ĐỀ TÀI: Nghiên cứu về tội chống người thi hành công vụ ở nước ta từ năm 2003 đến năm 2009

Trên cơ sở nghiên cứu một số đề tài em đã xây dựng được một đề cương chi tiết cho việc nghiên cứu về tội chống người thi hành công vụ ở nước ta từ năm 2003 đến năm 2009.. Đề tài đã được

MỤC LỤC

I.MỞ ĐẦU:

II NỘI DUNG CHÍNH:

1.Tính cấp thiết của đề tài

2 Tình hình nghiên cứu

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4 Phương pháp nghiên cứu của đề tài:

5 Mục đích và nhiệm vụ từ việc nghiên cứu đề tài

6 Cơ cấu của đề tài:

III KẾT LUẬN :

IV.TÀI LIỆU THAM KHẢO

I.MỞ ĐẦU:

Sự nghiệp đổi mới đất nước do Đảng khởi xướng và lãnh đạo được tiến hành bắt đầu từ năm 1986 và đến nay đã thu được nhiều thành tựu rực rỡ, thay đổi mọi mặt đời sống xã hội Việt Nam: kinh tế tăng trưởng, đời sống nhân dân ta được ổn định, an ninh được giữ vững, vị thế của Nhà nước việt Nam trên trường quốc tế không ngừng được nâng cao Tuy nhiên bên cạnh những thành tựu đã đạt được thì vẫn còn tồn tại không ít những tiêu cực trong đó tình hình tội phạm nói chung và tình hình tội chống người thi hành công vụ nói riêng diễn ra ngày càng phức tạp và gây bức xúc cho nhân dân

Tội phạm nói chung và tội chống người thi hành công vụ nói riêng, bao giờ cũng thực hiện bởi con người cụ thể Vấn đề đặt ra là do nguyên nhân gì

và trong điều kiện nào mà con người lại thực hiện tội chống người thi hành công vụ, thực trạng của tội chống người thi hành công vụ ra sao?

Vì thế, căn cứ vào những đặc điểm đặc thù của tội chống người thi hành công vụ đã có nhiều công trình nghiên cứu ra đời để tìm ra những định hướng và đề xuất biện pháp đấu tranh phòng chống tội phạm Các công trình nghiên cứu ấy đều được xây dựng một cách cụ thể và hoàn thiện theo một số tiêu trí nhất định.

Trên cơ sở nghiên cứu một số đề tài em đã xây dựng được một đề cương chi tiết cho việc nghiên cứu về tội chống người thi hành công vụ ở nước ta từ năm 2003 đến năm 2009 Cụ thể là với những nội dung như: Tính cấp thiết của đề tài , tình hình nghiên cứu , đối tượng và phạm vi nghiên cứu, phương pháp nghiên cứu của đề tài , mục đích và nhiệm vụ từ việc nghiên cứu

đề tài.

II NỘI DUNG CHÍNH:

1.Tính cấp thiết của đề tài

Kể từ khi mở cửa hội nhập thì Việt Nam đã có những sự phát triển nhanh chóng trên nhiều lĩnh vực, đời sống nhân dân được cải thiện Tuy nhiên, bên cạnh những mặt tích cực đó thì vẫn còn nhiều vấn đề cần được giải quyết như tình trạng thất nghiệp, sự phân hoá giàu nghèo trong xã hội, sự gia tăng của các tệ nạn xã hội và tội phạm Trong đó, vấn đề tội phạm đã và đang diễn ra rất phức tạp ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống nhân dân Cùng với những diễn biến phức tạp của tội phạm nói chung thì tội chống người thi hành công vụ đang xảy ra càng nhiều, ảnh hưởng xấu đến hoạt động bình thường của các cơ quan Nhà nước cũng như hiệu lực của các cơ quan này , gây bức xúc trong dư luận xã hội Số vụ phạm tội chống người thi hành công vụ có tính liều lĩnh coi thường pháp luật cũng như số vụ có sử dụng “vũ khí nóng” đều có xu hướng gia tăng Quy mô phạm tội của tội chống người thi hành công vụ đã trở thành “ ngòi nổ” để tạo thành “điểm nóng” về an ninh, trật tự,

an toàn xã hội… Hiện tượng chống người thi hành công vụ là một biểu hiện cực đoan của tình không tuân thủ pháp luật và là một hiện tượng khá phổ biến hiện nay Hiện tượng này đang khiến tất cả những ai quan tâm đến vấn đề củng cố quyền lực nhà nước, giữ vững trật tự kỷ cương pháp luật phải đặc biệt quan tâm và suy nghĩ về biện pháp giải quyết

Từ đó, yêu cầu khách quan được đặt ra là cần khẩn trương có các giải pháp ngăn chặn, làm giảm và đẩy lùi tội phạm chống người thi hành công

vụ Điều này đòi hỏi phải có phân tích đánh giá toàn diện tình hình tội phạm chống người thi hành công vụ Trên cơ sở đánh giá này phải làm rõ được nguyên nhân và điều kiện của tội phạm và từ đó đưa ra được những biện pháp phòng ngừa hiệu quả, có tính khả thi

2 Tình hình nghiên cứu

Đề tài về: “ đấu tranh phòng chống tội phạm chống người thi hành công vụ” đã được khá nhiều tác giả nghiên cứu nhằm tìm hiểu và cung cấp thông tin cần thiết áp dụng vào công cuộc phòng chống tội phạm này Có thể kể đến một số công trình nghiên cứu sau:

- “Tội chống người thi hành công vụ thực trạng, nguyên nhân và giải pháp” ;Luận án thạc sỹ luật học - Hoàng Yến Trường Đại học Luật Hả Nội, 1996

- Công trình “ Một số kinh nghiệm và giải pháp đấu tranh, phòng ngừa một số tội phạm mới phát sinh từ những mâu thuẫn trong nội bộ nhân dân” ( Kỷ yếu hội thảo khoa học đề tài KX

04-14, Hà Nội 1993) của tác giả Đinh Văn Huynh

- Bài “ Tội phạm chống người thi hành công vụ” đăng trên tạp chí “ Người đại biểu nhân dân” số 3/ 1992 của tác giả Cao Xuân Hồng, Nguyên Xuân Yêm và Nguyễn Công Sơn

- “ Đấu tranh phòng chống tội chống người thi hành công vụ”; luận văn thạc sỹ luật học- Nguyễn Thành Sơn

- Công trình : “ Thực trạng tình hình chống cán bộ CAND thi hành công vụ và các giải pháp đấu tranh” Báo cáo khoa học đề tài cấp cơ sở- cục cảnh sát nhân dân bộ nội vụ- 1991; tác giả: Cao Xuân Hồng, Nguyên Xuân Yêm và các cộng sự

- “Đấu tranh phòng chống tội phạm chống người thi hành công vụ” – luận văn tốt nghiệp; Lê Thế Tiệm, Trường đại học Luật

Hà Nội, 1994

Đề tài đã được một số tác giả nghiên cứu và làm rõ nhiều vấn đề về tình hình của tội phạm , nguyên nhân tội phạm của tội chống người thi hành công

vụ và đưa ra được các biện pháp phòng ngừa, phòng chống tội phạm này Tuy nhiên, cùng với sự thay đổi về chính trị, kinh tế, văn hoá - xã hội thì tội chống người thi hành công vụ cũng biến đổi về nhiều phương diện vì thế việc nghiên

cứu đề tài này luôn là một việc cầp thiết trong công tác đấu tranh phòng chống và đẩy lùi tội phạm này

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu: Là tội phạm chống người thi hành công vụ

mà chủ yếu tập trung nghiên cứu tình trạng, diễn biến, cơ cấu, đặc điểm của tội phạm chống người thi hành công vụ

3.2 Phạm vi nghiên cứu của đề tài: Là dấu hiệu pháp lý của tội chống

người thi hành công vụ theo quy định của Bộ luật hình sự 1999; thực trạng, nguyên nhân của tội chống người thi hành công vụ; một số giải pháp phòng chống loại tội phạm này trên phạm vi cả nước từ năm 2003 đến năm 2009.Từ

đó làm sáng tội chống người thi hành công vụ theo khía cạnh tội phạm học

4 Phương pháp nghiên cứu của đề tài:

- Đề tài được hoàn thành trên cơ sở phương pháp luận biện chứng duy vật và duy vật lịch sử

- Phương pháp cụ thể được sử dụng trong đề tài: Phương pháp thống

kê, phương pháp phân tích, phương pháp tổng hợp, phương pháp so sánh, phương pháp xã hội học,…

- Phương pháp nghiên cứu hệ thống tư pháp hình sự bao gồm: Bộ luật hình sự, Bộ luật tố tụng hình sự, các Pháp lệnh và các văn bản quy phạm pháp luật khác có liên quan tới công tác đấu tranh phòng chống tội phạm, những tài liệu lý luận khoa học pháp lý của nhà nghiên cứu khoa học trước

- Phương pháp nghiên cứu hệ thống tài liệu của ngành Công an, Viện kiểm sát, Tòa án các cấp trong phòng ngừa đấu tranh chống tội phạm nói chung, và tội chống người thi hành công vụ nói riêng

- Phương pháp tiến hành khảo sát thực tế tại một số phòng nghiệp vụ của Công an, Công an phường, đội, các trại tạm giam, các tòa án, trao đổi tọa đàm với các cán bộ có nhiều kinh nghiệm trong công tác đấu tranh chống tội phạm

5 Mục đích và nhiệm vụ từ việc nghiên cứu đề tài

5.1 Mục đích: Trước yêu cầu của cuộc đấu tranh phòng, chống tội

phạm nói chung và tội chống người thi hành công vụnói riêng Mục đích của việc nghiên cứu đề tài là tập trung làm sáng tỏ về lý luận và thực tiễn tình

hình tội chống người thi hành công vụ ở nước ta Trên cơ sở kết quả nghiên cứu để rút ra các luận cứ tội phạm học tương ứng, từ đó nhằm giúp đề ra các giải pháp hữu hiệu cho cuộc đấu tranh nhằm hạn chế và từng bước đẩy lùi tội chống người thi hành công vụ

5.2 Nhiệm vụ:

Từ mục đích đặt ra như trên, nhiệm vụ của việc nghiên cứu là:

Về lý luận: Phân tích, làm sáng tỏ dưới góc độ tội phạm học về tội chống người thi hành công vụ ở nước ta từ năm 2003 tới năm 2009 Từ đó góp phần bổ sung cho lý luận tội phạm học và góp phần đề xuất giải pháp hoàn thiện pháp luật

Về thực tiễn: Đánh giá đúng thực trạng tình hình tội chống người thi hành công vụ ở nước ta từ năm 2003 tới năm 2009

6 Cơ cấu của đề tài:

Khi nghiên cứu về cơ cấu của đề tài ta phải làm rõ những nội dung cơ bản sau: thực trạng của tình hình tội phạm, diễn biến của tình hình tội phạm,

cơ cấu tính chất của tình hình tội chống người thi hành công vụ ở nước ta từ năm 2003 tới năm 2009 Cụ thể các nội dung đó như sau:

6.1 Thực trạng tình hình tội phạm chống người thi hành công vụ:

6.1.1 Tội phạm rõ:

Tội phạm rõ là tội phạm đã bị điều tra, truy tố, xét xử về hình sự và có trong thống kê hình sự Để đánh giá về tình hình tội phạm chống người thi hành công vụ chúng ta phải lấy các nguồn số liệu về số vụ và số người phạm tội trên phạm vi cả nước trong 7 năm từ 2003 đến 2009 từ các nguồn như: số liệu xét xử của Toà án nhân dân tối cao hay số liệu của cơ quan cảnh sát Lấy các số liệu về số vụ và số người phạm tội của tội phạm chống người thi hành công vụ và tổng số tội phạm nói chung

- Lập bảng thông kê số vụ và số người phạm tội của tội phạm chống người thi hành công vụ trong 7 năm trên phạm vi cả nước

- So sánh tình hình của tội phạm chống người thi hành công vụ với tội phạm nói chung và so với số vụ vi phạm trật tự quản lý hành chính Nhà nước, trật tự an toàn công cộng nói riêng trên phạm vi cả nước từ năm 2003 đến năm 2009

- Từ số liệu thống kê tính tỷ lệ giữa số vụ tội phạm chống người thi hành công vụ so với tổng số vụ tội phạm nói chung

- Từ số liệu thống kê tính tỷ lệ giữa số người phạm tội chống người thi hành công vụ so với tổng số các người phạm tội của tội phạm nói chung trên cả nước

Vẽ biểu đồ hình cột, đồ thị biểu diễn số vụ và số người phạm tội chống người thi hành công vụ trên cả nước trong 7 năm từ năm 2003 đến năm 2009

và các tội phạm nói chung

Vẽ biểu đồ hình cột, đồ thị biểu diễn số vụ và số người phạm tội chống người thi hành công vụ trên cả nước và số vụ cũng như số người vi phạm trật

tự quản lý hành chính Nhà nước, trật tự an toàn công cộng trên cả nước từ năm 2003 đến năm 2009

- Tính trung bình hàng năm có bao nhiêu vụ với số lượng bao nhiêu bị cáo của tội chống người thi hành công vụ được đưa ra xét xử, đánh giá được năm nào có số vụ, số bị cáo phạm tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản năm nào thấp nhất, năm nào cao nhất

6.1.2 Tội phạm ẩn:

- Tội phạm ẩn là số lượng tội phạm và người phạm tội đã thực hiện trong thực tế nhưng không được tường thuật với cơ quan có thẩm quyền ; những tội phạm chưa được tường thuật hoặc chưa bị phát hiện và không có trong thống kê hình sự Bao gồm tội phạm ẩn khách quan và tội phạm ẩn chủ quan

- Các vụ án không có trong thống kê hình sự được thể hiện qua các vụ chống người thi hành công vụ nhưng chỉ bị xử phạt hành chính trên cả nước từ năm 2003 đến năm 2009

6.1.3 Thông số về nạn nhân:

Thông số nạn nhân đóng vai trò quan trọng trong việc mô tả thực trạng của tình hình tội phạm Ở phần này, cần trình bày và làm rõ những vấn đề: số lượng nạn nhân, thông tin về đặc điểm nhân thân của nạn nhân, thiệt

hại mà nạn nhân gánh chịu và tình huống trở thành nạn nhân của tội phạm chống người thi hành công vụ

6.2 Diễn biến của tình hình tội chống người thi hành công vụ:

Diễn biến của tình hình tội phạm là sự phản ánh xu hướng tăng, giảm hoặc ổn định tương đối của tội phạm nói chung( hoặc một tội hoặc một nhóm tội phạm) xảy ra trong khoảng thời gian nhất định và trên một địa bàn nhất định

Trong bài chúng ta sẽ tìm hiểu diễn biến của tội phạm chống người thi hành công vụ xảy ra trên phạm vi cả nước trong 7 năm từ năm 2003 đến

2009 Qua diễn biến nhận biết được toàn cảnh về tội phạm chống người thi hành công vụ một cách rõ nét và giúp cho việc dự đoán xu thế vận động của tội phạm này trong thời gian tới

- Lấy số liệu diễn biến của từng năm, chọn năm gốc rồi qua đó đánh giá các năm còn lại:

+ Năm nào tăng cao nhất

+ Năm nào tăng thấp nhất

- Tính trung bình số vụ án và số người phạm tội chống người thi hành công vụ từ năm 2003 đến năm 2009

- Vẽ biểu đồ đường gấp khúc biểu thị cụ thể diễn biến của tình tội phạm chống người thi hành công vụ qua các năm từ 1999 đến 2003 trên phạm vi cả nước

6 3 Cơ cấu, tính chất của tình hình tội:

Vai trò của việc nghiên cứu cơ cấu, tính chất đánh giá được đặc điểm bên trong tội phạm ( đặc điểm định tính của tội phạm) Càng làm rõ đặc điểm thì tính chất của tội phạm càng rõ

Trong tội phạm chống người thi hành công vụ thì cơ cấu tình hình tội phạm của tội này được phân thành các loại như:

- Cơ cấu THTP theo tính chất dạng hành vi:

+ Vũ lực

+ Thủ đoạn ( động cơ, mục đích) Lấy số liệu các trường hợp và vẽ biểu đồ hình quạt để biểu diễn

- Cơ cấu THTP theo hình thức phạm tội:

+ Số vụ dưới hình thức đồng phạm + Số vụ dưới hình thức đơn lẻ

Lấy số liệu về các trường hợp và vẽ biểu đồ hình quạt biểu thị

- Cơ cấu THTP theo lí lịch tư pháp:

+ Phạm tội lần đầu + Phạm tội trong trường hợp tái phạm hoặc tái phạm nguy hiểm Lấy số liệu và vẽ biểu đồ hình quạt để biểu thị

- Cơ cấu THTP theo đặc điểm nhân thân người phạm tội : + Độ tuổi

+ Nghề nghiệp + Trình độ văn hoá

+ Tái phạm hay tái phạm nguy hiểm Thu thập số liệu và vẽ biểu đồ hình quạt để biểu thị

- Cơ cấu THTP theo tiêu chí hình phạt áp dụng với người phạm tội :

+ Phạt tù + Cải tạo không dam giữ + Cảnh cáo

Lấy số liệu và vẽ biểu đồ quạt biểu diễn

- Cơ cấu THTP theo phân loại tội phạm- tội ít nghiêm trọng, tội nghiêm trọng

Tìm số liệu thống kê và vẽ biểu đồ hình quạt để biểu thị

- Cơ cấu THTP theo đặc điểm nhân thân về nghề nghiệp của nạn nhân :

+ Lực lượng công an : cảnh sát giao thông, cơ động, cảnh sát nghiệp vụ

+ Lực lượng công vụ : cán bộ chính quyền, lực lượng thi hành án,

Từ số liệu lấy được, vẽ biểu đồ hình quạt biểu thị

- Cơ cấu THTP theo tiêu chí công cụ phạm tội : + Vũ khí thô sơ

+ Vũ khí nóng + Không vũ khí

Vẽ biểu đồ hình quạt biểu diễn

* Tính chất của tình hình tội phạm chống người thi hành công

vụ được làm sáng tỏ khi đã nghiên cứu phần cơ cấu của tình hình tội phạm chống người thi hành công vụ Cấn rút ra những tính chất theo dạng :

- Hành vi phổ biến nhất là hành vi nào ?

- Hình thức thực hiện chủ yếu ?

- Hình phạt phổ biến là gì ?

- Thường sử dụng vũ khí nào ?

- Nạn nhân chủ yếu là ai ?

III KẾT LUẬN :

Cùng với diễn biến phức tạp của tội phạm nói chung, tình hình tội phạm chống người thi hành công vụ cũng đã và đang gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng về chính trị, kinh tế- xã hội và an ninh Và, thực tế đặt ra yêu cầu phải nghiên cứu một cách toàn diện và thực tế về loại tội phạm này để từ

đó đưa ra những biện pháp phòng chống, đấu tranh và đầy lùi tội phạm chống người thi hành công vụ ; hướng đến một xã hội văn minh, an ninh vững

mạnh Trên đây là tình hình tội phạm chống người thi hành công vụ trên cả nước từ năm 2003 đến năm 2009 Từ việc nghiên cứu này, chúng ta thấy được trạng thái, xu thế vận động của tội phạm chống người thi hành công vụ Và từ

đó chúng ta có thể tìm hiểu nguyên nhân của tội phạm này và dự báo tội phạm chống người thi hành công vụ để phục vụ cho thực tiễn đấu tranh và phòng ngừa loại tội phạm chống người thi hành công vụ trên cả nước

IV.TÀI LIỆU THAM KHẢO

- Giáo trình tội phạm học trường Đại học Luật Hà Nội- 2003, NXB

Công an nhân dân

- “Tội chống người thi hành công vụ thực trạng, nguyên nhân và giải pháp” ;Luận án thạc sỹ luật học - Hoàng Yến Trường Đại học Luật Hả Nội,

1996

- Bài “ Tội phạm chống người thi hành công vụ” đăng trên tạp chí “ Người đại biểu nhân dân” số 3/ 1992 của tác giả Cao Xuân Hồng, Nguyên Xuân Yêm và Nguyễn Công Sơn

- “ Đấu tranh phòng chống tội chống người thi hành công vụ”; luận văn thạc sỹ luật học- Nguyễn Thành Sơn

- “Đấu tranh phòng chống tội phạm chống người thi hành công vụ” – luận văn tốt nghiệp; Lê Thế Tiệm, Trường đại học Luật Hà Nội, 1994