TÓMT TNHI MV VAN IDUNG: - ngd ngcoéngc CRiSTAL côngc sangl cr iro —thich ngd a vao c ng d ng x4c dnh ngu n sinh k quan tr ng, ki m soát r ¡ ro và kh năng thích ngv ibi nđ ikhíh uc ac ng
Trang 1AN NINH SINHK C NGD NGDANT CTHI U
Ss TID KL K
CHUYEN NGANH: QU NLYMOITR NG
MAS : 60.85.10
TP.H CHÍ MINH, tháng 12 năm 2013
Trang 2CÔNG TRÌNHĐ CHOANTHANHT I
VI NMOITR NG VÀ TÀINGUYÊN
DP IH CQU CGIATP.H CHÍMINH
Cánb h ngd nkhoah c: PGS TSKH BÙI TÁ LONG
Trang 3Ð IH CQU CGIA TPHCM C NGHOA XAH ICH NGHAVI TNAM
VI NMOITR NG VA TAINGUYEN DB cL p-T Do-H nh Phic
—========r= o0 -
NHI MV LU NVANCAOH C
Ngày, tháng, năm sinh: 02 - 02 - 1987 N isinh: DkLk
Chuyén nganh: Qu nly méitr ng Khóa : 2012
1 TÊNĐ TÀI “Đánh giá nhh ngbi nđ ikhíh u đ nan nỉnh sinh
k c ngđ ngdânt cthi us tiÐ kL k”
I TÓMT TNHI MV VAN IDUNG:
- ngd ngcoéngc CRiSTAL (côngc sangl cr iro —thich ngd a vao c ng d ng) x4c dnh ngu n sinh k quan tr ng, ki m soát r ¡ ro và kh năng thích ngv ibi nđ ikhíh uc ac ngd ngdant cthius tiDkLk
- Ð xutd 4n,hotd ngtich,1lpk hoch thich ng va gim
thi utécd ngc abi nd ikhih unh mc ithi nd is ngc ngd ngdânt c thi u
s tiĐkLKk
I NGAY GIAO NHI MV_ :20/06/2013
IV NGÀY HOAN THANHNHI MV_ : 20/12/2013
V H VÀTÊNCÁNB H NGD N:PGS.TSKH BÙI TÁ LONG
Cánb h ngdn
VI H VATENCANB NH NXET
VI H VATENCANB NH NXET
Trang 4Ð c ngLunvăn Caoh cđãđ c thông qua H ¡ĐÐ ng Chuyên Ngành ngày tháng năm 2013
P.DAOT OSDH P CHUYEN MON CH NHI MNGANH
Trang 5LICMN
Toi xing il ibit nsdfuscdnth yh ngdnc aminh, PGS.TSKH Bui
Tá Long,ng ¡ đã quan tâm giúp đ , đóng góp ý ki nv m t chuyên môn và t o
m iđi uki nthu nI ¡nh t cho tôi hoàn thành Lu n van nay
Tôi xin kính g ¡I ibit nđntpth các Th y Cô trong Vi nMôitr ng
va Tai nguyén, D ih c Qu c gia thanh ph H Chi Minh da cho toi ki nth c trong
Toi xing ilicm ndncdc yban,c ngđ ngdânt cn ¡ti nhành lu n
văn đã nhi t tình giúp đ , cung c pnh ng thông tin quý báu đ giúp tôi làm đ c
lu n văn này
Tôi xin bàyt lòng bí t nsâu s c đ n gia đình và b n bè, nh ngng_ i than yêu nhtđãh tr, khíchl và giúp đ tôi trong su t quá trình h ctpc ngnh trong th i gian th chi nlu n van
M tlnn a, tôi xin chân thanhe m n
H c Vién
Hoang Th Huy n Trang
Trang 61
TÓMT T LU NVĂN Sinhk c ng đ ng dant cthius trong đi u ki nbi nđ ikhíh ulàm t vnđ cpthi tđ iv ¡Vi tNam trong nh ng năm g n đây Trong nhi u năm qua,
đã có nhi u nghiên c ud atrênph ng pháp tham v nc ng đ ng nh ngch a có
ph ng pháp nào l uý đn vi cthích ng và gi mnh tác đ ngc abi nđ ¡ khí hud avaoc ng đ ng Côngc CRiSTAL là m t trong các côngc đ u tiên d a
vào c ng đ ng ki m soát nguyc khíhu,đãđ c phát tri nđ đáp ng v i yéu cuc agiai đo nđuthi tk d áncácho tđ ngsinhk và sáng kinv bị nđi khí h u, trong đó qu nlýh sinh thái nh th nào vàph ch ivà/ho csinhk bn vngc avùngd án góp ph ngi mr ¡ro và thích ngv ibi nđ ikhíhu.Nhn
th cd cti m nang nay, cdc nha quy ho ch vaqu nlyd án đãbtđuh ¡làm
th nàoh cóth h th ngtíchh pgi mthi ur iro vathich ng v ibi nd i khi
h u vào các công vi cc ah
Ð Điđ ađnktqu là danh sách các ngu nl csinhk nh t quan tr ng
nh tvàb nhh ngb icdcm inguy hi mkhih unh mthich ng v i tác đ ng cabindikhihu.D xutdiuchnhchocacd án hi nti và các ho t đ ng miởđ h tr thích ng khíh u Danh sách các k tqu thích ng mong mu n va cácyut nhh ngquantr ngd c gidm sat
Trang 711
ABSTRACT
The livelihoods of ethnic minority communities in the climate change is one
of the necessary problem for Vietnam in recent years For many years, there have been many studies based on community consultation methods but does not note the method of adaptation and mitigation of climate change based on community Cristal
tool is one of the first community based climate risk management tool, which has
been developed to meet the requirements of the first phase of the project design activities and livelihood initiatives turn climate change, including ecosystem management, and how to recover and / or sustainable livelihoods of the project helped reduce risk and adapt to climate change Recognizing this potential, planners and project managers began asking how they could integrate systems reduce risk and adapt to climate change in their work
Thread resulted is a list of resources most important livelihood and affected
by climate hazards to adapt to the impacts of climate change Proposed adjustments
to existing projects and new activities to support climate adaptation List the desired results adaptation and the important factors affecting the monitor
Trang 81V
MCLC
min ~ ,ÔỎÔỎ i TÓMTT T LU N VĂN EEEV+++eedeEEEEtrrrrrrkeeetotorrrrrke ii
ABSTRACT cccssssscssccssessssesessesesssessssssssssssssssssssssssssssuususssnsunsnssussssssssssssssssssssseeseeeeees iii
11 Điukint nhiên, kinht - xãh ¡ s5 55555<5<<+cee<ee 5
1.1.1 Đi uki nt nhiên s5 SĂ 5+ St reterekekekrkrre 5 1.1.2 Đi uki nkinht - xãh 1 - 55c 55s sxssereeeree 11 1.2 Hi ntr ngmôifr ng s- 55555 ĂSeSsxseseerserrse 18 1.21 Hi ntr ngmôitr ng không khí -s-« 18 1.2.2 Ktqu phantichch tl ngméitr ngđt 25 1.2.3 Ktqu phantichch tl ngmOitr ngn c 28
Trang 92.1 Ph ngpháp nghiênC U - 55555 555+c+<+esersrsrsee 46 2.1.1 Ph ngphápt pc ncôngc CRISTAL 46 2.1.2 Môt d li u Ă Ăn nhe, 57 2.2 Tình hình nghiênc uv CRiSTALtrênth gi ¡và Vi tNam 60 2.2.1 Tình hình nghiênc utrênth gi I - 60 2.2.2 Tình hình nghiên c ut ¡ Vi tNam - 555555 65
CH NG3 KTQU VÀTH OLU N ỏ. s 69
3.1 Ktqu danh sách ngu nsinhk quantr ngvab nhh ng 69 3.11 Ktqu thamv nc ngở ng - s5 s<cc<c<c<e+ 69 3.12 Các ngu nsinhk c ngở ng quan tr ng - 72 3.1.3 Tac dng hint ng khíhu đnngun sinh k cng d ng quang tr ng 73
3.2 Nang! cthich ngv I1bi nđ ikhíh u - 75
3.3 D xutchínl cthch ngđ cápd ngb ic ngđ ngửaph ng76
TÀI LI UTHAMKH O, ccccccccccccceeeeeeereerrerrrrrassssssssssssssed 80
TÓMT TLÝ L CH TRÍCH NGANG
Trang 11Vii
DANHM CB NG
B ng 1.1 Nhi tđ trung bình nắm . - 5 5+ S+c++++e+tekekeeererreree 9 Bngl.2L ngm a trung bình các tháng trong nămc atnh Ð kL k(mm)
(tr m Càng LOIB) - - «+ << + xxx SE TT TH HH tre 10
B ng l1.3 Tình hình kinht tnhÐ kL k6 tháng đ u năm 2013[6] 13
B ng1.4Tăngtr ngưdâns c atnhÐ kL k, 2000-2008 16
B ng2.1 Vai trò c a CRiSTAL trong đánh giá r 1 ro khíh u 5
B ng2.2 Tómt td li ungu nc nthi tcho CRiSTAL 55
B ng 2.3 D adi Mtham V Noi ccecccscsesseseseseseseeeeeseeescsesesesesssseseseseeeeeees 58 B ng 2.4 Thamv nc ngd ng1 nl wesc esececseeecseeesseeeeseeeeees 59 B ng 2.5 Thamv nc ngd ng) 02 we ecesescececseseesesesseeeesseeeees 60 B ng3.1T ngh pngu nsinhk c ng dong dant cthius tiD kLk 72
B ng3.2T ngh pmcd kinht h giadinhc ngđ ngdânt cthius ti B ng3.3T ngh pceachint ngth itite cdoanc ngd ng dant cthiu S1 KÙ K Ăn HH HH HH Hành 73 B ng 3.4 Danh sách các ngu nl csinhk nh t quan tr ngnhtvàb nh h ngbicácm ¡nguy hi mkhíh unh mthích ngv ¡tác đ ngc abin i08 001 74
B ng3.5 Trìnhđ h cv nc ng ở ng 55-555 cseseeeeees 75
B ng3.6Nh nth cc ac ngở ng <5 SĂ Sex seeeeeexee 76
Trang 12Vill
DANH M C HINH Hình 1.1 V triidalytnhD kL ko cesses cseeseseseseseeeeeeeenees 5
Hình 1.2 Bí uđ th híns ônhi mti ng _n năm 2012 19
Hình 1.3 Bi ud th híns ônhi mti ng n năm 2011 19
Hình 1.4Biud th hins 6nhi mb i trong khong khi xung quanh 2012 Hình 1.6 Bi uđ th hi nữ ng n không khí KCN - CCN năm 2012 22
Hinh 1.7 Biud th hi nti ng n không khí KCN - CCN năm 2011 22
Hình 1.8 Bí uđ th hi nô nhỉ mb ¡ trong không khí công nghi p năm 0U 23
Hình 1.9 Bí uđ th hi nô nhỉ mb ¡ trong không khí công nghi p năm "U00 24
Hình 1.10 Bí uđ th hinham! ng Cu trong đ t năm 2012 26
Hình 1.11 Bí uđ th hi nhàm] ng Cu trong đ t nắm 2011 26
Hình 1.12 Bí uđ th hi nhàm] ng Pb trong đ t năm 2012 27
Hình 1.13 Bi uđ th hi nhàm] ng Pb trong đ t năm 2011 27
Hinh 1.14Biud th hinn ngd pHtrongn cm tnăm 2012 28
Hinh 1.15Biud th hinn ngd pHtrongn cm tnăm 2011 29
Hình 1.16 Bi uđ th hínn ngđ SStrongn cm tnăm 2012 29
Hinh 1.17 Biud th hinn ngd SStrongn cm tnăm 2011 30
Trang 131X
Hinh 1.18 Biud th hinn ngd NO2-trongn cm tnăm 2012 31
Hinh 1.19Biud th hinn ngd NO2-trongn cm tnam 2011 31
Hinh 1.20Biud th hinn ngd NO3-trongn cm tnăm 2012 32
Hình 1.21 Biud th hinn ngd NO3-trongn cm tnăm 2011 33
Hinh 1.22 Bi ud th hinn ngd NH4+trongn cm tnăm 2012 33
Hinh 1.23 Biud th hinn ngd NH4+trongn cm tnăm 2011 34
Hinh 1.24Biud th hinn ngd DOtrongn cm tnam 2012 35
Hình 1.25 Bí uđ th hínn ngđ DOtrongn cm tnăm 2011 35
Hinh 1.26Biud th hinn ngd pHtrongn cng mnăm 2012 37
Hinh 1.27Biud th hinn ngd pHtrongn cng mnam 2011 37
Hình 1.28 Biud th hinn ngd SO42-trongn cng mnam 2012 38
Hình 1.29Biud th hinn ngd SO42-trongn cng mnam 2011 38
Hinh 1.30Biud th hinn ngd SStrongn cthis nxu tnăm 201240 Hinh 1.31 Biud th hinn ngd SStrongn cthis nxu tnam 2011 40 Hình 1.32 Biud th hnnngđ SO42-trongn cthisn xu tnăm 2012 41
Hình 1.33 Bi uđ th hi nn ngđ SO, trongn cthis nxu tnim 2011 Hình 1.34 Biud th hinnngd t ngNit trongn cthis nxu tnăm "00 42
Hình 1.35 Bí uđ th hinnngd tngNit trongn cthis nxu tnăm "2050 43
Trang 14Hình 2.1 Mô hình CRISTAL và cácb cth chi n 49 Hình 2.2 M ¡ lên ktgiad án, quá trình thích ng và ch ng trình
0010 100011555 54
Hình 2.3 Khung CRiSTTALL, - 55555252525 +tsrsrerrrrrrrrrsee 54
Trang 15MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Bi n đ ¡ khí h u là m t trong nh ng thách th cl nnhtđiv inhân lo ¡ trongth k 21.Nó làm ¡ đe d a nghiêm tr ng ch at ng có đ ¡v ¡ đa d ng sinh
h c và tài nguyên thiên nhiên, v ¡ nông nghi p, công cu c xoá đói nghèo, đ mb o ngunn c, và do đóđed ađnvicđtđ ccácm ctiêu thiên nênk (tríchl ¡
tuyên b caTh t ng Chính ph Tay Ban Nha José Luis Rodriguez Zapatero,
đ cTh t ngChínhph phê duy tv ¡ m c tiêu đ n năm 2020 ki m soát, h n
ch v c bnm cđ gia tăng ô nhi m môi tr ng, suy thoái tài nguyên và suy
gi m đa d ng sinh h c;tptccithinchtl ng môitr ng s ng; nâng cao ning] cch dng ngphé6vibindikhihu,h ngt im c tiêu phát trinbn vngdtn c [2] Cac lnh v c nh an ninh1 ng th c, lâm nghi p, môi
tr ng/tainguyénn c/dadngsinhh c,yt,s ckh ec ngd ng, các vnđ
xãh ¡ khác thu c vùng núi và trung du Vi tNam có nguyc chu tác đ ng đáng
k cabindikhihu Dit ngd btnth ngnht la néng dan, ng dân;
ng igia,tr emvaph n ;các dânt cthus mi nnúi [3]
Binđikhíhu ĐÐĐkLkth hi nrõnh t là mùa khô đ n s m và không cóm anghch mùa nh nh ng nămtr c đó, mùa m a đ nch mh nI tháng và
1 ngm aphânph i không đ ugi a các vùng Bi nđ i nay lam cho cay tr ng,v t nuôi phát tri n kém, d chb nh nhi uh n,h nhánc ngx yrath ng xuyên khi n
Trang 16ngành nông nghi p và nông dân luôn đ ¡m tv inhi ur ¡ro và thi thiLln [4]
Theos liuc aS Nông Nghi p và Phát Tri n Nông Thôn: t năm 1996 — 2011
trung bình m i năm thi th ¡ do thiên tai gây ratiÐ kL klàh nó8lt đ ng, trong đó thi th ¡ do h n han chi m 80% D ng th ¡,nh ng bi nđ ngc ayut
nh tđ,đ m và khíh uth ¡ti tkhác c ng khi n năng su t,snl ngc acây
tr ng và v tnuôib gi m,s cđ khángc av tnuôi kém.ĐÐ ngth it omôitr ng thu nl ¡ cho các tác nhân gây b nh phát tri n, gây ra nhi u lo ¡ dch b nh trên gia
súc, giac m nh : cúm gia c m, d ch heo tai xanh,I m m long móng trên đàn gia
súc Theo TS Tr ng H ng (Vi n Khoa hc k thu t nông lâm nghi p Tây Nguyên): s thay điv phânb m a,I ngma Tây Nguyên nói chung, Ð k
L knói riêng trong vòng 10 năm tr 1 ¡ đây làr trõ,t nsu txu thi nm a vào các
tháng 12, tháng 1 kháph bi n Đi u này đã làm cho các lo ¡ cây tr ngnh đi u,
cà phê g ptr ng ¡trong quá trìnhth ph n,t l đudqu th p, làm gi mnăng su t Ngoài ra,m a giai đo n này đã nhh ngđnvwics ch cà phê, th ¡ gian ph ¡ kéo dài, nhân b đen, giá bán s th p.L ngm a bình quân cóxuh ng thay d i, đcbi tlàt tháng 4đ ntháng7,I ngm acóxuh ngth p,t nsutm ait gay tiun clàmqu cà phê b khô và r ng, nhân nh, gây th thiv snlI ngvà chtl ng.5 thayđiv thittcóxuh ngnóng lnc ng làm cho sâub nhh ¡
phát tri n nhanh và khó d báo làm thi th ¡ đ nnăng su tvàchtl ngsnph m
đángk.S nóng lêndob cx nhỉ t tăng thì nhuc un cc a cây c ng tăng lên,
s thayđibtth ngc ath iti tđã khi n nhi u công tìnhth yliph cv + ¡
tiêu trên đ a bàn t nh luôn trong tình trngcnn ctrong mùa khô [5]
Tính đ n năm 2011, dans toàntnh Ð kLkđtgn1.771800ng 1mt
đ dâns đtl35ng 1⁄km Theo th ng kêc at ngc cth ng kê Vi t Nam, tính
đ n ngày 1 tháng 4 năm 2009, toàn t nh Ð k L k có 45 dân t c anh em Ngoài các dânt cthỉus tích còncós đông dândic kháct các tnh phía B c và mi n Trung đnÐ kL ksinhc lI pnghi p Trong đó dân t c Kinh chỉ m đông nh tv i
1.161533ng ¡i,th hailàng iÊĐê có298.534ng ¡i,th balàng i Ning c6 71461ng Ith t làng iTayc651.285ng ¡.Cùng các dânt cítng ¡ khác
Trang 17nh ng ¡ Mông có 40.344 ng ¡ng ¡ Mông có 22.760 ng i,ng ¡ Thái có
17.135 ng isng iM ngcó 15.510 ng i Tuy cic t cng ikhénge tro
thành nh ng vùng riêng, song các dòngh th ngs ngt ptrungtinh ng đa bàn
nh t đnh [4]
Vihn40tcng ithiius,ÐĐkLkcót I nghèo đói r t cao Không
ch dng đó,Ð kL k đã và đang ph ¡ đ im tv inhi uv nđ nic mkhác nh
s cép không ng ng giatăngv dâns ,s suy gi mmôitr ngt nhiênvàs thi u khách quan trong cách nhìn nhnv conng icngnh vănhóat cng ¡i.Do
vy, nhh ngc abinđikhíhuđnkhu v c này càngtr nên nghiêm tr ng
h n
Xu tphátt nh ngvnđ trên tá gi đãI ach nđ tài “Đánh giá nh
h ngbi nữ ikhíh u ä n an nình sinh k c ng äđ ng dân t c th us t iÐ k
L k”cho lu n văn th cs chuyên ngành Qu n lý môitr ng
2 Mục tiêu nghiên cứu
Đánh giá tác đ ngc abi nđ ikhíh uđ nan ninh sinhk c ng đ ng dân
tcthius titnhÐ kLk-m r ngápd ng cho khu v c vùng Tây Nguyên T
đó đ xu t các gi ¡ pháp nh m nâng cao năng ] c thích ng và gi mnh kh năng
d btnth ngcacngđngdântcthius tr ctác đngc abinđ ¡khí
hu
3 Nội dung nghiên cứu
- Tngquanv tình hình phát tri n kinht xãh ic atnhD kL k; Khai quat v
c ngd ngdant cthius và vai tròc ah trong phát tri nkinht - xãh ic a
tnh
- Tình hình khí h u trong hintivat ng la có nhh ng/hay không nh
h ngdnsinhk c ac ngd ngdant cthius tiDkLk
-_ Đánh giá ngu nl csinhk b nhh ngnhi unh tb ¡bi nđ ikhíh u và các chính sách hi ntic atnhnhàh tr chochinl cthích ngvà ngphó v i
