thực trạng công tác tuyên truyền của y tế cơ sở trong việc chăm sóc sức khoẻ người dân

Theo tính toán của các bác sĩ chuyên khoa thì chi phí cho việc khám chữa bệnh lớn hơn rất nhiều so với chi phí phong bệnh Công tác tuyên truyền không chỉ hướng vào hoạt động tuyên truyền

LỜI CẢM ƠN

Trong suốt quá trình học tập nghiên cứu và làm báo cáo tôi đẫ nhận đuợc sự giúp đỡ của các thây cô trong khoa xã hôị học thuộc trường ĐHKHXH&NV - ĐHQGHN và Đảng uỷ , UBND các đoàn thểquần chúng nhân dân tại thành phố Lạng Sơn tỉnh Lạng Sơn trong quá trình thực hiện viết báo cáo naỳ tôi đã nhận được sự giúp đỡ tận tình của thầy giáo người đã mang lại cho tôi những ý kiến và kinh nghiệm vô cùng quý báu

Trong khuân khổ thơì gian có hạn bản thân tôi cũng chưa có nhièu kinh nghiệm để viết một đề tài nghiên cứu mang tính khoa học nên báo cáo của tôi không tránh khỏi những thiếu sót Rất mong được

sự góp ý của thầy cô và các bạn

Hà nội , ngày 30 tháng 5 năm 2005

Sinh viên

Nguyễn Thị Ngát

PHẦN I

1.Tính cấp thiết của đề tài

Nhu cầu chăm sóc sức khoẻ là nhu cầu chính đáng của con người.Chính vì lý do đó mà ngày / / ,Hồ chủ tịch đã ra lời kêu gọi toàn dân tập thể dục ren luyện sức khoẻ.Để đáp ứng được nhu cầu chăm sóc sức khoẻ của nhân dân, đảng và nhà nước ta đã cố gắng khắcphục khó khăn và tạo mọi điều kiện để y tế thực hiện tôt nhất chức năng phòng – khám – và trị bệnh của mình

Để y tế thực hiện tốt chức năng của mình thì y tế cơ sở có vai tròquan trọng góp phần vào việc chăm sóc sức khoẻ nhân dân.Trong những năm gần đây, nhu cầu chăm sóc sức khoẻ của người dân ngày càng cao Y tế cơ sở với chức năng chính là : cấp thuốc, khám chữa bệnh đơn giản, lập hồ sơ sức khoẻ ban đầu cho người dân và tuyên truyền phòng chống dịch bệnh…Đã góp phần vào việc giảm tảI tình trạng tập chung quá đông vào các bệnh viện lớn và nâng cao ý thức phòng, chống dịch bệnh cho người dân

Chức năng tuyên truyền là 1 trong 4 chức năng chính của y tế cơ

sở Nếu 3 chức năng trên tập trung vào mục đích là chữa trị thì chưc năng tuyên truyền lại tập trung vào mụn đích chính là tuyên truyền để nhằm nâng cao nhận thức cho người dân về phòng, chống các loại dịchbệnh, tự chăm lo sức khoẻ cho mình Chấn an tâm lý người bệnh trong quá trình điều trị Chính vì vậy mà ta còn gọi công tác tuyên truyền là

y tế cộng đồng, khuyến khích người dân tham gia cùng với y tế trong quá trình chữa bệnh ( nhân dân cùng y tế chữa bệnh ) Chính từ những chức năng cơ bản trên mà tôI quan tâm đến công tác tuyên truyền và

chọn đề tàI là “Thực trạng công tác tuyên truyền của y tế cơ sở trong việc chăm sóc sức khoẻ người dân”.

2.ý nghĩa khoa học và thực tiễn

2.1.ý nghĩa khoa học

Kết quả nghiên cứu của đề tài giúp làm sáng tỏ một số lý thuyết

xã hội, đó là lý thuyết chức năng của Passon

Đối với y tế cơ sở: kết quả nghiên cứu này sẽ giúp cho y tế cơ sởđưa ra được những nội dung tuyên truyền, cách thức tuyên truyền phù hợp với địa phương để công tác tuyên truyền đạt được kết quả tốt hơn

3.Mục đích nghiên cứu

Thông qua nghiên cứu đề tài nhằm tìm hiểu thực trạng công tác tuyên truyền của y tế cơ sở và hiệu quả ra sao Từ đó tìm ra những nguyên nhân đưa ra những khuyến nghị nhằm khắc phục y tế yếu kém của tình trạng trên

4.Đối tượng, khách thể nghiên cứu

4.1.Đối tượng nghiên cứu

Thực trạng công tác tuyên truyền của y tế cơ sở

4.2.Khách thể nghiên cứu

Người dân xã Hoàng Đồng Thành phố Lạng Sơn

4.3Phạm vi nghiên cứu và mẫu nghiên cứu

4.3.Phạm vi nghiên cứu

- Không gian thành phố Lạng Sơn tỉnh Lạng Sơn

- Thời gian từ 17 đến 22-4-2004

- Phạm vi nghiên cứu: Người dân thành phố Lạng Sơn

4.3.2.Mẫu nghiên cứu

Phương pháp này được áp dụng cho 5 đối tượng, trong đó có 3

nữ, 2 nam và một số cán bộ y tế xã

Người thứ nhất

Giới tính :Nam Tuổi :32Dân tộc Nùng Trình độ học vấn 7/12

Nghềnghiệp : lam ruộng _Người thứ 2

Gới tính : Nữ Tuổi :26

Dân tộc : Nùng Trình độ học vấn ; 12/12

Nghề nghiệp :Công nhân_Người thứ 3

Giới tính ; Nữ Tuổi : 40

Dân tộc : Tày Trình độ học vấn : 7/10

Nghề nghiệp : Làm ruộng

Người thứ 4GiơI tính : Nam Tuổi :30

Dân tộc ;Tày Trình độ học vấn 9/12

Nghề nghiệp ; làm ruộng _Người thứ 5

Giới tính : Nam

Tuổi 30

Dân tộc : Tày

Trình độ học vấn 9/12

Nghề nghiệp ; Làm ruộng

5.3 Phương pháp quan sát và phân tích tàI liệu

Quan sát thái độ của người trả lời và cơ sở hạ tầng trang thiết bị của ngành y tế

Phân tích tài liệu của nghành công tác tuyên truyền

6.Giả thiết nghiên cứu và khung lý thuyết

6.1.Giả thiết nghiên cứu

Giả thiết 1 : Công tác tuyên truyền của y tế cơ sở chưa đạt được hiệu quả cao

Giả thiết 2 : ý thức tham gia của người dân có ảnh hưởng đến kết quả tuyên truyền

Giả thiết 3 : Phương tiện phục vụ cho công tác tuyên truyền có ảnh hưởng đến chất lượng kết quả tuyên truyền

6.2.Khung lý thuyết

ĐKKTXH

Mục đích công tác tuyêntruyền

Phương tiện tuyên truyền

Ý thức tham gia của ngườidân

Hiệu quả của côngtác tuyên truyền

Chăm sóc sức khoẻ người dân

PHẦN II Chương I

Cơ sở lý luận và thực tiễn của đề tài

1.1Cơ sở lý luận của dề tài

Báo cáo này được thực hiện dựa trên nền tảng là chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử xem xét một sự vật hiện tượng trong mối tương tác qua lại với các hiện tượng khác và không tách rời mà gắn kết chặt chẽ với các điều kiện kinh tế lịch sử Dựa vào

đó xen xét vấn đề nghiên cứu theo nguyên tắc sau

_Phân tích tìm hiểu thực trạng công tác tuyên truyền của y tế cơ

sở trên cơ sở tình hình kinh tế xã hội của địa phương

_Nhìn nhận hiện tượng nàynhư là một hiện tượng xã hội luôn biến đổi và xem xét nó trong mối quan hệ yếu tố khác

1.2Vài nét về địa bàn nghiên cứu

Hoàng Đồng là 1 xã nằm phía bắc thành phố Lạng Sơn , là một trong tám đơn vị hành chính của thành phố Lạng Sơn Hoàng Đồng cónền kinh tế chận phát triển so với sự phát triển chung của thành phố Lạng Sơn Cơ cấu nghành nghề đơn giả chủ yếu dựa vào nông nghiệp Theo báo cáo của uỷ ban nhân dân xã Hoàng Đồng thì co tới 1313 hộ gia đình làm nông nghiệp chiếm 65.3% số hộ trong xã có 367 hộ kinh doanh buôn bán chiếm 18,3% có 408 hộ la công nhân viên chiếm 28%

Trong những năm gần đây nền kinh tế Hoàng Đồng có những bước phát triển mới kinh tế của xã ngày càng được phát triển Về nông nghiệp diện tích và sản lượng cây trồng không ngừng được tăng lên Diện tích đất trồng cây lương thực được giữ ổn định và ngày một

mở rộng , nhưng diện tích trồng cây hoa màu lại bị giảm xuộng do chuyển đổi cơ câu cây trồng

+Về kinh doanh dịch vụ trên dịa bàn xã đang có chiều hướng phát triển mới trên địa bàn có 316 kinh doanh buôn bán chiếm

18,3%.Hiện nay đô thị hoá nhanh đã tạo điều kiện cho các cơ sở kinh doanh trên địa bàn xã hình thành phát triển nhanh hơn

Kinh tế phát triển nên cơ sở hạ tầng ngày càng được đầu tư sửa chữa và xây dựng mới Được sự đầu tư của các nghành ,tỉnh thành phố và sự đóng góp của nhân dân năm 2002 xẫ đã đưa vào sử dụng nhà bưu điện văn hoá xã , trạm y tế xã , toàn xã có 3 trường

tiểu học 1 trường phổ thông cơ sở được xây dựng khang trang ,

hệ thống đường giao thông được đầu tư sửa chữa và làm mới

Về công tác y tế : Y tế cơ sở đã khắc phục mọi khó khăn và có nhiều giải pháp tích cực phối kết hợp thực hiện các chương trình quốc gia về y tế , tuyên truyền phòng chống các tệ nạn xã hội và các loai dịch bệnh trên địa bàn Phối hợp tổ chức tuyên tryuền và kiểm tra an toàn thực phẩm Tiếp tục thực hiện tôt công tác tuyên truyền vận độngthực hiện công tác kế hoạch hoá gia đình

1.4 Thao tác hoá khái niệm

_Khái niện tuyên truyền :

-Khái niện y tế cơ sở : Là tuyến chăm sóc sức khoẻ đầu tiên của mạng lưới y tế là nơi tiến hành các hoạt động chăm sóc sức khoẻ ban đầu tại địa phương nơi sinh sống ban đầu của người dân

Y tế cơ sở là điểm đầu tiên rât quan trọng trong việc chăm sóc sức khoẻ cho người dân bởi vậy nhà nước đã đưa ra một loạt các chức năng của y tế cơ sở nhằm đảm bảo cho nó thực hiện đúng theo yêu cầuđặt ra

Khái niện chăm sóc sức khoẻ : Là việc thoả mãn những nhu cầu cần thiêt (phòng bệnh và chữa bệnh )đảm bảo tình trạng thoả mãn về thể chất của mỗi thành viên trong xã hội

CHƯƠNG II : KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ GIẢI PHÁP

2) Kết quả nghiên cứu

2.1 Mục đích công tác tuyên truyền

Chức năng tuyên truyền là 1 trong 4 chức năng của y tế cơ sở (khám chữa bệnh thông thường , cấp phát thuốc lập hồ sơ sức khoẻ ban đầu cho người dân và chức năng tuyên truyền Công tác tuyên truyền hướng vào mục đích nhằm nâng cao nhận thức của người dân trong những hoạt động phòng dập dich bệnh , căm sóc sức khoẻ công đồng để người dân có thể tự chăm sóc sức khoẻ cho mình cho gia đình mình , cho cộng đồng mình Công tác tuyên truyền của ngành y tế cònđược coi là hoạt động y tế cộng đồng , hướng tới chăm sóc sức khoẻ ban đầu cho cho tất cả mọi người trong cộng đồng với mục tiêu phòngbệnh hơn chữa bệnh Theo tính toán của các bác sĩ chuyên khoa thì chi phí cho việc khám chữa bệnh lớn hơn rất nhiều so với chi phí phong bệnh Công tác tuyên truyền không chỉ hướng vào hoạt động tuyên truyền phòng chống dịch bệnh mà con hướng vào mục tiêu là nâng cao nhận thức cho người dân trong việc lựa chọn nơi khám , chữabệnh tôt nhất nhanh nhất từ từng cấp của ngành y tế Góp phần làm giảm tai sự tập chung quá đông tại các bệnh viện lớn , thực hiệ mục tiêu cuối cùng phối kêt hợp nhân dân cùng y học chữa bệnh

2.2 Thực trạng của công tác tuyên truyền

Để tìm hiểu thực trạng hoạt động công tác tuyên truyền của y

tế cơ sở Hoàng Đồng hoạt động có hiệu quả hay không ta đi vào tìm hiêu thực trạng đó thông qua đánh giá của người dân về hoạt động của công tác tuyên truyền thông qua bảng số liệu mà chúng tôi thu được thông qua phương pháp phỏng vấn bằng bảng hỏi Trạm y tế xã có rất

nhiều những hoạt đọng tuyên truyền với những nội dung tuyên truyền khác nhau như tuyên truyền trang bị kiến thức về dinh dưỡng cho người dân tuyên truyền vè vệ sinh phòng bệnh … Khi chúng tôi đưa

ra câu hỏi “ông bà có biết nhưng hoạt động tuyên truyền của trạm y tế

xã không ’’ thì thu được kêt quả như sau :

mẹ mang thai , 80,8% trả lời là có biết hoạt động tuyên truyền vệ sinh phòng bệnh của trạm y tế xã Đó là một kết quả đáng ghi nhận của hoạt động tuyên truyền y tế cộng đồng với mục đích là tuyên truyền

rộng rãi trong nhân dân nội dung tuyên truyền của nganh y tế Kết quả

đó là đều đàng khen gợi của y tế cơ sở một xã vùng cao Khi thực

hiện phỏng vấn sâu vì sao ông bà biêt được hoạt động tuyên truyền

của trạm y tế xã thì phần đông số người được hỏi đều trả lời rằng hoạt động tổ chức tiêm phòng và cho trẻ uống vac-xin và nhưng buổi tiêm phòng cho bà mẹ mang thai của trạm y tế xã được tổ chức cố định vao ngày mông 10 hàng tháng nên ai cung biết và cố gắng xắp xếp công việc để đưa rẻ đi tiêm và uông thuốc theo đúng ngày mà trạm y tế xã quy định

Hơn nữa chăm sóc sức khoẻ cho bà mẹ và trẻ em là vấn đề được nhiều người và nhièu gia đình quan tâm nên hoạt động đó đựoc nhiều người biết đến Trong diều kiện kinh tế xã hội như hiện nay mà công tác tuyên truyền về tổ chức tiêm phòng cho bà mẹ mang thai và trẻ nhỏ đạt được kết quả như trên là một thức tế đáng ghi nhận hoạt động tiêm phòng cho bà mẹ mang thai và trẻ nhỏ của trạm y tế xã đã được tuyên truyền rộng rãi trong nhân dân được nhiều người biết đến

và có đánh giá cao về hoạt động này Thông qua bang số liệu đánh giá của người dân về các hoạt động tuyên truyền đạt kết quả tốt mà chúngtôi thu được

T T trang bị kiến thức CSSK cho người dân 23,5

Khi được hỏi ông bà có đánh già về hoạt động tiêm phòng cho trẻ và tiêm phòng cho bà mẹ mang thai thì có 81,1% có nhận xét là hoạt động này có hiệu qua tốt và 73,4% có nhận xet là hoạt động tiêm phong và khám thai định kỳ cho bà mẹ mang thai là tốt Hoạt động tuyên truyền của trạm y tế xã về tiêm phòng cho trẻ và bà mẹ mang thai đạt được kêt quả tốt và được tuyên truyền rộng rãi trong nhân dân

Bên cạnh những kết quả đạt được trong hoạt động tiêm phòng cho trẻ và bà mẹ mang thai thì còn một số hạn chế khác nữa trong công tác tuyên truyền Một số hoạt động tuyên truyền của trạm y tế xã còn chưa được phổ biến trong nhân dân Có rât nhiều người khi được hỏi ông bà có biêt những hoạt động tuyên truyền của trạm y tế xã không thì có rất nhiều người trả lời là họ không biết hoạc không quan tâm Như hoạt động tuyên truyền trang bị kiến thức dinh dưỡng cho người dân chỉ có 61,4% trả lời là có biết hoạt động dó Hoạt động tổ chức phòng dập dịch bệnh chỉ co 56,2% số người được hỏi biết đến Những hoạt động tuyên truyền này của trạm y tế xã nhằm nâng cao nhận thức của người dân trong việc chăm sóc và tự chăm sóc sức khoẻ cho mình thì lại có it người biết đến và chưa được phổ biến rộng rãi trong nhân dân nên tỷ lệ % số người trả lời có biết hoạt dộng này còn hạn chế những con số trên còn là những con số khiêm tốn đối với côngtác tuyên truyền của y tế cơ sở

Từ bảng đánh giá của người dân về chất lượng hoạt động công tác tuyên truyền của trạm y tế xã cho ta thấy % số người đánh giá về hoạt động tuyên truyền tổ chưc phòng dập dịch bệnh là tôt chỉ chiếm 22,5%số người được hỏi 23,8% số ngưòi được hỏi có đánh giá là hoạt động tuyên truyền trang bị kiến thức cho ngươoì dân dạt kết quả tốt trong số 56,2%số người được hỏi biết đến hoạt động tuyên truyền tổ chức phòng dập dịch bệnh mà chi có225%só người được hỏi có đánh

giá là hoạt động nay có hiệu quả Vậy thực chất hoạt động tuyên

truyền này đã đạtđược hiệu quả cao hay chưa ? người được hỏi (Trongtổng số 391 người được hỏi thì có 22.5% có đánh giá là hoạt động tuyên truyền phòng dập dịch bệnh của trạm y tế xã là tốt , 23,8%có đánh giá hoạt động tuyên truyền trang bị kiến thức dinh dương cho người là tốt , 23,5% có đánh giá là hoạt động tuyên truyền trang bị kiến chăm sóc sức khoẻ cho người dân là tốt )

Bên cạnh % số người có đánh giá là hoạt động tuyên truyền của trạm y tế có kết quả tốt là % số người có đánh giá hoạt động tuyên truyền của trạm y tế xã là không tốt .Số phần% tuy không lớn quá 10% nhưng cũng là những con số đáng lưu y Từ số % trả lời là khôngtốt tôi muốn đưa ra câu hỏi là có mà hoạt động không tốt thì có lên có hay không ?

Từ những phân tích ở trên tôi muốn nêu ra một thực trạng là: ngoài những kết quả đáng ghi nhận thì công tác tuyên truyền của y tế cơ sở hoạt động thực sự chưa hiệu quả và có những hoạt động chưa được tuyên truyền rộng rãi trong nhân dân

Cũng từ đánh giá của người dân về hoạt động tuyên truyền của trạm y tế xã tôi quan tâm tới % số người đựoc hỏi trả lời là trạm y tế xãkhông có hoạt động tuyên truyền phòng dập dịch bệnh , trang bị kiến thức cho người dân về dinh dưỡng về chăm sóc sức khoẻ cho người dân của trạm y tế xã Thông qua bảng số liệu

Hoạt động tuyên truyền %

Tttrang bị kiến thức DD cho người dân 23,3

TT trang bị kiến thức CSSKcho nhân dân 24,0

Trong tổng số 391 người được hỏi thì có tới 28,6% trả lời là trạm y

tế xã không có hoạt động tuyên truyền phong dập dịch bệnh , 23,3

%trả lời là trạm y tế xã không có hoạt động tuyên truyền trang bị kiến thức về dinh dưỡng cho người dân , 24,0% trả lời là không có hoạt động tuyên truyền trang bị kiến thức về chăm sóc sức khoẻ cho người dân Hoạt động tuyên truyền của trạm y tế xã mà có rât nhiều người được hỏi trả lời là trạm y tế xã không có những hoạt động tuyên truyềntrên

Mục đích cuối cùng của công tác tuyên truyền là tuyên truyền rộng rãI nội dung tuyên truyền của nghành y tế tới quần chúng nhân dân vậy

mà khi được hỏi nhiều người dfân lại trả lời là không có những hoạt động nay ĐIũu đó chứng tỏ rằng công tác tuyên truyền chưa thực hiện tôt chức năng của mình trong khi người dân luôn có nhu cầu đượcbiết về những buổi tuyên truyền của trạm y tế xã về tuyên truyền vệ sinh phòng bệnh , những thông tin về dinh dưỡng để họ có thể tự chăm

lo cho sức khoẻ của mình của gia đình mình Và cũng chính từ đó tạo

ra sự thiếu hụt về chức năng của công tác tuyên truyền Trong khi

một thực tế là trạm y tế xã vẫn có những hoạt động tuyên truyền thì nhiều nguời lại trả lời rằng trạm y tế xã không có những hoạt động trên Trong tổng số 391 người được hỏi ông bà có biết những hoạt động tuyên truyền của trạm y tế xã không Có 56,2% trả lời là có biết hoạt động tuyên truyền phòng dập dịch bệnh , 61,4% trả lời là có biết hoạt động tuyên truyền trang bị kiến thức cho người dân ) Đi liền với con

số 59,4% trả lời là có biêt là con số 40,6% số người trả lời là trạm y tế

xã không có những hoạt động tuyên truyền hoặc người trả lời không quan tâm tới hoạt động tuyên truỳên của trạm y tế xã

Từ những đánh giá của người dân về hoạt động công tác tuyên truyền của trạm y tế xã tôi có thể đưa ra nhận định là công tác tuyên truyền của trạm y tế xã chưa đạt được kêt quả tôt vã chưa được tuyên truyền rộng rãi trong nhân dân Công tác tuyên truyền của trạm y tế xã

mà chỉ có 59,4% số người mà chung tôi hỏi biết

đến đó là một con số quá khiêm tốn đối với ngành công tác tuyên truyền , 25,3% số người mà chúng tôi hỏi trả lời là trạm y tế xã không

có những hoạt động tuyên truyền Điều đó lại khẳng định lần nữa giả định công tác tuyên truyền chưa được mở rộng xuống các địa bàn thôn bản nên nhiều người không được biêt đến và họ trả lời là trạm y tế xã không có những hoạt động tuyên truyền

Từ tất cả những phân tích trên tôi muốn đưa ra một kết luận nhỏ là thực trạnh hoạt động của công tác tuyên truyền của tram y tế Hoàng Đồng chưa đat được hiệu quả cao và một thực tế nữa là chưa đựợc tuyên truyền rộng rãi trong nhân dân xuống từng thôn bản chưa đến được với tất cả người dân và cũng chưa thực hiên được mục tiêu của công tác truyên truyền là tuyên truyền đến từng người dân để y tế có thể thực hiên chức năng chăm sóc sức khoẻ cho mọi người dân Y tế cộng đồng thực hiện mục tiêu phòng bệnh hơn chữa bệnh và để thực