) Để lấy bộ phận cơ thể của nạn nhân; ¡) Thực hiện tội

phạm một cách man rợ; k) Bằng cách lợi dụng nghề nghiệp; 1) Bằng phương pháp cĩ khả năng làm chết nhiều người; m) Thuê giết người hoặc giết người thuê; n) Cĩ tính chất cơn đồ; o) Cĩ tơ chức; p) Tái phạm nguy hiểm; q) Vì động cơ đê hèn

Như vậy, A phạm tội giết người chưa đạt với phụ nữ mà biết cĩ thai và trường hợp này vi phạm điêm b khoản 1 Điều 93

2.3 Mức hình phạt cao nhất tịa cĩ thể áp dụng đối với A là tù chung thân

hoặc tử hình

Như đã xác định ở trên, A đến nấp ở bụi cây gần cơng nhà B, đợi B về để giết nhưng

khơng thực hiện được ý định vì bị đội tuần tra bắt nên A thực hiện đến giai đoạn phạm

tội chưa đạt Hơn nữa, lỗi của A cố ý trực tiếp do vậy A phải chịu trách nhiệm hình sự VỚI tỘI giết người Điều 93 và phạm tội chưa đạt theo Điều 18 bộ luật hình sự: “Người phạm tội chưa đạt phải chịu trách nhiệm hình sự về tội phạm chưa đạt.”

A đã phạm tội vào khoản 1 điều 93, điều này quy định mức hình phạt: phạt tù từ

mười hai năm đến hai mươi năm, tù chung thân hoặc tử hình Như vậy, với việc bị truy

tố tội giết người theo điểm b khoản 1 điều 93 thì phạm tội (giết phụ nữ đang cĩ thai)

7

chưa đạt của A là trường hợp đặc biệt nghiêm trọng Hình phạt với tội này là tù 20 năm, chung thân hoặc tử hình chính là dấu hiệu tội phạm đặc biệt nghiêm trọng (Theo khoản 3 điều §: tội phạm gây nguy hại đặc biệt lớn cho xã hội mà mức cao nhất của khung hình

phạt đối với tội ấy là trên mười lăm năm tù, tù chung thân hoặc tử hình)

Khoản 3 điều 52 quy định: “3 Đối với trường hợp phạm tội chưa đạt, nếu điều luật

được áp dụng có quy định hình phạt cao nhất là tù chung thân hoặc tử hình, thì chỉ có thê

áp dụng các hình phạt này trong trường hợp đặc biệt nghiêm trọng; nếu là tù có thời hạn thì mức hình phạt không quá ba phần tư mức phạt tù mà điều luật quy định

Do vậy để áp dụng với A ta phải xem xét về tội của A: A phạm tội giết người chưa

đạt Tuy nhiên, điều đáng lưu ý là A bị truy tố tội giết người theo khoản 1 điều 93 tức là

trường hợp của A là đặc biệt nghiêm trọng nên mức tối đa A có thê nhận mức hình phạt

cao nhất theo khoản 3 điều 52 đó là chung thân hoặc tử hình

Trẻ em và phụ nữ có thai là những đối tượng được pháp luật đành cho những chế

định bảo vệ đặc biệt Hành vi xâm phạm trái pháp luật đến các đối tượng này đều phải chịu chế tài nghiêm khắc nhất Điều 48 BLHS quy định các tình tiết tăng nặng trách

nhiệm hình su (TNHS) trong do co tinh tiết “Phạm tội đối với trẻ em, phụ nữ có thai ” tại điểm h khoản I Ngoài ra, trong các điều luật cụ thể của BLHS đều quy định theo

hướng hành vi nào xâm phạm đến các đối tượng này đều thuộc tình tiết định khung tăng

nặng và lẽ đương nhiên là phải chịu TNHS cao hơn Khoản I Điều 93 BLHS tại các điểm b, c là một ví dụ tương tự; trong đó người phạm tội “Giết phụ nữ mà biết là có

thai” hoặc “Giết trẻ em” sẽ phải chịu mức chế tài có thể lên đến tử hình; trong khi giết người ở các trường hợp khác không thuộc khoản 1 thi chỉ phải chịu mức chế tài tối đa là

15 năm

2.4 Nếu là người nước ngoài, hành vi phạm tội của A sẽ bị xử lí theo

Bộ luật hình sự Việt Nam

Nghị định số 68/2002/NĐ-CP ngày 10/07/2002 của chính phủ quy định chỉ tiết thi

hành một số điều của luật hôn nhân và gia đình về quan hệ hôn nhân và gia đình có yếu

tố nước ngoài, tại Điều 9 có xác định, người nước ngoài là người không có quốc tịch

Việt Nam, bao gồm công dân nước ngoài và người không quốc tịch; người nước ngoài

thường trú tại Việt Nam, là công dân nước ngoài và người không quốc tịch cư trú, làm

ăn sinh sống lâu đài ở Việt Nam; công dân nước ngoài là người có quốc tịch nước ngoài;

quốc tịch nước ngoài, là quốc tịch của một nước khác không phải là Cộng hoà xã hội chủ

nghĩa Việt Nam; người không quốc tịch, là người không có quốc tịch Việt Nam và cũng không có quốc tịch nước ngoài

Các khái niệm này được quy định trong văn bản quy phạm pháp luật, do vậy, chúng ta

cần so chiếu vào đó đề viện dẫn, sử dụng cho chính xác, các vấn đề liên quan chủ thể tội

phạm là người nước ngoài

A bị truy tô với tội danh giết người ?

A có ý định giết B (đang có thai) dé trả thù A đến nấp ở bụi cây gần cổng nhà B, đợi

B về để giết sau đó đã bị bắt Hành vi của A được xác định là phạm tội giết người theo khoản 1 điều 93 BLHS A bị truy tố phạm tội giết người theo đúng quy định của pháp

luật mặc dù hậu quả B chết chưa xảy ra, mặc dù A chỉ thực hiện đến giai đoạn phạm tội chưa đạt

A phạm tội trên lãnh thổ Việt Nam sẽ bị xử lí theo luật hình sự Việt Nam?

Luật hình sự có hiệu lực với mọi hành vi phạm tội trên lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Khoản I Điều 5 quy định rõ: “Bộ luật hình sự được áp dụng đối với mọi hành vi phạm tội thực hiện trên lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.”

Lúc này Luật hình sự Việt Nam sẽ áp dụng ngay vào hành vi phạm tội của A Trừ khi A thuộc diện ưu tiên ở Khoản 2 Điều 5 luật này: “Đối với người nước ngoài phạm tội trên lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam thuộc đối tượng được hưởng

các quyền miễn trừ ngoại giao hoặc quyền ưu đãi và miễn trừ về lãnh sự theo pháp luật

9

Việt Nam, theo các điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ký

kết hoặc tham gia hoặc theo tập quán quốc tế, thì vấn đề trách nhiệm hình sự của họ được giải quyết bằng con đường ngoại giao.” (Điều 10, 12, 28, 29 Pháp lệnh về quyền

ưu đãi, miễn trừ dành cho cơ quan đại diện ngoại giao, cơ quan lãnh sự và cơ quan đại

diện của tổ chức quốc tế tại Việt Nam ngày 23/8/1993)

Tuy nhiên nếu nói như thế thì chủ thể quy định tại khoản 2 cũng vẫn xem là đã bị áp

dụng pháp luật Việt Nam, quy định như thế đồng nghĩa với việc A luôn bị xử lí theo luật

Việt Nam việc giải quyết theo đường ngoại giao cũng chính là biện pháp xử lí theo một cách khác “quốc tế” hơn A vi phạm pháp luật và vi phạm cả trên lãnh thô Việt Nam, khi

phạm tội trên lãnh thổ Việt Nam đương nhiên A sẽ bị xử lý theo Bộ luật hình sự của Việt Nam

Kết luận

Xuất phát từ lí chí và ý chí mong muốn giết được B, A đã chuẩn bị tỉnh thần với

công cụ với ý định thực hiện hành vi rất dã man đó là giết người dang có thai Với việc chưa đạt được mục đích giết B vì đã bị ngăn chặn một cách kịp thời, tội giết người của A đáng phải truy tố và bị trừng trị với án phạt xứng đáng, thậm chí luật

hình sự cần thiết đưa các án phạt tội chưa đạt đến mức tội hoàn thành vì thực chất

việc chưa đạt là do khách quan tác động đến nạn nhân chứ ý chí chủ quan của chủ

thể phạm tội không thay dỗi kết quả đó Bài viết dựa trên những căn cứ pháp lí, dựa

trên những yêu cầu cụ thể bài viết đã có những định hướng cụ thể Tuy nhiên do hạn

chế về thời gian và tài liệu nghiên cứu các vấn đề giải quyết chưa thế triệt để Mong nhận được những ý kiến đóng góp cho bài viết Tôi Xin chân thành cảm ơn!