skkn tìm hiểu một số nét đặc trưng ngôn ngữ tạo hình ở học sinh THCS thông qua

Để làm đượcđiều đó cần hiểu về cách nhìn cách cảm nhận, lý giải hiện tượng sự vật…củahọc sinh hay nói cách khác là ngôn ngữ tạo hình của học sinh THCS trong bộmôn mỹ thuật, mà cụ thể ở đ

Trang 1

Lêi nãi ®Çu

Mỗi người mỗi nghề đều mang những đặc thù, đặc trưng riêng củatừng ngành nghề sao cho phù hợp với năng lực sở trường của mình Nghề dạyhọc được coi là một nghề cao quý bởi sản phẩm chủ yếu là nhân cách conngười Muốn trở thành con người hữu ích thì sự giáo dục của nhà trường làmột điều hết sức cần thiết

Dạy học đã khó, dạy mỹ thuật càng khó Bởi ngoài việc dạy học sinhnhững kiến thức cơ bản thì việc học mỹ thuật còn phải đem lại niềm vui chomọi người, làm cho mọi người nhìn ra cái đẹp, thấy cái đẹp ở trong mình vàxung quanh mình trở nên gần gũi đáng yêu, đồng thời học mỹ thuật giúp mọingười tự hào ra cái đẹp theo ý mình, theo cách lý giải của bản hân, làm chocuộc sống thêm tươi vui và hạnh phúc

Dạy và học mỹ thuật ở trường THCS không nhằm đào tạo họa sĩ hayngười làm nghệ thuật mà nhằm giáo dục thị hiếu thẩm mỹ cho học sinh Chủyếu tạo điều kiện cho học sinh tiếp xúc làm quen và thưởng thức cái đẹp, tậptạo ra cái đẹp vận dụng cái đẹp vào trong cuộc sống hằng ngày Để làm đượcđiều đó cần hiểu về cách nhìn cách cảm nhận, lý giải hiện tượng sự vật…củahọc sinh hay nói cách khác là ngôn ngữ tạo hình của học sinh THCS trong bộmôn mỹ thuật, mà cụ thể ở đề tài nghiên cứu này được tìm hiểu thông quaphân môn vẽ tranh

Việc tìm hiểu đặc trưng ngôn ngữ tạo hình ở học sinh THCS sẽ giúpcho giáo viên giảng dạy đánh giá một cách tích cực đúng đắn, gây hứng thúcho cả người học và người dạy, tìm ra được phương pháp, cách thức giảngdạy phù hợp với đối tượng, lứa tuổi Tuy nhiên dạy như thế nào ? dạy thật tốthay bình thường còn phụ thuộc vào ý thức học tập của học sinh

Hy vọng rằng, qua đề tài này nó sẽ giúp cho tôi cũng như các bạnđồng nghiệp có một ít kinh nghiệm và sự hiểu biết về ngôn ngữ tạo hình ở họcsinh THCS Tạo điều kiện cho chúng ta giảng dạy tốt hơn

TRƯỜNG THCS NGUYỄN BỈNH KHIÊM GV ; TRẦM KỲ SANH

1

Trang 2

Qua đây tôi cũng xin cảm ơn Ban Giám Hiệu nhà trường, quý thầy côgiáo và tất cả các em học sinh khối 6,7,8 trường THCS Nguyễn Bỉnh Khiêm

đã nhiệt tình giúp đỡ và đồng hành với tôi hoàn thành đề tài này

2

Trang 3

A - PHẦN MỞ ĐẦU

I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Với mong muốn trở thành người giáo viên dạy tốt, dạy giỏi, hoànthành tốt công tác nhiệm vụ cần có rất nhiều yếu tố Đó là chuyên môn nghiệp

vụ, kiến thức kinh nghiệm, và lòng say mê yêu nghề yêu trẻ

Đáp ứng nhu cầu phát triển của xã hội cả về kinh tế, chính trị, vănhóa, an ninh, quốc phòng Những năm vừa qua Đảng và nhà nước ta luônquan tâm đến sự phát triển của giáo dục, đặc biệt là chất lương của nó, cùngvới nhu cầu phát triển ngày càng cao của con người về đức dục, trí dục và thểdục, thì mỹ dục cũng không ngừng được phát triển và dần có vai trò quantrọng trong đời sống của mỗi con người và nhất là thế hệ trẻ, mà đối tượngnghiên cứu ở đây là học sinh THCS

Với bộ môm mỹ thuật hiện nay nói riêng, giáo viên giảng dạy mỹthuật còn ít kinh nghiệm, không có cơ hội thảo luận và nghiên cứu sâu vấn đề.Bởi thời lượng tiết còn ít, mỗi trường chỉ có một hoặc hai giáo viên, nên việctrao đổi và thảo luận gặp nhiều khó khăn Đồng thời đây cũng là bộ môn mớiđược đưa vào nhà trường trong những năm gần đây nhằm đáp ứng nhu cầu thịhiếu của con người, luôn luôn hướng tới cái đẹp, tìm kiếm và sáng tạo cáiđẹp Nhu cầu thị hiếu thẩm mỹ của con người ngày càng cao cùng với sự pháttriển kinh tế xã hội, cho nên việc nhìn nhận và thưởng thức cái đẹp của đại bộphận nhân dân là vấn đề tất yếu khách quan, không chỉ là đối với người lớn,

mà tất cả các đối tượng, từng lớp, lứa tuổi trong xã hội

Giảng dạy mỹ thuật ở trường THCS cũng nhằm mục tiêu trên Trongquá trình giảng dạy người giáo viên cần chú ý đặc điểm lứa tuổi học sinh, mỗilứa tuổi sẽ có cách cảm nhận suy nghĩ và lý giải về cái đẹp khác nhau Ngườilớn có cách cảm nhận logic và khoa học tạo nên một cái đẹp hoàn thiện, còntrẻ em thì có cách cảm nhận ngây thơ, nhìn sự vật qua lăng kính màu hồng,không vướng bận những nguyên tắc, trăn trở mà chủ yếu tập trung tình cảm

3

Trang 4

sự yêu thích của mình vào bài vẽ Cho nên bài vẽ của học sinh thường đem lạicho ta nhiều cảm xúc và tình cảm mới lạ Nói là vậy nhưng mỗi lứa tuổi, mỗimức độ cảm nhận của con người mỗi đổi thay Là người giáo viên dạy mỹthuật cần nắm bắt được những đặc điểm này của học sinh để có phương phápgiảng day tốt nhất, phát huy được năng lực đam mê của các em Đây cũng là

lý do tôi chọn đề tài :“Tìm hiểu một số nét đặc trưng, ngôn ngữ tạo hình ở

học sinh THCS thông qua phân môn vẽ tranh”.

Đó sẽ là cơ sở để tôi có thể là một người giáo viên giảng dạy tốt bộmôn mà mình đã lựa chọn, và không chỉ tôi mà còn những người giáo viêngiảng dạy bộ môn này đều cần tìm hiểu, nắm vững vấn đề của đối tượng mìnhgiảng dạy Tôi hy vọng rằng với đề tài này sẽ giúp ích được một phần nào đótrong công tác giảng dạy của chúng ta Và chắc rằng đề tài nghiên cứu của tôivẫn còn nhiều thiếu sót chưa hoàn thiện, tôi mong nhận được sự đóng góp, bổsung ý kiến để đề tài được phong phú hơn, đầy đủ hơn, và là tài liệu để nghiêncứu trong quá trình giảng dạy bộ môn này

II MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU

Dạy mỹ thuật cũng như dạy các bộ môn khác đối tượng chủ yếu làhọc sinh, dạy cho học sinh theo những nội dung yêu cầu chương trình đã quyđịnh Nhưng dù dạy bất cứ cái gì thì cần phải tìm hiểu rõ đối tượng cần truyềnđạt là ai, đối tượng nào, truyền đạt ở mức độ nào

Ở đây đối tượng của chúng ta là học sinh THCS, mà cụ thể là họcsinh THCS Nguyễn Bỉnh Khiêm lớp 6,7,8 Lứa tuổi từ 11 đến 15 với nhữngđặc điểm tính cách nhận thức riêng Bộ môn mỹ thuật là môn học mà kiếnthức của nó vừa cụ thể, rõ ràng vừa trung trung trừu tượng, khó thấy, khónhìn, là loại kiến thức có ở xung quanh ta, lấy những sự vật hiện tượng xungquanh ta để diễn đạt Điều đó đòi hỏi giáo viên ngoài việc phải nắm vửng kiếnthức chuyên môn còn cần phải nắm vửng kiến thức ở các bộ môn liên quannhư: “Tâm lý học lứa tuổi, Xã hội, Khoa học tự nhiên,…” Trong đó cái cốt

4

Trang 5

lỏi cần phải nắm là đặc trưng về ngôn ngữ tạo hình của học sinh THCS, cụ thể

là ở đề tài nghiên cứu này nằm trong phạm vi phân môn vẽ tranh

Đặc trưng ngôn ngữ tạo hình của hội họa nói chung bao gồm nhiềuyếu tố như tính không gian, tính tạo hình trực tiếp trong đó bao gồm đườngnét hình khối, màu sắc,… Và ngôn ngữ tạo hình của học sinh THCS cũngkhông nằm ngoài những yếu tố đó

Học sinh THCS có cách nhìn cảm nhận lý giải như thế nào về những

sự vật hiện tượng xung quanh về hình khối, màu sắc cảm nhận đó có khác gì

so với sự cảm nhận của người lớn, của từng lứa tuổi khác nhau Nó có nhữngđiểm thuận lợi, khó khăn gì và những điểm mạnh, điểm yếu trong cách nhìnnhận, cảm thụ của học sinh THCS Đó là những điều cần phải nghiên cứu tìmhiểu để bổ sung vào lượng kiến thức chuyên môn cùa người giáo viên giảngdạy bộ môn mỹ thuật

III NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU

Xuất phát từ mục đích của việc nghiên cứu là tìm hiểu về ngôn ngữtạo hình của học sinh THCS để từ đó giáo dục thị hiếu thẩm mỹ cho học sinhthì cần phải tiến hành những nhiệm vụ nghiên cứu sau :

1 Tìm hiểu tình hình học tập mỹ thuật ở học sinh THCS

2 Làm rõ đặc trưng ngôn ngữ tạo hình của học sinh THCS thông quaphân môn vẽ tranh

3 Qua đó vận dụng phương pháp dạy học hợp lý, hiệu quả phát huynhững ưu điểm và hạn chế những nhược điểm của học sinh

4 Đưa ra những yêu cầu và biện pháp có tính khả quan, phát huynăng lực học tập của học sinh, tạo điều kiện cho học sinh tiếp thutốt hơn tri thức ở các môn học khác

IV KHÁCH THỂ VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU

1 Khách thể nghiên cứu

Những giờ học mỹ thuật của các em học sinh lớp 6,7,8 trong phân môn

vẽ tranh đề tài ở trường THCS Nguyễn Bỉnh Khiêm

5

Trang 6

2 Đối tượng nghiên cứu

Đó là đặc trưng ngôn ngữ tạo hình của học sinh THCS, cách nhìn, cáchcảm nhận và lý giải sự vật hiện tượng của bản thân, qua đường nét màu sắc,

bố cục Sự nắm bắt chung về ngôn ngữ hội họa của học sinh THCS

sự săn sóc của mẹ đối với mình, gia đình và ngược lại,v.v…Vẽ như thế nào,

vẽ ra làm sao đều do suy nghĩ tình cảm sự tâm đắc của người vẽ đối với đềtài

Với đề tài tự do hay nói một cách khác là vẽ theo ý thích của mình, nóphụ thuộc vào người vẽ muốn vẽ cái gì? Cái gì để lại ấn tượng với mình nhất?

Và điều đó thôi thúc các em thể hiện ra trong bài vẽ của mình

Nhưng dù là vẽ tranh theo đề tài hay vẽ tự do thì người vẽ cũng phảinắm bắt được những kiến thức cơ bản và phản ánh cuộc sống suy nghĩ tìnhcảm thông qua ngôn ngữ tạo hình của bản thân, gửi đến người xem cách nhìn,cách cảm nhận riêng biệt của từng đối tượng cảm thụ sự vật, hiện tượng…

V PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

1 Phương pháp quan sát sư phạm

2 Phương pháp điều tra sư phạm

Trang 7

VI KẾ HOẠCH VÀ THỜI GIAN NGHIÊN CỨU

Thời gian Nội dung công việc

03/10 – 15/11/2009 Lập đề cương nghiên cứu

15/11 – 28/12/2009 Sưu tầm tài liệu

28/12 – 25/01/2010 Triển khai viết đề tài nghiên cứu

25/01 – 30/01/2010 Đánh máy đề tài

30/01 – 02/02/2010 Hoàn thành đề tài

02/02 – 04/02/2010 Thông qua đề tài nghiên cứu ở Tổ CM

04/02 – 26/02/2010 Thông qua đề tài nghiên cứu ở HĐSP

và nộp cho PGD

7

Trang 8

B - NỘI DUNG CH

ƯƠNG I

ĐẶC TRƯNG NGÔN NGỮ TẠO HÌNH HỘI HỌA

VÀ TÌNH HÌNH HỌC TẬP Ở TRƯỜNG THCS

I KHÁI NIỆM VÀ ĐẶC TRƯNG NGÔN NGỮ TẠO HÌNH HỘI HỌA

* Hội họa là loại hình nghệ thuật dùng các yếu tố cơ bản như đường nét, hìnhkhối, màu sắc, bố cục để xây dựng hình tượng nhằm phản ánh hiện thực

* Đặc trưng cơ bản của hội họa đó là tính không gian và tính tạo hình trựctiếp

1 Tính không gian

Không gian trong hội họa là không gian 3 chiều : chiều rộng, chiều ngang

và chiều sâu, chiều sâu do định luật không gian xa gần tạo nên Không giantrong hội họa rất phong phú có không gian ảo, không gian ước lệ, không gianthật…

Trang 9

II TÌNH HÌNH GIẢNG DẠY VÀ HỌC TẬP MỸ THUẬT Ở TRƯỜNG THCS

1 Mục tiêu của môn mỹ thuật ở THCS

Nhấn mạnh vai trò giáo dục thẩm mỹ cho học sinh, tùy theo nhiệm vụ giáodục mà đưa ra những yêu cầu cụ thể như : “ Phát triển tư duy sáng tạo trítưởng tượng ở học sinh, hay hiểu và giữ gìn phát triển nền nghệ thuật truyềnthống dân tộc…”

2 Tình hình giảng dạy

* Trong đội ngũ giáo viên

Hiện nay giảng dạy mỹ thuật ở trường THCS đã được cải thiện Môn học

mỹ thuật đã được chú trọng và cũng được coi là một môn chính trong chươngtrình giảng dạy, cũng như được trải rộng ra các vùng trên đất nước Tuy nhiên

số lượng tiết dạy còn ít, ở các vùng sâu vùng xa còn để trống môn này.Nguyên nhân chính vẫn là thiếu giáo viên, ít có sự quan tâm đầu tư, giáo viêndạy mỹ thuật ở một số trường không có, hay có thì thường được sử dụng vàoviệc khác như trang trí lễ hội hay dạy trái nghề mình được đào tạo…Mặt khácmột số bộ phận giáo viên giảng dạy mỹ thuật ở THCS có phương pháp giảngdạy chưa phù hợp từng phân môn, dẫn đến kết quả bài vẽ không cao Nguyênnhân cơ bản là giáo viên chưa rõ đặc thù bộ môn để vận dụng một cách hiệuquả nhất

Giáo viên mỹ thuật sau khi tốt nghiệp thường không muốn về địa phươnghoặc nơi được phân công, thích ở lại thị xã hoặc nơi thành phố làm nghề mỹthuật ngoài biên chế Một số giáo viên nặng về truyền thụ kiến thức, bài bản,

ít chú ý đến khai thác tính thẩm mỹ trong bài học Vì vậy bài vẽ của học sinhTHCS còn thô cứng, công thức, mà học mỹ thuật thường phải đem lại đượccảm giác thoải mái, tự do trong cách suy nghĩ cảm nhận của học sinh Có nhưvậy bài vẽ mới sống động tạo nên sự hứng thú và say mê trong học tập, suynghĩ tìm tòi sáng tạo tìm ra được cái mới cái lạ

* Cơ sở vật chất

9

Trang 10

Cơ sở vật chất cho dạy học môn mỹ thuật còn thiếu thốn nghèo nàn, Đếnnay vẫn còn nhiều trường không có phòng học riêng để dạy mỹ thuật nóichung, trường THCS Nguyễn Bỉnh Khiêm nói riêng nên ảnh hưởng rất nhiềuđến việc giảng dạy của giáo viên, có chăng chỉ ở thành phố nhưng chỉ là sốlượng ít ỏi trong nhiều ngôi trường trên cả nước Bộ môn mỹ thuật chủ yếu sửdụng đồ dùng minh họa, các giáo cụ trực quan để đảm bảo cho việc tiếp nhậntri thức, thế nhưng đến nay đồ dùng dạy học cho phân môn mỹ thuật còn thiếutài liệu và đồ dùng dạy học Giáo viên phải tự tìm, tự sưu tầm Cho nên nóchưa đa dạng, đẹp và đảm bảo tính chính xác khoa học, gây hứng thú cho họcsinh.

3 Tình hình học tập

So với những năm học trước thì việc học mỹ thuật đã được các em yêuthích và quan tâm hơn, dần trở thành nhu cầu được các em tham gia một cáchtích cực với sự phản ánh thế giới xung quanh đầy màu sắc trong sáng, tựnhiên và ngây thơ

Tuy nhiên vẫn còn đại bộ phận học sinh THCS còn bị ảnh hưởng chi phốiđối với các môn học khác, sự say mê với môn mỹ thuật là rất ít, tư tưởng mônchính, môn phụ vẫn còn nặng nề cả trong giáo viên, học sinh và các bậc phụhuynh Các em phải tập trung vào môn chính, lo cho thi, đánh giá, phần nào

bỏ qua sao nhãng việc học mỹ thuật Mặt khác cơ sở vật chất của trường cònthiếu thốn hạn hẹp cũng là một yếu tố hạn chế sự kích thích hứng thú say mêhọc tập của các em với các hoạt động tạo hình làm cho cuộc sống tinh thầnphong phú hơn

10

Trang 11

CHƯƠNG II MỘT SỐ NÉT ĐẶC TRƯNG NGÔN NGỮ TẠO HÌNH

Ở HỌC SINH THCS THÔNG QUA PHÂN MÔN VẼ TRANH

I SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN NGÔN NGỮ TẠO HÌNH

1 Những nét chung

Qua lịch sử chúng ta thấy rằng con người bắt đầu vẽ từ rất sớm, trước khi

có cả chữ viết và tiếng nói Trong các hang động ta bắt gặp những hình vẽ hếtsức sống động, nhưng những tác phẩm lúc bấy giờ chỉ nhằm đáp ứng nhu cầucuộc sống, là trao đổi thông tin với nhau thay thế cho tiếng nói Ví dụ : “Hình

vẽ một quả và mũi tên chỉ vào miệng là quả ăn được” và những hình ảnh chỉcái không ăn được, cái để làm công cụ …Nói như vậy tức là vẽ xuất hiện từrất sớm, nhưng con người chưa ý thức được vẽ đẹp ý nghĩa hình khối, màusắc và tác dụng của nó đối với đời sống tinh thần, chỉ đơn thuần vẽ để đápứng nhu cầu trao đổi thông tin

Cũng tương tự như thế, với trẻ em những nét vẽ ngằn ngoèo và những màusắc trắng, đỏ, xanh được trẻ em đặt cạnh nhau làm cho trẻ có vẽ thích thú,nhưng chúng ta cũng không thể coi đó là vẽ mà đúng hơn là trẻ đang hoạtđộng để tự hoàn thiện và phát triển cơ bắp, hoạt động này chỉ được xem làhoạt động bản năng Nó chỉ có thể coi là hoạt động vẽ khi bắt đầu ý thức được

vẽ đẹp màu sắc, hình khối, đường nét…và hình vẽ của trẻ ngày càng đượchoàn thiện hơn, nhiều chi tiết hơn, là phương tiện để diễn tả thế giới xungquanh đầy màu sắc theo suy nghĩ sự cảm nhận và lý giải của bản thân

2 Cách nhìn và cách cảm nhận

Ở từng lứa tuổi thì sẽ có những cách nhìn và cách cảm nhận khác nhau, tạonên những nét đặc trưng ngôn ngữ tạo hình riêng của từng lứa tuổi, nó khácvới những nhà họa sĩ người nghiên cứu, khác với người lớn, thầy cô giáo.Cùng với thời gian và sự phát triển trí tuệ, nét vẽ bài vẽ của trẻ ngày một khác

11

Trang 12

hơn gần giống với thật hơn, vẽ như thế nào cho đẹp cho đúng đã được trẻquan tâm và tìm hiểu.

Và ở mỗi người thì sự cảm nhận cách lý giải sự vật hiện tượng cũng khácnhau ở mỗi thời điểm khác nhau trẻ 1-2 tuổi sẽ nhìn sự vật khác với trẻ 5-6tuổi cũng như 10-11 tuổi Sự thay dổi đi cùng vói sự phát triển trí tuệ và đốitượng Có trẻ thích vẽ và tiếp tục phát triển với khả năng của mình nhưng cótrẻ lại không, đến một giai đoạn nào đó lại chuyển hoạt động, không còn thíchthú với hoạt động vẽ nữa Điều đó cho ta thấy rất nhiều yếu tố ảnh hưởng đếncách nhìn, cách cảm nhận của trẻ Trong đó sự phát triển là yếu tố để hìnhthành ngôn ngữ tạo hình của trẻ trong từng giai đoạn nói chung

II NGÔN NGỮ TẠO HÌNH Ở HỌC SINH THCS QUA PHÂN MÔN VẼ TRANH

1 Khả năng cảm nhận của học sinh THCS

1.1 Đặc điểm tâm lý

Lứa tuổi học sinh THCS tuổi từ 11-15 đang theo học từ lớp 6-9 là lứa tuổibướng bỉnh khó bảo với sự mạnh mẽ về tâm sinh lý, biểu hiện tình cảm rõràng, sự yêu, sự ghét đồng thời có biểu hiện của sự e thẹn, ngại ngùng làmảnh hưởng đến kết quả bài vẽ của các em Trong quá trình làm bài các emthường che bài vẽ của mình không để thầy cô giáo thấy, đồng thời cảm giácmình đã lớn nên các em muốn độc lập trong bài vẽ của mình, muốn thể hiệnbản lĩnh của bản thân rằng mình sẽ làm được, sẽ vẽ được Nhưng khi bắt tayvào bài vẽ thì đa số các em không thể hiện được ý tưởng của mình, vì sao ?

Sự phát triển thể chất tâm lý, trí tuệ mạnh mẽ nhưng không đồng đều Đaphần các em còn bỡ ngỡ, vụng về trong khi vẽ, điều chỉnh hình thành vẽ nétbút không theo suy nghĩ của bản thân, và lứa tuổi này còn ở tuổi ăn, tuổi ngủ,ham thích vui chơi hoạt động Do đó trong bài vẽ đặt biệt là các bức tranh đềtài thể hiện rõ dấu ấn của sự trẻ trung, hồn nhiên, ngây thơ, ngộ nghĩnh và hếtsức chân thành

12

Trang 13

Ở học sinh THCS đa số các em thích vẽ theo suy nghĩ, ý thích của mìnhhơn là vẽ theo sự hướng dẫn của giáo viên Các em nghĩ gì thì vẽ nấy, đặt bútvào là vẽ không theo trình tự khuôn khổ các bước vẽ Chính vì vậy người giáoviên giảng dạy môn mỹ thuật phải hiểu và hướng dẫn các em dần dần, để các

em nắm bắt và thấy được tác dụng của việc vẽ tranh “đúng” đem lại cho bài

vẽ của mình có một kết quả tốt hơn

1.2 Khả năng cảm nhận trong phân môn vẽ tranh của học sinh THCS

Vẽ tranh đề tài cũng rất thu hút học sinh Trường THCS Nguyễn Bỉnh

Khiêm theo phiếu điều tra tại lớp 71 có hơn 80% học sinh thích thú với phân

môn vẽ tranh Học sinh THCS có ngôn ngữ tạo hình có gì đó rất đơn giản,nhưng cũng rất sáng tạo và phong phú Các em thường vẽ tranh theo nhiềunội dung đề tài khác nhau, một số em cũng tìm cho mình được nội dung vàcách thể hiện rất dí dỏm, có nhiều bố cục lạ, đẹp mắt nhưng cũng không ít bốcục thể hiện sự lỏng lẻo, vụng về, lúng túng của các em trong khi xây dựng bốcục bài vẽ Về hình tượng thì đa phần các em chưa có suy nghĩ tìm tòi vềdáng, hình, động tác và nhất là đặc điểm điển hình trong từng loại đề tài haynội dung mà các em đã chọn Bởi hình tượng các em chọn để vẽ còn chungchung, thiếu cái động, tĩnh, thiếu chiều sâu bức tranh Các em vẽ tranh dơngiản chỉ là kể, tả lại những hoạt động, động tác của nhân vật, người hay vậthoặc một quang cảnh nào đó Đa số học sinh thể hiện màu sắc trong tranhthường rực rỡ, đôi khi trở nên đối lập về màu sắc khiến cho tranh trở nên khôcứng ngay cả tranh vẽ về đề tài thơ mộng Những đề tài được các em ưa thíchnhất thường là tranh phong cảnh, bởi vì đó là những thứ gần gũi được các emquan sát, thu nhận một cách thường xuyên, thể hiện trí tưởng tượng ghi nhớcủa các em hết sức phong phú đa dạng Nghệ thuật ngôn ngữ tạo hình cũng từ

đó mà được hình thành, bộc lộ với những đặc trưng riêng của từng lứa tuổi Chất liệu mà các em thể hiện chủ yếu là bút dạ, màu nước ngoài ra còn cóbúp sáp và màu bột Chính vì thế mà tranh của các em thường là những gammàu rất sống động, tươi vui Vì vậy đa phần những bài vẽ của các em có sự

13

Trang 14

chênh lệch về gam màu đậm, nhạt rất lớn, nhưng nhìn chung các em đã thểhiện được đâu là hình ảnh chính, hình ảnh phụ trong bài vẽ tranh để tô màu.

2 Hứng thú học tập trong phân môn vẽ tranh ở học sinh THCS

Nhìn chung phân môn này được đông đảo học sinh ưa thích bởi tính tự do

ít gò bó Nói như vậy nhưng dù ít, dù nhiều thì vẽ tranh cũng phải tiến hànhtheo các bước, và cũng có những cách thức riêng mà tùy vào đặc điểm ngônngữ tạo hình của từng lứa tuổi, từng giai đoạn mà cách thể hiện và sử dụngkhác nhau Tuy nhiên ở đây chúng ta tìm hiểu lứa tuổi học sinh THCS trongphạm vi phân môn vẽ tranh với những nội dung cụ thể sau :

2.1 Về bố cục

Bài vẽ tranh đề tài của các em học sinh Trrường THCS Nguyễn Bỉnh

Khiêm chủ yếu khối 6,7,8 Điểm chung nổi bậc của các em khi tiến hành bài

vẽ là không theo trình tự các bước vẽ, nhiều em vẽ thẳng hình vào giấy nghĩ

gì là thể hiện ra mà không cần chú ý đến bố cục, sắp xếp chính phụ, dẫn đến

bố cục bị to, bị lệch Có em thì bố cục lỏng lẻo, có em lại chật chội…dẫn đếnkết quả bài vẽ không cao Ý thức về bố cục của các em chưa được rõ ràng Bốcục như thế nào là đẹp ? Và như thế nào là bố cục ? Có nhiều em hiểu rằng bốcục là sự sắp xếp các mảng chính phụ sao cho hợp lý, các mảng không đềunhau, mảng chính trước, mảng phụ sau, nhưng khi làm bài thì lại bỏ qua mộtbên không cần biết chính phụ là gì Điều đó cho ta thấy giữa thực hành và lýthuyết còn cả một khoảng cách lớn đối với các em, có lẻ thực hành là mộtchuyện, lý thuyết lại là một chuyện khác, cái cốt yếu là các em thích thì các

em vẽ Nói thế nhưng cũng có một số em ý thức được bố cục đẹp và hợp lýđem lại kết quả cao cho bài vẽ

2.2 Về đường nét

Đa số các em đã biết kết hợp giữa các nét cong mềm mại để vẽ người và

nét thẳng để vẽ nhà cửa và một số cảnh vật, kết hợp những nét cong mềm mại

và những nét thẳng chắc khỏe Tuy nhiên để bắt đầu bài vẽ các em thường đingay vào những nét vẽ chính không có sự phát nét trước, nét vẽ thiếu sự dứt

14

Định dạng
Số trang	29
Dung lượng	11,5 MB