SKKN Một số biện pháp huy động học sinh ra lớp và duy trì sĩ số để đảm bảo chuyên cần

MỤC LỤCTrang DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT CB,GV,NV Cán bộ, giáo viện, nhân viên SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM MỘT SỐ BIỆN PHÁP HUY ĐỘNG HỌC SINH RA LỚP VÀ DUY TRÌ SĨ SỐ ĐỂ ĐẢM BẢO CHUYÊN CẦN Người

PHÒNG GD&ĐT KHÁNH SƠN

TRƯỜNG TIỂU HỌC BA CỤM NAM

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ BIỆN PHÁP HUY ĐỘNG HỌC SINH RA LỚP

VÀ DUY TRÌ SĨ SỐ ĐỂ ĐẢM BẢO CHUYÊN CẦN

Người thực hiện: Trịnh Đình Ba

Khánh Sơn tháng 3 năm 2012

MỤC LỤC

Trang

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

CB,GV,NV Cán bộ, giáo viện, nhân viên

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM MỘT SỐ BIỆN PHÁP HUY ĐỘNG HỌC SINH RA LỚP

VÀ DUY TRÌ SĨ SỐ ĐỂ ĐẢM BẢO CHUYÊN CẦN

Người thực hiện: Trịnh Đình Ba

Đơn vị: Trường Tiểu học Ba Cụm Nam-Khánh Sơn-Khánh Hòa

I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Giáo dục ở miền núi hải đảo, vùng sâu, vùng xa gặp rất nhiều khó khăn đặc biệt

là việc duy trì sĩ số Muốn công tác giáo dục đạt hiệu quả thì trước hết phải chú ý đến việc huy động học sinh ra lớp và duy trì sĩ số để đảm bảo tỷ lệ chuyên cần của học sinh vì học sinh có ra lớp đều thì việc tiếp thu bài mới tốt, mới hệ thống được kiến thức liền mạch Vì vậy đây là vấn đề được đặt lên hàng đầu ở các trường miền núi hải đảo, vùng sâu, vùng xa vùng cao, vùng có điều kiện phát triển kinh tế khó khăn…

Do vậy, thực hiện cuộc vận động toàn dân đưa trẻ em đến trường và duy trì sĩ

số học sinh của nhà trường là công việc hết sức quan trọng trong công tác “ Nâng

cao chất lượng giáo dục” trong giai đoạn hiện nay.

Biện pháp huy động học sinh ra lớp là vấn đề vốn mang tính thời sự ở nhiều nơi Tuy nhiên hầu như chưa có những tài liệu đề cập riêng biệt về vấn đề này Trái lại ở mỗi vùng miền có những đặc điểm, đặc thù khác nhau; đòi hỏi phải có những biện pháp khác nhau phù hợp với điều kiện ở từng địa phương

Trong những năm qua, Trường Tiểu học Ba Cụm Nam đã nỗ lực thực hiện công tác huy động học sinh ra học các lớp chính quy cũng như các lớp phổ cập, đồng thời áp dụng nhiều biện pháp để duy trì sĩ số học sinh Với mục tiêu sẽ xây dựng trường tiểu học Ba Cụm Nam đạt chuẩn phổ cập giáo dục tiểu học đúng độ tuổi năm

2013 và trường đạt chuẩn Quốc gia giai đoạn 2015-2020

Tuy nhiên, Ba Cụm Nam là một xã vùng sâu, vùng xa đặc biệt khó khăn, trình

độ dân trí thấp Các điều kiện để phát triển giáo dục còn thấp kém và lạc hậu Số học sinh hay nghỉ học có nguy cơ bỏ học vẫn còn cao Vậy nên việc nghiên cứu các biện pháp huy động học sinh ra lớp và duy trì sĩ số để đảm bảo chuyên cần là một yêu cầu cấp bách

Nhằm góp thêm ý kiến về vấn đề này, tôi mạnh dạn trình bày sáng kiến kinh

nghiệm: “Một số biện pháp huy động học sinh ra lớp và duy trì sĩ số để đảm bảo

chuyên cần” mà trong bốn năm học vừa qua tôi đã thực hiện tại trường tiểu học Ba

Cụm Nam – Khánh Sơn – Khánh Hòa

Giới hạn phạm vi nghiên cứu của đề tài là ở trường tiểu học Ba Cụm Nam – Khánh Sơn – Khánh Hòa trong các năm học 2008-2009; 2009-2010; 2010-2011 và 2011-2012

II CƠ SỞ LÝ LUẬN

Bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em là truyền thống tốt đẹp của dân tộc ta

Thấm nhuần lời dạy của Bác Hồ kính yêu “ Vì lợi ích mười năm trồng cây, vì lợi ích trăm năm trồng người” Trong nhiều năm qua Đảng, Nhà nước và nhân dân ta luôn

dành sự quan tâm đặc biệt đến trẻ em, coi đây là sự nghiệp cao quý, là trách nhiệm to lớn cho tương lai của đất nước

Trong giai đoạn hiện nay, khi nhân loại đã bước vào thế kỷ XXI, một thế kỷ luôn có những biến đổi to lớn về khoa học kỹ thuật và công nghệ, Đảng ta xác định

rõ: “ Phát triển giáo dục và đào tạo là một trong những động lực thúc đẩy sự

nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, là điều kiện để phát huy nguồn lực con người” ( Nghị quyết đại hội Đảng lần thứ IX, tháng 4 – 2001) Và “ Giáo dục là sự nghiệp của Đảng, Nhà nước và của toàn dân Xây dựng xã hội học tập, tạo điều kiện cho con người, ở mọi lứa tuổi, mọi trình độ được học thường xuyên, học suốt đời Nhà nước giữ vai trò chủ đạo trong sự nghiệp giáo dục Đẩy mạnh xã hội hóa giáo dục, khuyến khích, huy động và tạo điều kiện để toàn xã hội tham gia phát triển giáo dục” ( Các quan điểm chỉ đạo phát triển Giáo dục – chiến lược phát

triển kinh tế - xã hội 2001 – 2010)

Trong những năm qua, được sự quan tâm của Đảng, của toàn dân, giáo dục nước ta đã có những tiến bộ rõ rệt Tuy nhiên để cho nền giáo dục nước nhà có những bước nhảy vọt cả về quy mô và chất lượng, các nhà quản lý giáo dục, các thầy

cô giáo cần đầu tư nhiều hơn nữa để từng bước nâng cao chất lượng hiệu quả giảng dạy Muốn làm được điều này một trong những yếu tố quan trọng không thể thiếu đó

là việc huy động học sinh ra lớp và duy trì sĩ số để đảm bảo chuyên cần

Thực tế công tác quản lý hoạt động dạy giáo dục cũng như công tác huy động học sinh ra lớp nhiều năm qua tại trường Tiểu học Ba cụm Nam còn nhiều hạn chế Với cương vị là một Hiệu trưởng - người quản lý tất cả các hoạt động giáo dục của nhà trường tôi thấy cần phải có sự đầu tư và đổi mới công tác quản lý, cũng như việc

đưa ra các biện pháp huy động học sinh ra lớp và duy trì sĩ số để đảm bảo chuyên cần của nhà trường để đem lại hiệu quả giáo dục cao hơn

III HIỆN TRẠNG:

Trường tiểu học Ba Cụm Nam đóng trên địa bàn xã Ba Cụm Nam – Khánh Sơn Trước năm 1992 là một điểm trường thuộc trường cấp 1+2 Ba Cụm Năm 1992 Trường Tiểu học Ba Cụm Nam được thành lập Điểm chính của trường nằm ở thôn

Ka Tơ Những năm đầu thành lập trường chỉ có 5 lớp học, cơ sở hạ tầng thấp kém, thiếu thốn Lực lượng giáo viên chủ yếu là người sở tại (Người dân tộc Raclay) Năm

2001 theo quy hoạch phát triển của địa phương trường chuyển về thôn Suối Me và được xây dựng lại với 10 phòng học cấp 4, 01 phòng làm việc cho Ban giám hiệu Nhìn chung cơ sở hạ tầng còn thấp kém, trang thiết bị thiếu thốn cũ kỹ lạc hậu Từ năm học 2003 – 2004 đội ngũ cán bộ giáo viên của nhà trường được tăng cường và thay đổi nhiều Tính đến năm học 2011 – 2012 có 12 giáo viên trẻ người kinh ở địa phương khác đạt trình độ cao đẳng sư phạm đào tạo hệ chính quy về trường

Là một trường đóng trên địa bàn là một xã vùng sâu vùng xa, vùng có điều kiện kinh tế đặc biệt khó khăn Dân số của xã có trên 95% là người dân tộc thiểu số nên phần lớn học sinh của trường là con em người dân tộc thiểu số Điều kiện sản xuất canh tác của bà con nhân dân phụ thuộc hoàn toàn vào nương rẫy, quanh năm thiếu ăn Trình độ dân trí thấp Cha mẹ ít quan tâm đến việc học tập của con em mình, có nhiều em phải phụ giúp cha mẹ việc nương rẫy, việc nhà Vì thế nhà trường rất khó khăn trong công tác vận động học sinh ra lớp và duy trì sĩ số để đảm bảo chuyên cần Những năm học trước đây học sinh bỏ học, học sinh hay nghỉ học chiếm

tỷ lệ cao, cụ thể:

Stt Năm học Số HS

đầu năm

Số HS cuối năm

Số HS bỏ học/ Tỷ lệ

Số HS hay nghỉ học/Tỷ lệ

Ghi chú

01 2005-2006 161 HS 158 HS 3HS =1,9% 16 HS=9,9%

02 2006-2007 185 HS 182 HS 3HS=1,65% 18 HS=9,7%

03 2007-2008 168 HS 163 HS 3HS= 1,78% 16 HS=9,8% 02 HS chuyển

trường

IV NGUYÊN NHÂN:

1 Thực tế cho thấy những nguyên nhân học sinh bỏ học và hay nghỉ học chủ yếu là:

2 Trình độ dân trí thấp, cha mẹ chưa nhận thức được tầm quan trong của việc học của con cái Hầu hết cha mẹ học sinh chưa thực sự quan tâm việc học hành của con cái

3 Điều kiện kinh tế gia đình khó khăn, không đủ cái ăn cái mặc cho con đi học

4 Ý thức, động cơ, thái độ học tập của học sinh còn thấp, ham chơi, không thích học tập

5 Một số em do học yếu, mất căn bản, xấu hổ, mặc cảm Vào lớp hay bị thầy

cô la rầy, các bạn chê cười, đối xử thiếu thân thiện nên nghỉ học, bỏ học

6 Giáo viên chủ nhiệm chưa thực hiện hết vai trò trách nhiệm, thiếu động viên nhắc nhở học sinh, chưa làm tốt công tác chủ nhiệm lớp Một số giáo viên chưa gần gũi, giúp đỡ học sinh thậm chí còn có thái độ thiếu thiện cảm với học sinh làm cho nhiều em có mặc cảm, chán học

7 Trong giảng dạy, một số giáo viên còn quá khắt khe với học sinh, giảng dạy theo lối mòn, khó hiểu, hay gắt gỏng làm cho học sinh cảm thấy khó khăn trong học tập sinh ra nản mà bỏ học

V GIẢI PHÁP:

Tìm hiểu được nguyên nhân tôi đề ra những nhóm biện pháp thực hiện như sau:

5.1 Thành lập Ban vận động học sinh ra lớp:

Đầu năm học nhà trường ra quyết định thành lập Ban vận động học sinh ra lớp Hiệu trưởng vừa là Trưởng ban chỉ đạo, vừa là người trực tiếp thực hiện ở tuyến

cơ sở Do đó Hiệu trưởng có vai trò hết sức quan trọng, phải ý thức đầy đủ ý nghĩa của vấn đề huy động học sinh ra lớp và duy trì sĩ số để đảm bảo chuyên cần là hai công việc phải tiến hành song song có quan hệ nhân quả Muốn làm được công tác này hiệu trưởng phải tập trung vào các khâu sau:

Đẩy mạnh hiệu quả công tác quản lý chỉ đạo, tăng cường ý thức trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, giáo viên và nhân viên trong công tác vận động học sinh ra lớp Ban giám hiệu nhà trường, các thầy cô giáo và các tổ chức đoàn thể xác định việc huy động học sinh ra lớp và đảm bảo sĩ số học sinh là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng,

là công việc thường xuyên, nó vừa ảnh hưởng trực tiếp và toàn diện đến các hoạt động của nhà trường, nó vừa ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả giáo dục Từ đó nhà trường đã đưa ra các biện pháp quyết liệt, thiết thực, huy động toàn trường tích cực tham gia, cụ thể:

+ Làm tốt công tác giáo dục chính trị tư tưởng, phẩm chất đạo đức cho cán

bộ giáo viên, xây dựng tập thể đoàn kết, tâm quyết với nghề nghiệp, thương yêu tôn trọng học sinh, đối xử công bằng với học sinh để tránh đi những mặc cảm ngăn cách giữa thầy với trò; xây dựng mối quan hệ thân thiện tốt đẹp tình thầy - trò Bản thân thầy, cô giáo phải luôn luôn tự rèn luyện để hoàn thiện mình; phải luôn là tấm gương sáng cho học sinh noi theo

+ Thực hiện nghiêm túc, hiệu quả các cuộc vận động: Cuộc vận động “Hai không với 4 nội dung” ; “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”;

“Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”; “Mỗi thầy, cô giáo là tấm gương sáng về đạo đức tự học và sáng tạo”, đẩy mạnh dân chủ trong trường học, xây dựng ý thức làm chủ, tự giác, tinh thần trách nhiệm

+ Quản lý tốt việc đổi mới phương pháp dạy học theo hướng: “Phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo tiếp thu kiến thức của học sinh; khuyến khích sự chuyên cần, ý thức vươn lên, khuyến khích học sinh tham gia đóng góp ý kiến, cùng các thầy cô giáo viên thực hiện các tiết học có hiệu quả hơn Từ đó giúp học sinh

“Hiểu bài sâu, nhớ bài lâu”, ham thích học tập, có động cơ, thái độ học tập đúng

+ Hàng tháng giáo viên chủ nhiệm, giáo viên trực tuần phối hợp với Tổng phụ trách Đội tổng hợp những học sinh hay nghỉ học, hay nghỉ sinh hoạt đội, sinh hoạt sao và dự báo những trường hợp có nguy cơ bỏ học, những thời điểm học sinh hay nghỉ học báo cáo trước hội đồng nhà trường để bàn đưa ra giải pháp cụ thể cho từng trường hợp

+ Nhà trường thường xuyên tổ chức chiến dịch đi vận động học sinh ra lớp

theo hình thức đi tập thể, nghĩa là toàn thể hội đồng nhà trường cùng đi đến từng nhà

học sinh hay nghỉ học, những học sinh có nguy co bỏ học để trực tiếp gặp cha mẹ báo cáo, trao đổi tình học tập của con em họ và tuyên truyền, vận động cha mẹ quan tâm đến việc học của con em mình từ đó vận động học sinh ra lớp

+ Chỉ đạo Đội TNTP và Ban chấp hành công đoàn thường xuyên tổ chức các hoạt động tập thể vui tươi, lành mạnh, các cuộc thi bổ ích, lý thú v.v Từ các hoạt động trên tạo hứng thú cho các em thích được đến trường, thích đi học và làm cho học sinh mến bạn hơn, kính yêu thầy cô, yêu trường, yêu lớp.v.v từ đó ý nghĩ nghỉ học giữa chừng của một số học sinh không nảy sinh, góp phần giảm tỷ lệ học sinh bỏ học xuống mức thấp nhất

+ Tăng cường công tác phụ đạo học sinh yếu kém để giảm nguy cơ bỏ học do chán nản, khuyến khích sự cố gắng vươn lên, tạo điều kiện cho học sinh yếu kém có

cơ hội được học tập, rèn luyện lại

+ Làm tốt công tác xã hội hóa giáo dục để có kinh phí hỗ trợ, động viên học sinh nghèo, khó khăn về vật chất và tinh thần bằng các hình thức: quần áo đồng phục học sinh; cấp vở viết; bút, đồ dùng học tập.v.v Đầu năm học nhà trường phối hợp với UBND xã xin các đơn vị đỡ đầu của tỉnh một số đồ dùng cho học sinh như quần

áo đồng phục học sinh, vở viết, bút, bảng con, cặp sách để phát cho học sinh như một món quà khuyến khích động viên các em ngay từ đầu năm học mới Mặt khác học sinh tới lớp giáo viên không để học sinh ngồi chơi trong giờ học vì thiếu đồ dùng học tập như bút, bảng con, vở.v.v Để khắc phục tình trạng này nhà trường luôn dự trữ một số lượng nhất định các đồ dùng bảng con, bút, vở.v.v trong phòng thiết bị và giao cho giáo viên thiết bị quản lý để khi giáo viên nào có học sinh lớp mình thiếu đồ dùng gì thì liên hệ với giáo viên thiết bị để được hỗ trợ Nguồn kinh phí này nhà trường lấy từ nguồn xã hội hóa giáo dục của các đơn vị tài trợ

5.2 Làm tốt công tác tham mưu, phối hợp:

Tham mưu, phối hợp là một công tác quan trọng trong hoạt động quản lí trường học Trong những năm học vừa qua nhà trường đã tham mưu kịp thời cho UBND xã về kế hoạch phát triển giáo dục hàng năm và từng giai đoạn Đây là một nhiệm vụ góp phần đắc lực cho việc phát triển bền vững cả về số lượng và chất lượng, không chỉ nhằm phối hợp huy động học sinh ra lớp mà quan trọng hơn là phải

phối hợp để đảm bảo thực hiện thắng lợi công tác phổ cập giáo dục và xây dựng xã hội học tập trên địa bàn xã

+ Hàng tháng báo cáo đầy đủ, kịp thời tình hình học sinh ra lớp của nhà trường để lãnh đạo địa phương ó trách nhiệm quán triệt, triển khai cho cán bộ thôn, bản, các đoàn thể để họ thấy rõ ý nghĩa, tác dụng, mục tiêu, yêu cầu của việc thực hiện cuộc vận động học sinh đến trường và duy trì sĩ số học sinh là trách nhiệm chung của toàn xã hội Coi đây là công việc chung, không chỉ là công việc của nhà trường mà còn là công việc của các lực lượng địa phương; là trách nhiệm của chính quyền địa phương

+ Ban giám hiệu nhà trường phối hợp chặt chẽ với các trưởng thôn để tham

dự các cuộc họp, các buổi triển khai các chương trình phát triển kinh tế-xã hội ở từng thôn để trực tiếp báo cáo tình hình hoạt động của nhà trường; tình hình học tập ở trường, ở nhà của học sinh; tình hình học sinh ra lớp.v.v, qua đây tuyên truyền và vận động bà con nhân dân quan tâm đúng mực đến việc học của con em cũng như động viên con em đến trường

Tham mưu, phối hợp tốt là một giải pháp quan trọng góp phần đảm bảo các điều kiện thực hiện thắng lợi nhiệm vụ phổ cập của địa phương

5.3 Tổ chức tốt các buổi họp phụ huynh:

Trong bốn năm học gần đây nhà trường đã tổ chức tốt các buổi họp phụ huynh học sinh định kỳ 3 lần/ năm học: lần 1 họp vào đầu tháng 9; lần 2 họp vào tháng 1 (sau khi kiểm tra hết HKI); lần 3 họp vào cuối tháng 5 (sau khi kiểm tra hết HKII) Phải chọn ngày nào, vào buổi nào để mời cha mẹ học sinh đến dự họp đông

đủ nhất Ngoài dùng hình thức là viết giấy mời họp thì nhà trường đã phối hợp với đài truyền thanh xã để thông báo cho cha mẹ học sinh biết ngày, giờ đến họp Khi mời được đông đủ cha mẹ học sinh đến dự họp hiệu trưởng trự tiếp báo tình hình học tập của học sinh và các hoạt động của nhà trường trong năm học, đặc biệt nhấn mạnh vào tình hình học sinh ra lớp và điều kiện học tập của học (Đồ dùng học tập của cá nhân học sinh) để cha mẹ biết và quan tâm cùng phối hợp với nhà trường để thực hiện tốt công tác này

VI KẾT QUẢ THỰC HIỆN:

Qua nhiều biện pháp tác động đồng bộ khác nhau, đặc biệt là sự cố gắng của đội ngũ cán bộ, giáo viên, các đoàn thể trong trường học; sự đồng tình, hỗ trợ của phụ huynh học sinh và sự phối kết hợp của cấp ủy chính quyền địa phương, đặc biệt là đội ngũ thôn trưởng đã tạo điều kiện cho nhà trường có điều kiện để tiếp xúc với bà con nhân dân trong các buổi họp thôn Từ đó việc huy động học sinh ra lớp và duy trì sĩ số đảm bảo chuyên cần trong ba năm học qua đạt tốt Cụ thể như sau:

Stt Năm học Số HS

đầu năm

Số HS cuối năm

Số HS bỏ học/ Tỷ lệ

Số HS hay nghỉ học/Tỷ lệ

Ghi chú

01 2008-2009 161 HS 159 HS 2HS =1,24% 13 HS=16,1%

02 2009-2010 149 HS 149 HS 0 HS=0% 4 HS=2,68%

03 2010-2011 160 HS 158 HS 0 HS= 0% 4 HS=2,5% 01 HS chuyển

trường

01 HS chết đuối

04 2011-2012 156 HS 155HS 1 HS=0,64% 3 HS =1,9% 01 HS lớp 1

theo cha mẹ lên nương rẫy

Như vậy tỷ lệ duy trì sĩ số học sinh của nhà trường trong ba năm học gần đây đạt từ 97%, trở lên, tỷ lệ bỏ học sinh bỏ học luôn dưới 1% Khi đã huy động được học sinh ra lớp và đảm bảo chuyên cần thì đây là một điều kiện tốt nhất để nhà trường nâng cao chất lượng giáo dục trong những năm gần đây, cụ thể:

* Xếp loại học lực cuối năm

chú

01 2007-2008 5 HS=3,1% 19 HS =11,7% 68 HS =41,7% 71 HS =43,5%

02 2008-2009 9 HS =5,7% 28 HS =17,6% 83 HS =52,2% 39 HS =24,5%

03 2009-2010 10 HS =6,7% 49 HS =32,9% 64 HS =42,9% 26 HS =17,5%

04 2010-2011 11HS =6,96% 55 HS =34,81% 82 HS =51,9% 10 HS =6,33%