Ngày nay, công nghiệp ngày càng phát triển, nhu cầu về sản phẩm ngày càng phong phú nên nhu cầu về hóa chất ngày càng tăng. Do đó, công nghiệp hóa chất là một ngành công nghiệp không ngừng phát triển, và có ảnh hƣởng quan trọng đến một vài ngành công nghiệp khác. Trên cơ sở đó, quy trình sản xuất luôn đƣợc cải tiến và đổi mới để ngày càng hoàn thiện hơn. Các công việc hoạt động với hóa chất nói chung và sản phẩm hóa dầu nói riêng đều mang tính nguy hiểm và có nguy cơ gây ra sự cố cao với con ngƣời, máy móc thiết bị cũng nhƣ ô nhiễm môi trƣờng. Vấn đề đặt ra là việc bảo quản và phân phối hợp lý các sản phẩm hóa chất.
Trang 1GVHD: Dương Khắc Hồng Page 1 SVTH: Đỗ Đại Định
Em xin gửi lời cảm ơn chân thành đến Ban Lãnh Đạo, các Phòng Ban, Anh Chị công nhân trong công ty đã tạo điều kiện tốt nhất, tận tình hướng dẫn, cung cấp tài liệu, nhiệt tình chỉ bảo và giúp đỡ chúng em trong suốt thời gian thực tập tại công ty
Em cũng xin chân thành cám ơn Ban Giám Hiệu nhà trường, các Thầy Cô khoa Hóa học và công nghệ thực phẩm đã truyền đạt những kiến thức bổ ích cho chúng em
là cầu nối của lý thuyết và thực tế Đặc biệt em xin cảm ơn thầy Dương Khắc Hồng đã hướng dẫn tận tình cho em trong quá trình hoàn thành báo cáo thực tập tại công ty
Trang 2GVHD: Dương Khắc Hồng Page 2 SVTH: Đỗ Đại Định
LỜI MỞ ĐẦU
Ngày nay, công nghiệp ngày càng phát triển, nhu cầu về sản phẩm ngày càng phong phú nên nhu cầu về hóa chất ngày càng tăng Do đó, công nghiệp hóa chất là một ngành công nghiệp không ngừng phát triển, và có ảnh hưởng quan trọng đến một vài ngành công nghiệp khác Trên cơ sở đó, quy trình sản xuất luôn được cải tiến và đổi mới để ngày càng hoàn thiện hơn
Các công việc hoạt động với hóa chất nói chung và sản phẩm hóa dầu nói riêng đều mang tính nguy hiểm và có nguy cơ gây ra sự cố cao với con người, máy móc thiết
bị cũng như ô nhiễm môi trường Vấn đề đặt ra là việc bảo quản và phân phối hợp lý các sản phẩm hóa chất
Sau thời gian thực tập tại công ty cổ phần Hóa dầu Vạn An, em xin báo cáo đề tài
“hệ thống bồn chứa nguyên liệu”, đóng gói hàng hóa và xuất sản phẩm là các mặt hàng hóa chất, dung môi độc hại
Trong quá trình thực tập và viết báo cáo không thể tránh khỏi những thiếu sót Kính mong Công ty và Thầy Cô đóng góp ý kiến để bài làm được hoàn thiện hơn
Trang 3GVHD: Dương Khắc Hồng Page 3 SVTH: Đỗ Đại Định
MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN 1
LỜI MỞ ĐẦU 2
CHƯƠNG 1.TỔNG QUAN VỀ CÔNG TY HÓA DẦU VẠN AN 5
1.1Giới thiệu sơ lược về công ty cổ phần hóa dầu Vạn An 5
1.2 Cơ cấu tổ chức công ty 6
1.3 Đặc điểm và hoạt động kinh doanh của công ty 6
1.4Một số quy định an toàn của công ty 8
CHƯƠNG 2 TÌM HIỂU HỆ THỐNG BỒN CHỨA 9
2.1 Phân loại bồn chứa 9
2.1.1 Thi công bồn chứa 11
2.1.2 Các phương pháp thi công nền móng 12
2.2 Các phương pháp thi công bồn chứa 14
2.2.1 Lựa chọn vật liệu làm bồn 15
2.2.2 Cấu tạo và nguyên tắc hoạt động 16
2.2.3 Các thiết bị phụ trợ 17
2.3 Các công tác kiểm tra trước khi đưa vào vận hành 19
2.3.1 Kiểm tra bồn bể chứa 19
2.3.2 Kiểm tra độ kín 20
2.3.3 Thử độ bề của bể 21
2.3.4 Thử độ lún của bể 21
2.3.5 Bảo quản bể chứa 23
2.4 Sự thất thoát thành phần nhẹ và biện pháp hạn chế 24
2.4.1 Ngăn chặn sự bay hơi 25
2.4.2 Giảm thiểu sự bay hơi 25
2.5 Thông số bồn 26
2.5.1 Đường ống 28
2.5.2 Thông số bơm 28
2.6 Kiểm tra số lượng của nguyên liệu và sản phẩm 29
2.6.1 Hệ đơn vị đo lường 29
Trang 4GVHD: Dương Khắc Hồng Page 4 SVTH: Đỗ Đại Định
2.6.2 Các phương tiện đo lường 29
2.6.3 Kiểm tra chất lượng của nguyên liệu và sản phẩm 32
2.6.4 Quy trình trong khu bồn 33
2.7 Quy trình chiết rót ra phuy 35
2.7.1 Quy trình nhập phuy 35
2.7.2 Quy trình bơm rót sản phẩm vào phuy 37
2.7.3 Xuất phuy lên xe 39
CHƯƠNG 3 CÁC BIỆN PHÁP AN TOÀN 40
3.1 Yêu cầu đối với CB – CNV 40
3.2 An toàn trong quá trình bảo quản và sản xuất 40
3.3 Hệ thống phòng cháy chữa cháy 41
CHƯƠNG 4 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 42
4.1 Kết luận 42
4.2 Hướng phát triển 42
Tài liệu tham khảo 44
Trang 5GVHD: Dương Khắc Hồng Page 5 SVTH: Đỗ Đại Định
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ CÔNG TY
CỔ PHẦN HÓA DẦU VẠN AN
1.1 Giới thiệu sơ lược về công ty cổ phần hóa dầu Vạn An
Công ty Cổ Phần Hóa Dầu (CPHD) Vạn An được thành lập và chính thức đi vào hoạt động từ ngày 04/03/2005 Với diện tích mặt bằng rộng 25.224,3 m2, hệ thống đường ống và kho bồn với công nghệ hiện đại và khép kín có thể đảm bảo tồn chứa tốt các lọai hàng hóa lỏng và dễ bay hơi Tổng quy mô sức chứa của các bồn là: 45.000
Bên cạnh đó, Công ty còn có hệ thống cầu cảng chuyên dụng do Cục hàng hải Việt Nam cấp phép đưa vào khai thác và sử dụng có thể tiếp nhận các tàu có trọng tải trên 10.000 tấn ra vào cảng an toàn, điều này rất thuận lợi cho việc nhập - xuất các loại hàng hóa trong nước và quốc tế
Trang 6GVHD: Dương Khắc Hồng Page 6 SVTH: Đỗ Đại Định
GĐ Sản xuất
GĐ K thuật
Hình 1.1 Cơ cấu tổ chức hành chính
1.3 Đặc điểm và hoạt động kinh doanh của công ty
Công ty CPHD Vạn An là một công ty kinh doanh dịch vụ, đáp ứng đầy đủ các nhu cầu kinh doanh về cảng biển chuyên dùng, các dịch vụ về kho vận, tồn trữ, đóng rót các mặt hàng dung môi hóa chất trong khu vực Một số lĩnh vực chính:
Dịch vụ kho vận, cảng, bến cảng, tiếp nhận và phân phối hàng hóa xuất nhập khẩu, lưu giữ hàng hóa trong kho ngoại quan
Thực hiện các dịch vụ đóng rót, bơm hàng ra phuy và xe bồn theo quy cách về
số lượng và chất lượng hợp đồng với các công ty đối tác
Cho thuê kho, bãi đỗ xe
Vận tải hàng hóa bằng xe tải liên tỉnh: vận tải chất lỏng (xăng, dầu, nước, ), hóa chất (dung môi, không phải hóa chất có tính độc hại mạnh), ống dẫn xăng, dầu, sản phẩm lọc dầu
Trang 7GVHD: Dương Khắc Hồng Page 7 SVTH: Đỗ Đại Định
Hình 1.2 Các dãy bồn trong kho
Nguyên liệu đầu vào của Công ty là nhiên liệu – dung môi – hóa chất như: xăng, dầu DO, Methyl Ethyl Ketone, Toluene, Acetone, Butyl Acrylate, được cung cấp bởi đối tác như: tập đoàn DEALIM (Hàn Quốc), Công ty xăng dầu quân đội, Petrolimex, PLC, và một số công ty khác trong lĩnh vực kinh doanh xăng dầu, dung môi – hóa chất
Sản phẩm đầu ra của Công ty là nhiên liệu – dung môi – hóa chất đã được đóng rót đúng quy cách về số lượng và chất lượng, sử dụng cho các đơn vị bán lẻ và công nghiệp
Trong giai đoạn đầu các sản phẩm của Công ty được cung cấp cho thị trường khu vực Đông Nam Bộ Sau khi mở rộng thị trường và thị phần sẽ phân phối cho thị trường khu vực Nam Bộ và Tây Nam Bộ
Tuy nhiên, một trong những nhược điểm cản trở không nhỏ đến quá trình phát triển của công ty là vấn đề thiếu hụt nguồn lao động có tay nghề cao và trang thiết bị
k thuật hiện đại Nhất là đối với một công ty hoạt động trong lĩnh vực hóa chất, với yêu cầu rất cao về k thuật và công nghệ
Trang 8GVHD: Dương Khắc Hồng Page 8 SVTH: Đỗ Đại Định
Để khắc phục điều này, công ty CPHD Vạn An không ngừng đầu tư cải tiến về
k thuật, máy móc thiết bị hiện đại, cũng như liên tục mở các lớp tập huấn, phát triển tay nghề của đội ngũ nhân viên Công ty luôn trong tư thế chủ động, không ngừng nâng cao tầm vóc của mình Điều nay được khẳng định bằng hiệu quả kinh tế, với những hợp đồng kinh doanh với nước ngoài ngày càng nhiều
1.4
Hằng năm công ty tổ chức 4 đợt diễn tập phòng cháy chữa cháy cho toàn thể cán bộ công nhân, bao gồm 1 đợt lớn tập chung với lính cứu khỏa khu vực và 3 đợt nhỏ diễn tập nội bộ
Trang 9GVHD: Dương Khắc Hồng Page 9 SVTH: Đỗ Đại Định
CHƯƠNG 2: TÌM HIỂU HỆ THỐNG BỒN CHỨA
Giới thiệu bồn chứa
Các thiết bị tồn chứa đóng vai trò quan trọng trong công nghiệp hóa chất nói
chung và trong công nghiệp dầu khí nói riêng Trong công nghiệp hóa dầu, tất cả các hoạt động sản xuất, buôn bán, tồn trữ đều liên quan đến khâu bồn bể chứa Bồn bể chứa tiếp nhận nguyên liệu trước khi đưa vào sản xuất và tồn trữ sau sản xuất
Bồn, bể chứa có vai trò rất quan trọng, nó có nhiệm vụ : tồn trữ nguyên liệu và sản phẩm giúp ta nhận biết được số lượng tồn trữ Tại đây các hoạt động kiểm tra số lượng, chất lượng, phân tích các chỉ tiêu trước khi xuất hàng đều được thực hiện Nó được hỗ trợ bởi các hệ thống thiết bị phụ trợ : van thở, nền móng, thiết bị chống tĩnh điện, mái che…
2.1 Phân loại bồn chứa
Có nhiều cách phân loại các thiết bị tồn chứa Dựa vào công dụng, sự vận hành, hình dạng thiết bị ta phân loại các thiết bị tồn chứa theo các loại sau:
Phân theo chiều cao xây dựng:
- Bể ngầm : được đặt bên dưới mặt đất, thường dùng trong các cửa hàng bán
lẻ
- Bể nổi : được xây dựng trên mặt đất sử dụng ở các kho lớn
- Bể nửa ngầm : Loại bể có ½ chiều cao bể nhô lên mặt đất, hiện nay rất ít sử
dụng
- Bể ngoài khơi : được thiết kế nổi trên mặt nước , có thể di chuyển từ nơi
này đến nơi khác một cách dễ dàng
Phân loại theo áp suất làm việc :
- Bể cao áp : Áp suất chịu đựng trong bể > 200mmHg
- Bể áp lực trung bình : áp suất chịu đựng trong bể từ 20-200 mmHg, thường
Trang 10GVHD: Dương Khắc Hồng Page 10 SVTH: Đỗ Đại Định
Vật liệu chế tạo bể dầu là loại không cháy, cá biệt có thể dùng bê tông cốt thép nhƣng chủ yếu là thép
- Bể kim loại : làm bằng thép, áp dụng cho hầu hết các bể lớn hiện nay
- Bể phi kim : làm bằng vật liệu nhƣ gỗ, composite… nhƣng chỉ áp dụng cho
các bể nhỏ
Phân loại theo hình dáng bồn chứa
- Bể trụ đứng
Hình 2.1 Bể trụ đứng
Trang 11GVHD: Dương Khắc Hồng Page 11 SVTH: Đỗ Đại Định
- Bể trụ nằm ngang
Hình 2.2 Bể trụ ngang
- Bể hình cầu, hình giọt nước
Hình 2.3 Bể hình cầu
2.1.1 Thi công bồn chứa
Có 2 loại bồn chính là bồn được sử dụng trong trường hợp sức gió mạnh và bồn
áp thấp có tính đến sức gió Gió có thể tác động đến bồn, ảnh hưởng đến độ ổn định của bồn, làm cho bồn bị uốn cong hay biến dạng bồn
Trang 12GVHD: Dương Khắc Hồng Page 12 SVTH: Đỗ Đại Định
Bề rộng của vai đỡ được chọn tùy thuộc vào tính ổn định của nền vai đỡ và nền được đảm bảo kích thước bề rộng vai đỡ nhỏ nhất nên là 1m cho bồn chứa cao 15m và 1,5m cho bồn chứa cao trên 15m
Đối với những khu vực có điều kiện thất thường hay mực nước lên xuống thất thường thì phải sử dụng các kết cấu đặc biệt riêng
Hình 2.4 Bể trụ đứng chứa các sản phẩm
2.1.2 Các phương pháp thi công nền móng
Các tiêu chuẩn về nền móng được xem xét phù hợp với tất cả sản phẩm thông thường sẽ chứa trong bồn có trên thị trường và kho chứa nhiệt độ thay đổi Đối với bể
chứa LPG thì có những tiêu chuẩn riêng
Hiện tượng lún không đều của bồn mái nổi do hiện tượng bóp méo của bồn điều này làm hư hỏng cơ cấu bịt kín, loại này có thể xây dựng trên nền đất bình thường hay yếu Trường hợp dùng cho bồn mái cố định người ta sử dụng phương pháp dự phòng
Trang 13GVHD: Dương Khắc Hồng Page 13 SVTH: Đỗ Đại Định
là dùng một lớp đá nghiền nhỏ hay vòng được gia cố bằng bê tông đặt ở phía dưới kết
cấu bồn
Cần có hệ thống thoát nước để phát hiện rò rỉ để tránh sự tích tụ nước tạo nên áp lực có thể phá hủy lớp bao phủ nền móng Vải lọc được sử dụng dưới lớp bao phủ của vai đỡ và đường dốc của vai đỡ nơi mà khả năng xói lỡ những vật liệu mịn có thể xảy
ra
Xung quanh chu vi bồn có bi tum rộng 150mm dùng làm đệm và chống thấm
Bệ đỡ được gia cố và bề ngoài được phủ bởi miếng bê tông dày ít nhất 50mm
Số lần tối thiểu của phép thử DCTP’s:
● 3DCTP’s với bể có đường kính 15m
● 5DCTP’s với bể có đường kính 50m
● 9DCTP’s với bể có đường kính 50m
c Vật liệu thi công nền móng
Hỗn hợp bitum – cát cho bể bồn chứa:
Trang 14GVHD: Dương Khắc Hồng Page 14 SVTH: Đỗ Đại Định
Cát sạch và lượng bùn ít hơn 5% Lượng nguyên liệu chảy qua rây 200 mesh nên từ 3-5% (điều này có thể đạt từ nhiều nguồn pha trộn khác nhau), những hỗn hợp yêu cầu có thể được tạo thành từ nhiều loại cát với nhiều kích cỡ khác nhau
Hỗn hợp này có thể được rải bằng tay nhưng phần lớn thi công điều dùng thiết bị chuyên dụng Bề dày hỗn hợp thường 50mm, hỗn hợp cát phải dễ dàng liên kết từ nhiều loại cát với kích cỡ khác nhau
d Đê của bồn chứa
Đê được dùng để giữ sản phẩm trong khu vực được chắn và ngăn không cho sản phẩm tràn ra những khu vực xung quanh Trong khoảng giữa của đê yêu cầu phải có bức tường bêtông gạch hay đá Trong một số trường hợp khi không đủ khả năng chứa lượng yêu cầu thì thêm vào những chỗ trũng
2.2 Các phương pháp thi công bồn chứa
● Phương pháp hàn hoàn thiện và ghép dần
Trong phương pháp này, trước tiên các tấm thép dùng để gia công mặt đáy được lắp ghép và hàn lại với nhau Theo sau đó là quá trình gia công thân bồn Quy trình được tiến hành từng tầng một, các tấm thép được uốn cong, đặt đúng vị trí, kẹp chặt với tầng bên dưới bằng các ñinh ghim sau đó thì tiến hành quá trình hàn các tấm thép lại với nhau cho ñến khi hoàn chỉnh hoàn toàn mối ghép ở tầng đang gia công Cứ thế các tầng thép lần lượt được chồng lên cao cho đến đỉnh
Cuối cùng là công đoạn lắp khung mái và mái bên trên
● Phương pháp hàn gián đoạn và lắp ghép tổng thể
Phương pháp này tương tự như phương pháp trên, trước tiên các tấm thép được tập hợp để gia công đáy Tiếp theo là quá trìnhgia công thân bồn Các tấm ghép được uốn cong, đặt đúng vị trí và kẹp chặt, nhưng ở đây chỉ hàn trước các mối ghép dọc, vẫn giữ nguyên các mối ghép ngang Cứ thế sau khi hoàn thiện tầng thép ban đầu tiếp tục đến các tầng thép bên trên và cho đến tầng thép cuối cùng Tiếp theo là quá trình lắp ghép khung mái và mái bồn Sau cùng các mối ghép ngang ở thân bồn mới
Trang 15GVHD: Dương Khắc Hồng Page 15 SVTH: Đỗ Đại Định
ñược hàn để hoàn thiện hoàn toàn các mối ghép ở thân bồn Quy trình này có thể thực hiện từ trên xuống hay từ dưới lên
● Phương pháp nâng kích bồn
Trong phương pháp này, sau khi đáy bồn ñược gia công xong, tiến hành gia công tấm thép trên cùng, sau đó lắp ráp giàn mái vàhàn mái và nắp với nhau Qui trình hàn ñược thực hiện trên đáy bồn, các bộ phận được đỡ thông qua các con đội Sau khi tầng thép trên cùng nối với nắp được hoàn thiện xong, người ta kích các con đội nâng chúng lên một độ cao vừa đủ và chèn vào các tầng thép bên dưới, tiến hành qui trình hàn hoàn thiện Sau khi tầng thép được hoàn tất xong, các tầng thép bên dưới tiếp tục lần lượt cho đến khi hoàn thiện xong tầng thép dưới cùng Cuối cùng là công đoạn hàn
nó với đáy Ưu điểm của phương pháp này là khắc phục các kết quả xấu khi vừa thi công xong, đặc biệt là hiện tượng móp bồn
● Phương pháp nổi
Phương pháp này áp dụng cho các loại bể nổi Trong giai đoạn đầu, quá trình ñược tiến hành tương tự như “phương pháp hàn hoàn thiện và ghép dần” cho đến khi hai tầng thép ban đầu được gia công xong Dùng thiết bị nâng để đưa mái nổi đã gia công xong vào bên trong Sau đó, nước được bơm vào bồn, mái nổi dâng lên đến một vị trí cần thiết Người ta dùng nó như một sàn nâng công tác hữu hiệu cho quá trình thi công Ngoài ra, một cần trục nhỏ di động cũng được dựng trên mái nổ để cẩu vào đúng vị trí cho quá trình hàn Cứ mỗi khi một tầng thép được hoàn thiện xong, người
ta lại bơm nước vào bồn dể thao tác cho các tầng thép bên trên Phương pháp này chỉ
có khả năng áp dụng tại các các khu đất có khả năng chống lún cao và tiên đoán được khả năng chống lún của nó
2.2.1 Lựa chọn vật liệu làm bồn
Các sản phẩm hóa chất chứa trong bồn thường có áp suất hơi bão hoà lớn, nhiệt
độ hoá hơi thấp và có tính độc hại
Mức độ ăn mòn của các sản phẩm này thuộc dạng trung bình, tùy thuộc vào loại vật liệu làm bồn, nhiệt độ môi trường mà mức độ ăn mòn các sản phẩm này có sự khác nhau Khi xét đến yếu tố ăn mòn, khi tính toán chiều dày bồn, ta tính toán thời gian sử dụng, từ
Trang 16GVHD: Dương Khắc Hồng Page 16 SVTH: Đỗ Đại Định
đó tính được chiều dày cần phải bổ sung đảm bảo cho bồn ổn định trong thời gian sử dụng Việc chọn lựa vật liệu còn phụ thuộc vào yếu tố kinh tế, vì đối với thép hợp kim có giá thành đắt hơn nhiều so với loại thép cacbon thường, công nghệ chế tạo phức tạp hơn, giá thành gia công đắt hơn nhiều,ñòi hỏi trình độ tay nghề của thợ hàn cao
2.2.2 Cấu tạo và nguyên tắc hoạt động
Cấu tạo của một thiết bị tồn chứa sử dụng trong công nghiệp dầu khí nói chung thường gồm ba bộ phận chính sau :
Trang 17GVHD: Dương Khắc Hồng Page 17 SVTH: Đỗ Đại Định
tấm thép tùy thuộc vào kích thước của bồn chứa Dung tích của bồn chứa có thể lớn hay nhỏ phụ thuộc vào đối tượng sử dụng Nếu đối tượng sử dụng là các đơn vị kinh doanh các sản phẩm thương phẩm thì thể tích bồn chứa thường vào khoảng 10-30 m3 Nếu là kho cấp 1, 2, 3 trong các nhà máy lọc dầu thì thể tích bồn chứa thường từ 100-
500 m3 Thân bồn chứa hình trụ thường được sử dụng nhiều hơn thân bồn chứa dạng hình cầu do dễ chế tạo, lắp đặt các thiết bị phụ trợ Tuy nhiên đối với các dạng chất lỏng hoặc khí ( tồn chứa LPG) đòi hỏi thiết bị tồn chứa chịu áp lực cao và tính thẩm
m người ta lại thường sử dụng bồn hình cầu do ứng suất được phân bố đều trong thành bồn
b Đáy và nắp bồn chứa
Đáy và nắp là 2 chi tiết cùng với thân tạo thành thiết bị, hình dạng đáy và nắp
của thiết bị phụ thuộc vào nhiệm vụ của nó, vào áp suất làm việc và phương pháp chế tạo Đáy và nắp có thể được hàn , đúc liền với thân hoặc được lắp ghép với thân bằng mối ghép bích Trong các thiết bị tồn chứa thường hay dùng các loại đáy , nắp có hình : elip, chỏm cầu, nón (côn ) hoặc phẳng
- Với các thiết bị làm việc ở áp suất thường, nên dùng đáy nắp phẳng( tròn hoặc hình chữ nhật ) vì chế tạo đơn giản, rẻ tiền
- Đáy và nắp hình cầu, hình elip được dùng trong thiết bị làm việc với áp suất lớn
- Đáy nón được dùng với các mục đích sau :
+ Để tháo sản phẩm rời hoặc chất lỏng có hàm lượng pha rắn cao
+ Để phân phối tốt chất khí hoặc lỏng theo tất cả tiết diện thiết bị
+ Để khuyếch tán làm thay đổi từ từ tốc độ chất lỏng hoặc chất khí nhằm mục đích giảm bớt sức cản thủy lực
2.2.3 Các thiết bị phụ trợ
Các thiết bị phụ trợ được sử dụng trong hệ thống tồn chứa nhằm đảm bảo cho thao tác xuất nhập tại bồn chứa xăng dầu được thuận tiện và đảm bảo an toàn trong việc chứa xăng dầu trong bể Dưới đây là một số thiết bị phụ trợ thường được
sử dụng trong các bể chứa xăng dầu :
- Cầu thang : để phục vụ cho việc đi lại lên xuống bồn chứa xăng dầu trong quá trình thao tác tại bồn của công nhân giao nhận
Trang 18GVHD: Dương Khắc Hồng Page 18 SVTH: Đỗ Đại Định
- Lỗ ánh sáng : Được đặt trên nắp bể trụ đứng, có tác dụng để thông gió trước khi lau chùi bồn, sửa chữa và kiểm tra bên trong bể
- Cửa người : Có tác dụng để đi vào trong bồn khi tiến hành lau chùi, sửa chữa, bảo dưỡng bên trong bể
- Lỗ đo lường lấy mẫu : Có tác dụng để thả các thiết bị đo , thiết bị lấy mẫu trong trường hợp xác định độ cao mức nhiên liệu và lấy mẫu nhiên liệu Lỗ
đo lường, lấy mẫu nhiên liệu được lắp đặt trên mái bể trụ đứng
- Ống thông hơi : chỉ dùng trên các bể trụ đứng, để chứa dầu nhờn và DO,
FO, ống này có tác dụng điều hòa không gian hơi nhiên liệu của bể với áp suất khí quyển
- Ống tiếp nhận cấp phát : dùng để đấu nối với đường ống công nghệ tiếp nhận cấp phát nhưng ống này được đặt ngay ở tầng thép thứ nhất của bể thép trụ đứng
- Van hô hấp và van an toàn :
+ Van hô hấp : van hô hấp kiểu cơ khí dùng để điều hòa áp suất dư và chân
không trong bể chứa
+ Van hô hấp được lắp kết hợp với van ngăn tia lửa có tác dụng điều chỉnh bên trong bể chứa trong giới hạn 2 atm đến 20 atm và ngăn tia lửa tử bên ngoài vào trong bể
+ Van an toàn kiểu thủy lực : có tác dụng điều hòa áp suất dư hoặc chân
không trong bể chứa khi van hô hấp không làm việc Dưới áp suất dư từ 5,5 – 6 atm và chân không từ 3,5 – 4 atm
- Hộp ngăn tia lửa : được lắp trên bể chứa phía dưới van hô hấp loại không kết hợp tác dụng ngăn chặn sự phát sinh ngọn lửa hoặc tia lửa bên trong bể
- Van bảo vệ : Có tác dụng hạn chế tổn thất mất mát nhiên liệu trong trường hợp đường ống bị vỡ hoặc khi van 2 chiều chính của bể chứa bị hỏng hóc Van bảo vệ được lắp đặt ở đầu cuối ống tiếp nhận cấp phát quay vào phía trong bể chứa
- Bộ điều khiển của van bảo vệ : được lắp phía trên của ống tiếp nhận – cấp phát có tác dụng để mở van bảo vệ, giữ nó ở tư thế mở và đóng van bảo vệ lại
Trang 19GVHD: Dương Khắc Hồng Page 19 SVTH: Đỗ Đại Định
- Van xi phông : có tác dụng định kỳ xả nước lắng lẫn trong bồn chứa
- Thiết bị đo mức nhiên liệu trong bể chứa : với mục đích tiết kiệm thời gian
đo mức nhiên liệu trong bể chứa Đồng thời đảm bảo kiểm tra dễ dàng được mức nhiên liệu
- Thiết bị cứu hỏa : phụ thuộc vào thể tích của bể chứa người ta có thể lắp đặt trên bể đến 6 bình bọt cứu hỏa hỗn hợp và các bình bọt cố định, có tác dụng
để đẩy bọt khí cơ học vào bể khi trong bể xảy ra sự cố cháy
- Hệ thống tiếp địa : để tránh hiện tượng sét đánh vào bể Trên bồn chứa thường được hàn từ 3 – 6 cột thu lôi
- Hệ thống tưới mát : dùng để làm mát bể khi trời nắng to để giảm hao hụt xăng dầu do bay hơi
- Hệ thống thoát nước
2.3 Các công tác kiểm tra trước khi đưa vào vận hành
2.3.1 Kiểm tra bồn bể chứa
Vấn đề mất mát về số lượng và chất lượng, được gọi chung là hao hụt trở nên đáng quan tâm trong quá trình xuất nhập nguyên liệu và sản phẩm
Có thể quan sát thấy các hiện tượng như bay hơi, rò rỉ, tràn vãi, giảm phẩm cấp, trong hầu hết các công đoạn của quá trình, tại tất cả các phương tiện chứa, thiết bị tham gia vào quá trình đó
Việc kiểm tra bồn bể thường xuyên giúp làm giảm được sự hao hụt về số lượng, chất lượng, do bay hơi, đồng thời ngăn ngừa được các sự cố gây ra cháy nổ, những rủi
ro về ô nhiễm môi trường do xăng dầu, gây thiệt hại cho cộng đồng
Các công việc sau đây cần phải tiến hành trong công tác kiểm tra bồn bể chứa: Kiểm tra thường xuyên tình trạng đáy, thân bể và các thiết bị của bể (van, ống nhập, xuất, van xã nước, phải ở trạng thái đóng kín, không rò chảy
Để giảm hao hụt do bay hơi, nếu có thể nên cho ngầm các bể chứa hoặc sơn màu sáng bạc cho các bể chứa để giảm thiểu sự ảnh hưởng của nhiệt độ môi trường, trong những ngày nắng nóng có thể tiến hành tưới mát để giảm nhiệt độ cho bể
Cần đảm bảo nguyên tắc giảm thiểu khoảng trống trong bể, người ta thấy rằng với cùng một bể chứa nếu chứa thường xuyên ở mức 90% sẽ giảm hao hụt đi 35 lần so
Trang 20GVHD: Dương Khắc Hồng Page 20 SVTH: Đỗ Đại Định
với khi chứa ở mức 20% dung tích bể
Bố trí các bể chứa để hợp lý việc xuất nhập được thực hiện đúng nguyên tắc cấp hàng cũ, giữ hàng mới Đặc biệt lưu ý tránh để lẫn nước vào nhiên liệu, vì nước cũng
là yếu tố gây biến tính các sản phẩm dầu mỏ
Cần tuân thủ chế độ xúc rửa bể chứa và các phương tiện khi chuyển loại sản phẩm chứa Trong điều kiện Việt Nam, thời hạn xúc rửa bể chứa đối với bể chứa xăng ôtô, nhiên liệu phản lực tối đa là 2 năm; đối với dầu hỏa và dầu diesel tối đa là 4 năm
và nhiên liệu đốt lò tối đa là 5 năm
Thử đường hàn đáy và tôn thành thứ nhất có thể thử bằng rùa vuông góc hoặc thử bằng dầu hỏa quét bên ngoài, bên trong bể quét vôi hoặc phấn lên đường hàn
b Kiểm tra độ kín mối hàn thành bể
Các mối hàn thành bể kiểm tra độ kín bằng cách quét hoặc phun dầu hỏa ở phía trong, phía bên ngoài quét nước vôi hoặc quét phấn Quét 2 lần dầu hỏa cách nhau
1 phút sau đó theo dõi nếu không có vết dầu loang coi như là được
Mối hàn gối ở đầu thành bể mà bên trong hàn ngắt quãng thì dùng máy hoặc đèn khò phun dầu vào kẽ 2 tấm tôn rồi quan sát bên ngoài
Trang 21GVHD: Dương Khắc Hồng Page 21 SVTH: Đỗ Đại Định
Những chỗ miếng vá tôn chồng lên nhau để thử độ kín phải khoan 1 lỗ nhỏ rồi bơm dầu vào trong giữa 2 lớp tôn ấy với áp suất 1 – 2 kg/m2 Bên ngoài đường hàn quét nước vôi hoặc phấn theo dõi sau 12 giờ nếu không có vết dầu loang là tốt
c Thử độ kín mái bể
Thử bằng phương pháp nén khí trong bể và bôi nước xà phòng lên đường hàn mái bể, tôn giáp thành bể Nếu đường hàn không kín bọt xà phòng sẽ nổi lên( áp suất thử bằng 15% áp suất làm việc bể)
Có thể thử độ kín mái bể bằng cách phun dầu hỏa vào phần tiếp giáp mái ngoài bể và phía ngoài bể, trên đường hàn ta bôi phấn hoặc quét nước vôi rồi quan sát theo dõi xem lớp vôi được quét có bị thấm ướt hay không
2.3.3 Thử độ bền của bể
a Thử cường độ của bể
Thử cường độ của bể bằng cách bơm đầy nước vào bể chứa trong bể từ 3 - 7 ngày nếu độ lún của bể không đáng kể, bể không bị biến dạng thì có thể kết thúc việc thử, coi như là tốt Còn nếu bể có sự biến dạng lớn thì phải tìm cách khắc phục
b Thử độ bền mái bể
Thử độ bền của bể là thử ở 2 chế độ áp suất, áp suất dừng và áp suất chân không bằng cách : bơm nước hoặc nén khí vào trong bể, hoặc rút nước khi đó phải có van khống chế áp suất trong bể và áp kế theo dõi
Áp suất khống chế như phần thử kín nhưng thời gian giữa 2 áp suất là 2 – 3 giờ
2.3.4 Thử độ lún bể
Nền bồn chứa phải được thiết kế như một chân đỡ dẻo dai với độ bền thích hợp để đảm bảo rằng nền có thể chịu được sự phân bố một cách hợp lý khi áp lực không cân bằng trên nền Sự biến dạng của nền dưới một mức độ nhất định tạo ra một nền móng
có độ bền thích hợp Cần phải loại trừ sự lún quá lớn và lún không đồng đều Mối quan
hệ giữa độ cứng của vỏ bồn với đáy bồn và nền đất cần phải quan tâm
a Phân loại các dạng lún bể
* Lún đều : Nền bể sau khi xây dựng vào chứa dầu do xử lý bể nền không tốt
bể bị lún không nghiêng lệch nhưng độ lún ấy giá trị số quy định
Trang 22GVHD: Dương Khắc Hồng Page 22 SVTH: Đỗ Đại Định
* Lún lệch : Sau khi đưa vào chứa dầu bể bị lún cục bộ từng phần làm cho bể nghiêng đi một góc theo phương thẳng đứng đối với bể trụ đứng Với bể trụ nằm ngang do một bộ đỡ bị lún làm cho bể bị nghiêng
b Nguyên nhân
Hiện tượng lún đều chủ yếu là do nền đất không đủ độ chịu lực, mà việc gia cố móng bể không đảm bảo nên thường xảy ra lún hoặc do thay đổi các yếu tố thủy văn như mực nước ngầm đột nhiên lên cao một thời gian dài cũng làm cho bể bị lún
Hiện tượng lún lệch là do xử lý nền móng không đều chỗ đầm kĩ, chỗ đầm không kĩ hoặc móng bể thi công một phần ở đất nền một phần trên lòng đất mượn phải đầm nén Trong quá trình chứa dầu sẽ gây nên lún lệch Cũng có thể móng bể xây trên nền đất đắp nhưng độ chịu lực khác nhau cũng gây ra lún lệch bể
c Kiểm tra độ lún theo chu vi bể
Việc kiểm tra độ lún đáy bể có thể thực hiện bằng các phương pháp sau :
- Phương pháp đo thủy chuẩn xung quanh chu vi của bể
- Đo độ nghiêng lệch của bể bằng phương pháp dây dọi Bộ đo thủy chuẩn có ống cao su vòng chu vi bể
Những quy định và cách đo :
- Tùy theo chu vi bể mà chia các điểm đo xung quanh bể nhiều hay ít số điểm
đo nhưng không được nhỏ hơn 8 điểm và khoảng cách giữa các điểm không nhỏ hơn 6m
- Với bể 2000 – 3000 m3 sau 4 năm sử dụng chênh lệch hai điểm đo cạnh nhau không quá 40mm, hai điểm đối diện nằm trên đường kính không quá 180mm Nếu bể sử dụng quá 4 năm chênh lệch cho phép lần lượt là 60mm
và 150mm
- Những bể bé 400 – 500 m3 chênh lệch độ cao bằng 50% giá trị của bể lớn
d Kiểm tra độ lún trong nền bể
Có thể đổ nước vào đáy bể cho phủ khắp được nơi cao nhất sau đó đo chiều cao nước ở những chỗ lõm
Hoặc có thể đo khô đáy bể bằng phương pháp thủy chuẩn số điểm
- Số đo phải lớn hơn 8 điểm trên bề mặt