1. Trang chủ
  2. » Thể loại khác

đề cương QLNN về dân tộc, tôn giáo

69 2,2K 12

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Định dạng
Số trang 69
Dung lượng 146,55 KB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

Giáo chủ là người sánglập ra tôn giáo ấy Thích ca Mâu ni sáng lập ra đạo Phật, đức chúa Giê su sáng lập ra đạo Công giáo, nhà tiên tri Mô ha mét sáng lập ra đạo Hồi,…; giáo lý là những l

Trang 1

Chương 1

1 Khái niệm tôn giáo, tín ngưỡng, mê tín dị đoan? Tại sao trong QLNN cần có sự phân biệt 3 khái niệm trên.

a Khái niệm

- Tôn giáo là sự sùng bái và sự thờ phụng của con người đối với thần linh hoặc

các mối quan hệ của con người đối với thần linh.

VD: đạo phật, đạo công giáo, đạo tin lành, đạo hồi

- Tín ngưỡng là :

+Một niềm tin theo 1 tôn giáo nào đó.(theo từ điển tiếng việt)

VD: tín ngưỡng phồn thịnh,

- Mê tín dị đoan là những hiện tượng xã hội tiêu cực, khác với các chuẩn mực

xã hội, là những gì trái với lợi ích của xã hội, nó gây thiệt hại cho chính những người tin theo mê muội.

VD: bói toán, gọi hồn

b so sánh:

*Sự giống và khác nhau giữa tín ngưỡng và tôn giáo:

- Sự giống nhau giữa tôn giáo và tín ngưỡng

Một là, những người có tôn giáo (Phật giáo, Thiên chúa giáo, đạo Tin lành,…) và có sinh hoạt tín ngưỡng dân gian (tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên, tín ngưỡng thờ Thành hoàng, tín ngưỡng thờ Mẫu,…) đều tin vào những điều mà tôn giáo đó và các loại hình tín ngưỡng

đó truyền dạy, mặc dù họ không hề được trông thấy Chúa Trời, đức Phật hay cụ kỵ tổ tiênhiện hình ra bằng xương bằng thịt và cũng không được nghe bằng chính giọng nói của các đấng linh thiêng đó

Sự giống nhau thứ hai giữa tôn giáo và tín ngưỡng là những tín điều của tôn giáo và tín ngưỡng đều có tác dụng điều chỉnh hành vi ứng xử giữa các cá thể với nhau, giữa cá thể với xã hội, với cộng đồng, giải quyết tốt các mối quan hệ trong gia đình trên cơ sở giáo lýtôn giáo và noi theo tấm gương sáng của những đấng bậc được tôn thờ trong các tôn giáo,các loại hình tín ngưỡng đó

- Sự khác nhau giữa tôn giáo và tín ngưỡng

Một là, nếu tôn giáo phải có đủ 4 yếu tố cấu thành, đó là: giáo chủ, giáo lý, giáo luật và tín đồ, thì các loại hình tín ngưỡng dân gian không có 4 yếu tố đó Giáo chủ là người sánglập ra tôn giáo ấy (Thích ca Mâu ni sáng lập ra đạo Phật, đức chúa Giê su sáng lập ra đạo Công giáo, nhà tiên tri Mô ha mét sáng lập ra đạo Hồi,…); giáo lý là những lời dạy của đức giáo chủ đối với tín đồ; giáo luật là những điều luật do giáo hội soạn thảo và ban hành để duy trì nếp sống đạo trong tôn giáo đó; tín đồ là những người tự nguyện theo tôn giáo đó

Hai là, nếu đối với tín đồ tôn giáo, một người, trong một thời điểm cụ thể, chỉ có thể có một tôn giáo thì một người dân có thể đồng thời sinh hoạt ở nhiều tín ngưỡng khác nhau Chẳng hạn, người đàn ông vừa có tín ngưỡng thờ cụ kỵ tổ tiên, nhưng ngày mùng Một và

Trang 2

Rằm âm lịch hàng tháng, ông ta còn ra đình lễ Thánh Cũng tương tự như vậy, một ngườiđàn bà vừa có tín ngưỡng thờ ông bà cha mẹ, nhưng ngày mùng Một và Rằm âm lịch hàng tháng còn ra miếu, ra chùa làm lễ Mẫu,…

Ba là, nếu các tôn giáo đều có hệ thống kinh điển đầy đủ, đồ sộ thì các loại hình tín

ngưỡng chỉ có một số bài văn tế (đối với tín ngưỡng thờ thành hoàng), bài khấn (đối với tín ngưỡng thờ tổ tiên và thờ Mẫu) Hệ thống kinh điển của tôn giáo là những bộ kinh, luật, luận rất đồ sộ của Phật giáo; là bộ “Kinh thánh” và “Giáo luật” của đạo Công giáo;

là bộ kinh “Qur’an” của Hồi giáo,… Còn các cuốn “Gia phả” của các dòng họ và những bài hát chầu văn mà những người cung văn hát trong các miếu thờ Mẫu không phải là kinh điển

Bốn là, nếu các tôn giáo đều có các giáo sĩ hành đạo chuyên nghiệp và theo nghề suốt đời, thì trong các sinh hoạt tín ngưỡng dân gian không có ai làm việc này một cách

chuyên nghiệp cả Các tăng sĩ Phật giáo và các giáo sĩ đạo Công giáo đề là những người làm việc chuyên nghiệp và hành đạo suốt đời (có thể có một vài ngoại lệ, nhưng số này chiếm tỷ lệ rất ít) Còn trước đây, những ông Đám của làng có 1 năm ra đình làm việc thờThánh, sau đó lại trở về nhà làm những công việc khác, và như vậy không phải là người làm việc thờ Thánh chuyên nghiệp

*Sự giống nhau và khác nhau giữa tín ngưỡng với mê tín dị đoan

-Sự giống nhau giữa tín ngưỡng với mê tín dị đoan

Giống như sự giống nhau giữa tôn giáo với tín ngưỡng dân gian, tức là đều tin vào nhữngđiều mà mắt mình không trông rõ, tai mình không nghe thấy thân hình và giọng nói của đấng thiêng liêng và của đối tượng thờ cúng; hạ là, những tín điều của tín ngững dân gian

và mê tín dị đoan đều có tác dụng điều chỉnh hành vi ứng xử giữa con người với con người, giữa con người với xã hội, với cộng đồng, điều chỉnh hành vi ứng xử trong gia đình trên cơ sở những tín điều mà người ta tin theo và noi theo tấm gương sáng của những đấng bậc và những đối tượng tôn thờ trong các loại hình tín ngưỡng và trong mê tín dị đoan

-.Sự khác nhau giữa tín ngưỡng với mê tín dị đoan

Một là, xét về mục đích, nếu sinh hoạt tín ngưỡng có mục đích là thể hiện nhu cầu của đời sống tinh thần, đời sống tâm linh thì người hoạt động mê tín dị đoan lấy mục đích kiếm tiền là chính Người hoạt động trong lĩnh vực này chỉ làm việc với khách hàng khi

có tiền

Hai là, nếu trong lĩnh vực sinh hoạt tín ngưỡng không có ai làm việc chuyên nghiệp hay bán chuyên nghiệp, thì những người hoạt động mê tín dị đoan hầu hết là hoạt động bán chuyên nghiệp hoặc chuyên nghiệp Nhiều người sống và gây dựng cơ nghiệp bằng nghề này

Ba là, nếu sinh hoạt tín ngưỡng có cơ sở thờ tự riêng (đình, từ đường, miếu,…) thì những người hoạt động mê tín dị đoan thường phải lợi dụng một không gian nào đó của những

cơ sở thờ tự của tín ngưỡng dân gian để hành nghề hoặc hành nghề tại tư gia

Trang 3

Bốn là, nếu những người có sinh hoạt tín ngưỡng thường sinh hoạt định kỳ tại cơ sở thờ

tự (ngày mùng Một, ngày Rằm âm lịch hàng tháng ra đình làm lễ Thánh; hàng năm đến ngày giỗ bố mẹ ông bà, phải làm giỗ,…) thì những người hoạt động mê tín dị đoan hoạt động không định kỳ, vì người đi xem bói chỉ gặp thầy bói khi trong nhà có việc bất

thường xảy ra (mất của, chết đuối, ốm đau, hỏa hoạn,…), còn bình thường, có lẽ họ chẳng gặp thầy bói làm gì

Năm là, nếu sinh hoạt tín ngưỡng được pháp luật bảo vệ, được xã hội thừa nhận thì hoạt động mê tín dị đoan bị xã hội lên án, không đồng tình

c.Trong QLNN cần có sự phân biệt giữa 3 khái niệm trên.:

- Do 3 khái niệm này có mối quan hệ mật thiết với nhau nên Cần phân biệt để tránh

mê tín dị đoan lợi dụng tín ngưỡng, tôn giáo hoạt động:

Trước hết, các nhà truyền giáo của các tôn giáo phải dựa vào tín ngưỡng bản địa để tuyêntruyền và thể hiện đức tin tôn giáo của mình Về phía cộng đồng có đời sống tín ngưỡng cũng học hỏi được một số điểm phù hợp của một số tôn giáo về nghi thức hành lễ, về phẩm phục, về cách bài trí nơi thờ tự,…

Hai là, đối với hoạt động mê tín dị đoan, do không có cơ sở thờ tự chính thức, những người hành nghề đã mượn cơ sở thờ tự của tôn giáo (chủ yếu là của Phật giáo) và cơ sở thờ tự của tín ngưỡng dân gian để hành nghề Cũng do hành nghề tại các cơ sở thờ tự tôn giáo và tín ngưỡng dân gian mà trong một mức độ nào đó, “độ tin cậy” của họ đối với khách hàng có thể được nâng cao

Ba là, một số tôn giáo và tín ngưỡng dân gian (tín ngưỡng thờ Mẫu, tín ngưỡng thờ

Thành hoàng) dựa vào sự thiếu hiểu biết của người dân đã sử dụng một số thủ thuật của nghề mê tín dị đoan để tăng thêm sự huyền bí của một số lễ thức ngoài tôn giáo và tín ngưỡng (chẳng hạn, lễ thức xin âm dương, rút thẻ,…) mà tôn giáo, tín ngưỡng nào đó vaymượn Mặt khác, người hành nghề mê tín dị đoan cũng học được ở các pháp sư Phật giáo một số thế tay bắt quyết để họ hành nghề trừ tà ma,…

Bốn là, những người hành nghề mê tín dị đoan hoạt động tại các cơ sở thờ tự tôn giáo và

cơ sở thờ tự tín ngưỡng dân gian sẽ dễ dàng tiếp cận được với số đông khách hàng, và như vậy, nguồn lợi mà họ thu được sẽ nhiều hơn

- Cần phân biệt để có những chính sách, các văn bản pháp luật điều chỉnh như: nếu là tínngưỡng, tôn giáo thì phát huy và có những chính sách điều chỉnh phù hợp còn nếu là mêtín dị đoan thì cần bài trừ và có các hình phạt xử lý nghiêm minh

* Giải pháp:

- Tuyên truyền và giáo dục nhân dân triển khai thực hiện tốt pháp lệnh tôn giáo, thực hiện

quyền tự do tín ngưỡng tôn giáo và tự do không tín ngưỡng tôn giáo

-Vận động, hướng dẫn các tôn giáo thực hiện hành đạo theo đúng quy định của pháp luật,

đoàn kết giữa các tôn giáo, phát huy những giá trị văn hóa đạo đức của tôn giáo phù hợp

Trang 4

với giai đoạn mới theo phương châm sống “Tốt đời, đẹp đạo”, tham gia các hoạt động từ thiện, nhân đạo

-Vận động nhân dân bảo tồn và phát huy những giá trị truyền thống về văn hóa, đạo đức,

lối sống tốt đẹp, xây dựng nếp sống văn minh, bài trừ các hủ tục lạc hậu, mê tín dị đoan

-Nâng cao trình độ dân trí và hướng dẫn sâu rộng trong nhân dân về sự khác nhau của tôn

giáo và mê tín dị đoan Cần có những hình thức xử phạt với những người hành nghề mê tín dị đoan, tàng trữ mua bán các ấn phẩm mê tín dị đoan Công an và cơ quan văn hóa cần làm tốt nhiệm vụ quản lí của mình để giảm thiểu các hoạt động mê tín dị đoan, ngoài

ra ngành văn hóa thông tin cần có trách nhiệm xây dựng và hướng dẫn nhân dân những nghi thức phù hợp trong tín ngưỡng

-Phát động phong trào quần chúng rộng rãi, nêu cao vai trò làm chủ, ý thức tự giác của

nhân dân, xây dựng các tiêu chuẩn về nếp sống văn minh, gia đình văn hóa trong đó có bài trừ mê tín dị đoan Tóm lại, nếu có sự quản lí chặt chẽ của nhà nước kết hợp với ý thức của nhân dân cùng với sự đồng lòng, đoàn kết thì mê tín dị đoan nhất định sẽ bị loại bỏ

- Cần phát huy những mặt tích cực của tín ngưỡng, tôn giáo

2 Phân tích nguồn gốc hình thành nên tôn giáo?

a.Nguồn gốc kinh tế- xã hội của tôn giáo:

- Trong xã hội nguyên thủy, do trình độ lực lượng sản xuất thấp kém con người cảm thấy yếu đuối và bất lực với trước thien nhiên rộng lớn và bí ẩn, vì vậy họ đã gắn cho tự nhiên những sức mạnh, quyền lực to lớn, thần thánh hóa những sức mạnh đó Từ

đó họ xây dựng những biểu hiện tôn giáo để thờ cúng

- khi xã hội phân chia thành giai cấp đối kháng, con người cảm thấy bất lực trước sức mạnh của thế lực giai cấp thống trị Họ không giải thích được nguồn gốc của sự phân hóa giai cấp và áp bức, bốc lột, tội ác tất cả họ quy về số phận và định mệnh Từ đó họ

đã thần thánh hóa một số người thành những thần tượng có khả năng chi phối suy nghĩ vàhành động người khác mà sinh ra tôn giáo

=>Sự yếu kém về trình độ phát triển của lực lượng sản xuất, sự bần cùng về kinh tế, áp bức, bóc lột về chính trị , bất lực trước những bất công của xh là nguồn gốc sâu xa dẫn đến sự ra đời của tôn giáo.

b.Nguồn gốc nhận thức của tôn giáo:

Ở những giai đoạn lịch sử nhất định, nhận thức của con người về tự nhiên, xã hội

và bản thân mình còn có giới hạn Mặt khác, trong tự nhiên và xã hội có nhiều điều khoa học chưa khám phá và giải thích được nên con người lại tìm đến tôn giáo

Sự nhận thức của con người khi xa rời hiện thực, thiếu khách quan dễ rơi vào ảo tưởng, thần thành hóa đối tượng

c.Nguồn gốc tâm lý của tôn giáo:

Con người tìm đến tôn giáo như tìm đến niềm an ủi, chỗ dựa tinh thần, tôn giáo đã

có tác dụng giữ trạng thái thăng bằng, tâm tư, tình cảm của con người Nó là quan niệm,

Trang 5

lòng tin, tình cảm của con người trước những sức mạnh của tự nhiên, những biến cố của

xã hội Vì thế tôn giáo chỉ là hạnh phúc hư ảo, song người ta vẫn cần đến nó

*Giải pháp:

- Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến các quan điểm, chủ trương, chính sách về tôn

giáo của Đảng và Nhà nước trong nhân dân

- Giáo dục truyền thống yêu nước, ý thức bảo vệ độc lập và thống nhất của Tổ quốc, làm cho các tôn giáo gắn bó với dân tộc, với đất nước và chủ nghĩa xã hội, hăng hái thi đua xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

- Giữ gìn và phát huy truyền thống thờ cúng tổ tiên, tôn vinh và nhớ ơn những người có công với Tổ quốc, dân tộc và nhân dân; tôn trọng tín ngưỡng truyền thống của đồng bào các dân tộc và đồng bào có đạo;đồng thời, tạo cơ sở để đấu tranh chống những tà đạo, những hoạt động mê tín dị đoan, lợi dụng tôn giáo làm hại đến lợi ích của Tổ quốc, dân tộc và nhân dân

- Tăng cường đầu tư và thực hiện có hiệu quả các dự án, chương trình mục tiêu quốc gia,đẩy mạnh tốc độ phát triển kinh tế - văn hoá - xã hội, nâng cao đời sống vật chất, văn hoá cho nhân dân các vùng khó khăn, đặc biệt quan tâm các vùng đông tín đồ tôn giáo

và vùng dân tộc miền núi còn nhiều khó khăn

- Tăng cường cảnh giác cách mạng, xây dựng phương án cụ thể, chủ động đấu tranh làmthất bại mọi âm mưu của các thế lực thù địch lợi dụng vấn đề tôn giáo để kích động chia

rẽ nhân dân, chia rẽ các dân tộc, gây rối, xâm phạm an ninh quốc gia

- Củng cố, kiện toàn bộ máy tổ chức làm công tác tôn giáo của Đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể Xác định rõ chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, mô hình tổ chức quản lý nhà nước về tôn giáo ở các cấp; xây dựng quy chế phối hợp phát huy sức mạnh và hiệu quả công tác

- Xây dựng và thực hiện tốt công tác quy hoạch đào tạo bồi dưỡng, sử dụng và bảo đảm chế độ, chính sách đối với đội ngũ cán bộ làm công tác tôn giáo

- Quan tâm thoả đáng việc đào tạo bồi dưỡng đội ngũ cán bộ làm công tác tôn giáo các cấp Cán bộ làm công tác tôn giáo ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số phải được bồi

dưỡng, huấn luyện để hiểu biết phong tục tập quán, tiếng nói của dân tộc nơi mình công tác

3 Tại sao nói đặc điểm tôn giáo có nhiều điều phù hợp với công cuộc xây dựng của nước ta(Vai trò của tôn giáo)

Do tôn giáo có sự đồng hành lâu dài với con người trong lịch sử, nên có thể xem

nó như một phần tài sản văn hóa của nhân loại Trong quá trình phát triển, lan truyền trênbình điện thế giới, tôn giáo không chỉ đơn thuần chuyển tải niềm tin của con người, mà còn có vai trò chuyển tải, hoà nhập văn hóa và văn minh, góp phải duy trì đạo đức xã hội nơi trần thế Nó có ảnh hưởng mạnh mẽ đến đời sống tinh thần của con người Với tư cách một bộ phận của ý thức hệ, tôn giáo đã đem lại cho cộng đồng xã hội, cho mỗi khu

Trang 6

vực, mỗi quốc gia, mỗi dân tộc những biểu hiện độc đáo thể hiện trong cách ứng xử, lối sống, phong tục, tập quán, trong các yếu tố văn hóa vật chất cũng như tinh thần.

Điều dễ nhận thấy là, những hệ thống đạo đức của tôn giáo rất khác nhau về niềm tin, rất xa nhau về địa lý vẫn có một mẫu số chung là nội dung khuyên thiện Điểm mạnh trong truyền thụ đạo đức tôn giáo là, ngoài những điều phù hợp với tình cảm đạo đức của nhân dân, nó được thực hiện thông qua tình cảm tín ngưỡng, mềm tin vào giáo lý Do đó, tình cảm đạo đức tôn giáo được tín đồ tiếp thu, tạo thành đức tin thiêng liêng bên trong vàchi phối hành vi ứng xử của họ trong các quan hệ cộng đồng Họat động hướng thiện của con người được tôn giáo hóa sẽ trở nên mạnh mẽ hơn, nhiệt thành hơn

Là hình thức phản ánh đặc thù, phản ánh hư ảo thế giới hiện thực, tôn giáo đã góp phần chế ngự các hành vi phi đạo đức Do tuân thủ những điều răn dạy về đạo đức của các tôn giáo, nhiều tín đồ đã sống và ứng xử đúng đạo lý, góp phần làm cho xã hội ngày càng thuần khiết

Đặc biệt, đạo đức tôn giáo được hình thành trên cơ sở niềm tin vào cái siêu nhiên (Thượng đế, Chúa, Thánh Ala) và sau này, Đức Phật cũng được thiêng hóa, nên các tín

đồ thực hành đạo đức một cách rất tự nguyện, tự giác Song, suy cho cùng, việc thực hiệnnhững nguyên tắc, chuẩn mực đạo đức ấy cũng là để phục vụ cho mềm tin siêu nhiên Sự đan xen giữa hy vọng và sợ hãi, giữa cái thực và cái thiêng đã mang lại cho tôn giáo khả năng thuyết phục tín đồ khá mạnh mẽ Trên thực tế, chúng ta thấy nhiều người cung tiến rất nhiều tiền của vào việc xây dựng chùa chiền, làm từ thiện vốn là những tín đồ tôn giáo

Đạo đức tôn giáo hướng con người đến những giá trị nhân bản, góp phần tích cực vào việc hoàn thiện đạo đức cá nhân Bất kỳ tôn giáo nào cũng đề cập đến tình yêu Tinh thần "từ bi" trong Phật giáo không chỉ hướng đến con người, mà còn đến cả muôn vật, cỏ cây Phật giáo kêu gọi lòng nhân đạo, yêu thương và bảo vệ sự sống Đặc biệt, trong quan

hệ giữa con người với con người, Phật giáo muốn tình yêu thương ấy phải biến thành hành động "bố thí", cứu giúp những người đau khổ hoặc "nhẫn nhục” để giữ gìn đoàn kết

Muốn giải thóat khỏi đau khổ, con người phải tự hoàn thiện đạo đức cá nhân, diệt trừ tham, sân, si, xoá bỏ vô minh, chặt đứt cây "nghiệp" để vượt qua biển khổ luân hồi Đạo đức của Kitô giáo cũng đề cập đến tình yêu: yêu thương bản thân mình, yêu tha nhân

và yêu thiên nhiên, trong đó, yêu tha nhân là trọng tâm của quan niệm đạo đức về tình yêu Những chuẩn mực của đạo đức Kitô giáo giúp con người hoàn thiện đạo đức cá nhântrong quan hệ với cộng đồng Tình yêu tha nhân ở đây không đơn thuần là tình yêu trong tâm tưởng mà được cụ thể hóa: cho kẻ đói ăn, cho kẻ rách mặc, chăm sóc người ốm đau, bệnh họan, khuyên can người lầm lỗi Tóm lại, đây là những hành vi đạo đức rất cụ thể, rất thiết thực khi trong xã hội còn nhiều cảnh khổ cần được cứu vớt, giúp đỡ

Tuy nhiên, tình yêu, lòng từ bi mà đạo đức tôn giáo đề cập đến còn chung chung, trừu tượng Các tôn giáo đều muốn san bằng mọi bất công, mâu thuẫn trong xã hội bằng đạo đức ý tưởng đó dù tất đẹp, nhưng khó có thể hiện thực hóa trong cuộc sống trần thế

Trang 7

Song, có thể nói, việc hoàn thiện đạo đức cá nhân mà đạo đức tôn giáo đề ra nhằm hướngđến mục đích siêu nhiên, hướng đến chốn Thiên đường của Chúa hay cõi Niết bàn của Phật, dẫu sao vẫn có những tác động tích cực đến đạo đức cá nhân và xã hội.

* Giải pháp

- Tuyên truyền và giáo dục nhân dân triển khai thực hiện tốt pháp lệnh tôn giáo, thực hiện

quyền tự do tín ngưỡng tôn giáo và tự do không tín ngưỡng tôn giáo

-Vận động, hướng dẫn các tôn giáo thực hiện hành đạo theo đúng quy định của pháp luật,

đoàn kết giữa các tôn giáo, phát huy những giá trị văn hóa đạo đức của tôn giáo phù hợp với giai đoạn mới theo phương châm sống “Tốt đời, đẹp đạo”, tham gia các hoạt động từ thiện, nhân đạo

-Vận động nhân dân bảo tồn và phát huy những giá trị truyền thống về văn hóa, đạo đức,

lối sống tốt đẹp, xây dựng nếp sống văn minh, bài trừ các hủ tục lạc hậu, mê tín dị đoan

-Nâng cao trình độ dân trí và hướng dẫn sâu rộng trong nhân dân về sự khác nhau của tôn

giáo và mê tín dị đoan Cần có những hình thức xử phạt với những người hành nghề mê tín dị đoan, tàng trữ mua bán các ấn phẩm mê tín dị đoan Công an và cơ quan văn hóa cần làm tốt nhiệm vụ quản lí của mình để giảm thiểu các hoạt động mê tín dị đoan, ngoài

ra ngành văn hóa thông tin cần có trách nhiệm xây dựng và hướng dẫn nhân dân những nghi thức phù hợp trong tín ngưỡng

-Phát động phong trào quần chúng rộng rãi, nêu cao vai trò làm chủ, ý thức tự giác của

nhân dân, xây dựng các tiêu chuẩn về nếp sống văn minh, gia đình văn hóa trong đó có bài trừ mê tín dị đoan Tóm lại, nếu có sự quản lí chặt chẽ của nhà nước kết hợp với ý thức của nhân dân cùng với sự đồng lòng, đoàn kết thì mê tín dị đoan nhất định sẽ bị loại bỏ

- Cần phát huy những mặt tích cực của tôn giáo

4 Xu thế hiện nay của các tôn giáo trên thế giới?Những xu thế đó tác động vào VN ?

Cã 4 xu híng chÝnh sau ®©y:

-ThÕ tôc ho¸:

+Hướng chủ yếu của xu thế này là những hành vi nhập thế của mọi tôn giáo bằng cáchtham gia vào những hoạt động trần tục phi tôn giáo như xã hội, đạo đức, giáo dục, y tế…nhằm góp phần cứu nhân độ thế

+Xu thế thế tục hóa cũng biểu hiện trong cuộc đấu tranh của bộ phận tiến bộ trong từngtôn giáo muốn xóa bỏ những điểm lỗi thời trong giáo lý, những khắt khe trong giáo luật,muốn tiến tới sự đoàn kết giữa các tín đồ các tôn giáo khác nhau

+Xu thế thế tục hóa biểu hiện ở vai trò của tôn giáo bị giảm sút, đặc biệt là ở các nướccông nghiệp, nhất là ở các cư dân thành thị và tầng lớp thanh niên Họ cho rằng cuộcsống bản thân được quyết định chủ yếu là là tự thân, ít phụ thuộc và không phụ thuộc vàothần linh

Trang 8

+Xu thế thế tục húa cũn biểu hiện ở chỗ con người dường như ra khỏi tụn giỏo Một sốtớn đồ vẫn tiến hành những nghi lễ và cầu xin, cú khi cũn hành hương nhưng lại khụnghẳn theo giỏo lý hay giỏo luật đó được định sẵn.

+Xu thế thế tục húa cũng cú mặt trỏi, thể hiện rất rừ trong việc tham gia vào cỏc hoạtđộng chớnh trị của một số tổ chức tụn giỏo nhằm bảo vệ trực tiếp hay giỏn tiếp quyền lợicủa cỏc thế lực chớnh trị phản động.

Vd: trong đạo phật cú 5 điều cấm, như cấm: sỏt sinh, núi dối, trộm cắp, uống rượu, tà dõm cú sự thay đổi: cho phộp cỏc phật tử được uống rượu nhưng ko được say; Cho phộp những người đi theo đạo phật( tu tại gia) được phộp lấy vợ nhưng ko dk ngoại tỡnh.+ Đạo phật: theo quy luật vận động khỏch quan của tiến trỡnh lịch sử xó hội, thỡ sự biến đổi của Phật giỏo đương đại, đặc biệt là trong mối tương quan giữa đạo và đời ngày càng

đi vào chiều sõu theo hướng hũa hợp, là điều khụng thể trỏnh khỏi, nhất là trong bối cảnh toàn cầu húa, hội nhập kinh tế quốc tế Thế nhưng, chỳng ta khụng thể phủ nhận một thực tế đỏng buồn là ở một số cơ sở thờ tự và trong một bộ phận Tăng, Ni Phật tử của Giỏo hội Phật giỏo Việt Nam hiện nay, sự biến đổi này đang diễn ra theo xu hướng tiờu cực, nếu khụng muốn núi là chệch hướng với mục tiờu tốt đẹp phục vụ đạo phỏp và dõn tộc Cú thể thấy điểm nổi bật là sự gia tăng cỏc yếu tố dị đoan trong lễ nghi Phật giỏocựng với sự sa sỳt về phẩm hạnh của một bộ phận Tăng, Ni, tớn đồ Nhiều nhà chựa đang

là nơi diễn ra cỏc hoạt động mờ tớn dị đoan như: đồng búng, xúc thẻ, búi toỏn; nhiều Tăng

Ni khụng hành đạo theo tụn chỉ Phật giỏo mà chỉ lo toan, mưu lợi về tiền bạc hay phẩm trật

-Dân tộc hoá

Là xu thế các tôn giáo quay về với những giá trị xã hội mang tính vùng miền đặc trng cho mỗi dân tộc , xu thế này trong điều kiện hiện nay càng đợc nâng cao do các dân tộc có ý thức về bản thân mình muốn tồn tại hay không là do giữ đợc bản sắc văn hoá của dân tộc mình hay không?Bởi vậy dới giác độ văn hoá mà tôn giáo là một bộ phận của các dân tộc

có xu thế bảo vệ tôn giaó truyền thống của mình coi đó là một vũ khí chống lại sự đồng

hoá văn hoá dân tộc Một tụn giỏo muốn du nhập vào nước sở tại phải thay đổi sao cho

phự hợp với nếp sống dõn tộc; giỏo lys, giỏo luật của nước đú(Tụn vinh cỏc tụn giỏo bản địa)

-Xu thế đa dạng hoá tôn giáo:+ Là xu thế một tôn giáo chính nó phân ly thành những tôn giáo nhỏ và hiện nay đây là hiện tợng phổ biến của tất cả các tôn giáo lớn trên thế giới.+ Trong những thập kỷ gần đây đã phát sinh hàng loạt các tôn giáo mới ( ở VN cú trờn 50tụn giỏo mới) và đã đợc sự chấp nhận của các cộng đồng ngời và tồn tại nh một thực thể khách quan trong đời sống tôn giáo của nhân loại cần lu ý sự xuất hiện của các giáo phái mới phi nhân tính, phản văn hoá, đã có nơ gây ra những hậu quả

+ Xuất hiện nhiều tụn giỏo ( ở VN cú 13 tụn giỏo đó được cụng nhận và 40 tổ chức tụn

giỏo)

-Xu thế các xung đột tôn giáo: đan xen voí xung đột dân tộc đây là xu thế mang tính toàn cầu hóa, hiện đang xảy ra khắp nơi trên thế giới Vì vậy đây là đây là một xu thế quan trọng nhà nớc cần đặc biệt quan tâm

-Các xu thế khác:

Trang 9

+Các tôn giáo lớn tìm cách hoà giải với nhau để phân chia lại khu vực ảnh hởng của mìnhtrên thế giới trên phạm vi toàn cầu trong thế kỷ mới.

+Phát huy vai trò của tôn giáo để giải quyết mối quan hệ các vấn đề toàn cầu

+ Xuất hiện các Đảng phái chính trị mang màu sắc tôn giáo

+Thực tế đời sống của xã hội loại ngời đang có chuyển biến sâu sắc trên mọi lĩnh vực của

đời sống xã hội , việc nhận biết sự chuyển biến này rất cần thiết trong quản lý nhà nớc.+Trong một tụn giỏo hoặc kết hợp giữa cỏc tụn giỏo để phõn ly hoặc hỡnh thành cỏc tụn giỏo mới

+Phỏt huy ảnh hưởng của tụn giỏo trong quỏ trỡnh giải quyết cỏc vấn đề toàn cầu trong quỏ trỡnh toàn cầu húa

+Cỏc tụn giỏo đưa ra cỏc học thuyết chớnh trị - xó hội và sự xuất hiện cỏc đảng phỏi chớnhtrị được thành lập dưới ngọn cờ tụn giỏo

*Tỏc động vào Việt Nam:

Hiện nay, Việt Nam phải chịu tỏc động khụng nhỏ của xu hướng toàn cầu hoỏ đối vớimọi mặt của đời sống xó hội, trong đú cú đời sụng tụn giỏo Trong thực tế, sự vận động,biến đổi và phỏt triển của đời sống tụn giỏo ở Việt Nam gắn chặt với sự vận động của tồntại xó hội, gắn chặt với xu hướng toàn cầu hoỏ Điều này được biểu hiện ở những xu thế

cơ bản sau:

Thứ nhất, xu thế thế tục hoỏ

Cú thể núi, thế tục hoỏ tụn giỏo gắn chặt với sự phỏt triển và tiến bộ của xó hội loài ngườiđồng thời ngày nay đõy là xu thế nổi trội chi phối đời sống tụn giỏo thế giới cũng như ởViệt Nam Về cơ bản nội dung của xu thế thế tục hoỏ được cỏc nhà khoa học thống nhất ởnhững điểm cơ bản sau: Đú là những hành vi nhập thế của mọi tụn giỏo bằng cỏch thamgia vào những hoạt động trần tục phi tụn giỏo (xó hội, đạo đức, giỏo dục, y tế ), nhằmgúp phần cứu người đồng loại, xu thế thế tục hoỏ cũn biểu hiện trong cuộc đấu tranh củamột bộ phận tiến bộ trong từng tụn giỏo muốn xoỏ bỏ những điểm lỗi thời trong giỏo lý,những khắt khe trong giỏo luật, muốn tiến tới sự đoàn kết giữa cỏc tớn đồ tụn giỏo vàkhụng tụn giỏo, xu thế thế tục hoỏ cũn biểu hiện phổ biến ở cỏc nước cụng nghiệp, nhất là

bộ phận cư dõn thành thị và tầng lớp thanh niờn, vai trũ của tụn giỏo bị giảm sỳt Sựquyết định đời sống bản thõn chủ yếu dựa vào đời sống bản thõn, khụng, hay ớt phụ thuộcvào đấng siờu linh, xu thế thế tục hoỏ cũn biểu hiện ở chỗ con người đường như ra khỏitụn giỏo nhất đinh, nhường lại một tõm thức tụn giỏo bàng bạc hay cỏi tụn giỏo

Thật vậy, nếu hiểu nội dung đề cập ở trờn là nội hàm của thế tục hoỏ, thỡ trong đời sốngtụn giỏo ở Việt Nam, xu thế thế tục hoỏ hay nhập thế đó diễn ra từ lõu song chỉ thấy bộc

lộ rừ ràng trong những năm gần đõy Tuy nhiờn, do điều kiện lịch sử đặc thự, cộng vớiđang trong tỡnh trạng chuyển đổi của nền kinh tế - xó hội, nờn xu thế thế tục hoỏ tụn giỏocủa Việt Nam cũng khỏc với cỏc nước khỏc, đặc biệt so với cỏc nước phương Tõy

Nếu như xu thế thế tục hoỏ ở phương Tõy, người dõn ngày càng ớt đi lễ ở nhà thờ, dự rằngvẫn tin là cú Chỳa, cú Đấng tối cao, vẫn nhận mỡnh là tớn đồ tụn giỏo nào đú, thỡ ngượclại ở Việt Nam số tớn đồ tham gia sinh hoạt tụn giỏo ở cỏc nơi thờ tự ngày càng tăng, nếu

ở phương Tõy cú xu hướng dường như ra khỏi tụn giỏo nhất định, nhưng trở lại tõm thức

Trang 10

tôn giáo bàng bạc, hay "cái tôn giáo", thì các tín đồ tôn giáo Việt Nam nói chung lại gắn

bó với tôn giáo cụ thể nhiều hơn và cũng khó đến với "cái tôn giáo" Nếu như ngườiphương Tây chú ý nhiều đến lý luận tôn giáo, phân tích những quan điểm lạc hậu, bảo thủcủa giáo lý tôn giáo nhằm yêu cầu khắc phục, hoặc có xu hướng đi vào suy tư thần họcmới bằng những chiêm nghiệm cá nhân, thì ở Việt Nam lại đơn giản hoá những vấn đề lýluận, trọng thực hành nhiều hơn, thường vận dụng linh hoạt những giáo điều trong giáo lývào đời sống thực tiễn hàng ngày Mặt khác, xu thế thế tục hoá trong các tôn giáo ở ViệtNam còn được thể hiện ở các tôn giáo bên cạnh thực hiện việc đạo, họ còn thực hiện việcđời, đó là tham gia hoạt động xã hội: chính trị, y tế, giáo dục, xoá đói giảm nghèo ở tất cảcác tôn giáo như Phật giáo, Công giáo, Tin Lành, Cao Đài, Hoà Hảo, Hồi giáo

Thứ hai, dân tộc hóa tôn giáo:

Các tôn giáo khi du nhập vào Việt nam đều phải có những thay đổi nhất định đểphù hợp với sự phát triển của đất nước

Ở VN: tín ngưỡng thờ cúng, tổ tiên luôn luôn được tôn vinh và được tôn vinh làtôn giáo bản địa

Thứ ba, xu thế đa dạng hoá tôn giáo

Có thể nói, xu thế đa dạng hoá tôn giáo là hậu quả tất yếu của toàn cầu hoá Bởi vì toàncầu hoá là quá trình mở rộng dần không gian lãnh thổ, nên con người không chỉ tiếp cậnvới một/ các tôn giáo của dân tộc mình, mà còn biết tới tôn giáo khác, thậm chí khôngphải tiếp thu một cách thụ động, mà còn chủ động tiếp thu với tính chất phê phán Hậuquả tất yếu của đa dạng hoá tôn giáo là, nếu như tôn giáo truyền thống nào không đápứng được nhu cầu quần chúng (do hạn chế về giáo lý, nghi lễ ) thì sẽ bị thay thế bởi mộttôn giáo nào đó phù hợp hơn Trong giai đoạn này, hiện tượng tín đồ khô đạo, nhạt đạonảy sinh, trường hợp trong một con người song hành nhiều tôn giáo Lịch sử đã từngchứng kiến sự tách ra của đạo Tin Lành từ Công giáo ở thế kỷ XVI, rồi Tin Lành lại phân

rẽ ra nhiều giáo phái, từ từng giáo phái lại tách ra thành các nhánh nhỏ và nhiều khi nó xa

lạ với giáo phái ban đầu Xu thế này lý giải vì sao ở Châu Âu hiện nay số lượng tín đồcủa các tôn giáo khác đi theo Phật giáo khá nhiều Đó là sự biểu hiện đa dạng hoá tôngiáo

Đối với Việt Nam, do đặc điểm về mặt địa lý, nên đặc điểm về tôn giáo không giống nhưcác nước châu âu, tính đa thần hay phiến thần dường như phổ biến Thực tế cho thấy,trong đời sống tôn giáo nổi lên tục thờ thần đá, thần cây, thần sông, nước, các nhiên thần

và cá nhân thần Hiện tượng nhân cách hoá các nhiên thần không chỉ thấy ở những têncác vị thần được phong: Cao Sơn, Tản Viên, Cao Lỗ, Phù Đổng, Thạch Quang, mà cònthấy ở các hòn đá là những đối tượng thờ cúng phổ biến ở các nơi thờ các vị thành hoànghiện nay Các vị thần có nguồn gốc sông nước như: Long Đỗ, Linh Lang, Hoàng LệMật, Trương Hống, Trương Hát Các vị thần cây trú ngụ ở cây đa, cây gạo quen thuộc

ở khu vực đồng bằng Bắc bộ

Sự ra đời của nền sản xuất nông nghiệp kéo theo sự ra đời của các cộng đồng chính trị

-xã hội (lãnh thô): làng, -xã bản, mường, đất nước , bên cạnh các cộng đồng huyết thống

Trang 11

(các dòng họ) Dưới góc độ tôn giáo, các tôn giáo tương ứng với quốc gia - dân tộc như:

đã nảy sinh đạo Tổ tiên theo nghĩa rộng tôn thờ các vị thần có công với cộng đồng từ giađình, dòng họ, làng bản, đất nước với các lễ thức nông nghiệp theo chu ký của sản xuất.Phương thức canh tác nông nghiệp như vậy cũng xuất hiện ý niệm về trời, đất Ông trờiđến với họ vừa cao xa, vừa gần gũi, trời có thể thưởng, phạt và luôn là đối tượng bảo hộkhi con người gặp hoạn nạn, khó khăn

Bên cạnh các hình thức đa dạng trong đời sống tôn giáo kể trên, ở các tộc người trongcộng đồng quốc gia dân tộc tồn tại nhiều hình thức tôn giáo sơ khai: tô tem, ma thuật, phùthuỷ tạo nên đời sống tôn giáo của người Việt vô cùng đa dạng và phong phú

Sự đa dạng và phong phú trong đời sống tôn giáo của người Việt còn kể tới sự du nhậpcủa các tôn giáo lớn: Nho giáo, Phật giáo, Đạo giáo Có thể nói, ba tôn giáo này truyềnvào Việt Nam rất sớm, song vẫn tồn tại hoà bình bên cạnh nhau suốt hơn 2000 năm lịch

sử đã trở thành một trong những yếu tố cốt yếu của nền văn hoá, đó là hiện tượng tamgiáo đồng nguyên Chính sự xâm nhập, đan xen vào nhau tạo ra nét văn hoá của mỗi conngười Trong con người Việt Nam vừa có cái duy lý của Nho giáo, vừa có cái tâm linhcủa Phật giáo, vừa có cái siêu thoát của Lão giáo Cũng chính sự kết hợp, bổ Bung của batôn giáo đã làm phong phú thêm những lễ nghi, giáo lý, nghi thức thờ cúng trong hành vicủa mỗi tôn giáo, tồn tại trong làng xóm hay trong cộng đồng Đó cũng là di sản văn hoá

để tiếp xúc với văn minh phương Tây, cũng như du nhập tôn giáo độc thần như Kitô giáo.Khi đã du nhập đến lượt mình Kitô giáo cũng phải biến đổi ít nhiều để phù hợp với sự đadạng của các hình thức tôn giáo Việt Nam bằng nội dung hội nhập văn hoá của Côngđồng Vatican II (1962 - 1965)

Sự đa dạng tôn giáo lại được biểu hiện rõ ràng nhất trong đời sống thực hành tôn giáo.Một tín đồ của một tôn giáo có thể tham gia nhiều hành vi sinh hoạt tôn giáo khác nhau.Những người theo tôn giáo được coi là độc thần: Công giáo, Tin Lành, Hồi giáo cũngkhông ít người còn tham gia và sinh hoạt tôn giáo khác ở chùa, đền, các lễ hội tôn giáo

Họ tin tưởng rằng, ngoài Chúa của họ thì các lực lượng siêu nhiên khác cũng sẽ mang lạicho họ những điều tốt lành Sự đan xen, lồng ghép tôn giáo, trong giáo lý, trong tâm thức

và thực hành tôn giáo xuất phát từ nhận thức giản đơn của cư dân nông nghiệp "có thờ cóthiêng, có kiêng có lành”

Đối với việt Nam, hiện tượng tôn giáo mới có những đặc trưng điển hình, một mặtxuất hiện muộn hơn nhiều so với thế giới, mặt khác, xuất hiện, tồn tại trong nền kinh tếchậm phát triển và mang nặng tính chất sản xuất nông nghiệp, nên hiện tượng tôn giáomới chỉ là hiện tượng mang tính chất tôn giáo, nhưng lại lẻ tẻ và chưa thành một phongtrào rõ rệt như ở một số nước khác Hơn nữa, những nhóm có tính chất tôn giáo ở đâythường không chú ý tới việc thể chế hoá, mà lưu tâm đến tính cộng đồng, làm sao nhiềungười biết đến, ủng hộ, tham gia Bên cạnh đó, hiện tượng tôn giáo mới ở Việt Nam, mộtmặt xuất hiện từ bên trong mang tính chất nội sinh, mặt khác được du nhập từ bên ngoài,chưa được "tiêu hoá" hết, nên mang tính lộn xộn mà được biểu hiện từ ngay những têngọi, giáo lý, nghi lễ

Trang 12

Theo số liệu khảo sát của một số đề tài nghiên cứu khoa học của Việt Nam, hiện nay ởnước ta có khoảng 50 hiện tượng tôn giáo mới, trong đó có 8 hiện tượng xâm nhập từnước ngoài vào, còn lại 42 hiện tượng khác mới phát sinh từ trong nước: Thanh Hải vôthượng sư, Tam Tổ thánh hiền, ô mô tô giáo, đạo Bahai, Long Hoa Di Lặc, Ngọc Phật HồChí Minh, Chân tu tâm kính, Đạo Chân Không, Vô Vi pháp

Như vậy có thể thấy, xu hướng đa dạng tôn giáo hiện nay ở nước ta là xu thế có tính nổitrội Bởi vì, một mặt do không gian xã hội được mở rộng, sự tiếp xúc văn hoá trong đó cótôn giáo ngày càng gia tăng, mặt khác, sự đa dạng tôn giáo có ngay ở trong yếu tố lịch sửvăn hoá của dân tộc, đó là tính khoan dung trong văn hoá, đó là sự xuất phát của cư dânnông nghiệp, đó là sự đa dạng tộc người trong quốc gia đa dân tộc Chính các đặc trưngnày tạo xu thế đa dạng tôn giáo ở Việt Nam hiện nay

Thứ tư, xung đột dân tộc đan xen với xung đột tôn giáo:

Trong lịch sử Việt nam chưa diễn ra xung đột gay gắt nào về dân tộc đn xen vớixung đột tôn giáo

*Giải pháp:

- Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến các quan điểm, chủ trương, chính sách về tôn

giáo của Đảng và Nhà nước trong nhân dân

- Giáo dục truyền thống yêu nước, ý thức bảo vệ độc lập và thống nhất của Tổ quốc, làm cho các tôn giáo gắn bó với dân tộc, với đất nước và chủ nghĩa xã hội, hăng hái thi đua xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

-Giữ gìn và phát huy truyền thống thờ cúng tổ tiên, tôn vinh và nhớ ơn những người có công với Tổ quốc, dân tộc và nhân dân; tôn trọng tín ngưỡng truyền thống của đồng bào các dân tộc và đồng bào có đạo, thông qua đó tăng cường sự đồng thuận giữa những người có tín ngưỡng, tôn giáo và những người không tín ngưỡng, tôn giáo; giữa những người có các tín ngưỡng, tôn giáo khác nhau; đồng thời, tạo cơ sở để đấu tranh chống những tà đạo, những hoạt động mê tín dị đoan, lợi dụng tôn giáo làm hại đến lợi ích của

Tổ quốc, dân tộc và nhân dân

- Tăng cường đầu tư và thực hiện có hiệu quả các dự án, chương trình mục tiêu quốc gia,đẩy mạnh tốc độ phát triển kinh tế - văn hoá - xã hội, nâng cao đời sống vật chất, văn hoá cho nhân dân các vùng khó khăn, đặc biệt quan tâm các vùng đông tín đồ tôn giáo

và vùng dân tộc miền núi còn nhiều khó khăn

- Tăng cường cảnh giác cách mạng, xây dựng phương án cụ thể, chủ động đấu tranh làmthất bại mọi âm mưu của các thế lực thù địch lợi dụng vấn đề tôn giáo để kích động chia

rẽ nhân dân, chia rẽ các dân tộc, gây rối, xâm phạm an ninh quốc gia

- Củng cố, kiện toàn bộ máy tổ chức làm công tác tôn giáo của Đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể Xác định rõ chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, mô hình tổ chức quản lý nhà nước về tôn giáo ở các cấp; xây dựng quy chế phối hợp phát huy sức mạnh và hiệu quả công tác

- Xây dựng và thực hiện tốt công tác quy hoạch đào tạo bồi dưỡng, sử dụng và bảo đảm chế độ, chính sách đối với đội ngũ cán bộ làm công tác tôn giáo

Trang 13

- Quan tâm thoả đáng việc đào tạo bồi dưỡng đội ngũ cán bộ làm công tác tôn giáo các cấp Cán bộ làm công tác tôn giáo ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số phải được bồi

dưỡng, huấn luyện để hiểu biết phong tục tập quán, tiếng nói của dân tộc nơi mình công

-Ở Việt Nam, do đặc điểm lịch sử liên tục bị xâm lược từ bên ngoài nên việc Lão giáo, Nho giáo - những tôn giáo có nguồn gốc ở phía Bắc thâm nhập; Công giáo - một tôn giáogắn với văn minh Châu Âu vào truyền đạo và sau này đạo Tin lành đã khai thác điều kiệnchiến tranh ở miền Nam để truyền giáo thu hút người theo đạo là điều dễ hiểu

-Ở Việt Nam có những tôn giáo có nguồn gốc từ phương Đông như Phật giáo, Lão giáo, Nho giáo; có tôn giáo có nguồn gốc từ phương Tây như Thiên chúa giáo, Tin lành; có tôngiáo được sinh ra tại Việt Nam như Cao Đài, Phật giáo Hoà Hảo; có tôn giáo hoàn chỉnh (có hệ thống giáo lý, giáo luật, lễ nghi và tổ chức giáo hội), có những hình thức tôn giáo

sơ khai Có những tôn giáo đã phát triển và hoạt động ổn định; có những tôn giáo chưa ổnđịnh, đang trong quá trình tìm kiếm đường hướng mới cho phù hợp

-Việt Nam có lịch sử lâu đời và nền văn minh hình thành sớm, lại kề bên hai nền văn minh lớn của loài người là Trung Hoa và Aán Độ, nên tín ngưỡng, tôn giáo có ảnh hưởngsâu đậm từ hai nền văn minh này

-Lịch sử Việt Nam là lịch sử chống ngoại xâm, nhưng người có cộng lớn trong việc giúp dân, cứu nước được cả cộng đồng tôn sùng và đời đời thờ phụng Trong tâm thức của người Việt luôn tiềm ẩn, chứa đựng đạo lý “uống nước, nhớ nguồn” Điều đó thể hiện rất

rõ trong đời sống, sinh hoạt tín ngưỡng, tôn giáo của họ

* Biểu hiện:

- Ước tính, hiện nay ở Việt Nam có khoảng 80% dân số có đời sống tín ngưỡng, tôn giáo,trong đó có khoảng gần 20 triệu tín đồ của 6 tôn giáo đang hoạt động bình thường, Cụ thể:

+ Phật giáo: Gần 10 triệu tín đồ (những người quy y Tam Bảo), có mặt hầu hết ở các tỉnh, thành phố trong cả nước, trong đó tập trung đông nhất ở Hà Nội, Bắc Ninh, Nam Định, Hải Phòng, Hải Dương, Thừa Thiên-Huế, Đà Nẵng, Quảng Ngãi, Bình Định,

Khánh Hoà, TP Hồ Chí Minh, Đồng Nai, Lâm Đồng, Sóc Trăng, Trà Vinh, thành phố Cần Thơ

+ Thiên chúa giáo: Hơn 5,5 triệu tín đồ, có mặt ở 50 tỉnh, thành phố, trong đó có một số tỉnh tập trung đông như Nam Định, Ninh Bình, Thái Bình, Hải Phòng, Nghệ An, Hà Tĩnh, Đà Nẵng, Kon Tum, Đắk Lắk, Khánh Hoà, Bình Thuận, Đồng Nai, TP Hồ Chí Minh, Tiền Giang, Vĩnh Long, An Giang, thành phố Cần Thơ

Trang 14

+ Đạo Cao Đài: Hơn 2,4 triệu tín đồ có mặt chủ yếu ở các tỉnh Nam Bộ như Tây Ninh, Long An, Bến Tre, TP Hồ Chí Minh, Đồng Tháp, Tiền Giang, Cần Thơ, Vĩnh Long, KiênGiang, Cà Mau, An Giang

+Phật giáo Hoà Hảo: Gần 1,3 triệu tín đồ, tập trung chủ yếu ở các tỉnh miền Tây Nam Bộnhư: An Giang, Cần Thơ, Hậu Giang, Đồng Tháp, Vĩnh Long

+Đạo Tin lành: khoảng 1 triệu tín đồ, tập trung ở các tỉnh: Đà Nẵng, Quảng Nam, TP Hồ Chí Minh, Bến Tre, Long An, Lâm Đồng, Đắk Lắk, Gia Lai, Đắk Nông, Bình Phước vàmột số tỉnh phía Bắc

+Hồi Giáo: Hơn 60 nghìn tín đồ, tập trung ở các tỉnh: An Giang, TP Hồ Chí Minh, Bình Thuận, Ninh Thuận

- Ngoài 6 tôn giáo chính thức đang hoạt động bình thường, còn có một số nhóm tôn giáo địa phương, hoặc mới được thành lập có liên quan đến Phật giáo, hoặc mới du nhập ở bênngoài vào như: Tịnh độ cư sỹ, Bửu Sơn Kỳ Hương, Tứ Ân Hiếu Nghĩa, Tổ Tiên Chính giáo, Bàlamôn, Bahai và các hệ phái tin lành

- Ở Việt Nam có một bộ phận đồng bào dân tộc thiểu số theo các tôn giáo Hầu hết các dân tộc thiểu số vẫn giữ tín ngưỡng nguyên thủy thờ đa thần với quan niệm vạn vật hữu linh và thờ cúng theo phong tục tập quán truyền thống Sau này, theo thời gian các tôn giáo dần dần thâm nhập vào những vùng đồng bào các dân tộc thiểu số hình thành các cộng đồng tôn giáo, cụ thể:

+ Cộng đồng dân tộc Khơme theo Phật giáo Nam tông Hiện nay có 1.043.678 người Khơme, 8.112 nhà sư và 433 ngôi chùa trong đồng bào Khơme

+ Cộng đồng người Chăm theo Hồi giáo Có khoảng gần 100 nghìn người Chăm, trong

đó số người theo Hồi giáo chính thống (gọi là Chăm Ixlam) là 25.703 tín đồ, Hồi giáo không chính thống (Chăm Bàni) là 39.228 tín đồ Ngoài ra còn có hơn 30 nghìn người theo đạo Bàlamôn (Bà Chăm) Hồi giáo chính thức truyền vào dân tộc Chăm từ thế kỷ XVI Cùng với thời gian, Hồi giáo đã góp phần quan trọng trong việc hình thành tâm lý, đạo đức, lối sống, phong tục tập quán, văn hóa của người Chăm

+ Cộng đồng dân tộc thiểu số ở Tây Nguyên theo Công giáo, Tin lành Hiện nay ở khu vực Tây Nguyên có gần 300 nghìn người dân tộc thiểu số theo Công giáo và gần 400 nghìn người theo đạo Tin lành

+ Cộng đồng dân tộc thiểu số ở Tây Bắc một số theo Công giáo, Tin lành Hiện nay ở Tây Bắc có 38 nghìn người dân tộc thiểu số theo Công giáo; đặc biệt, khoảng 20 năm trở lại đây có đến trên 100 nghìn người Mông theo đạo Tin lành dưới tên gọi Vàng Chứ và hơn 10 nghìn Dao theo đạo Tin lành dưới tên gọi Thìn Hùng

*Yêu cầu trong công tác quản lý:

- Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến các quan điểm, chủ trương, chính sách về tôn giáo của Đảng và Nhà nước trong cán bộ, đảng viên, nhân dân, nhất là trong chức sắc, chức việc, nhà tu hành và tín đồ các tôn giáo Đi đôi với công tác tuyên truyền, cần quan tâm phát triển kinh tế- xã hội, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho đồng bào các tôn giáo

Trang 15

- Giáo dục truyền thống yêu nước, ý thức bảo vệ độc lập và thống nhất của Tổ quốc, làm cho các tôn giáo gắn bó với dân tộc, với đất nước và chủ nghĩa xã hội, hăng hái thi đua xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

- Giữ gìn và phát huy truyền thống thờ cúng tổ tiên, tôn vinh và nhớ ơn những người có công với Tổ quốc, dân tộc và nhân dân; tôn trọng tín ngưỡng truyền thống của đồng bào các dân tộc và đồng bào có đạo, thông qua đó tăng cường sự đồng thuận giữa những người có tín ngưỡng, tôn giáo và những người không tín ngưỡng, tôn giáo; giữa những người có các tín ngưỡng, tôn giáo khác nhau; đồng thời, tạo cơ sở để đấu tranh chống những tà đạo, những hoạt động mê tín dị đoan; chủ động đấu tranh vạch trần âm mưu, thủđoạn của các thế lực thù địch phản động, lợi dụng chiêu bài tự do tín ngưỡng, tôn giáo, nhân quyền để chống phá Nhà nước Việt Nam, chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc, thực hiện âm mưu diễn biến hòa bình, gây mất ổn định chính trị - xã hội của đất nước Đối với

số đối tượng lợi dụng tôn giáo ngoan cố chống đối, làm tay sai cho địch cần điều tra làm

- đối với mỗi tín ngưỡng và tôn giáo cầnn có một chính sách cụ thể để điều chỉnh

- Tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo đáp ứng yêu cầu hội nhập kinh tế quốc tế cũng nh ư phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội ở Việt Nam Pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo là một bộ phận quan trọng trong hệ thống pháp luật của nhà nước Việt Nam Việc hoàn thiện hệ thống pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo không nhữngtạo ra một hành lang pháp lý nhằm đảm bảo các hoạt động tôn giáo diễn ra bình thường

mà còn là công cụ hữu hiệu cho nhà nước thi hành chức năng của chủ thể quản lý

- Cần nhìn nhận tôn giáo là nhu cầu tinh thần chính đáng của đồng bào có đạo, sinh hoạt bình thường trong khuôn khổ pháp luật Hướng dẫn, tạo diều kiện để các tôn giáo hoạt động hợp pháp, động viên, khuyến khích chức sắc, tín đồ các tôn giáo thực hiện tốt phương châm sống “Tốt đời, đẹp đạo” “Kính chúa yêu nước”, tham gia có hiệu quả cácphong trào ở địa phương

- Mặt khác tạo điều kiện để hoạt động tôn giáo diễn ra bình thường đúng pháp luật đồng thời phát hiện, xử lý kịp thời các vi phạm của các tổ chức và cá nhân có liên quan đến chính sách tín ngưỡng tôn giáo theo quy định của pháp luật và phân cấp quản lý Kiểm tra, hướng dẫn đôn đốc các địa phương các ngành chức năng thực hiện chức năng quản lý Nhà nước về tôn giáo Xây dựng khối Đoàn kết dân tộc giữa đồng bào có đạo

và không có đạo

Câu 2: Những đặc điểm cơ bản của hệ thống tín ngưỡng, tôn giáo ở nước ta:

Trang 16

Việt Nam là một quốc gia gồm nhiều thành phần dân tộc cũng là quốc gia đa tôn giáo Mỗi tôn giáo có lịch sử hình thành, du nhập, số lượng tín đồ, chức sắc, cơ sở thờ tự,

vị trí, vai trò xã hội và đặc điểm khác nhau, đó là do nước ta nằ giữa ngã ba Đông Nam Châu á, là nơi giao lưu giữa các luồng tư tưởng, văn hoá khác nhau, có địa hình phong phú đa dạng, lại ở vùng nhiệt đới gió mùa, thiên nhiên vừa ưu đãi vừa đe doạ cộng đồng người sống ở đây Do đó thường nãy sinh tâm lý sợ hãi, nhờ cậy vào lực lượng tự nhiên

Việt Nam có lịch sử lâu đời và nền văn minh hình thành sớm, lại kề bên hai nền văn minh lớn của loài người là Trung Hoa và Aán Độ, nên tín ngưỡng, tôn giáo có ảnh hưởng sâu đậm từ hai nền văn minh này

Lịch sử Việt Nam là lịch sử chống ngoại xâm, nhưng người có cộng lớn trong việc giúp dân, cứu nước được cả cộng đồng tôn sùng và đời đời thờ phụng Trong tâm thức của người Việt luôn tiềm ẩn, chứa đựng đạo lý “uống nước, nhớ nguồn” Điều đó thể hiệnrất rõ trong đời sống, sinh hoạt tín ngưỡng, tôn giáo của họ

Từ đặc điểm tự nhiên, lịch sử và văn hoá đó đã tác động sâu sắc đến tín ngưỡng, tôn giáo Việt Nam, làm cho tín ngưỡng, tôn giáo Việt Nam có những đặc điểm sau:

-Một là, Việt Nam là một quốc gia có nhiều hình thức tín ngưỡng, tôn giáo khác

nhau đang tồn tại

Ước tính, hiện nay ở Việt Nam có khoảng 80% dân số có đời sống tín ngưỡng, tôn giáo, trong đó có khoảng gần 20 triệu tín đồ của 6 tôn giáo đang hoạt động bình thường,

Cụ thể:

+ Phật giáo: Gần 10 triệu tín đồ (những người quy y Tam Bảo),

+ Thiên chúa giáo: Hơn 5,5 triệu tín đồ, có mặt ở 50 tỉnh, thành phố

+ Đạo Cao Đài: Hơn 2,4 triệu tín đồ có mặt chủ yếu ở các tỉnh Nam Bộ

+Phật giáo Hoà Hảo: Gần 1,3 triệu tín đồ, tập trung chủ yếu ở các tỉnh miền Tây Nam Bộ+Đạo Tin lành: khoảng 1 triệu tín đồ

+Hồi Giáo: Hơn 60 nghìn tín đồ

Ngoài 6 tôn giáo chính thức đang hoạt động bình thường, còn có một số nhóm tôn giáo địa phương, hoặc mới được thành lập có liên quan đến Phật giáo, hoặc mới du nhập

ở bên ngoài vào như: Tịnh độ cư sỹ, Bửu Sơn Kỳ Hương, Tứ Ân Hiếu Nghĩa, Tổ Tiên Chính giáo, Bàlamôn, Bahai và các hệ phái tin lành

Ở Việt Nam có một bộ phận đồng bào dân tộc thiểu số theo các tôn giáo

+ Cộng đồng dân tộc Khơme theo Phật giáo Nam tông Hiện nay có 1.043.678 người Khơme, 8.112 nhà sư và 433 ngôi chùa trong đồng bào Khơme

+ Cộng đồng người Chăm theo Hồi giáo: số người theo Hồi giáo chính thống (gọi là Chăm Ixlam) là 25.703 tín đồ, Hồi giáo không chính thống (Chăm Bàni) là 39.228 tín đồ.Ngoài ra còn có hơn 30 nghìn người theo đạo Bàlamôn (Bà Chăm

+ Cộng đồng dân tộc thiểu số ở Tây Nguyên theo Công giáo, Tin lành Hiện nay ở khu vực Tây Nguyên có gần 300 nghìn người dân tộc thiểu số theo Công giáo và gần 400 nghìn người theo đạo Tin lành

+ Cộng đồng dân tộc thiểu số ở Tây Bắc một số theo Công giáo, Tin lành Hiện nay ở

Trang 17

Tây Bắc có 38 nghìn người dân tộc thiểu số theo Công giáo; có đến trên 100 nghìn người Mông theo đạo Tin lành dưới tên gọi Vàng Chứ và hơn 10 nghìn Dao theo đạo Tin lành dưới tên gọi Thìn Hùng.

-Hai là, Tính đan xen, hoà đồng, khoan dung của tín ngưỡng, tôn giáo Việt Nam

Điều đó được biểu hiện:

+Thứ nhất, sự dung hợp của đối tượng thờ phụng ở các nơi thờ tự: Chùa là nơi thờ Phật,

nhưng chùa đâu phải chỉ có Phật A Di Đà, Thích Ca Mâu Ni, Di Lặc, các vị La Hán, Bồ Tát mà ở đấy, ta còn thấy các vị thánh, thần, tiên, mẫu của tôn giáo và tín ngưỡng bảnđịa, hoặc những danh nhân văn hóa lịch sử Hầu hết ngôi chùa Phật giáo có ban hoặc điệnMẫu Tam phủ, Tứ phủ; không ít chùa thờ các danh nhân văn hóa, lịch sử, người có công với cộng đồng, dân tộc, hoặc những người có công xây cất, tôn tạo ngôi chùa Ở một số chùa và đền khác, chúng ta cũng thường gặp các Đức Phật chung bệ thờ với đức Thánh Tản Viên, bà Chúa Liễu Hạnh, thậm chí với Thần Độc cước, Tam Bành, Huyền Đàn, bà Đà

+Thứ hai, tam giáo đồng nguyên và đại đạo tam kỳ phổ độ: Tư tưởng về Tam giáo đồng

nguyên đã xuất hiện ở nước ta từ rất sớm Vì vậy, không lấy gì làm lạ là nhiều sư tăng thông thạo Nho học và có người còn giỏi về địa lý phong thủy của đạo Lão Điển hình là nhà sư Vạn Hạnh Có thể nói, trí thức ngày xưa xuất thân từ giới tu hành và không ít người tài ba được đào tạo tại nhà chùa Không ít người vừa là sư tăng, vừa là đạo sĩ và Nho sĩ Họ không chỉ có lòng yêu nước nồng nàn, tự tôn dân tộc mà còn có học vấn uyên bác về nhiều lĩnh vực; không chỉ thấu hiểu giáo lý của đạo mình theo; mà còn am tường kinh điển, học thuyết của các tôn giáo, tín ngưỡng khác Đại đạo tam kỳ phổ độ của Đạo Cao Đài: "Tam giáo qui nguyên, Ngũ chi phục nhất" Tam giáo là Nho, Thích, Đạo Ngũchi là : Nhân Đạo, Thần Đạo, Thánh Đạo, Tiên Đạo, Phật Đạo Do vậy, Đạo Cao Đài là một tôn giáo có tính dung hợp các tôn giáo lớn chủ yếu là Phật giáo, Đạo giáo, Nho giáo và Kitô giáo Các tín đồ thi hành những giáo điều của Đạo như không sát sinh, sống lương thiện, hòa đồng, làm lành lánh dữ, giúp đỡ xung quanh, cầu nguyện, thờ cúng tổ tiên, và thực hành tình yêu thương vạn loại qua việc ăn chay với mục tiêu tối thiểu là đem

sự hạnh phúc đến cho mọi người, đưa mọi người về với Thượng đế nơi Thiên giới và mục tiêu tối thượng là đưa vạn loại thoát khỏi vòng luân hồi

+Tôn giáo nào cũng dạy con người làm điều lành, tránh làm điều dữ; gạt điều dở, giữ điều hay, hướng con người vươn tới chân, thiện, mỹ:Nếu Khổng giáo dạy con người về

nhân nghĩa, thì Đạo giáo giáo dục con người biết quý trọng và sống hài hòa với tự nhiên, nếu Công giáo dạy con người ta bác ái thì đạo Phật dạy người ta về từ bi, hỷ xả vô ngã vị tha, gạt bỏ tham, sân, si

+Thứ tư, Giáo lý của các tôn giáo lớn ở Việt Nam có không ít những điều khác biệt và trong lịch sử đã xuất hiện những mâu thuẩn nhất định, nhưng nhìn chung, chưa có sự đối đầu dẫn đến chiến tranh tôn giáo

-Ba là,tính trội của yếu tố nữ trong hệ thống tín ngưõng, tôn giáo ở Việt Nam.

- Nguyên nhân:

Trang 18

Lịch sử Việt Nam là lỉch sử chống ngoại xâm, người phụ nữ có vai trò quan trọng trong

xã hội không chỉ vì họ gánh vác công việc nặng nề thay chồng nuôi con ở hậu phương màcòn xông pha trận mạc

Ở nước ta, dù mẫu quyền được thay thế bởi phụ quyền từ lâu, nhưng tàn dư chế độ này còn kéo dài dai dẵng đến tận ngày nay Hơn nữa, ở một xứ sở thuộc nền văn minh nông nghiệp trồng lúa nước, vốn coi trọng yếu tố âm-đất-mẹ, người mẹ biểu tượng cho ước muốn phong đăng, phồn thực; hình tượng của sự sinh sôi, nãy nở, sự trường tôn của giống nòi, sự bao dung của lòng đất Vì vậy, một trong những đặc điểm đáng quan tâm trong tín ngưỡng, tôn giáo Việt Nam là truyền thống tôn thờ yếu tố nữ

-Biểu hiện:

Từ Bắc tới Nam ở Việt Nam, đâu đâu cũng có nơi thờ Nữ thần: Phật bà, Thánh Mẫu…Đền thờ Bà Chúa Kho (Bắc Ninh), bà chúa Liễu ở phủ Tây hồ (Hà Nội), bà Chúa Đen(Tây Ninh), bà Chúa Xứ (An Giang) là những nơi thu hút nhiều người không phải chỉ

có giới nữ Nhiều nơi như đình chùa, miếu, điện, thánh thất, nhà thờ là nơi chốn hương hoa, oản quả nhằm thờ phụng những bậc thánh thần, tiên Phật của giới nữ Có thể nói, không ở đâu thần thánh mang dạng nữ lại phong phú đa dạng như ở Việt nam.Sự đa dạngphong phú về nguồn gốc xuất thân,về vai trò cụ thể của từng vị nữ được thờ phụng nó phản ánh nhu cầu nhiều vẻ của người phụ nữ ở thế giới hiện hữu Có Mẫu là nhiên thần,

có Mẫu là nhân thần, có Mẫu tạo dựng nên giống nòi, lại có Mẫu có công dựng nước; có Mẫu xuất hiện từ huyền thoại nhưng lại có Mẫu là con người lịch sử cụ thể Có Mẫu xuất thân từ gia đình quyền quí, có Mẫu được tôn vinh chỉ là người bình dân nghèo khổ, Mẫu thì lo đuổi giặc giúp dân, có Mẫu lại chăm lo mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt Phảichăng sự hiện diện của nữ thần mọi nơi làm cho con người an tâm như sự có mặt của người phụ nữ trong gia đình và xã hội?

-Bốn là, thần thánh hoá những người có công với gia đình, làng, nước.

-Nguyên nhân:

Con người Việt Nam vốn có yêu nước, trọng tình “uống nước, nhớ nguồn”, “ăn quả nhớ người trồng cây” nên tín ngưỡng, tôn giáo Việt Nam cũng thấm đượm tinh thần ấy Từ xưa, ở Việt Nam đã hình thành 3 cộng đồng gắn bó với nhau là gia đình, làng xóm và quốc gia

Gia đình là tế bào của xã hội, dù nghèo hay giàu, song nhà nào cũng có bàn thờ tổ tiên, ông bà, cha mẹ-những người đã khuất

Làng xóm có cơ cấu, thiết chế rất chặt chẽ Mỗ làg có phong tục, lối sống riêng Trong phạm vi làng xã từ lâu đã hình thành tục thờ cúng thần địa phương và việc thờ cúng này trở nên phổ biến ở nhiều tộc người

Những người có công với gia đình làng xóm, đất nước đều được người Việt Nam tôn vinh, sùng kính

-Biểu hiện:

Tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên có hai lớp chủ yếu là trong gia đình và ngoài dòng họ nhằm củng cố và thắt chặt quan hệ huyết thống của gia đình hạt nhân và gia đình mở

Trang 19

rộng Tuy vậy, thờ cúng tổ tiên còn được hiểu ở mức độ rộng hơn, đó là thờ những người

có công với làng xã, quê hương, được cộng đồng dân cư tôn vinh là thành hoàng

Thành hoàng của người Việt rất phong phú và đa dạng Hầu hết các vị được tôn vinh thành hoàng là những người có công đánh giặc giữ nước hoặc cứu thế hộ dân, có vị khai làng lập ấp, có người tạo nghề nghiệp mới, hoặc chính là tổ của một dòng họ Có làng chỉphụng thờ một vị thành hoàng, nhưng cũng có thôn xóm thờ đến hai, ba thậm chí thờ cả bảy, tám vị là thành hoàng.Không kể thân thế, sự nghiệp ra sao (giàu sang hay nghèo hèn,quan lại hay thứ dân) nếu được làng xã tôn vinh là thành hoàng đều được cả dân làng sùng kính Trung tâm thờ cúng thành hoàng hay thần làng là ngôi đình Đó là nơi tụ tập dân làng để giải quyết cả việc đời lẫn việc đạo, từ việc vui chơi giải trí đến bàn luận lo toan việc làng, nước.Tín ngưỡng thờ thành hoàng có sức quy tụ, lôi cuốn đối với cư dân làng xã, không chỉ đáp ứng nhu cầu tâm linh mà còn tạo sự đồng thuận trong đời sống thếtục

-Năm là, tín đồ các tôn giáo Việt Nam hầu hết là nông dân lao động.

Việt Nam là một nước xuất phát từ nền nông nghiệp lúa nước, nông dân chiếm đa

số trong tổng dân số của cả nước.Đời sống của những người nông dân còn gặp nhiều khó khăn nên họ tìm đến tôn giáo như một món ăn tinh thần nhằm xoa dịu nỗi đau và mong muốn được che chở, bảo vệ.Biểu hiện cụ thể:

+Số tín đồ là nông dân của Thiên chúa giáo chiếm đến 80-85%

+Số tín đồ là nông dân của Cao Đài, Phật giáo, Hòa Hảo: 95%

+Và của đạo Tin lành là 65%

Là người lao động, người nông dân, tín đồ các tôn giáo ở Việt Nam rất cần cù trong lao động sản xuất và có tinh thần yêu nước Trong các giai đoạn lịch sử, tín đồ các tôn giáo cùng với các tầng lớp nhân dân làm nên những chiến thắng to lớn của dântộc.Tín đồ các tôn giáo Việt Nam đến với tôn giáo ở cấp độ tâm lý, tình cảm; hiểu giáo lý không sâu sắc nhưng lại chăm chỉ thực hiện những nghi lễ tôn giáo và sinh hoạt cộng đồng tín ngưõng một cách nhiệt tâm, ít sùng tín

-Sáu là, Một số tôn giáo bị các thế lực thù địch phản động trong và ngoài nước lợi

dụng vì mục đích chính trị

Tôn giáo nào cũng có 2 mặt: nhân thức tư tưởng và chính trị Chín vì vậy, tuy mức

độ có khác nhau, nhưng giai đoạn lịch sử nào thì các giai cấp thống trị, bóc lột vẫn chú ý

sử dụng tôn giáo vì mục đích ngoài tôn giáo

Các thế lực trong và ngoài nước đang âm mưu sử dụng ngọn cờ nhân quyền gắn với tôn giáo hong xóm xoá bỏ CNXH ở nước ta Vì vậy, một mặt phải đáp ứng đúng như cầu tín ngưỡng chính đáng của nhân dân, mặt khác phải luôn cảnh giác với âm mưu lợi dụng tôn giáo của các thế lực thù địch

*Giải pháp;

Trang 20

- Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến các quan điểm, chủ trương, chính sách về tôn giáo của Đảng và Nhà nước trong cán bộ, đảng viên, nhân dân, nhất là trong chức sắc, chức việc, nhà tu hành và tín đồ các tôn giáo Đi đôi với công tác tuyên truyền, cần quan tâm phát triển kinh tế- xã hội, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho đồng bào các tôn giáo

- Giáo dục truyền thống yêu nước, ý thức bảo vệ độc lập và thống nhất của Tổ quốc, làm cho các tôn giáo gắn bó với dân tộc, với đất nước và chủ nghĩa xã hội, hăng hái thi đua xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

- Giữ gìn và phát huy truyền thống thờ cúng tổ tiên, tôn vinh và nhớ ơn những người có công với Tổ quốc, dân tộc và nhân dân; tôn trọng tín ngưỡng truyền thống của đồng bào các dân tộc và đồng bào có đạo, thông qua đó tăng cường sự đồng thuận giữa những người có tín ngưỡng, tôn giáo và những người không tín ngưỡng, tôn giáo; giữa những người có các tín ngưỡng, tôn giáo khác nhau; đồng thời, tạo cơ sở để đấu tranh chống những tà đạo, những hoạt động mê tín dị đoan; chủ động đấu tranh vạch trần âm mưu, thủđoạn của các thế lực thù địch phản động, lợi dụng chiêu bài tự do tín ngưỡng, tôn giáo, nhân quyền để chống phá Nhà nước Việt Nam, chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc, thực hiện âm mưu diễn biến hòa bình, gây mất ổn định chính trị - xã hội của đất nước Đối với

số đối tượng lợi dụng tôn giáo ngoan cố chống đối, làm tay sai cho địch cần điều tra làm

- đối với mỗi tín ngưỡng và tôn giáo cầnn có một chính sách cụ thể để điều chỉnh

- Tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo đáp ứng yêu cầu hội nhập kinh tế quốc tế cũng nh ư phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội ở Việt Nam Pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo là một bộ phận quan trọng trong hệ thống pháp luật của nhà nước Việt Nam Việc hoàn thiện hệ thống pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo không nhữngtạo ra một hành lang pháp lý nhằm đảm bảo các hoạt động tôn giáo diễn ra bình thường

mà còn là công cụ hữu hiệu cho nhà nước thi hành chức năng của chủ thể quản lý

- Cần nhìn nhận tôn giáo là nhu cầu tinh thần chính đáng của đồng bào có đạo, sinh hoạt bình thường trong khuôn khổ pháp luật Hướng dẫn, tạo diều kiện để các tôn giáo hoạt động hợp pháp, động viên, khuyến khích chức sắc, tín đồ các tôn giáo thực hiện tốt phương châm sống “Tốt đời, đẹp đạo” “Kính chúa yêu nước”, tham gia có hiệu quả cácphong trào ở địa phương

- Mặt khác tạo điều kiện để hoạt động tôn giáo diễn ra bình thường đúng pháp luật đồng thời phát hiện, xử lý kịp thời các vi phạm của các tổ chức và cá nhân có liên quan đến chính sách tín ngưỡng tôn giáo theo quy định của pháp luật và phân cấp quản lý Kiểm

Trang 21

tra, hướng dẫn đôn đốc các địa phương các ngành chức năng thực hiện chức năng quản lý Nhà nước về tôn giáo Xây dựng khối Đoàn kết dân tộc giữa đồng bào có đạo

và không có đạo

Câu 3: Đạo Phật?

*Đặc điểm của Đạo Phật:

- Đạo Phật là đạo giải thoát, đạo giác ngộ chứ không phải là đạo cầu xin ban phước

- Về thế giới quan: Không quan niệm về thượng đế, thần linh; không đề cập vị thần sáng tạo thế giới và con người

- Về nhân sinh quan: Phật giáo đề cao vai trò của con người trong cuộc sống hiện thực; giáo lý của Phật không là tối thiêng liêng chỉ là phương tiện giúp con người giải thoát khổ đau

- Phật giáo ở Việt Nam có cả 2 hệ phái: Phật giáo Nam tông (Tiểu thừa, Nguyên thuỷ) và Phật giáo Bắc tông (Đại thừa, Phát triển) Hệ phái Tiểu thừa được truyền từ Ấn Độ qua Tích Lan, Miến Điện, Thái Lan, Lào, Campuchia rồi vào Việt Nam nên cũng gọi là Phật

giáo “Namtruyền” hay “Nam tông” Phái này chủ trương giữ nghiêm giới luật từ thời Đức

Phật tại thế (đó chính là tinh thần Nguyên thuỷ Phật giáo) Hệ phái Đại thừa từ Ấn Độ truyền sang Trung Quốc rồi vào Việt Nam và Triều Tiên, Nhật Bản nên được gọi

là “Bắc truyền” hay “Bắc tông” Hệ phái Phật giáo Phát triển chủ trương linh động trong

thực hiện giới luật, không câu nệ vào câu chữ trong kinh mà lựa chọn sự phù hợp, hữu ích, có hiệu quả cho tu hành và đời sống xã hội

-Dung hợp các tín ngưỡng truyền thống: Phật giáo Việt Nam dung hợp các tín ngưỡng truyền thống của người Việt Nam: thờ cúng Tổ tiên, thờ Thần, thờ Mẫu nhưng Phật giáo

vẫn giữ vai trò chủ đạo để làm nên Đạo Phật Việt Nam Điều này được thể hiện rất rõ việc bài trí tượng thờ trên chính điện chùa Phật giáo Trong đó, chư vị Phật được tôn trí ởgian giữa là đại hùng bảo điện; chư vị thánh tổ của Lão giáo, Nho giáo, được an trí ở hai bên Ngoài ra, còn tôn trí cả tượng của các vị Thiên hoàng Ngọc đế, Thập điện Diêm vương Đặc biệt, trong khuôn viên thờ tự của chùa, nhất là các chùa ở vùng Bắc Bộ, luôn

có phủ Mẫu (cũng gọi là điện Mẫu) thờ chư vị thánh Mẫu và đức thánh Cha (Trần Hưng Đạo hiển thánh) Nhiều trường hợp khác, trên gian phụ của chính điện chùa còn thờ cả các vị có công khai mở, trùng tu, tôn tạo chùa

- Gắn bó với dân tộc: Phật giáo du nhập vào Việt Nam trở thành một tôn giáo gắn bó giữa đạo với đời, thể hiện tinh thần nhập thế Phật giáo Việt Nam có truyền thống yêu

nước, gắn bó với dân tộc, đồng hành trong những giai đoạn thăng trầm của đất nước, góp phần đấu tranh chống giặc ngoại xâm, bảo vệ Tổ quốc Trong Phật giáo Việt Nam đã ghi nhận hai trường hợp đặc biệt: Lý Công Uẩn – một vị sư xả pháp, xuất tu để ra đời làm bậc quân vương khai mở triều đại nhà Lý, và Trần Nhân Tông – một vị hoàng đế từ bỏ ngai vàng để vào núi ẩn tu trở thành một vị Tổ sư của Phật giáo đời Trần Trong thời kỳ hội nhập, Phật giáo luôn chia sẻ những khó khăn, hỗ trợ những người gặp hoàn cảnh khốn khó, gặp thiên tai, địch họa để chung tay cùng đất nước góp phần ổn định xã hội, xóa đói giảm nghèo và phát triển kinh tế xã hội

Trang 22

- Đoàn kết nội bộ: Phật giáo Việt Nam có tinh thần đoàn kết, gắn bó nội bộ Tuy có nhiều

tông phái Phật giáo cùng tồn tại và phát triển, nhưng tất cả đều sinh hoạt trong một tổ chức chung là Giáo hội Phật giáo Việt Nam Năm 1981, trải qua một năm vận động thốngnhất, 9 tổ chức, hệ phái Phật giáo trên toàn quốc đã thống nhất thành lập tổ chức Giáo hộiPhật giáo Việt Nam Trong Hiến chương của mình Giáo hội Phật giáo Việt Nam khẳng

định “Giáo hội Phật giáo Việt Nam là tổ chức Giáo hội duy nhất đại diện cho tăng ni, Phật tử Việt Nam trong và ngoài nước” Ngoài ra, Phật giáo Việt Nam còn đoàn kết với

các tầng lớp trong xã hội và đoàn kết với các tôn giáo bạn để chung tay xây dựng và phát triển đất nước Đây là điều chưa có một tổ chức Phật giáo nước ngoài nào có thể làm được

-Tính sơn môn, pháp phái: Du nhập vào Việt Nam, Phật giáo hình thành và phát triển

theo truyền thống của cư dân, phát triển như dòng họ thế tục Việc quản lý, kỷ luật sư sãi đều do Sơn môn, Pháp phái giải quyết Giáo hội chung chỉ chủ trương và định hướng những công tác Phật sự lớn và có tính tổng thể Còn các hoạt động tôn giáo cụ thể như: tiếp

độ tăng ni, truyền thụ giới luật, trì giảng kinh điển, các nghi thức tôn giáo… đều mang tính Sơn môn, Hệ phái, và do người đứng đầu Sơn môn, Hệ phái chỉ đạo thực hiện

- Là thành tố tạo nên tính đặc trưng văn hóa: Văn hoá, đạo đức Phật giáo như quan điểm

“ở hiền gặp lành” “báo đáp tứ trọng ân” “người Phật tử hiếu hạnh” “hành thiện tránh ác”,

“từ bi cứu khổ”, “tôn trọng con người”, “bình đẳng tâm, không phân biệt đẳng cấp, sang hèn”, “yêu chuộng hòa bình”… đã thấm đậm trong tâm tưởng mỗi con người Việt Nam qua các thế hệ Nó đã góp phần tạo dựng nên nền văn hoá Việt Nam đậm đà bản sắc dân tộc Mà ở đó, người ta không còn phân biệt đâu là đạo đức xã hội, đâu là đạo đức tôn giáo

- Tổ chức của đạo Phật: không chặt chẽ; không có giáo quyền, không thống nhất cách tuhành và dễ bị lợi dụng bởi các thế lực thù địch

- các tín đồ hiểu biết giáo lý, giáo luật hạn chế

- Đội ngũ chức sắc tham gia vào công việc Nhà nước như là đại biểu Quốc hội, thành viên của UBMTTQ, là đại biểu HĐND

*Yêu cầu trong công tác quản lý:

-Các cơ quan chức năng, viện, trường đại học liên hệ chặt chẽ với Phật giáo để tổ chức

các khóa học, lớp học liên quan đến lĩnh vực truyền thông báo chí Chỉ đạo Ban Giáo dụcTăng Ni xây dựng chương trình đào tạo cho các Học viện Phật giáo Việt Nam đào tạo ngành truyền thông báo chí Phật giáo ở trình độ đại học và trên đại học Để đội ngũ làm công tác truyền thông không những vững về chuyên môn nghiệp vụ mà còn hiểu biết sâu kiến thức về kiến thức Phật học

-Thường xuyên tổ chức các buổi diễn thuyết và tường thuật trực tiếp trên web để người

dân tiện theo dõi, như vậy thông tin sẽ đa chiều và sẽ có nhiều người có cơ hội tiếp cận hơn với giáo lý nhà Phật

-Tiếp tục thực hiện nhất quán chính sách tôn trọng quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của công dân, bảo đảm cho các tổ chức tôn giáo được Nhà nước thừa nhận được hoạt động

Trang 23

theo pháp luật, bình đẳng trước pháp luật và được pháp luật bảo hộ không chỉ trong hoạt động tôn giáo mà còn nhằm đảm bảo quyền và nghĩa vụ của tổ chức tôn giáo trong mọi quan hệ pháp luật, tạo điều kiện để các tổ chức tôn giáo phát huy vai trò tích cực của mình trong đời sống xã hội, trong quá trình xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật nói chung, pháp luật về tôn giáo nói riêng cần có sự quan tâm điều chỉnh vấn đề này

- Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến các quan điểm, chủ trương, chính sách về tôn giáo của Đảng và Nhà nước đối với hệ thống chức sắc của Đạo phật

- Đẩy mạnh giáo dục truyền thống yêu nước, ý thức bảo vệ độc lập và thống nhất của Tổ quốc, làm cho các tôn giáo gắn bó với dân tộc, với đất nước và chủ nghĩa xã hội, hăng hái thi đua xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

- Tăng cường sự đồng thuận giữa những nhà tu hành và những người không tín ngưỡng, tôn giáo; giữa những tín đồ của Đạo phật với những người có các tín ngưỡng, tôn giáo khác nhau; đồng thời, tạo cơ sở để đấu tranh chống những tà đạo, những hoạt động mê tín dị đoan, lợi dụng tôn giáo làm hại đến lợi ích của Tổ quốc, dân tộc và nhân dân

- Đối với đội ngũ chức sắc tham gia vào công việc Nhà nước không chỉ là những người

am hiểu về giáo lý, giáo luật của Đạo phật mà cần phải hiểu biết và các chủ trương, chínhsách và pháp luật; đặc biệt cần quan tâm đến việc đào tạo, bồi dưỡng những kiến thức chung cũng như kiến thức chuyên môn về quản lý Nhà nước đối với đội ngũ này

- Xây dựng và thực hiện tốt công tác quy hoạch đào tạo bồi dưỡng, sử dụng và bảo đảm chế độ, chính sách đối với đội ngũ cán bộ làm công tác tôn giáo

- Quan tâm thoả đáng việc đào tạo bồi dưỡng đội ngũ cán bộ làm công tác tôn giáo các cấp Cán bộ làm công tác tôn giáo ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số phải được bồi dưỡng, huấn luyện để hiểu biết phong tục tập quán, tiếng nói của dân tộc nơi mình công tác

- Cần quan tâm và sâu sát hơn đối với các hoạt động từ thiện, quyên góp của các nhà tu hành để tránh tình trạng bị lợi dụng và xuất hiện hành vi vi phạm pháp luật như ở chùa

Bồ đề

Câu 4: Công giáo?

*các cách hiểu về công giáo

- Công giáo (Thiên Chúa giáo) là thuật ngữ dùng để chỉ Giáo hội Công giáo Rôma, đây là tôn giáo thuộc Kitô giáo Đạo Công giáo là một trong những tôn giáo có sỗ lượng tín đồ, giáo sĩ lớn nhất thế giới.

-Công giáo được dùng với một số nghĩa như sau:

+Do ảnh hưởng lịch sử và hiện tại của Giáo hội Công giáo Rôma, "Công giáo" thường được dùng để chỉ hệ thống niềm tin tôn giáo của giáo hội này.

+Trong cách dùng không chính thức, thuật ngữ này có thể được giới hạn thêm nữa để chỉ các thành viên, truyền thống hay thần học của nghi lễ La Tinh thuộc Giáo hội Công giáo Rôma +Thuật ngữ này cũng được dùng để chỉ mọi giáo hội 'Công giáo về bản chất' qua việc họ tuyên

bố giữ niềm tin Công giáo và có tính tông truyền vì đã ở phía Công giáo trong cuộc Đại li giáo, như Giáo hội Công giáo Cổ (tách khỏi Giáo hội Công giáo Rôma năm 1870) hay Giáo hội chính thức của Anh.

Trang 24

+Nó lần đầu được dùng để phân biệt giáo hội Kitô giáo tiên khởi (Duy nhất, Thánh thiện, Công giáo và Tông truyền) với các nhóm lạc giáo.

*Đặc điểm của công giáo:

-Công giáo có bốn đặc tính này là Duy Nhất, Thánh Thiện, Công Giáo và Tông Truyền:+Duy nhất: có nghĩa là Chúa Kitô chỉ thiết lập một Hội Thánh, các tín hữu đều tuyên xưng một đức tin, cùng tham dự việc thờ phượng Thiên Chúa, cùng tuân phục Đức Giáo Hoàng và hiệp nhất với nhau trong tình huynh đệ

+Thánh thiện: muốn nói lên rằng chính Chúa Giêsu là Đấng thánh thiện, các chi thể ở trong Chúa và qua Chúa được nên thánh và được cứu rỗi

+Công giáo: nghĩa là nó hoàn toàn phổ quát chứ không dành riêng cho ai hoặc phân biệt giai cấp, quốc gia hay chủng tộc nào Do đặc tính này, Giáo hội Chúa phải có mặt ở khắp nơi để loan truyền Tin mừng cứu độ cho mọi người …

+Tông Truyền: chỉ về sứ mạng đi rao giảng Tin mừng đã được Chúa Giêsu truyền cho các tông đồ từ những bước khởi đầu, rồi các tông đồ lại truyền tiếp cho những người kế

vị và được Giáo hội gìn giữ tới nay và tới tận thế

- Đạo Công Giáo xây dựng một giáo hội thống nhất, có cơ quan trung ương là Giáo Triều

Vatican và việc điều hành giáo hội chịu ảnh hưởng của cơ chế phong kiến, quyền lực tập trung vào Giáo Hoàng

- Có hệ thống cơ cấu tổ chức không chặt chẽ, dễ bị lợi dụng

- Tham giao vào hoạt động nhân đạo từ thiện và nhân đạo

- số lượng tín đồ rải rác khắp cả nước

* Ảnh hưởng của Đạo Công giáo đối với văn hóa Việt Nam

- Trước hết, đạo Công giáo là cầu nối giao lưu giữa văn hoá Việt Nam và thế giới: Đạo

Công giáo ra đời từ Tiểu Á nhưng lại phát triển mạnh ở châu Âu nên khi vào Việt Nam,

nó cũng mang theo cả văn hoá, văn minh phương Tây vào theo Trong số những nhà truyền giáo buổi đầu, không ít người được đào tạo bài bản trong các dòng tu, học viện phương Tây nên họ cũng là những nhà khoa học tinh thông nhiều lĩnh vực Alexandre de Rhodes (Đắc Lộ) năm 1627 đã mang biếu Chúa Trịnh chiếc đồng hồ chạy bằng bánh xe

và cuốn Kỷ hà nguyên bản của nhà toán học Euclide, đồng thời giảng giải cho Trịnh Tráng nghe Giáo sĩ Badinoti (người Ý) năm 1626 cũng được vời về phủ chúa để giảng

về thiên văn, địa lý và toán học Các giáo sĩ Da Coxta, Langerloi đã mang vào Đàng Trong phương pháp chữa bệnh theo lối Tây y nên được nhà chúa cho mở nhà thương (bệnh viện)

- Công giáo với việc xây dựng chữ Quốc ngữ: Chữ Quốc ngữ là công trình tập thể của

nhiều giáo sĩ nước ngoài với sự cộng tác của người Việt Dĩ nhiên mục đích của các nhà truyền giáo lúc đầu là để truyền giáo được dễ dàng hơn nhưng nó lại phù hợp với tiến trình phát triển và tinh thần độc lập, tự cường dân tộc nên các chí sĩ của phong trào Đông kinh nghĩa thục coi đó là “một trong sáu phương kế để mở mang dân trí”

- Văn hoá Công giáo làm phong phú văn hoá Việt:Tôn giáo là một thành tố quan trọng

của văn hoá và bản thân tôn giáo cũng là văn hoá nên việc đạo Công giáo vào Việt Nam

Trang 25

đã làm phong phú cho văn hoá Việt không chỉ thêm một tôn giáo mới mà còn bổ sung rất nhiều sắc thái mới khác nữa.Cả một kho tàng ca dao, tục ngữ Công giáo cũng đã được lưu hành để phản ánh về phong tục, tập quán của cộng đoàn này Ví dụ các câu ghi kinh nghiệm sản xuất:- Lễ Rosa (7-10) thì tra hạt bí Lễ Các thánh (1-11) thì đánh bí ra.- Lễ Các thánh gánh mạ đi gieo Lễ Sinh nhật (25-12) giật mạ đi cấy…

- Giáo lý Công giáo góp phần xây dựng lối sống lành mạnh trong xã hội:Cũng như nhiều

tôn giáo khác, đạo Công giáo cũng luôn buộc các tín hữu phải sống lành mạnh, hướng thiện Giáo lý Công giáo không chỉ cấm giáo dân làm điều ác mà cấm cả suy nghĩ không lành mạnh, Đạo Công giáo cũng cổ vũ cho các hoạt động bác ái, từ thiện.

* Giải pháp

-Thường xuyên tổ chức các buổi diễn thuyết và tường thuật trực tiếp trên web để người

dân tiện theo dõi, như vậy thông tin sẽ đa chiều và sẽ có nhiều người có cơ hội tiếp cận hơn với giáo lý của Công giáo

-Tiếp tục thực hiện nhất quán chính sách tôn trọng quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của công dân, bảo đảm cho các tổ chức tôn giáo được Nhà nước thừa nhận được hoạt động theo pháp luật, bình đẳng trước pháp luật và được pháp luật bảo hộ không chỉ trong hoạt động tôn giáo mà còn nhằm đảm bảo quyền và nghĩa vụ của tổ chức tôn giáo trong mọi quan hệ pháp luật, tạo điều kiện để các tổ chức tôn giáo phát huy vai trò tích cực của mình trong đời sống xã hội, trong quá trình xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật nói chung, pháp luật về tôn giáo nói riêng cần có sự quan tâm điều chỉnh vấn đề này

- Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến các quan điểm, chủ trương, chính sách về tôn giáo của Đảng và Nhà nước đối với hệ thống chức sắc của Công giáo

- Đẩy mạnh giáo dục truyền thống yêu nước, ý thức bảo vệ độc lập và thống nhất của Tổ quốc, làm cho các tôn giáo gắn bó với dân tộc, với đất nước và chủ nghĩa xã hội, hăng hái thi đua xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

- Tăng cường sự đồng thuận giữa những nhà tu hành và những người không tín ngưỡng, tôn giáo; giữa những tín đồ của Công giáo với những người có các tín ngưỡng, tôn giáo khác nhau; đồng thời, tạo cơ sở để đấu tranh chống những tà đạo, những hoạt động mê tín dị đoan, lợi dụng tôn giáo làm hại đến lợi ích của Tổ quốc, dân tộc và nhân dân

- Xây dựng và thực hiện tốt công tác quy hoạch đào tạo bồi dưỡng, sử dụng và bảo đảm chế độ, chính sách đối với đội ngũ cán bộ làm công tác tôn giáo

- Quan tâm thoả đáng việc đào tạo bồi dưỡng đội ngũ cán bộ làm công tác tôn giáo các cấp Cán bộ làm công tác tôn giáo ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số phải được bồi dưỡng, huấn luyện để hiểu biết phong tục tập quán, tiếng nói của dân tộc nơi mình công tác

- Cần quan tâm và sâu sát hơn đối với các hoạt động từ thiện, quyên góp của các tín đồ đểtránh tình trạng bị lợi dụng và xuất hiện hành vi vi phạm pháp luật

- Cần tạo ra mối quan hệ tốt đẹp giữa tòa thánh vatican với Chính phủ việt nam

Câu 5: Đạo Tin lành?

*Đặc điểm:

Trang 26

- Đạo Tin lành là tôn giáo tách ra từ đạo Công giáo ở thế kỷ XVI cùng với sự xuất hiện của giai cấp tư sản và chủ nghĩa tư bản Nội dung cải cách chịu ảnh hưởng sâu sắc tư tưởng dân chủ tư sản, ý chí tự do cá nhân Trong sinh hoạt tôn giáo, đạo Tin lành đề cao vai trò cá nhân Trong sinh hoạt về tổ chức, đạo Tin lành đề cao tinh thần dân chủ Các luật lệ, lễ nghi, cách thức hành đạo, cơ cấu tổ chức của đạo Tin lành đơn giản, nhẹ nhàng không rườm rà, gò bó như đạo Công giáo.

-Những nội dung cải cách đã làm cho đạo Tin lành trở thành một tôn giáo có mầu sắc mới mẻ, thích hợp với giai cấp tư sản, tiểu tư sản, công chức, trí thức thị dân nói chung trong xã hội công nghiệp Đặc biệt với lối sống đạo nhẹ nhàng, đề cao đức tin và vai trò

cá nhân, đạo Tin lành duy trì tín ngưỡng trong mọi hoàn cảnh chính trị, xã hội, kể cả những khi bị o ép, cấm cách

- Đạo Tin lành còn là một tôn giáo có đường hướng và phương thức hoạt động rất năng động, luôn đổi mới từ nội dung đến hình thức để thích nghi với hoàn cảnh xã hội Đặc biệt, đạo Tin lành tham gia tích cực vào các hoạt động xã hội, nhất là lĩnh vực từ thiện nhân đạo, lấy đó làm phương tiện mở rộng ảnh hưởng Điều này tạo ra uy tín và khả năngtiếp cận, chung sống với nhiều chế độ chính trị khác nhau

- Ngoài tầng lớp thị dân, đối tượng truyền đạo quan trọng thứ hai của đạo Tin lành là đồng bào các dân tộc thiểu số Đó là những vùng đất mới - nơi chưa có tôn giáo chính thống hoặc tôn giáo, tín ngưỡng cũ đang suy thoái, mất uy tín, nơi đời sống dân sinh, trình độ dân trí thấp Truyền đạo đến những vùng này, đạo Tin lành không những phát huy lợi thế vốn có "đơn giản về luật lệ, lễ nghi, cách thức hành đạo" mà còn nghiên cứu rất kỹ đặc điểm lịch sử, văn hoá, tâm lý, lối sống, phong tục, tập quán của từng dân tộc, chủ động địa phương hoá, dân tộc hoá để dễ dàng hoà nhập

- Ra đời, phát triển cùng với giai cấp tư sản cho nên đạo Tin lành có mối quan hệ khá chặt chẽ với giai cấp tư sản Giai cấp tư sản sử dụng đạo Tin lành như một thứ vũ khí trong các cuộc cách mạng tư sản ở thời kỳ đầu và việc tìm kiếm thị trường thuộc địa sau này Ngược lại, đạo Tin lành nhờ dựa vào giai cấp tư sản để củng cố phát triển lực lượng,

kể cả việc lợi dụng các cuộc chiến tranh xâm thực mà giai cấp tư sản tiến hành

- Tổ chức giáo hội Tin lành không chặt chẽ mà tùy thuộc vào từng hệ phái, từng khu vực, từng quốc gia

*Nhận xét chung về đạo tin lành ở VN

- Số người mới theo đạo Tin lành chủ yếu ở vùng sâu, vùng xa (các thôn bản vùng cao xa xôi) trong nhiều đối tượng quần chúng, kể cả những người có quá trình gắn bó vớicách mạng, cán bộ, đảng viên, thậm chí cả người là cấp uỷ, cán bộ chính quyền, đoàn thể

- Đạo Tin lành phát triển với tốc độ nhanh trở thành một hiện tượng đặc biệt trong đồng bào dân tộc thiểu số ở miền núi phía Bắc Đến nay đã chững lại nhưng vẫn tiềm ẩn

sự bùng phát trở lại Tại các tỉnh miền núi phía Bắc, đạo Tin lành đã lan sang các dân tộc Sán Chỉ, Pà Thẻn, Cờ Lao,…

- Việc truyền đạo Tin lành trong đồng bào dân tộc thiểu số ở các tỉnh miền núi phía Bắc được thực hiện dưới nhiều hình thức Trước hết là những hoạt động truyền giáo từ

Trang 27

bên ngoài (Philippines, Hongkong, Lào, Trung Quốc) vào nước ta qua các phương tiện như đài phát thanh, băng ghi âm, Kinh thánh, Thánh ca và văn hóa phẩm Tin lành, gọi làtruyền giáo gián tiếp; qua một số tổ chức phi chính phủ nước ngoài và một số cá nhân, sau này được hỗ trợ bởi Tổng hội Hội thánh Tin lành Việt Nam (miền Bắc) và một số tổ chức Tin lành trong nước, gọi là truyền đạo trực tiếp.

- Thực tế cho thấy do trình độ dân trí thấp, việc truyền giáo chủ yếu là gián tiếp, không chuyên nghiệp nên đồng bào dân tộc thiểu số theo đạo hiểu lẽ đạo còn đơn giản và những “cốt cán” của đạo cũng còn nhiều hạn chế về nhận thức tôn giáo cũng như những kiến thức về pháp luật, chính sách tôn giáo của Đảng và Nhà nước

- Việc truyền đạo và theo đạo Tin lành trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số ở các tỉnh miền núi phía Bắc thời kỳ đầu đã gây ra những tác động tiêu cực nhất là trong vùng người Mông về chính trị, kinh tế, văn hóa xã hội, tư tưởng như: đình trệ sản xuất, di dịch

cư tự do, gây mất đoàn kết trong gia đình, làng bản, trong nội bộ người dân tộc,… gây mất trật tự an toàn xã hội

- Tuy nhiên các tiêu cực nói trên càng về sau càng giảm dần, trong khi những yếu tố tích cực xuất hiện và ngày càng thể hiện rõ nét, nhất là những yếu tố tích cực về đạo đức, lối sống, văn hóa như việc xoá bỏ những hủ tục lạc hậu trong ma chay, cưới xin, thực hiện hôn nhân một vợ một chồng, không uống rượu, không hút thuốc, sống tuân thủ pháp luật

Vấn đề đồng bào dân tộc thiểu số ở các tỉnh miền núi phía Bắc theo đạo Tin lành vừa là vấn đề tín ngưỡng - tôn giáo, vừa là vấn đề văn hóa tư tưởng, vừa là vấn đề tôn giáo, vừa là vấn đề dân tộc liên quan đến an ninh chính trị, kinh tế xã hội, chính sách đoàn kết dân tộc, chính sách đối ngoại,… đòi hỏi Đảng và Nhà nước ta phải giải quyết trước mắt và lâu dài

* Yêu cầu trong công tác quản lý:

- Tổ chức quán triệt sâu sắc và triển khai thực hiện đầy đủ các chủ trương của Đảng, phápluật của Nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo và chính sách đối với đạo Tin lành; đồng thời

tổ chức thực hiện tốt các chương trình phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho nhân dân và tạo điều kiện để đồng bào theo đạo Tin lành gắn

bó với cộng đồng, tham gia ngày càng tốt hơn các hoạt động kinh tế, văn hóa, xã hội, gópphần tích cực vào công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

- Tăng cường công tác tuyên truyền vận động và tạo điều kiện thuận lợi để các chức sắc, tín đồ Tin lành thực hiện tốt chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước về tín

ngưỡng, tôn giáo, đưa sinh hoạt tôn giáo của đạo Tin lành đi vào nền nếp bình thường, phù hợp với pháp luật; động viên mọi chức sắc, tín đồ sống ''tốt đời, đẹp đạo'', ''phụng sự Thiên chúa, phục vụ Tổ quốc và Dân tộc'' Bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng và không tín ngưỡng, tự do theo đạo và không theo đạo của mọi công dân; nghiêm cấm việc ép buộc đồng bào theo đạo hoặc bỏ đạo Kiên quyết đấu tranh với những âm mưu, thủ đoạn của

Trang 28

các thế lực thù địch lợi dụng tôn giáo, đội lốt đạo Tin lành để kích động, lôi kéo đồng bào

ta gây chia rẽ dân tộc, chống phá đất nước

- Hướng dẫn, giúp đỡ Tổng hội Hội thánh Tin lành Việt Nam (miền Bắc) và Tổng Liên hội Hội thánh Tin lành Việt Nam (miền Nam) thực hiện các hoạt động tôn giáo đúng theoHiến chương, Điều lệ của giáo hội và tuân thủ các quy định của pháp luật

- Thông báo công khai cho đồng bào biết rõ những người đội lốt chức sắc Tin lành để hoạt động chống phá đất nước, gây chia rẽ dân tộc và những hành vi vi phạm pháp luật của họ, cũng như biện pháp xử lý và chính sách khoan hồng của Nhà nước ta Xử lý nghiêm theo pháp luật những người hoạt động truyền đạo trái pháp luật

- cần quan tâm giúp đỡ giải quyết nhu cầu về xây dựng cơ sở thờ tự, phong chức sắc, bồi dưỡng giáo lý của các hệ phái Tin lành đã được công nhận

- Xây dựng và thực hiện tốt công tác quy hoạch đào tạo bồi dưỡng, sử dụng và bảo đảm chế độ, chính sách đối với đội ngũ cán bộ làm công tác tôn giáo

- Quan tâm thoả đáng việc đào tạo bồi dưỡng đội ngũ cán bộ làm công tác tôn giáo các cấp Cán bộ làm công tác tôn giáo ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số phải được bồi dưỡng, huấn luyện để hiểu biết phong tục tập quán, tiếng nói của dân tộc nơi mình công tác

-Tổ chức tuyên truyền vận động đồng bào giữ gìn, phát huy bản sắc văn hoá, tín ngưỡngtruyền thống tốt đẹp của các dân tộc, loại bỏ phong tục tập quán lạc hậu, đồng thời đẩy mạnh phát triển kinh tế - xã hội, từng bước nâng cao đời sống, dân trí cho đồng bào, nhằm giải quyết căn bản nguyên nhân sự phát triển không bình thường của đạo Tin lành

- Khảo sát thực trạng tình hình đạo Tin lành ở những địa bàn có đông đồng bào theo

đạo Xác định số thôn, bản, số người theo đạo Tin lành; mức độ ảnh hưởng, tính ổn định của điểm nhóm, số người đứng đầu điểm nhóm, những người truyền đạo,

- Hướng dẫn đồng bào theo đạo Tin lành tại các thôn, bản, nơi có sinh hoạt tôn giáo ổn

định, đăng ký sinh hoạt tôn giáo tại điểm nhóm với chính quyền cơ sở Nội dung đăng

ký gồm: Tên điểm nhóm, địa điểm, phạm vi sinh hoạt tôn giáo, nội dung sinh hoạt tôn giáo, lịch sinh hoạt tôn giáo theo tuần, tháng, năm; người đứng đầu điểm nhóm; người hướng dẫn việc đạo; số lượng người tham gia sinh hoạt tôn giáo tại thời điểm đăng ký;

dự kiến tổ chức Tin lành, hệ phái Tin lành xin gia nhập; cam kết sinh hoạt tôn giáo theo

pháp luật và nội dung đăng ký (có mẫu đăng ký kèm theo)

- Đối với người đứng đầu các điểm nhóm theo đạo Tin lành, giải quyết như sau: số có thái độ tuân thủ chính quyền và pháp luật, đủ tư cách công dân, trước hết giúp đỡ để trở thành Trưởng nhóm Về lâu dài, tạo điều kiện để được đào tạo thành chức sắc tại tổ chức Tin lành hợp pháp Số có thái độ chống đối, cần đấu tranh và xử lý nghiêm theo pháp luật, thông báo công khai cho đồng bào biết rõ về những hoạt động vi phạm pháp luật củahọ

Chương 3 Nội dung quản lý nhà nước đối với các hoạt động tôn giáo

Câu 1: đánh giá về việc thực hiện chính sách về tôn giáo ở nước ta hiện nay?

Trang 29

Tín ngưỡng, tôn giáo là vấn đề rất tế nhị và nhạy cảm Vì vậy, việc đề ra chính sách và thực hiện chính sách đối với tín ngưỡng, tôn giáo là vấn đề khó khăn, phức tạp, phải hết sức thận trọng.

Qua các giai đoạn cách mạng, Đảng và Nhà nước ta luôn xác định công tác tôn giáo là vấn đề chiến lược có ý nghĩa rất quan trọng

Trong cách mạng dân tộc dân chủ, chính sách "tín ngưỡng tự do, lương giáo đoàn kết"

do Chủ tịch Hồ Chí Minh đề ra đã góp phần to lớn vào sự nghiệp đoàn kết toàn dân kháng chiến thắng lợi, giành độc lập thống nhất hoàn toàn cho đất nước

Trong cách mạng xã hội chủ nghĩa, vấn đề tôn giáo có những nội dung mới Năm 1990,

Bộ Chính trị ra Nghị quyết 24 về công tác tôn giáo, xác định "Tôn giáo là vấn đề còn tồntại lâu dài Tín ngưỡng, tôn giáo là nhu cầu tinh thần của một bộ phận nhân dân Đạo đức tôn giáo có nhiều điều phù hợp với công cuộc xây dựng xã hội mới", "các giáo hội

và tổ chức tôn giáo nào có đường hướng hành đạo gắn bó với dân tộc, có tôn chỉ, mục đích, điều lệ phù hợp với luật pháp Nhà nước, có tổ chức phù hợp và bộ máy nhân sự đảm bảo tốt về cả hai mặt đạo, đời thì sẽ được Nhà nước xem xét trong từng trường hợp

cụ thể để cho phép hoạt động"

Thực hiện Nghị quyết của Đảng, công tác vận động đồng bào có đạo, các tín đồ, chức

sắc hưởng ứng tham gia phong trào thi đua yêu nước, xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc đạt được nhiều tiến bộ.

-Về ưu điểm:

+Chính sách tôn giáo của ta ngày càng được cụ thể hoá, đáp ứng ngày càng tốt hơn

nguyện vọng của chức sắc và tín đồ

+Những năm qua, nhờ chính sách phát triển kinh tế phù hợp đã làm cho đời sống vật chất

và tinh thần của chức sắc, tín đồ được nâng lên

+ Nhìn chung,các tổ chức tôn giáo đã xây dựng đường hướng hành đạo, hoạt động theo pháp luật;

+các tôn giáo được Nhà nước công nhận đã hành đạo gắn bó với dân tộc, tập hợp đông đảo tín đồ trong khối đại đoàn kết toàn dân, xây dựng cuộc sống tốt đời, đẹp đạo, góp phần vào công cuộc đổi mới đất nước

+ Các ngành, các cấp đã chủ động, tích cực thực hiện các chủ trương, chính sách tôn giáo của Đảng và Nhà nước, phát triển kinh tế - xã hội và giữ vững an ninh chính trị ở các vùng đồng bào tôn giáo, đồng thời đấu tranh ngăn chặn, làm thất bại những

hoạt động lợi dụng tín ngưỡng, tôn giáo để hoạt động chống phá Đảng và Nhà nước

+Chúng ta đã củng cố đoàn kết những người có tín ngưỡng, tôn giáo với nhau Chức sắc tín đồ ngày càng tin tưởng vào chính sách của Đảng, vào công cuộc đổi mới ở nước ta

Trang 30

+Chính sách tôn giáo của ta vẫn còn chung chung, chậm được cụ thể hoá, một số cán bộ Đảng viên còn hạn chế trong việc nhận thức, đánh giá thấp tầm quan trọng của công tác tôn giáo Việc giải quyết vấn đề tô giáo ở noi này hay nơi khác còn nhiều bất cập đã tác động tiêu cực đến việc phát huy sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân.

+Một bộ phận không nhỏ chức sắc, tín đồ còn nghi ngờ, dao động hoang mang trước sự xuyên tạc của các thế lực thù địch

+Đời sống của một bộ phận chức sắc, tín đồ còn khó khăn

+Nhiều vụ việc nổi cộm liên quan đến tín ngưỡng tôn giáo còn xãy ra, chúng ta vẫn bị động hoặc xử lý thiếu tế nhị làm mất lòng tin của chức sắc, tín đồ, là kẻ hở cho kẻ xấu lợidụng

+ Một số người chưa tuân thủ pháp luật, còn tổ chức truyền đạo trái phép; còn lợi dụng tín ngưỡng, tôn giáo để hành nghề mê tín dị đoan

+ Việc khiếu kiện và tranh chấp liên quan đến đất đai và cơ sở vật chất của tôn giáo ở một số nơi tăng lên, có nơi gay gắt, phức tạp

+Ở một số nơi, nhất là ở vùng dân tộc thiểu số, một số người đã lợi dụng tín ngưỡng, tôn giáo để tiến hành những hoạt động chống đối, kích động tín đồ nhằm phá hoại khối đại đoàn kết toàn dân tộc, gây mất ổn định chính trị

-Nguyên nhân: công tác tôn giáo chậm đổi mới nội dung và phương thức hoạt động, trong

khi các thế lực thù địch ráo riết tranh thủ, giành giật, lôi kéo quần chúng tín đồ, chức sắc tôn giáo Một số cấp uỷ, chính quyền các cấp, một số cán bộ có trách nhiệm chưa nhận thức, quán triệt đầy đủ các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước về tôn giáo Có nơi chủ quan, nóng vội, giản đơn trong giải quyết nhiều vấn đề liên quan đến tôn giáo; cónơi lại hữu khuynh, thụ động, buông lỏng quản lý Các chủ trương, chính sách của Đảng

và Nhà nước đối với tín ngưỡng, tôn giáo chậm được thể chế hoá Tổ chức, bộ máy làm công tác tôn giáo của hệ thống chính trị, nhất là bộ máy quản lý nhà nước về tôn giáo chưa xác định rõ được mô hình, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, cơ chế phối hợp, thiếu

sự quan tâm đầu tư bảo đảm các điều kiện hoạt động; đội ngũ cán bộ làm công tác tôn giáo và hệ thống chính trị cơ sở ở các vùng đông tín đồ tôn giáo, vùng đồng bào các dân tộc thiểu số còn yếu, việc tập hợp quần chúng còn hạn chế

Câu 2; Quan điểm, đường lối của Đảng ta về tôn giáo và công tác tôn giáo:

Từ những ưu điểm và hạn chế của việc thực hiện đường lối, chính sách của Đảng và nhà nước ta đối với tín ngưỡng, tôn giáo trong thời gian qua, cho nên, việc nắm vững những quan điểm chỉ đạo cũa Đảng, chính sách của nhà nước trên lĩh vực tôn giáo và nâng cao hiệu quả quản lý trên lĩnh vực này nhằm phát huy mạnh mẽ sự tham gia tích cực và tự giác của toàn dân, trong đó có đồng bào theo đạo vào quá trình đổi mới là vấn đề có ý nghĩa lý luãn và thực tiễn cấp bách ở nước ta hiện nay

Đảng ta đã xác định: Tín ngưỡng tôn giáo là nhu cầu tinh thần của một bộ phận nhân dân

Đó là một nhận định mang tính khoa học và mang tính cách mạng sâu sắc, nó phản ảnh đúng tính tất yếu khách quan trong sự tồn tại của tôn giáo

Trang 31

Hiện nay, Đảng ta luôn khẳng định rằng: đạo đức tôn giáo còn nhiều điều phù hợp với công cuộc xây dựng XH mới Đây là một nhận định mang tính đổi mới rất sâu sắc của Đảng ta.

Quán triệt tư duy đổi mới trên, nghị quyết số 24-NQ/TW ra ngày 16-10-1990 của Bộ chính trị khoá VI về tăng cường công tác tôn giáo trong tình hình mới, Đảng ta xác định 3quan điểm chỉ đạo trong công tác tôn giáo của Đảng và Nhà nước Phát triển thêm một bước những quan điểm chỉ đạo đó trog tình hình mới, nghị quyết TW 7(khoá IX) của Đảng về công tác tôn giáo khẳng định rằng:

-Một là, tín ngưỡng, tôn giáo là nhu cầu tinh thần của một bộ phận nhân dân, đang và sẽ

tồn tại cùng dân tộc trong quá trình xây dựng CNXH ở nước ta

Thực hiện nhất quán chính sách tôn trọng và bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, theo hoặc không theo một tôn giáo nào, quyền sinh hoạt tôn giáo bình thường theo đúng pháp luật Ở đây, sự tôn trọng đó được hiểu không phải là bị động đối phó, càng không phải sự bố thí ban ơn cho quần chúng có đạo, mà là quá trình chủ động chăm lo cho lợi ích thiết thâncho bộ phận quần chúng đặc thù này

Đảng và Nhà nước ta đã nhiều lần khẳng định, chúng ta không chống tôn giáo mà chỉ chống những ai lợi dụng tôn giáo để chống phá cách mạng

-Hai là, Đảng và Nhà nước ta thực hiện nhất quán chính sách đại đoàn kết toàn dân tộc

Đoàn kết đồng bào theo các tôn giáo khác nhau; đoàn kết đồng bào theo tôn giáo và đồngbào không theo tôn giáo Phải tôn trọng các vị sáng lập ra tôn giáo, tôn trọng niềm tin củachức sắc, tín đồ tôn giáo; Tôn trọng quyền tự do tín ngưỡng của tôn giáo; Không ngừng chăm lo đời sống vật chất, tinh thần của chức sắc tín đồ Phải hiểu được tâm tư nguyện vọng, tính đặc thù của tôn giáo mà họ theo

-Ba là, nội dung cốt lõi của công tác tôn giáo là công tác vận động quần chúng Công tác

vận động quần chúng có đạo cũng là công tác đối với con người Con người ở đây là con người-công dân-tín đồ Công tác vận động quần chúng có đạo phải làm sao cho giáo luật xích lại gần với pháp luật của Nhà nước, đạo đức tôn giáo xích lại gần với đạo đức XH với tất cả những chuẩn mực lành mạnh, tiến bộ của đạo đức XH

-Bốn là, công tác tôn giáo là trách nhiệm của hệ thống chính trị Công tác tôn giáo không

thể chỉ do một ngành nào đó làm được, mà phải do toàn bộ hệ thống chính trị cùng tiến hành dưới sự lãnh đạo của Đảng Bên cạnh đó, tổ chức bộ máy và cán bộ chuyên trách làm công tác tôn giáo có trách nhiệm trực tiếp cần được củng cố và kiện toàn

-Năm là, vấn đề theo đạo và truyền đạo Mọi tín đồ đều có quyền tự do hành đạotại gia

đình và cơ sở thờ tự hợp pháp theo quy định của pháp luật Việc theo đạo , truyền đạo cũng như mọi hoạt động tôn giáo khác đều pahỉ tuân thủ hiến páhp và pháp luật; không được lợi dụng tôn giáo tuyên truyền tà đạo, hoạt động mê tín-dị đoan, không được ép buộc người dân theo đạo

Trong công cuộc đổi mới, hơn một thập kỷ qua, nhân dân ta đã đạt được những thắng lợi với những thành tựu cơ bản trên nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội Qua đó đời sống vật

Trang 32

chất, tinh thần không ngừng được đáp ứng và cải thiện cho đồng bào có đạo nói riêng và nhân dân cả nước nói chung luôn an tâm phấn khởi tin tưởng vào sự đổi mới của đảng và nhànước, góp phần tích cực vào công cộc xây dựng và bảo vệ vững chắc tổ quốc Việt nam XHCN

Những thành tựu đạt được kể trên chính là nhờ vào chủ trương đường lối chính sách đúng đắn của Đảng và nhà nước đã tạo những điều kiện cơ bản cho đồng bào có đạo thamgia vào công cuộc xây dựng đất nước vì mục tiêu: “ Dân giàu, nước mạnh xã hội công bằng, dân chủ văn minh” Ngày nay, đồng bào tín ngưỡng tôn giáo luôn phát huy tinh thấn yêu nước tính cộng đồng và luôn gắn bó với phong trào cách mạng tiếp tục tham gia tích cực vào công cuôc xây dựng và bảo vệ tổ quốc với phương chăm: tốt đời đẹp đạo

Câu 3:Nội dung quản lý nhà nước đối với các hoat động tôn giáo

Căn cứ vào pháp luật hiện hành và hoạt động cụ thể của các tổ chức tôn giáo Nhà nước quản lý các hoạt động tôn giáo bao gồm các nội dung chính sau:

*Hoạt động tín ngưỡng

- Khái niệm: Hoạt động tín ngưỡng là hoạt động thể hiện sự tôn thờ tổ tiên; tưởng niệm

và tôn vinh những người có công với nước, với cộng đồng; thờ cúng thần, thánh, biểu tượng có tính truyền thống và các hoạt động tín ngưỡng dân gian khác tiêu biểu cho những giá trị tốt đẹp về lịch sử, văn hóa, đạo đức xã hội

-Nguyên tắc chung :

+ Người có tín ngưỡng, tín đồ được tự do bày tỏ đức tin, thực hành các nghi thức thờ cúng, cầu nguyện và tham gia các hình thức sinh hoạt, phục vụ lễ hội, lễ nghi tôn giáo và học tập giáo lý tôn giáo mà mình tin theo

+ Tôn trọng quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo và quyền tự do không tín ngưỡng, tôn giáo của người khác; thực hiện quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo không cản trở việc thực hiện quyền và nghĩa vụ công dân; hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo theo đúng quy định của phápluật

+ Chức sắc, nhà tu hành được thực hiện lễ nghi tôn giáo trong phạm vi phụ trách, được

giảng đạo, truyền đạo tại các cơ sở tôn giáo

+ Hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo bị đình chỉ nếu thuộc một trong các trường hợp sau: Xâm phạm an ninh quốc gia, ảnh hưởng nghiêm trọng đến trật tự công cộng hoặc môi trường;Tác động xấu đến đoàn kết nhân dân, đến truyền thống văn hoá tốt đẹp của dân tộc; Xâm phạm tính mạng, sức khoẻ, nhân phẩm, danh dự, tài sản của người khác; Có hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng khác

- Quản lý các hoạt động cụ thể :

+ Trách nhiệm của người đại diện ( Điều 3 Nghị định số 92/2012/NĐ-CP của Chính phủ):

Người đại diện hoặc thành viên ban quản lý cơ sở tín ngưỡng là công dân Việt Nam, có

năng lực hành vi dân sự đầy đủ, có uy tín trong cộng đồng dân cư và nghiêm chỉnh chấp hành pháp luật

Trang 33

 Người đại diện hoặc ban quản lý cơ sở tín ngưỡng có trách nhiệm thông báo bằng văn bản, trong đó nêu rõ họ và tên, tuổi, nơi cư trú của những người được bầu, cử đến Ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn (sau đây gọi chung là Ủy ban nhân dân cấp xã) trongthời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày có kết quả bầu, cử.

Trước ngày 15 tháng 10 hàng năm, người đại diện hoặc ban quản lý cơ sở tín ngưỡng cótrách nhiệm gửi đến Ủy ban nhân dân cấp xã bản thông báo dự kiến hoạt động tín

ngưỡng diễn ra vào năm sau tại cơ sở

 Người đại diện hoặc ban quản lý cơ sở tín ngưỡng chịu trách nhiệm trước pháp luật về hoạt động tín ngưỡng diễn ra tại cơ sở

+ Một số lễ hội ,tín ngưỡng phải xin phép UBND Tỉnh ( Điều 4 Nghị định số

92/2012/NĐ-CP của Chính phủ): Lễ hội tín ngưỡng là hình thức hoạt động tín ngưỡng có

tổ chức, thể hiện sự tôn thờ, tưởng niệm và tôn vinh những người có công với nước, với cộng đồng, thờ cúng tổ tiên, biểu tượng có tính truyền thống và các hoạt động tín ngưỡngdân gian khác tiêu biểu cho những giá trị tốt đẹp về lịch sử, văn hóa, đạo đức xã hội

*Hoạt động của tín đồ, chức sắc, nhà tu hành

- Chức sắc, nhà tu hành được thực hiện lễ nghi tôn giáo trong phạm vi phụ trách, được giảng đạo, truyền đạo tại các cơ sở tôn giáo

- Người đang chấp hành án phạt tù hoặc đang bị quản chế theo quy định của pháp luật thì

không được chủ trì lễ nghi tôn giáo, truyền đạo, giảng đạo, quản lý tổ chức của tôn giáo

và chủ trì lễ hội tín ngưỡng Đối với người đã chấp hành xong các hình phạt hoặc biện pháp xử lý hành chính, chỉ sau khi được tổ chức tôn giáo đăng ký hoạt động và được sự chấp thuận của cơ quan nhà nước có thẩm quyền mới được chủ trì lễ nghi tôn giáo, truyềnđạo, giảng đạo và quản lý tổ chức của tôn giáo( theo điều 13 pháp lệnh 21/2004/PN-UBTVQH11 về tín ngưỡng, tôn giáo)

- Khuyến khích các chức sắc giáo dục tín đồ

- Đăng ký chương trình hoạt động hằng năm (Điều 12 pháp lệnh

21/2004/PN-UBTVQH11 về tín ngưỡng, tôn giáo)

+ Người phụ trách tổ chức tôn giáo cơ sở có trách nhiệm đăng ký chương trình hoạt độngtôn giáo hàng năm diễn ra tại cơ sở đó với Uỷ ban nhân dân xã, phường, thị trấn (sau đây gọi chung là Uỷ ban nhân dân cấp xã); trường hợp tổ chức hoạt động tôn giáo ngoài chương trình đã đăng ký thì phải được cơ quan nhà nước có thẩm quyền chấp thuận.-Đăng ký người vào tu (điều 26, khoản 1, NĐ 92/2012/NĐ-CP): Người phụ trách cơ sở tôn giáo có trách nhiệm gửi hồ sơ đăng ký người vào tu đến Ủy ban nhân dân cấp xã nơi

có cơ sở tôn giáo trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận người vào tu

*Phong chức ,phong phẩm tín đồ ,chức sắc ,nhà tu hành tôn giáo

- Nguyên tắc ( theo điều 22 pháp lệnh số 21/2004/PL-UBTVQH11) nhà nước đề ra các điều kiện để tổ chức tôn giáo có căn cứ lựa chọn quyết định gồm;

+Là công dân Việt Nam, có tư cách đạo đức tốt;

Trang 34

+ Có tinh thần đoàn kết, hoà hợp dân tộc;

+Nghiêm chỉnh chấp hành pháp luật

-đăng ký người được phong với chính quyền đia phương (UBND huyện)

- Chức sắc do nước ngoài phong phải thỏa thuận với chính phủ

-Thuyên chuyển nơi hoạt động của chức sắc (điều 23 pháp lệnh số

21/2004/PL-UBTVQH11): Khi thuyên chuyển nơi hoạt động tôn giáo của chức sắc, nhà tu hành, tổ

chức tôn giáo có trách nhiệm thông báo với Uỷ ban nhân dân cấp huyện nơi đi và đăng

ký với Uỷ ban nhân dân cấp huyện nơi đến

* Tổ chức tôn giáo

- Đăng ký sinh hoạt tôn giáo ( điều 5 NĐ 92 quy định chi tiết và biện pháp thi hành pháp lệnh tín ngưỡng ,tôn giáo ): Công dân có nhu cầu tập trung để thực hành các nghi thức thờ cúng, cầu nguyện, bày tỏ đức tin về tôn giáo mà mình tin theo thì người đại diện gửi hồ sơ đăng ký sinh hoạt tôn giáo đến Ủy ban nhân dân cấp xã

- Đăng ký hoạt động tôn giáo ( điều 6 NĐ 92 quy định chi tiết và biện pháp thi

hành pháp lệnh tín ngưỡng ,tôn giáo) Để được cấp đăng ký hoạt động tôn giáo, tổ chức phải có đủ các điều kiện sau:

+ Có sinh hoạt tôn giáo ổn định từ hai mươi năm trở lên kể từ ngày được Ủy ban nhân dân cấp xã chấp thuận sinh hoạt tôn giáo, không có hành vi vi phạm pháp luật

+ Là tổ chức của những người có cùng niềm tin; có giáo lý, giáo luật, lễ nghi, đường hướng hành đạo và hoạt động gắn bó với dân tộc, không trái với thuần phong, mỹ tục và quy định của pháp luật;

+ Không thuộc tổ chức tôn giáo đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền công nhận;+ Tên gọi của tổ chức không trùng với tên các tổ chức tôn giáo đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền công nhận hoặc tên các danh nhân, anh hùng dân tộc;

+ Có địa điểm hợp pháp để hoạt động tôn giáo;

+ Có người đại diện là công dân Việt Nam, có năng lực hành vi dân sự đầy đủ, có uy tín trong tổ chức và nghiêm chỉnh chấp hành pháp luật

-Đăng ký công nhận tổ chức tôn giáo ( theo Điều 16 Pháp lệnh 21)Tổ chức được công

nhận là tổ chức tôn giáo khi có đủ các điều kiện sau đây:

+ Là tổ chức của những người có cùng tín ngưỡng, có giáo lý, giáo luật, lễ nghi không trái với thuần phong, mỹ tục, lợi ích của dân tộc;

+ Có hiến chương, điều lệ thể hiện tôn chỉ, mục đích, đường hướng hành đạo gắn bó với dân tộc và không trái với quy định của pháp luật;

+ Có đăng ký hoạt động tôn giáo và hoạt động tôn giáo ổn định;

+ Có trụ sở, tổ chức và người đại diện hợp pháp;

+ Có tên gọi không trùng với tên gọi của tổ chức tôn giáo đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền công nhận

Thẩm quyền công nhận tổ chức tôn giáo:

+ Thủ tướng Chính phủ công nhận tổ chức tôn giáo có phạm vi hoạt động ở nhiều tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương;

Ngày đăng: 03/12/2014, 20:16

TỪ KHÓA LIÊN QUAN

TRÍCH ĐOẠN

TÀI LIỆU CÙNG NGƯỜI DÙNG

TÀI LIỆU LIÊN QUAN

🧩 Sản phẩm bạn có thể quan tâm

w