tìm hiểu vấn đề gìn giữ và phát huy các giá trị văn hoá truyền thống ở thừa thiên huế

Ngay từ thuở lọt trong vòng tay của mẹ chúng ta đã đ ợc tiếp xúc với văn hoá: từ lời ru của mẹ, của cha, những bài ca của chị… tạo nên hình hài và bản sắc dân tộc.; rồi đến cái vật chất

Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368

Lời cảm ơn

Chuyến đi thực tế vào Quảng Trị, Thừa thiên Huế cho lớp Triết K47 đã thành công tốt đẹp Để có chuyến đi ý nghĩa này, chúng em cảm ơn Ban lãnh đạo khoa đã tạo điều kiện thuận lợi cho chúng em Chúng em gửi lời cảm ơn tới Ban Chủ nhiệm Khoa, thầy giáo h ớng dẫn đã tận tình chỉ bảo chúng em trong suốt chuyến đi Bản thân em cũng đã luôn nỗ lực hết mình, làm việc một cách nghiêm túc nhất trong báo cáo thực tập

Em xin chân thành cảm ơn sự ủng hộ của thầy trong bài viết của mình Em chúc Khoa Triết ngày thêm phát triển làm đ ợc nhiều việc có

ý nghĩa cho Sinh viên, học viên thân yêu của mình

Phần mở đầu

1 Lý do chọn đề tài

Gần đây, hàng loạt các lý thuyết phát triển ra đời, các nhà xã hội học, văn hoá học, tơng lai học, kinh tế học đều đa ra những nhận

định chung: dù phát triển quốc gia ở trình độ nào, mục tiêu cuối cùng vẫn là vì hạnh phúc ấy cho con ngời, văn hoá là nhân tố ngày càng khẳng định vị trí quan trọng của nó P.Seers - nhà t ơng lai học đã khẳng định: “Cùng với phát triển kinh tế thì yếu tố văn hoá phải đ ợc phát triển song hành” Vì văn hoá là chất keo kết dính các mối quan

hệ chính trị, xã hội, con ngời… tạo nên hình hài và bản sắc dân tộc tạo nên hình hài và bản sắc dân tộc

Để chất keo đó khẳng định đợc đặc trng dân tộc mình, nó không thể

bỏ qua yếu tố truyền thống dân tộc - các giá trị truyền thống mà dân tộc đã tạo dựng, giữ gìn, truyền nối trong suốt tiến trình lịch sử dân tộc Bởi chính các giá trị truyền thống đợc ví nh những hòn đảo cứu nạn trong những cuộc viễn du Vì vậy, việc khai thác đúng đắn các giá trị truyền thống văn hoá mang một ý nghĩa lớn lao, nó sẽ là động lực thúc đẩy đất nớc phát triển theo định hớng chuyên chính Truyền thống văn hoá của mỗi quốc gia không phải là cái gì đó trừu t ợng mà

có nhiều nét đặc trng riêng, là sự kết tinh từ những giá trị truyền thống địa phơng Và Huế là trờng hợp nh vậy Huế trải qua hơn 350 năm lịch sử, là thủ phủ của chúa Nguyễn Đàng Trong và là kinh đô n

-ớc Việt triều Nguyễn Huế là nơi tụ hội tinh hoa văn hoá Việt Nam thời kì cận đại, nhng sắc thái Huế rất riêng Đó cũng có lẽ là lý do tại sao Huế đợc UNESCO công nhận là di sản văn hoá thế giới (1993) Bao nhiêu tinh hoa của mấy thế kỷ đã hội tụ vềmiền núi Ngự sông H

-ơng thơ mộng hữu tình để tạo nên ở đây một vùng văn hoá, rồi đặc tính văn hoá ấy đã lan toả ra ở nhiều địa ph ơng trong nớc Rất nhiều

đóa hoa nghệ thuật đã nảy nở trên vùng đất cố đô này để làm đẹp và phong phú thêm cho vờn hoa văn hoá của dân tộc

Trong chuyến đi thực tế vào Huế lần này, tác giả muốn tìm hiểu truyền thống văn hoá Huế để hiểu sâu hơn về di sản văn hoá đất n ớc mình, để ý thức về sự cần thiết, cấp thiết của việc gìn giữ, phát huy

văn hoá truyền thống, trong đó có văn hoá Huế Tác giả chọn đề tài:

“Tìm hiểu vấn đề gìn giữ và phát huy các giá trị văn hoá truyền thống ở Thừa Thiên Huế” Đề tài cũng đợc viết với ớc vọng văn hoá

Huế sẽ còn thắp mãi cho các thế hệ ngời Việt Nam tự hào dân tộc Với chuyến đi ngắn ngày và năng lực còn hạn chế, tác giả rất mong đợc sự chỉ bảo của các thầy cô giáo và các bạn

2 Mục đích nghiên cứu

Tìm hiểu giá trị truyền thống của văn hoá Huế, vấn đề gìn giữ

và phát huy những giá trị đó hiện nay

3 Đối ngợng nghiên cứu

Thông qua việc nghiên cứu hoạt động bảo tồn và quảng bá các

di sản để tìm hiểu giá trị văn hoá Huế

4 Phạm vi nghiên cứu

Tỉnh Thừa Thiên Huế, trọng tâm là thành phố Huế

5 Phơng pháp nghiên cứu

Quan sát, mô tả, phân tích tổng hợp

6 Bố cục

Báo cáo thực tập gồm 3 phần: phần mở đầu, phần nội dung chính, phần kết luận Ngoài ra, còn các tiểu mục, bảng danh mục tài liệu tham khảo

Nội dung

Chơng 1 Khái niệm công cụ

1 Văn hoá.

Ngay từ thuở lọt trong vòng tay của mẹ chúng ta đã đ ợc tiếp xúc với văn hoá: từ lời ru của mẹ, của cha, những bài ca của chị… tạo nên hình hài và bản sắc dân tộc.; rồi đến cái vật chất nh ăn, ở, mặc… tạo nên hình hài và bản sắc dân tộc cũng là văn hoá Chính cái văn hoá mà thờng là rất cụ thể nh thế đã nuôi ta lớn, dạy ta khôn

Ngời ta thờng nói tới những dạng thứ cụ thể của năn hóa: văn hoá ẩm thực, văn hoá ứng xử, văn hoá kinh doanh, văn hoá chính trị, văn hoá trang phục, văn hoá Đông Sơn, văn hoá Hoà Bình… tạo nên hình hài và bản sắc dân tộc Tóm lại, văn hoá có rất nhiều nghĩa, có những nội hàm hết sức phong phú Nh

-ng dù hiểu thế nào nó cũ-ng đợc quy thành hai -nghĩa là -nghĩa rộ-ng và nghĩa hẹp

Theo nghĩa rộng, văn hoá thờng đợc xem là bao gồm tất cả những gì do con ngời sáng tạo ra Hồ Chí Minh đã viết trong Nhật ký trong tù: “Vì lẽ sinh tồn cũng nh mục đích của cuộc sống, loài ngời mới sáng tạo và phát minh ra ngôn ngữ, chữ viết, đạo đức, pháp luật, khoa học, tôn giáo, văn học, nghệ thuật, những công cụ cho sinh hoạt hàng ngày về ăn, ở, mặc và các phơng thức sử dụng Toàn bộ những phát minh đó tức là văn hoá” [ 6; 431]

Theo nghĩa hẹp, có thể nêu ra ở đây những định nghĩa, chẳng hạn định nghĩa của E Mayo, tổng giám đốc UNESO có viết trong tạp chí “Ngời đa tin UNESCO”, số 11 năm 1989: “Đối với một số ng ời, văn hoá chỉ bao gồm những kiệt tác tuyệt vời trong các lĩnh vực t duy

và sáng tạo; đối với những ngời khác, văn hoá bao gồm tất cả những gì làm cho dân tộc này khác với dân tộc khác, từ những sản phẩm tinh

vi hiện đại nhất cho đến tín ngỡng, phong tục, tập quán, lối sống và lao động” Cách hiểu thứ hai này đã đợc cộng đồng quốc tế chấp nhận tại hội nghị liên chính phủ về các chính sách văn hoá năm 1970 tại Venise Hay định nghĩa củaE.B Tylor trong “Văn hoá nguyên thuỷ” xuất bản năm 1871 ở London: “Văn hoá, hay văn minh theo nghĩa rộng của dân tộc học, đợc cấu thành từ chỉnh thể các tri thức, tín ng-ỡng, nghệ thuật, đạo đức, pháp luật, tập quán, một số năng lực và thói quen khác mà con ngời lĩnh hội đợc với t cách thành viên xã hội”

ở Việt Nam, có nhiều định nghĩa khác nhau về văn hoá, ở đây tôi muốn nói đến định nghĩa văn hoá của giáo s Trần Ngọc Thêm:

“Văn hoá là một hệ thống hữu cơ các giá trị vật chất và tinh thần do con ngời sáng tạo và tích luỹ qua quá trình hoạt động thực tiễn trong

sự tơng tác giữa con ngời với môi trờng tự nhiên và xã hội của mình” [10; 20]

Trong định nghĩa này GS nêu bật bốn tính chất quan trọng của văn hoá: Tính hệ thống; tính giá trị; tính lịch sử; tính nhân sinh Trong

đề tài nghiên cứu của mình, tôi chọn định nghĩa văn hoá của GS Trần Ngọc Thêm Trong đề tài nghiên cứu của mình về di sản văn hoá Huế,

cụ thể về việc gìn giữ và phát huy các giá trị văn hoá truyền thống Huế

2 Truyền thống

Khi nói tới truyền thống, thờng là ngời ta hay nói tới những thói quen, nếp suy nghĩ, tập quán, lối sống, phơng thức sống, kiểu quan hệ xã hội… tạo nên hình hài và bản sắc dân tộc đã đợc hình thành từ lâu đời và đợc truyền nối từ thế hệ này sang thế hệ khác Chẳng hạn, truyền thống đoàn kết chống giặc ngoại xâm, chống thiên tai, truyền thống tơng thân tơng ái của ngời Việt, vốn là những giá trị đã hình thành lâu đời trong lịch sử dựng n ớc và giữ nớc của dân tộc, mà cho đến nay nó vẫn là cái làm nên sức mạnh của đất nớc, con ngời Việt Nam Nói cách khác, truyền thống phải là cái đợc xây đắp bởi nhiều thế hệ của một cộng đồng xã hội nhất định,

nó đợc chi phối ở những mức độ khác nhau đối với sự tồn tại và phát triển của cộng đồng đó trong lịch sử, cho nên tính bền vững, đ ợc thử thách bởi lịch sử là đặc điểm không thể thiếu của cái đ ợc gọi là truyền thống Sự kết nối giữa quá khứ với hiện tại tạo thành dòng chảy liên tục của lịch sử mỗi dân tộc, cộng đồng là vai trò đặc biệt của truyền thống Tuy nhiên, không phải mọi yếu tố truyền thống đều tốt đẹp,

đều có giá trị Có những yếu tố đã trở thành “lạc hậu” không phù hợp với hiện tại Vì thế, con ngời - chủ thể của mối quan hệ giữa cái hiện tại và cái xa cũ nếu không có cái nhìn biện chứng, không ý thức đ ợc

sự cần thiết phải lọc bỏ cái cũ không phù hợp để tiếp nhận cuộc sống hiện tại thì sẽ luôn là ngời lạc lõng trớc xã hội luôn biến đổi Nhng ta cũng không phủ định truyền thống có nhiều yếu tố rất có giá trị mà con ngời đã phải nêu khẩu hiệu: “Giữ gìn cho muôn đời sau”, đó là cốt lõi, là yếu tố tích cực cần phải khai thác, phát triển nó lên ở một trình độ mới

3 Giá trị

Giá trị là thuật ngữ đợc sử dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực: kinh tế học, ngôn ngữ học, nghệ thuật học, xã hội học… tạo nên hình hài và bản sắc dân tộc khi nói đến

“giá trị xã hội” trong đó có giá trị văn hoá, rất nhiều ng ời ta muốn nói tới giá trị tiêu dùng, giá trị của một thứ hàng hoá với thuật ngữ triết học

Từ khoảng giữa thế kỷ 19 trở lại, thuật ngữ giá trị th ờng đợc hiểu là một cái gì đó chân, thiện, mỹ trong kiểu đánh giá của cá nhân nhng vẫn ít nhiều phù hợp với đánh giá chung của xã hội

Ngày nay, thuật ngữ giá trị thờng đợc xác định là những tiêu chuẩn về cái có thể mà con ngời trong cộng đồng ớc muốn, các giá trị

có vai trò xác định các mục đích chung của hành động

Về cấu trúc của giá trị có thể hiện diện trong những quan hệ sau:

- Giá trị với t cách là nhu cầu, là cái ớc muốn

- Giá trị với t cách là cái thoả mãn nhu cầu, là mục tiêu của hành động của con ngời

- Giá trị với t cách là những quy tắc, chuẩn mực đợc xã hội quy

định buộc mọi ngời phải hành động theo

- Giá trị có thể tồn tại dới dạng thể chế thành văn hoặc bất thành văn (phong tục tập quán… tạo nên hình hài và bản sắc dân tộc.)

Về Huế, nói tới giá trị ngời ta thờng nói tới mặt tích cực, mặt

đúng mặt tốt, mặt hay, mặt đẹp, là nói đến khả năng thôi thúc con ng

-ời hành động và nỗ lực vơn tới Khi ta nói tới giá trị truyền thống hay giá trị truyền thống văn hoá là nói tới những giá trị văn hoá tốt đẹp đã

đợc tích luỹ từ xa xa trong lịch sử Một giá trị khi đã trở thành giá trị truyền thống thì đã bao hàm trong nó ý nghĩa lâu dài, hoặc cũng có thể nói, một giá trị xét về mặt thời gian là bền vững thì tự thân nó đã mang một ý nghĩa là giá trị truyền thống Tuy nhiên, việc khai thác các giá trị truyền thống nh thế nào phát triển và bảo tồn ra sao lại là những công việc của tất cả mọi ngời đang sống trong không gian văn hoá đó

Chơng 2 Vấn đề gìn giữ, phát huy các giá trị

văn hoá truyền thống huế

2.1 Những giá trị truyền thống văn hoá Huế sau 5 năm đổi mới.

Thừa Thiên Huế là một vùng văn hoá mang đậm đà bản sắc truyền thống của Việt Nam, nơi có quần thể di tích cổ đ ợc công nhận

là di sản văn hoá thế giới Quá trình xây dựng và phát triển vùng đất Thuận Hoá - Phú Xuân - Thừa Thiên Huế đã hình thành những truyền thống văn hoá, truyền thống yêu nớc đấu tranh kiên cờng, với lối sống, phong cách ứng xử, giao tiếp hoà nhã, thanh lịch, bình dị… tạo nên hình hài và bản sắc dân tộc

Hiện nay, Huế đợc Trung ơng xác nhận là một trung tâm văn hoá, du lịch quan trọng của đất nớc, trung tâm giáo dục đào tạo và nghiên cứu khoa học của khu vực, nằm trong vùng kinh tế trọng điểm của miền Trung, Huế là một trong 5 đô thị lớn của quốc gia đã đợc Chính phủ chỉ đạo từng bớc xây dựng thành thành phố Festival đặc tr

-ng Việt Nam

Ngày 16/7/1998 Nghị quyết Trung ơng 5 khoá VIII của Đảng về văn hoá khẳng định: “Xây dựng và phát triển nền văn hoá Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc” Đó không phải là một lời kêu gọi

mà là một t tởng chiến lợc về văn hoá T tởng này chính là động lực thúc đẩy sự phát triển văn hoá Việt Nam trong thời đại mới Để thực hiện t tởng này của Đảng một trong những nhiệm vụ của hoạt động văn hoá hiện nay là phải chú ý đúng mức, khôi phục và phát huy những giá trị văn hoá truyền thống Từ đó tạo nên b ớc chuyển quan trọng, mạnh mẽ trong đời sống xã hội góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu dân giàu nớc mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh,

đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hóa đất nớc

Qua 5 năm thực hiện Nghị quyết TW5 khoá VIII, hoạt động văn hoá, văn nghệ thông tin, báo chí, xuất bản… tạo nên hình hài và bản sắc dân tộc ở Thừa Thiên Huế đã có những bớc phát triển, nhiều hoạt động văn hoá có quy mô khu vực, quốc gia và quốc tế đã đợc tổ chức tại Huế Đặc biệt sự thành công

của Festival Huế năm 2000, 2002, 2004 đã từng bớc khẳng định vị thế của văn hoá Huế Việc bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn háo dân tộc đợc đẩy mạnh, nhiều hạng mục công trình tu bổ, tôn tạo di tích đ

-ợc thực hiện, nhiều loại hình nghệ thuật truyền thống đ -ợc quan tâm bảo tồn, khắc phục và phát huy giá trị

Về đến Huế, đợc tận mắt nhìn thấy cảnh đẹp xứ Huế, đợc tiếp xúc với con ngời xứ Huế cho chúng tôi những cảm giác rất mới lạ Trong bài phát biểu của mình nói về văn hoá Huế, nhà Huế học Phan Thuận An cho rằng “Huế là một thành phố bảo tàng nơi cuố cùng còn giữ đợc khá nguyên vẹn chân dung của một cố đô Việt Nam, cũng là nơi cuối cùng còn giữ đợc tiếng nói tình tự của dân tộc” Nói nh vậy thật không quá bởi đến Huế, chúng ta không chỉ thấy đợc những giá trị văn háo vật thể là những khu đình thự, lăng tẩm, chùa chiền và đặc biệt là Đại Nội - nơi làm việc của triều đình phát triển thời Nguyễn ở nơi này thể hiện đợc khát vọng thống nhất sơn hà, ớc vọng một đất

n-ớc thái bình cực thinh, thể hiện uy quyền của các bậc đế v ơng Trong công trình nghiên cứu về kiến trúc Huế, nhà Huế học Phan Thuận An

đã liệt kê quần thể di tích lịch sử văn hoá Huế gồm trên 900 công trình Hiện nay một số công trình đã bắt đầu h nát do thiên tai, bão lũ

và đang đợc hồi phục, tôn tạo Và quần thể di tích cố đô đã đ ợc công nhận là một di sản văn hoá thế giới

Ngoài những giá trị văn hoá vật thể còn có các giá trị văn hoá phi vật thể nh ca Huế, kịch Huế, âm nhạc truyền thống, dân ca Huế, dân vũ Đặc biệt, nhạc cung đình Huế nh Nhã Nhạc là tài sản vô giá không chỉ đối với dân tộc ta mà còn đối với văn hoá nhân loại, vì thế

nó đã đợc UNESCO công nhận là di sản văn hoá phi vật thể thế giới Chính những di sản văn hó vật chất và tinh thần ấy, Huế đã đ ợc công nhận là một trung tâm văn hoá trọng điểm, nơi đón nhiều du kh bậc đế vơng Trong công trình nghiên cứu về kiến trúc Huế, nhà Huế học Phan Thuận An đã liệt kê quần thể di tích lịch sử văn hoá Huế gồm trên 900 công trình Hiện nay, một số công trình đã bắt đầu h nát do thiên tai, bão lũ và đang đợc hồi phục, tôn tạo Và quần thể di tích cố

đô đã đợc công nhận là một di sản văn hoá thế giới

Ngoài những giá trị văn hoá vật thể còn có các giá trị văn hoá phi vật thể nh ca Huế, kịch Huế, âm nhạc truyền thống, dân ca Huế, dân vũ Đặc biệt, nhạc cung đình Huế nh Nhã Nhạc là tài sản vô giá không chỉ đối với dân tộc ta mà còn đối với văn hoá nhân loại, vì thế

nó đã đợc UNESCO công nhận là di sản văn hoá phi vật thể thế giới Chính những di sản văn hóa vật chất và tinh thần ấy, Huế đã đ ợc công nhận là một trung tâm văn hoá trọng điểm, nơi đón nhiều du khách quốc tế Tuy nhiên, một vấn đề đặt ra là tài sản quý báu đó phải đ ợc gìn giữ và bảo quản nh thế nào để “Huế” sẽ còn sống mãi với thời gian Hiện tại ngời dân Huế, ngành văn hoá Huế đã có những chủ

tr-ơng đúng, những hành động tích cực, thận tọng để khắc phục, phát huy, giữ gìn các di sản ấy

2.2 Những hoạt động bảo tồn và quảng bá các di sản văn hoá ở Thừa Thiên Huế.

Chúng ta đã đợc nghe bàn rất nhiều về vai trò của văn hoá, sự cần thiết, cấp thiết phải giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc để hoà nhập

mà không hoà tan trong thời đại mở cửa Con ng ời vừa là chủ thể sáng tạo văn hoá, nhng đồng thời lại là sản phẩm của văn hoá, không có văn hoá tồn tại ngoài con ngơi, ngoài xã hội ngời Các giá trị văn hoá vật chất có thể mất đi nhng nếu con ngời - vật mang văn hoá còn thì văn hoá vẫn tồn tại và tiếp tục phát triển Con ngời luôn hành động cụ thể để bảo vệ chính văn hoá mà mình tạo ra, cha ông ta để lại cho chúng ta thành phố Huế - nơi hội tụ những tinh hoa của một thời vàng son chói lọi Nếu để những giá trị đó mai một nghĩa là chúng ta tự

đánh mất mình

Vì thế, với việc nhận thức rõ quy luật phát triển nền văn hoá Việt Nam trong tiến trình hội nhập với thế giới Với việc xem văn hoá một trong những động lực của sự phát triển xã hội Ngày 16/7/1998 Nghị quyết TW5 khoá VIII của Đảng về “Xây dựng và phát triển nền văn hoá Việt Nam tiên tiến, đạm đà bản sắc dân tộc” là một b ớc ngặt quan trọng, là động lực lớn thúc đẩy văn hoá Việt Nam phát triển Ngành văn hoá thông tin Huế đã tiếp thu nhanh nhạy và thực hiện quán triệt Nghị quyết TW 5 của Đảng và bắt tay tổ chức thực hiện

công tác bảo tồn tu bổ di tích cố đô cả về di sản văn hoá vật thể và phi vật thể để Huế - di sản văn hoá thế giới luôn xứng đáng với tầm vóc của nó mà UNESCO đã công nhận

Ngành văn hoá thông tin Thừa Thiên Huế phối hợp với các đơn

vị liên quan xây dựng đề án phát triển sự nghiệp văn hoá theo định h -ớng của tỉnh uỷ và chơng trình hành động thực hiện Nghị quyết TW5 của Đảng về văn hoá Ngoài 7 đề án vốn có tính khả thi UBND tỉnh đã tập trung xây dựng một số chơng trình cụ thể, trong đó đáng chú ý là

đề án: “Bảo tồn và phát huy các giá trị ca Huế, ca kịch Huế”… tạo nên hình hài và bản sắc dân tộc Hai đề

án này cho ta thấy đợc sự sát sao trong việc bảo vệ và phát huy các giá trị văn hoá của ngành văn hoá thông tin Huế

Trong bài phát biểu của mình ông Nguyễn Xuân Hoan - Phó giám đốc Sở Văn hoá thông tin Huế nói về những thành tựu đạt đ ợc trong 5 năm thực hiện Nghị quyết TW 5: trong 5 năm Thừa Thiên Huế

đã đạt đợc những thành tựu nổi bật trên nhiều lĩnh vực: t tởng, đạo

đức, lối sống, giáo dục, công nghệ, văn hoá nghệ thuật… tạo nên hình hài và bản sắc dân tộc Đặc biệt công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hoá dân tộc đ ợc đẩy mạnh, công tác tu bổ, tôn tạo và phát huy các giá trị quần thể di tích

cố đô Huế Đợc sự giúp đỡ của TW, tỉnh Thừa Thiên Huế đã tập trung thực hiện dự án “Quy hoạch bảo tồn và phát huy giá trị di tích cố đô Huế giai đoạn 1996 - 2010”, tập trung bảo quản các công trình, di tích

có nguy cơ sụp đổ, bị thiên tai tàn phá, đặc biệt tập trung đầu t tu bổ

80 công trình di tích tiêu biểu nh: Ngọ Môn, Hiển Lâm Các, Thế Miếu, Hng Miếu, Triệu Miếu, cung Diện Thọ, Tả Vu, Hữu Vu, điện Long An, Kỳ Đài, Phu Văn Lâu, Nghinh Lơng Đình Di Luân Đờng,

Điện Thái Hoà, Duyệt Thị Đờng, Thái Bình Lâu, Cơ Mật Viện, điện Huệ Nam, cung Trờng Sanh, Minh Khiêm Đờng… tạo nên hình hài và bản sắc dân tộc

Chỉnh trang, tôn tạo môi trờng các khu di tích nh sân Đại Triều,

điện Cần Chánh, quảng trờng Ngọ Môn, vờn Thái Bình lâu, vờn Hng miếu… tạo nên hình hài và bản sắc dân tộc tạo ra bớc chuyển quan trọng, kết thúc giai đoạn “cứu vãn” di tích, chuyển sang giai đoạn đầu t tu bổ di tích theo tiêu chuẩn về bảo tồn bảo tàng