Phòng GD&ĐT Lương Tài đã thành lập các đoàn thanh tra về dưới cơ sở đơn vị trường học, để làm công tác thanh tra các cơ sở giáo dục, thanh tra hoạt động sư phạm của nhà giáo, đánh giá vi
Trang 1PHẦN I : MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài.
Trong những năm qua sự nghiệp giáo dục và đào tạo luôn có một vị trí rất quan trọng trong chiến lược xây dựng con người trong xu thế hội nhập và phát triển Thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI đã chỉ rõ nhiệm
vụ của giáo dục và đào tạo trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại
hoá đã khẳng định: “Đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục Việt Nam theo
hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa, dân chủ hóa và hội nhập quốc tế, trong đó, đổi mới cơ chế quản lý giáo dục, phát triển đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục là khâu then chốt” và “Giáo dục và đào tạo có sứ mệnh nâng cao dân trí, phát triển nguồn nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, góp phần quan trọng xây dựng đất nước, xây dựng nền văn hóa và con người Việt Nam” Với mục tiêu chính: “Tiếp tục nâng cao giáo dục chất lượng toàn diện, đổi mới nội dung, phương pháp dạy và học, hệ thống trường lớp và hệ thống quản lý giáo dục” Muốn tạo chuyển biến cơ bản về chất lượng giáo dục trước hết là nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo Bởi vì, đội ngũ nhà giáo là nhân tố hàng đầu quyết định chất lượng giáo dục Vì vậy, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo, loại bỏ những giáo viên yếu kém về phẩm chất, đạo đức và chuyên môn nghiệp vụ ra khỏi khỏi hệ thống giáo dục là yêu cầu cấp bách để giáo dục phát triển
Chính vì vậy, Ngành giáo dục huyện Lương Tài luôn quan tâm và coi trọng vấn đề thanh tra toàn diện và chuyên đề các trường học Phòng GD&ĐT Lương Tài đã thành lập các đoàn thanh tra về dưới cơ sở đơn vị trường học, để làm công tác thanh tra các cơ sở giáo dục, thanh tra hoạt động sư phạm của nhà giáo, đánh giá việc thực hiện nhiệm vụ giáo dục, giảng dạy của cán bộ giáo viên thuộc các đơn vị trường học nhằm giúp đỡ họ hoàn thành nhiệm vụ năm học
Thực tế cho thấy, công tác kiểm tra nội bộ trường học trong nhiều năm qua của Hiệu trưởng ở một số trường còn mang tính hình thức, chỉ theo kế hoạch về
số lượng qui định, thực hiện chưa thật đầy đủ theo tinh thần các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn của ngành Riêng trường THCS , công tác kiểm tra nội bộ trường
Trang 2học đã được tiến hành thường xuyên theo kế hoạch năm, tháng, tuần nhưng hiệu quả chưa cao vì chưa có nhiều giải pháp cụ thể sau khi tiến hành kiểm tra
Vì vậy chúng tôi chọn đề tài: “Công tác kiểm tra nội bộ trường học ở
trường THCS Thực trạng và giải pháp” để làm Tiểu luận nghiên cứu.
2 Mục đích nghiên cứu.
Tiểu luận nghiên cứu nhằm mục đích: Xem xét lại việc thực hiện, công tác kiểm tra nội bộ trường học của Hiệu trưởng tại trường THCS trong những năm học vừa qua Từ đó, đưa ra những biện pháp tích cực, nhằm thực hiện tốt công tác kiểm tra nội bộ trường học để nâng cao hiệu lực quản lý của Hiệu trưởng
3 Đối tượng nghiên cứu.
b Đối tượng nghiên cứu
Công tác kiểm tra nội bộ trường học ở trường THCS trong những năm học vừa qua
4 Phạm vi nghiên cứu.
Nghiên cứu công tác kiểm tra nội bộ trường học của trường THCS trong năm học 2012 - 2013 và năm học 2013 – 2014
5 Nhiệm vụ nghiên cứu.
- Nghiên cứu lý luận về nghiệp vụ thanh kiểm tra, kiểm tra nội bộ trường học, bám sát vào các nội dung có liên quan đến việc xây dựng, tổ chức thực hiện kế hoạch kiểm tra nội bộ trường học của Hiệu trưởng
- Xem xét kết quả và xây dựng, tổ chức thực hiện kế hoạch kiểm tra nội bộ trường học của trường THCS năm học 2012 - 2013 và năm học 2013 - 2014 để rút ra những mặt mạnh và những hạn chế, thiếu sót
- Tìm hiểu và phân tích thực trạng của những hạn chế, thiếu sót trong công tác kiểm tra nội bộ trường học của trường THCS năm học 2012 - 2013 và kế hoạch chỉ đạo kiểm tra nội bộ năm học 2013 - 2014
- Trên cơ sở xác định được nguyên nhân của những hạn chế, thiếu sót để đề ra những giải pháp tích cực nhằm xây dựng kế hoạch kiểm tra cụ thể và phù hợp với tình hình thực tế
6 Phương pháp nghiên cứu.
Trang 3a Phương pháp quan sát.
Quan sát thái độ của các thành viên trong ban kiểm tra nội bộ trường học và cán bộ, giáo viên, nhân viên của trường
b Phương pháp trò chuyện
Tiếp xúc, trao đổi với cán bộ, giáo viên, nhân viên của nhà trường để tìm hiểu, nắm bắt kịp thời những suy nghĩ, nhận thức, hiểu biết của đội ngũ
c Phương pháp điều tra
Sử dụng phiếu điều tra, phiếu thăm dò, phiếu trắc nghiệm, phiếu khảo sát… thu thập thông tin cần thiết để làm căn cứ xác định nguyên nhân những hạn chế, thiếu sót trong công tác kiểm tra nội bộ trường học của Hiệu trưởng
PHẦN II : THỰC TRẠNG CỦA ĐỀ TÀI
1 giới thiệu khái quát về nhà trường.
Trường THCS được đóng trên địa bàn của xã là một đơn vị hành chính thuộc huyện Lương Tài Phát triển kinh tế chủ yếu là dựa vào nông nghiệp Đến nay tình hình chính trị, kinh tế xã hội ổn định và phát triển mạnh
Trường THCS được thành lập từ năm 1957, với tên gọi là trường Phổ thông
cơ sở xã gồm cả cấp I và cấp II Sau nµy Trường Phổ thông cơ sở được tách
thành 2 trường (Tiểu học và THCS) Trường THCS xã có 2 dãy nhà 2 tầng làm phòng học gồm 16 phòng 1 dãy nhà là phòng bộ môn gồm 8 phòng học , một nhà đa năng và một dãy nhà hiệu bộ và các công trình phụ trợ khác
2 Kết quả năm học 2012 – 2013.
a Tình hình đội ngũ.
- Tổng số đội ngũ cán bộ giáo viên, công nhân viên: 33 đồng chí; nữ: 24 đồng chí
Tổng
số
Ban giám
hiệu
Giáo viên Nhân viên Trình độ chuyên
môn
b Thống kê kết quả kiểm tra nội bộ năm học 2011 – 2012
Năm học
Tổng số
GV-Số được kiểm tra
Toàn diện Chuyên đề T.s Giỏi Kh Tsố Tốt Kh
Trang 4CNV ố ỏ ỏ
c Tỡnh hỡnh học sinh.
- Số liệu học sinh.
Đơn vị
tớnh
* Chất lợng giáo dục đạo đức:
Chỉ tiêu Đạt So với chỉ tiêu So với năm
2011-2012
* Chất lợng văn hoá:
Kế hoạch Đạt So với chỉ tiêu So với năm 201-2012
2 Thực trạng của hoạt động liờn quan tới kiểm tra nội bộ trường THCS Trong những năm qua trường THCS đó căn cứ cỏc văn bản hướng dẫn của Bộ
giaú dục và đào tạo như: Thụng tư 07/2004 ngày 30/3/2004, Cụng văn 106/TTr ngày 31/3/2004 về Hướng dẫn nghiệp vụ thanh tra toàn diện trường phổ thụng
và thanh tra hoạt động sư phạm của giỏo viờn phổ thụng Thụng tư 43/2006 về thanh tra toàn diện nhà trường và thanh tra hoạt động sư phạm của nhà giỏo ngày 20/10/2006, Quyết định số 06/2006 về Quy chế đỏnh giỏ, xếp loại giỏo viờn mầm non và giỏo viờn cụng lập ngày 21/3/2006 Căn cứ vào luật Thanh tra năm 2010 và Nghị định 86/NĐ-CP ngày 22 thỏng 9 năm 2011 về cụng tỏc thanh tra giỏo dục của Thủ tướng Chớnh phủ Cụng văn hướng dẫn số 5156/BGD&ĐT-TTr ngày 10 thỏng 8 năm 2013 về việc hướng dẫn thanh tra Cụng văn chỉ đạo
Trang 5của Sở GD&ĐT và Phòng Giáo dục&đào tạo về công tác thanh, kiểm tra các trường học trong toàn huyện theo từng năm học cụ thể Căn cứ vào nhiệm vụ năm học và điều kiện thực tế nhà trường để lên kế hoạch kiểm tra nội bộ trường học Kết quả đã đạt được như sau:
2.1 Xây dựng kế hoạch kiểm tra.
Ngay từ đầu năm học Hiệu trưởng đã chỉ đạo Hiệu phó chuyên môn lên kế hoạch kiểm tra nội bộ trường học và công khai trước Hội đồng sư phạm Kế hoạch được thiết kế bằng biểu bảng và được treo ở văn phòng, trong đó ghi rõ: thời gian, nội dung và đối tượng được kiểm tra Hiệu trưởng xây dựng kế hoạch kiểm tra trong năm như sau:
Kế hoạch kiểm tra trong năm học, Kế hoạch kiểm tra tháng ,Kế hoạch kiểm tra tuần:
- Công tác kiểm tra nội bộ trường học bao gồm các nội dung sau: Kiểm tra công tác chuyên môn, Kiểm tra công tác hành chính, các hoạt động tập thể, công tác chủ nhiệm lớp, công tác vệ sinh môi trường, nề nếp hoạt động chung
Bảng 1: Nhận thức của cán bộ giáo viên, nhân viên về vai trò của công tác kiểm
tra nội bộ trường học trường THCS :
Số lượng
Tỷ lệ %
Công tác
kiểm tra nội
bộ trường
học có vai
trò
a Tạo lập mối quan hệ thường xuyên, nhằm nâng
b Đôn đốc, thúc đẩy, hỗ trợ và giúp đỡ đối tượng
c Thực hiện việc xem xét và đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của các thành viên, bộ phận trong nhà trường
Qua điều tra đa số cán bộ giáo viên, nhân viên đã thấy được tầm quan trọng của công tác kiểm tra nội bộ trong trường học Đó là nhiệm vụ trọng tâm trong việc thực hiện qui chế chuyên môn
Bảng 2: Nhận thức về mục đích tổ chức kiểm tra hoạt động sư phạm nhà giáo.
Số Tỷ lệ
Trang 6Câu hỏi Đáp án lựa chọn lượng %
Kiểm tra hoạt
động sư phạm
nhà giáo nhằm
a Đánh giá khách quan toàn diện chất lượng hoạt
Tỷ lệ giáo viên nắm rõ mục đích chính của công tác kiểm tra nội bộ trường học chưa cao, nhưng phần nhiều giáo viên đã thấy được mục đích của việc kiểm tra nội bộ
2.2 Tổ chức kiểm tra.
a Xây dựng được lực lượng kiểm tra
b Phân cấp trong kiểm tra
Trong nhà trường, Hiệu trưởng có thể kiểm tra trực tiếp hoặc kiểm tra gián tiếp hay kết hợp cả hai phương thức trực tiếp và gián tiếp
c Xây dựng chuẩn kiểm tra
* Thực hiện khảo sát tại đơn vị:
Bảng 5: Về xây dựng chuẩn kiểm tra nội bộ
Số lượng
Tỷ lệ
%
Theo anh chị khi xây
dựng chuẩn kiểm tra
nội bộ cần dựa vào
những yếu tố nào?
c Văn bản pháp quy của ngành kết hợp với
Nhìn chung đa số cán bộ giáo viên, nhân viên chọn phương án C Vì văn bản pháp quy của ngành là chuẩn chung cho cả nước Còn địa bàn trường, cơ sở vật chất, đối tượng học sinh ảnh hưởng rất lớn đến việc đánh giá, xếp loại giáo viên
Mặc dầu vậy, trong quá trình kiểm tra vẫn còn một số điểm thiếu sự thống nhất về chuẩn đánh giá
Trang 7d Xây dựng chế độ kiểm tra.
Xây dựng chế độ kiểm tra là một công việc rất quan trọng trong kiểm tra nội
bộ trường học Chế độ kiểm tra hợp lý sẽ có tác dụng tích cực, thúc đẩy công việc mà không nặng nề, cản trở công việc Ở trường THCS , Hiệu trưởng quy định thể thức làm việc, nhiệm vụ cụ thể, thời gian, quy trình tiến hành, quyền lợi cho mỗi đợt kiểm tra hoặc mỗi kiểm tra viên …Tuy nhiên trong quá trình thực hiện vẫn còn một số hạn chế như về thời gian, kinh phí, khả năng, sáng tạo của các thành viên trong ban kiểm tra
2.3 Chỉ đạo thực hiện nội dung công tác kiểm tra.
Hiệu trưởng đã thực hiện tốt các nhiệm vụ sau:
- Ra các Quyết định về kiểm tra (quyết định thành lập ban kiểm tra, xác định nội dung, phương pháp, hình thức kiểm tra…)
- Hướng dẫn, động viên, giúp đỡ lực lượng kiểm tra hoàn thành nhiệm vụ kiểm tra, đánh giá
- Điều chỉnh những lệch lạc trong quá trình thực hiện công tác kiểm tra
- Hướng dẫn nghiệp vụ cho cán bộ và nhân viên trong trường thực hiện kiểm tra
và tự kiểm tra
Trên cơ sở kế hoạch kiểm tra nội bộ đã được xây dựng, Hiệu trưởng tổ chức họp ban kiểm tra nội bộ của nhà trường để triển khai kế hoạch Giao trách nhiệm cho các thành viên cụ thể hoá kế hoạch kiểm tra để thực hiện trong từng tuần của mỗi tháng, để tiến hành công tác kiểm tra theo sự phân công đúng với trình
tự, thủ tục kiểm tra
* Đối với công tác kiểm tra hoạt động sư phạm nhà giáo
- Chuẩn bị: Đối tượng kiểm tra được thông báo trước theo kế hoạch Các thành viên trong ban kiểm tra được thông báo trước, được cung cấp các loại hồ sơ (biên bản kiểm tra, phiếu dự giờ, đánh giá, tiêu chuẩn đánh giá )
- Tiến hành kiểm tra
+ Kiểm tra dự giờ trên lớp: Dự tối đa 3 tiết, nếu dự 2 tiết không xếp cùng loại thì
dự tiết thứ ba Khi dự giờ thành viên trong ban kiểm tra ghi vào phiếu đánh giá
Trang 8quá trình diễn biến của tiết dạy đề phân tích tiết dạy theo Quyết định số 14/2007/ QĐ-BGD&ĐT ngày 4 tháng 5 năm 2007
+ Kiểm tra các loại hồ sơ giảng dạy của giáo viên và hồ sơ khác có liên quan, để đánh giá việc thực hiện các quy chế chuyên môn
+ Kiểm tra khảo sát chất lượng học sinh
+ Thực hiện các nhiệm vụ khác được giao chủ nhiệm lớp, kiêm nhiệm khác
+ Phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống
- Kết thúc kiểm tra: Hoàn thành hồ sơ gồm Biên bản, phiếu dự giờ, phiếu đánh giá tiết dạy, giáo viên ký ghi rõ họ tên
* Đối với kiểm tra hoạt động của tổ chuyên môn
- Nội dung kiểm tra:
+ Kiểm tra công tác quản lý của tổ trưởng
+ Kiểm tra hồ sơ tổ chuyên môn bao gồm:
* Đối với kiểm tra các chuyên đề khác: (bộ phận khác)
Dựa vào kế hoạch của ban ngành đoàn thể: ban văn thể, đoàn thanh niên, Đội thiếu niên, thư viện, thiết bị, tài chính
2.4 Tổng hợp, điều chỉnh.
- Hiệu trưởng tổng hợp thông tin về kết quả đánh giá của giáo viên từ báo cáo của các tổ đưa lên kết hợp với phần kiểm tra của Hiệu trưởng và ban kiểm tra nội bộ để xây dựng bản tổng hợp chung về xếp loại của giáo viên trong đơn vị mình Căn cứ vào bảng tổng hợp này Hiệu trưởng sẽ xây dựng kế hoạch kiểm tra nội bộ phù hợp hơn ở năm học sau
- Tuy nhiên trong thực tế Hiệu trưởng chưa quan tâm đến chức năng điều chỉnh
Bảng 7: Nguyên nhân đưa đến những tồn tại trong quá trình thực hiện công
tác kiểm tra nội bộ
Số lượng
Tỷ lệ
%
Theo anh chị
nguyên nhân đưa
đến những tồn tại
a Thành viên trong ban kiểm tra nội bộ đi họp, công việc kiêm nhiệm quá nhiều
Trang 9trong công tác
kiểm tra nội bộ là
So với thực trạng kiểm tra nội bộ trong năm học trước, phần lớn giáo viên cũng đã nhận thấy được hạn chế chủ yếu là: lực lượng kiểm tra viên còn quá ít, thiếu đồng bộ, chưa đáp ứng được yêu cầu theo kế hoạch đầu năm, chưa chú trọng bồi dưỡng lực lượng kiểm tra viên nên trong quá trình thực hiện vẫn còn lúng túng, nặng về hình thức, thiếu tính hiệu quả
3 Những điểm mạnh điểm yếu, thuận lợi và khó khăn
*Điểm manh, và thuận lợi:
- Lãnh đạo nhà trường, cán bộ quản lý, tổ chuyên môn có uy tín, có phẩm chất đạo đức tư cách tốt, được đạo tạo chuẩn và trên chuẩn, trình độ chuyên môn nhiệp vụ vững vàng Hiệu trưởng nhà trường đã được đào tạo qua lớp quản lý giáo dục và trung cấp chính trị nên có nhiều kinh nghiệm trong công tác quản lý
- Giáo viên nhiệt tình công tác, tay nghề vững vàng có nhiều kinh nghiệm trong chuyên môn, nghiệp vụ đào tạo đúng chuẩn và trên chuẩn Đội ngũ giáo viên
có tinh thần trách nhiệm xây dựng nội bộ đoàn kết thống nhất
+ Trường đã xây dựng được chuẩn kiểm tra dựa trên hệ thống các văn bản pháp luật,
văn bản pháp quy, hướng dẫn của cấp trên, hàng năm kiểm tra toàn diện 1/3 tổng số giáo viên toàn trường, 2/3 số còn lại được kiểm tra chuyên đề (trừ số giáo viên được Phòng chỉ định thanh tra)
+ Hiệu trưởng sử dụng các hình thức, phương pháp kiểm tra linh hoạt, sáng tạo
và tiến hành theo quy trình hợp lý, có sơ kết theo từng tháng, học kỳ và năm học
- Điểm yếu và khó khăn:
- Các tổ trưởng chuyên môn chưa được bồi dưỡng qua nghiệp vụ quản lý điều hành tổ chuyên môn Hằng năm, các tổ trưởng thường được thay đổi nên việc xử
lý công việc chưa linh hoạt, chưa sáng tạo trong việc thực hiện kế hoạch đề ra
Trang 10- Đội ngũ giáo viên không đồng đều, giáo viên trẻ nhiệt tình nhưng còn thiếu kinh nghiệm trong công tác, chưa thực sự mạnh dạn trong việc lập kế hoạch bài dạy của mình theo hướng đổi mới phương pháp dạy học Một số giáo viên lớn tuổi tiếp cận với đổi mới phương pháp, soạn giảng bằng giáo án điện tử còn chậm, trong quá trình kiểm tra còn ngại góp ý, nể nang
+ Các thành viên của ban kiểm tra nội bộ trường học làm việc chưa đều tay, một vài thành viên chưa nắm bắt chuyên môn của tất cả giáo viên, nên ít nhiều gây khó khăn trong việc xếp loại tay nghề giáo viên
+ Kế hoạch kiểm tra học kỳ, tháng, tuần có lúc còn chồng chéo, các thành viên của ban kiểm tra nội bộ trường học tham gia các lớp bồi dưỡng, đi công tác đột xuất … nên công việc kiểm tra bị tồn đọng, có lúc kiểm tra dồn dập, dẫn đến hiệu quả chưa đảm bảo chính xác
+ Nhận thức của một số giáo viên còn hạn chế về công tác kiểm tra nội bộ trường học, chưa thấy được tầm quan trọng của công tác kiểm tra nội bộ trường, một số giáo viên chỉ chú ý đến việc dạy học trên lớp còn các hoạt động khác chưa thực sự quan tâm
-Mặc dầu vậy, trong quá trình kiểm tra vẫn còn một số điểm thiếu sự thống nhất
về chuẩn đánh giá
- Việc áp dụng chuẩn trong kiểm tra còn tuỳ thuộc rất nhiều vào năng lực, phẩm chất của kiểm tra viên
Ngoài ra, do số lượng thành viên trong ban kiểm tra ít, phải kiểm tra nhiều giáo viên nên việc sắp xếp thời gian để góp ý, phân tích các tiết dạy còn gặp nhiều khó khăn, việc góp ý còn qua loa, chiếu lệ, nể nang nhau
- Các thành viên trong ban kiểm tra nội bộ còn kiêm quá nhiều công việc nên
ít
nhiều ảnh hưởng đến tiến độ kiểm tra cũng như chất lượng kiểm tra
- Một số ít thành viên trong ban kiểm tra nghiên cứu yêu cầu, nội dung kiểm tra chưa thật kỹ,
