Với tình hình xã hội hội hiện nay, một số giáo viên đến trường chỉ quan tâm nhiều đến việc dạy, chưa thực sự quan tâm đến việc hình thành nề nếp và tìm hiểu tình cảm cuộc sống của các em
Trang 1I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
- Đi đôi với chất lượng – Kết quả học tập, công tác xây dựng nề nếp cho học sinh là một trong những nhiệm vụ trọng yếu hàng đầu của người giáo viên tiểu học Thực tế, nếu lớp học không có nề nếp thì không có tinh thần tập thể dẫn đến học sinh không có tinh thần tự giác học tập, nên việc giáo dục và dạy học trên lớp sẽ không đạt hiệu quả cao
- Tuy nhiên việc hình thành cho các em nề nếp tốt ở các mặt là một điều khó thực hiện đối với giáo viên Với tình hình xã hội hội hiện nay, một số giáo viên đến trường chỉ quan tâm nhiều đến việc dạy, chưa thực sự quan tâm đến việc hình thành nề nếp và tìm hiểu tình cảm cuộc sống của các em … Vậy để nề nếp tự quản tốt – tinh thần tập thể - học sinh tích cực
tự giác học tập cho học sinh chúng ta phải làm như thế nào cho có hiệu quả ?
1 Cơ sở xuất phát và cách đặt vấn đề:
* Xuất phát từ quan điểm: Một lớp học có nề nếp kỷ luật tốt nhất định sẽ có nếp học tập tốt
- Một lớp học có nề nếp kỷ luật tốt nhất định sẽ phát huy tính tích cực - chủ động - tự giác học tập cao
- Một lớp học có nề nếp kỷ luật tốt nhất định sẽ tạo ra môi trường học tập hoà đồng giữa các đối tượng khác nhau
- Một lớp học có nề nếp kỷ luật tốt nhất định sẽ tạo ra môi trường lớp học thân thiện, giúp đỡ lẫn nhau
- Muốn có được nề nếp kỷ luật và học tập tốt thì học sinh phải có khả năng tự quản và tinh thần tập thể cao Vì thế các em mới có thể kiểm tra nhau, nhắc nhở và thi đua nhau để cùng thực hiện những yêu cầu của giáo viên và nhà trường đề ra
* Lớp có nếp tự quản sẽ giúp cho giáo viên chủ nhiệm rất nhiều việc trong và ngoài lớp, nhất là khi không có mặt giáo viên, những việc không chỉ có ở trong trường mà cả ở ngoài trường
* Có được nếp tự quản, tinh thần tập thể thì lớp mới tham gia sôi nổi
Trang 2* Căn cứ tỡnh hỡnh thực trạng của lớp hiện tại:
2 Cơ sở khoa học và thực trạng:
a Cơ sở khoa học
- Ở độ tuổi lờn 10, cỏc em đó cú được hai năm được làm quen với tổ chức Đội TNTP Tuy cũn bỡ ngỡ nhưng cỏc em cũng đó thấy được những hoạt động của Đội đũi hỏi tớnh tự giỏc, tinh thần tập thể cao
Vỡ vậy rốn cho cỏc em tớnh tự quản, tinh thần tập thể sẽ giỳp cho cỏc
em cú tớnh chủ động, sỏng tạo, mạnh dạn hơn trong học tập và tham gia cỏc hoạt động một cỏch tớch cực hơn
Thụng qua tập thể lớp kết hợp với cỏc hoạt động của Đội, dưới sự hướng dẫn của giỏo viờn về giỏo dục tinh thần tập thể cũn cú tỏc dụng hỡnh thành nhõn cỏch cho học sinh Giỳp cỏc em biết học tập và noi gương những hành vi tốt, những cử chỉ đẹp của cỏc bạn trong lớp mỡnh
a Thực trạng
- Hiện nay việc đổi mới phơng pháp dạy học là sự quan tâm và đợc chú trọng của mỗi giáo viên Vì đó là một yếu tố quan trọng cho việc hoàn thành mục tiêu kế hoạch nâng cao chất lợng phát triển toàn diện Nên chúng ta đã vô tình xem nhẹ việc hình thành và duy trì nề nếp, tính kỷ luật ,
ý thức xây dựng tập thể, tính tự học cho học sinh Điều này đã ảnh hởng không nhỏ trong quả trình dạy và học Không những vậy mà chất lợng không chuyển biến mà chúng ta không thấy đợc Mỗi lúc chất lợng kém là lại nghĩ là do phơng pháp dạy cha phù hợp, dạy cha sát đối tợng, thậm chí lại do cả đầu vào có nghĩa là lớp trên đổi cho lớp dới Trở thành một vòng luẩn quẩn mà không tháo gỡ đợc
Vậy việc hình thành thói quen cho học sinh về ý thức kỷ luật, ý thức xây dựng tính tập thể, tính tự học chính là chúng ta đang đào tạo một thế hệ công dân năng động trong thời kỳ mới
* Tỡnh hỡnh thực trạng của lớp hiện tại:
+ Học sinh trong lớp đều ở xa trờng, đi lại khó khăn
Trang 3Một số học sinh trong lớp cú hoàn cảnh đặc biệt, như tàn tật, bố mẹ
bỏ nhau, sống với ụng bà, hoặc cú bố mẹ đi làm ăn xa (miền Nam), đi nớc ngoài
Cũn phần lớn cỏc em trong lớp cú bố mẹ xuất thõn từ thành phần nông thôn, trỡnh độ văn hoỏ thấp khụng cú khả năng kốm cặp con cỏi ở nhà
Tụi nhận thấy bản thõn cỏc em rất thiếu thốn, thiệt thũi cả về chất lẫn tinh thần
Chớnh vỡ vậy chỉ cú tập thể lớp mới cú thể lụi cuốn hấp dẫn và cuốn hỳt cỏc em vào những cụng việc chung của lớp, của Đội
Cỏc em được sống trong mụi trường thõn thiện, tỡnh gắn bú, yờu thương của bạn bố, nờn xõy dựng được tập thể lớp tốt vừa giỳp cỏc em rốn luyện đạo đức mà cũn là chỗ dựa tinh thần cho những học sinh cú hoàn cảnh đặc biệt Do đú tập thể lớp là sõn chơi hấp dẫn nhất của cỏc em
Với những lý do tự quản trờn, ngay từ đầu năm học Từ giai đoạn ổn định tổ chức lớp cho đến khi giảng dạy, tụi luụn chỳ ý, quan tõm đến việc rốn cho lớp nếp tự quản, tinh thần tập thể để cỏc em cú tớnh tự giỏc, tớch cực trong học tập và sinh hoạt
Từ những suy nghĩ trờn tụi đó mạnh dạn chọn đề tài này để ỏp dụng vào thực tế lớp 5A
II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
Đối với nhiệm vụ của người giỏo viờn, ngoài việc giảng dạy văn hoỏ cũn phải giỏo dục đạo đức cho học sinh Xõy dựng tập thể lớp vững mạnh
sẽ là điều kiện thuận lợi để giỏo dục đạo đức, đẩy mạnh phong trào học tập, làm cho khụng khớ học tập thờm sụi nổi, mang lại hiệu quả Tạo môi trờng học tập thân thiện – chủ động – tích cực Tạo cho học sinh có tính tự học
1 Tỡm hiểu hoàn cảnh học sinh:
Để nắm được hoàn cảnh của từng học sinh , ngay từ khi nhận lớp , giỏo viờn cần phải điều tra cơ bản về học sinh Ngoài ra , giỏo viờn tham
Trang 4khảo ý kiến giỏo viờn chủ nhiệm cũ về tỡnh hỡnh chung của lớp cũng như cỏc trường hợp đặc biệt Bờn cạnh đú , giỏo viờn cần gần gũi với học sinh , trực tiếp hỏi về gia đỡnh , bản thõn học sinh Khi xếp chỗ cho học sinh , chỳ
ý những học sinh cú sức khoẻ yếu , học sinh mắc bệnh về tai, mắt , học sinh thấp xếp bờn trờn Những học sinh học kộm , hiếu động đươc xếp vào hàng giữa để tiện theo dừi Giỏo viờn cũng xếp xen kẽ học sinh khỏ giỏi với học sinh trung bỡnh, yếu để cỏc em cú điều kiện giỳp đỡ nhau trong học tập cũng như trong việc giữ kỷ luật của lớp.+
2 Xõy dựng đội ngũ cỏn bộ cho lớp:
a Lựa chọn:
Ngay từ đầu năm học , tụi đó lưu ý xõy dựng đội ngũ cỏn bộ cho lớp Lựa chọn cỏc em cú thể đạt cỏc yờu cầu cơ bản:
- Sức học vững , đạo đức tốt
- Cú uy tớn lớn đối với cỏc bạn
- Mạnh dạn , nhiệt tỡnh , cú trỏch nhiệm tốt trong cụng việc được giao
b Huấn luyện:
- Huấn luyện phương phỏp làm việc cho từng đối tượng.
- Cú sổ theo dừi thường xuyờn Cỏch kẻ sổ, viết trỡnh bày sổ sỏch khoa học, đầy đủ, hợp lý
- Phõn cụng việc làm phự hợp với khả năng từng em
- Phõn cụng phương phỏp kốm cỏc bạn học sinh yếu, học sinh cá biệt, học sinh tàn tật
* Sau khi đó quen với cụng việc, để phỏt huy tớnh chủ động, tự quản, tụi cho cỏc em tự tổ chức giờ sinh hoạt vào tiết hoạt động buổi 2 thứ 3 mỗi tuần, tự tổng kết khen chờ và đề ra biện phỏp thực hiện thiết thực nhất để hoàn thành được cỏc nội dung thi đua của nhà trờng, Đội
c Đề cao vai trũ của cỏn bộ lớp:
Trang 5Để rốn tớnh tự quản, tụi giao trỏch nhiệm cho đội ngũ cỏn bộ lớp tự quản lý, điều hành, giải quyết mọi cụng việc của lớp nhất là khi khụng cú mặt giỏo viờn chủ nhiệm
Phối hợp thông tin hai chiều giữa giáo viên và cán bộ lớp
3 Hoạt động giỏo dục ngoài giờ lờn lớp:
Hoạt động giỏo dục ngoài giờ lờn lớp là những hoạt động được tổ chức ngoài giờ học cỏc mụn học văn hoỏ Qua cỏc hoạt động này giỳp hỡnh thành và phỏt triển ở học sinh cỏc kĩ năng ban đầu, cơ bản và cần thiết phự hợp với sự phỏt triển chung của học sinh Kĩ năng giao tiếp, kĩ năng tham gia cỏc hoạt động tập thể, kĩ năng nhận thức, , gúp phần hỡnh thành và phỏt triển tớnh tớch cực, tự giỏc, tinh thần tập thể cho học sinh Trờn cơ sở
đú bồi dưỡng cho học sinh thỏi độ đỳng đắn với cỏc hiện tượng tự nhiờn và
xó hội, cú tinh thần trỏch nhiệm chung với cụng việc của tập thể
* Một số con đường thực hiện hoạt động giỏo dục ngoài giờ lờn lớp
- Hoạt động giỏo dục theo chủ điểm
- Hoạt động trong giờ sinh hoạt lớp
- Hoạt động trong buổi sinh hoạt dưới cờ
- Hoạt động của Đội TNTP và nhi đồng Hồ Chớ Minh
- Hoạt động bảo vệ mụi trường xanh – sạch - đẹp
- Hoạt động tuyên truyền các cuộc vận động học tập nh: Thực hiện hai không với 4 nội dung, xây dựng trờng học thân thiện – học sinh tích cực học tập, học tập và làm theo tấm gờn đạo đức Hồ Chí Minh…
* Sau đõy là một số hoạt động ngoài giờ lờn lớp mà nhà trường
và giỏo viờn thường xuyờn tổ chức cho học sinh:
a Tổ chức tốt cỏc giờ sinh hoạt lớp:
Trờn cơ sở cú được đội ngũ cỏn bộ lớp đó biết làm việc, tổ chức giờ sinh hoạt lớp là điều kiện để cỏc em thể hiện tớnh chủ động, tự quản, vai trũ của mỡnh đối với lớp
+ Cỏn bộ: Được đỏnh giỏ một cỏch vụ tư về ưu khuyết điểm của bạn
Trang 6+ Học sinh: Được phát biểu tự do, thoải mái, thể hiện hết tâm tư nguyện vọng của mình
+ Trong giờ sinh hoạt các em được nói, được hát, được chơi, được thể hiện hết mình, nên giờ sinh hoạt đã trở thành sự háo hức, sự chờ đợi đối với các em Nó thực sự lôi cuốn được cả tập thể lớp nên tính tự quản, tinh thần tập thể có dịp để phát huy
b Tiết sinh hoạt dưới cờ đầu tuần:
- Là một hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp có tính chất tổng hợp nhằm giáo giục tư tưỏng chính trị cho học sinh Qua giờ chào cờ, học sinh cũng rèn luyện thêm tinh thần tập thể Nội dung hoạt động của tiết sinh hoạt dưới cờ thường gắn với nội dung hoạt động của tháng, tuần Ngoài ra
có thể có các nội dung và hình thức sau:
+ Chào cờ đầu tuần
+ Phát động thi đua
+ Hoạt động văn hoá, văn nghệ
+ Sơ kết thi đua
+ Tổ chức lễ kỉ niệm
+ Hoạt động giao lưu, kết nghĩa
+ Nghe nói chuyện truyền thống
c Hoạt động tập thể:
- Là hoạt động mà học sinh cũng rất háo hức tham gia vì trong giờ hoạt động tập thể, học sinh đựơc nói, được hát, được nêu ý kiến, được thể hiện mình Nội dung giờ hoạt động tập thể cũng rất đa dạng nhưng nên đưa các hoạt động theo chủ điểm giáo dục như : Tìm hiểu an toàn giao thông, kính yêu thầy cô, bảo vệ môi trường, kính yêu mẹ và cô giáo, kính yêu Bác
Hồ, hoà bình và hữu nghị Trong các hoạt động đó, học sinh có thể hát, múa, kể chuyện, đọc thơ, thi tìm hiểu, vui chơi, và nhiều hình thức khác theo các chủ đề Hoạt động này thực sự lôi cuốn đựoc cả tập thể lớp nên góp phần không nhỏ vào việc rèn luyện tính tổ chức, kỉ luật, nâng cao tinh
Trang 7thần trỏch nhiệm, lũng nhõn ỏi, tỡnh yờu bạn bố, tinh thần tập thể, khả năng
tự quản
d Rốn tớnh tập thể thụng qua hoạt động ngoại khoỏ:
Ngoài giờ học văn hoỏ trờn lớp thỡ hoạt động ngoại khoỏ của Đội là điều kiện để rốn luyện tinh thần tập thể rất cú hiệu quả Mỗi lần tham gia là cỏc em một lần đươc thể hiện tinh thần tập thể, ý thức tụn trọng kỷ luật, giữ gỡn danh dự cho tập thể lớp Đặc biệt là tớnh tự quản thể hiện rất rừ
Vớ dụ: Lần đi tham quan ở đơn vị Trung đoàn I, tụi phõn cụng cho cỏc em tự quản theo nhúm: chuẩn bị tư trang đi thăm quan, nội dung hỡnh thức tham quan Và đặc biệt là sự an toàn từ lỳc đi đến lỳc về Tụi nhận thấy cỏc em rất tự quản trong cụng việc nhất là khi xem – nghe cỏc chỳ bộ đội thuyết trỡnh, đó lụi cuốn tất cả cỏc em (kể cả những em tinh nghịch, ở lớp bị coi là cỏ biệt lại càng hăng hỏi theo dừi)
Vai trũ cỏn bộ lớp lỳc này thể hiện rất rừ, cỏc em tự phõn cụng và hoàn thành cụng việc xuất sắc nhất Qua buổi tham quan ngoại khoỏ tụi thấy cỏc em gắn bú và hiểu nhau hơn thõn thiện hơn Cũng từ buổi tham quan đú mà hỡnh thành nờn những " đụi bạn cựng tiến"
Như vậy là cụng tỏc Đội và hoạt động của lớp được kết hợp với nhau rất hài hoà, chặt chẽ để cuối cựng đạt kết quả là cỏc em cú tiến bộ rừ rệt về học tập và đạo đức
4 Xác định động cơ học tập - Hỡnh thành nhõn cỏch thụng qua giờ đạo đức.
Xaõy dửùng ủoọng cụ hoùc taọp cho hoùc sinh chớnh laứ xaực ủũnh hoùc sinh hieồu hoùc ủeồ laứm gỡ? Vỡ sao phaỷi hoùc?
Ngửụứi ta phaõn chia ủoọng cụ hoùc taọp cuỷa hoùc sinh ra thaứnh nhieàu loaùi nhử sau:
+ ẹoọng cụ mang tớnh xaừ hoọi: hoùc ủeồ sau naứy goựp phaàn xaõy dửùng ủaỏt nửụực,xaõy dửùng queõ hửụng…
Trang 8+ ẹoọng cụ mang tớnh caự nhaõn: hoùc vỡ lụùi ớch rieõng cuỷa mỡnh ,muoỏn hụn ngửụứi, muoỏn sau naứy coự vũ trớ cao trong xaừ hoọi…
+ ẹoọng cụ beõn trong:xuaỏt phaựt tửứ chớnh vieọc hoùc, nghúa laứ hoùc ủeồ naộm ủửụùc kieỏn thửực,vaọn duùng noự vaứo thửùc teỏ moọt caựch khoa hoùc
+ ẹoọng cụ beõn ngoaứi: Hoùc vỡ muoỏn coự ủieồm toỏt , muoỏn thaày coõ vaứ cha meù vui loứng…
Coự ủoọng cụ hoùc taọp ủuựng ủaộn nghúa laứ ủoọng cụ xuaỏt phaựt tửứ chớnh vieọc hoùc,hoùc sinh hoùc taọp ủeồ coự keỏt quaỷ toỏt Do vaọy seừ taùo cho hoùc sinh
có ý thức kỷ luật – tinh thần tập thể – tích cực tự giác học tập, từ đó yeõu thớch vieọc hoùc, coự hửựng thuự trong hoùc taọp ẹoọng cụ taùo neõn ủoọng lửùc hoùc ủoự chớnh laứ thaứnh toỏ quan troùng trong caỏu truực hoaùt ủoọng hoùc taọp cuỷa hoùc sinh
Để định hướng cho học sinh những hành vi đỳng trong sinh hoạt, quan hệ bạn bố Thụng qua cỏc giờ Đạo Đức trờn lớp, tụi muốn gúp phần trong việc hỡnh thành nhõn cỏch của học sinh, bằng việc sử dụng xử lý cỏc tỡnh huống, trũ chơi đúng vai Từ đú cỏc em biết tự sửa sai, học tập và làm theo gương tốt một cỏch nhẹ nhàng, thoải mỏi Cỏc em tham gia với một tinh thần hào hứng, đoàn kết giỳp đỡ cho tập thể lớp càng gần gũi, gắn bú hơn Chớnh vỡ vậy cỏc em biết tụn trọng và giữ gỡn danh dự cho tập thể lớp
5 Đề cao tớnh tập thể trong giờ dạy văn hoỏ:
Trong giờ dạy văn hoỏ, ngoài việc truyền thụ cỏc kiến thức cơ bản, tụi luụn muốn tạo ra khụng khớ phấn khởi , dõn chủ trong giờ học để học sinh phỏt huy tớnh chủ động sỏng tạo trong bài học cũng như tớnh cỏch Từ
đú khuyến khớch được tớnh mạnh dạn , tự tin cho học sinh nhất là đối với cỏc em yếu kộm, nhỳt nhỏt, hay mặc cảm
- Để tạo sự gắn bú giữa cỏ nhõn với tập thể lớp, khi phỏt vấn tụi thường dựng cỏc cõu hỏi:
+ Ai cú cõu trả lời (hoặc cỏch giải) giống bạn?
+ Ta nờn sửa cho bạn thế nào?
+ Ai giỳp bạn nào?
Trang 9+ Cả lớp có đồng ý với câu trả lời của bạn không?
+ Ta nên cho bạn mấy điểm?
+ Cả lớp thưởng cho bạn một tràng pháo tay
Qua đó tôi thấy tính chủ động tự tin, của các em thay đổi rất nhiều
6 Nếp tự quản:
Giờ tự quản là khoảng thời gian không có giáo viên ví dụ như 15 phút đầu giờ, ra chơi, chào cờ,…các em tự học , tự giữ kỉ luật Đội ngũ các
bộ lớp có vai trò quan trọng trong các giờ tự quản Bên cạnh đó, ý thức tự giác của mỗi học sinh là yếu tố quyết định trong giờ tự quản tốt hay không Giáo viên yêu cầu học sinh giữ kỉ luật, học tập trong các giờ tự quản này muốn vậy giáo viên cần đẩy mạnh công tác thi đua trong học sinh để học sinh phấn đấu đạt thành tích tốt trong thi đua của cá nhân, nhóm , tổ đến thi đua lớp, trường
Sau mỗi giờ tự quản, giáo viên có rút kinh nghiệm lớp nhận xét, tuyên dương hay nhắc nhở cá nhân, tổ thực hiện tốt trong giờ tự quản
7 Tổ chức thi đua học tập theo nhóm.
Để duy trì thi đua học tập theo nhóm thường xuyên cần giáo dục tính tự học Để giáo dục tính tự học cho học sinh giáo viên cần biết được cách học
và sự say mê, hứng thú học tập thường xuyên Vậy để phát triển niềm say
mê, hứng thú học tập cho học sinh cần: Tạo nên phong trào thi đua học tập trong lớp: Thi đua giữa các tổ, đôi bạn Đặc biệt là đôi bạn, ghép nhóm Giỏi - yếu hay Khá – trung bình để có sự tương quan giữa các nhóm trong thi đua Lấy kết quả kiểm tra định kỳ để đánh giá, xếp loại nhóm
8 Kết hợp chặt chẽ với ban chỉ huy liên đội nhà trường:
Để các hoạt động học tập , hoạt động ngoài giờ lên lớp đạt kết quả tốt thì cần kết hợp chặt chẽ với ban chỉ huy liên đội nhà trường đặc biệt là tổng phụ trách Ban chỉ huy liên đội nhà trường có kế hoạch Đội thiếu niên tiền phong đưa ra hoạt động theo chủ điểm, tháng để thúc đẩy hoạt động
Trang 10huy liờn đội nhà trường đều cú phần tổng kết, tuyờn dương khen thưởng Học sinh thể hiện rất rừ tinh thần tập thể qua cỏc hoạt động mà ban chỉ huy liờn đội phỏt động
9 Kết hợp chặt chẽ với phụ huynh lớp:
Để thỳc đẩy cho hoạt động của lớp, trường, sự tiến bộ của con cũng cần được bố mẹ biết để kịp thời động viờn, nhắc nhở Vỡ vậy việc kết hợp thường xuyờn, thụng bỏo kịp thời từng đợt thi đua cho phụ huynh để phụ huynh yờn tõm phấn khởi về con em mỡnh và cú sự quan tõm thiết thực Những quyển vở, chiếc bỳt chỡ, nhón vở tuy là nhỏ bộ nhưng lại là nguồn động viờn tiếp sức cho cỏc con phấn đấu Ngược lại cỏc em rất phấn khởi
tự tin vào bản thõn khi sự phấn đấu của mỡnh được bố mẹ, thầy cụ và tập thể lớp ghi nhận
Bằng những biện phỏp trờn được phối hợp một cỏch hài hoà thường xuyờn, tụi nhận thấy lớp cú sự chuyển biến đỏng kể về nề nếp
III KẾT QUẢ
Với biện phỏp đú lớp cú chuyển biến rừ rệt về nề nếp tự quản - tinh thần tập thể - ý thức tự giác học tập, biết yờu thương và giỳp đỡ nhau hơn trong học tập và rốn luyện đạo đức Đặc biệt là học lực
- Về đạo đức: Số học sinh thực hiện đủ 4 nhiệm vụ học kỳ I là 22/22
- Về học lực so với đầu năm tiến bộ hơn cụ thể:
+ Kiểm tra định kỳ lần 1 có 7 em học sinh yếu
+ Kiểm tra định kỳ lần 2 chỉ còn 2 em đạt điểm yếu
Tham gia cỏc phong trào thi đua của trường, của đội với một tinh thần rất hào hứng, đoàn kết, quyết tõm đạt kết quả cao Lớp đạt giải nhất cuộc thi nghi thức Đội… Và cũn tham gia tốt cỏc phong trào như:
+ Xây dựng lớp học thân thiên, học sinh tích cực
+ Thi đua đạt nhiều điểm tốt
+ Thi giọng hát hay
+ Hoạt động kế hoạch nhỏ