các thành phần kinh tế với sự phát triển lực lượng sản xuất ở việt nam hiện nay

Tuy nhiên, bên cạnhnhững thành tựu đó thì các thành phần kinh tế còn tồn tại những hạnchế như là: năng suất, hiệu quả, sức cạnh tranh của nền kinh tế cònthấp, các thành phần kinh tế phát

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC TRIẾT HỌC

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌCPGS.TS NGUYỄN VĂN HÒA

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Hiện nay, bất kỳ một hình thái kinh tế - xã hội nào cũng đều tồntại nhiều hình thức sở hữu và nhiều thành phần kinh tế đó là một nhu cầutất yếu khách quan của xã hội Tính tất yếu đó bắt nguồn từ quy luật về

sự phù hợp giữa quan hệ sản xuất với trình độ phát triển của lực lượngsản xuất, đây chính là một trong những quy luật cơ bản nhất của sự vậnđộng và phát triển xã hội loài người Trong đó lực lượng sản xuất là yếu

tố đóng vai trò quan trọng và quyết định đến quan hệ sản xuất Lựclượng sản xuất không chỉ là nhân tố đóng vai trò quan trọng trong hoạtđộng sản xuất của con người mà nó còn là nền tảng cơ sở vật chất kỹthuật của mỗi chế độ xã hội Đồng thời, lực lượng sản xuất cũng là mộttrong những nhân tố quan trọng quyết định đến năng suất lao động của

xã hội Suy cho cùng, sự vận động của xã hội từ chế độ xã hội này sangchế độ xã hội khác đều bắt nguồn từ sự vận động và phát triển của lựclượng sản xuất Vì thế, phát triển lực lượng sản xuất là một vấn đề màmọi quốc gia luôn chú trọng Đối với Việt Nam, khi lực lượng sản xuấtcủa chúng ta đang ở trình độ thấp gây cản trở đối với sự phát triển củađất nước, cho nên việc phát triển lực lượng sản xuất là một yêu cầu cấpthiết ở nước ta hiện nay

Có thể thấy, với chủ trương đa dạng hóa các hình thức sở hữu

và các thành phần kinh tế trong nền kinh tế thị trường định hướng xãhội chủ nghĩa ở nước ta, điều đó có nghĩa chúng ta đã thiết lập đượcquan hệ sản xuất phù hợp với trình độ đang còn thấp của lực lượngsản xuất ở nước ta Nhìn lại chặng đường hơn 25 năm đổi mới, sựphát triển của các thành phần kinh tế đã đạt được những thành tựu tolớn góp phần quan trọng hàng đầu trong việc huy động các nguồn lực

xã hội vào sản xuất, kinh doanh, tạo thêm việc làm, cải thiện đời sốngnhân dân, thúc đẩy sự phân công lao động xã hội, chuyển dịch cơ cấukinh tế theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa Điều quan trọnghơn cả, sự phát triển của các thành phần kinh tế đã góp phần thúc đẩy

sự phát triển lực lượng sản xuất ở nước ta Trên cơ sở đó đưa nước tathoát khỏi tình trạng kém phát triển, bước vào nhóm các nước đangphát triển, thể chế nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩatừng bước được củng cố và phát triển, đời sống vật chất và tinh thầncủa nhân dân được cải thiện, chính trị - xã hội ổn định, an ninh quốc

phòng được giữ vững, vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế đượcnâng lên Đây chính là những tiền đề, động lực quan trọng cho chúng

ta vững bước đi lên trên con đường đã chọn Tuy nhiên, bên cạnhnhững thành tựu đó thì các thành phần kinh tế còn tồn tại những hạnchế như là: năng suất, hiệu quả, sức cạnh tranh của nền kinh tế cònthấp, các thành phần kinh tế phát triển chậm, thiếu hài hòa, thể chếkinh tế thị trường, chất lượng nguồn nhân lực, kết cấu hạ tầng, khoahọc và công nghệ vẫn còn nhiều yếu kém, đây chính là những rào cảnđối với sự phát triển của lực lượng sản xuất ở nước ta hiện nay Vấn

đề đặt ra hiện nay chúng ta cần phải xác định rõ vị trí, vai trò và mốiquan hệ của các thành phần kinh tế đối với sự phát triển của lựclượng sản xuất, để từ đó đưa ra những phương hướng và giải phápnhằm phát huy vai trò của các thành phần kinh tế đối với sự pháttriển lực lượng sản xuất ở nước ta hiện nay

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng đã xác địnhnước ta tồn tại 4 thành phần kinh tế đó là: Thành phần kinh tế nhànước, thành phần kinh tế tập thể, thành phần kinh tế tư nhân, thànhphần kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài Mỗi thành phần kinh tế có vịtrí, vai trò quan trọng khác nhau trong nền kinh tế quốc dân, trong đóĐảng ta đã xác định: “Kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo Thànhphần kinh tế tập thể không ngừng được củng cố và phát triển Kinh tếnhà nước, cùng với kinh tế tập thể ngày càng trở thành nền tảng vữngchắc của nền kinh tế quốc dân Kinh tế tư nhân là một trong nhữngđộng lực để phát triển kinh tế, kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài đượckhuyến khích phát triển” [16, tr.73-74]

Các thành phần kinh tế đều có vị trí, vai trò quan trọng đối với

sự phát triển nền kinh tế nước ta, giữa các thành phần kinh tế có mốiquan hệ tác động qua lại, vừa hợp tác vừa mang tính chất cạnh tranhtrong cùng một nền kinh tế quốc dân thống nhất Tất cả các thànhphần kinh tế trên đều là bộ phận cấu thành quan trọng của nền kinh tếthị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam Cho nên, việcphát triển đồng bộ và hài hòa các thành phần kinh tế sẽ là một trongnhững động lực thúc đẩy lực lượng sản xuất phát triển

Trong xu thế toàn cầu hóa đang ngày càng diễn ra mạnh mẽvừa tạo ra những cơ hội vừa tạo ra những thách thức cho chúng

ta, đòi hỏi Đảng và Nhà nước ta phải bám sát những chỉ dẫn khoahọc lý luận của C.Mác - Ph.Ăngghen - V.I.Lênin và tư tưởng Hồ Chí

Minh để vận dụng vào sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, pháttriển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam,nhằm tạo ra động lực thúc đẩy lực lượng sản xuất phát triển, phấnđấu đến năm 2020 đưa nước ta cơ bản trở thành một nước côngnghiệp theo hướng hiện đại, hướng đến mục tiêu xây dựng nước ViệtNam “Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh” Pháttriển kinh tế nhiều thành phần có tác động về nhiều mặt: giải phóngsức sản xuất, huy động và sử dụng có hiệu quả các nguồn lực; tạo racạnh tranh trên thị trường, thực hiện dân chủ hóa đời sống kinh tế,đại đoàn kết dân tộc, huy động sức mạnh tổng hợp để phát triển kinh

tế - xã hội; là con đường để xây dựng và hoàn thiện quan hệ sản xuấtcho phù hợp với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất

Với những lý do trên tôi chọn đề tài “Các thành phần kinh tế với

sự phát triển lực lượng sản xuất ở Việt Nam hiện nay” làm đề tài luận

văn Thạc sĩ của mình

2 Tình hình nghiên cứu của đề tài

Các công trình, các tác phẩm nghiên cứu có liên quan đến đề tài

được các nhà khoa học, trung tâm nghiên cứu cụ thể là: “Phát triển các thành phần kinh tế và các tổ chức kinh doanh ở nước ta hiện nay” của

GS.TS Vũ Đình Bách và GS.TS Ngô Đình Giao (Đồng chủ biên) (Nxb

Chính trị Quốc gia, năm 1997); “Kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam” của GS.TS Vũ Đình Bách (Nxb Chính trị Quốc gia, năm 2006); “Sở hữu nhà nước, kinh tế nhà nước và doanh nghiệp nhà nước ở Việt Nam” của PGS.TS Nguyễn Cúc và PGS.TS Kim Văn Chính (Nxb Chính trị Quốc gia, năm 2006); “Kinh tế có vốn đầu tư của nước ngoài trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam” của PGS.TSKH Nguyễn Bích Đạt (Nxb Chính trị Quốc gia, năm 2006); “Phát triển kinh tế kinh tế thị trường ở Việt Nam trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế” của PGS.TS Nguyễn Văn Nam (Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội, năm 2006); “Sở hữu tư nhân và kinh tế tư nhân trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam” của

Nguyễn Thanh Tuyền (Chủ biên) (Nxb Chính trị Quốc gia, năm 2006)

"Luận điểm khoa học trở thành lực lượng sản xuất trực tiếp của C.Mác và vấn đề phát triển kinh tế tri thức hiện nay" của PGS.TS Phạm Thị Ngọc Trầm (Tạp chí Triết học số 8, 2008); “Về vấn đề phát triển nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần ở nước ta hiện nay”

của Nguyễn Đức Luận (Tạp chí Triết học, số 7, tháng 7 - 2008)

“Phát triển lực lượng sản xuất và xây dựng, hoàn thiện từng bước quan hệ sản xuất trong thời kỳ quá độ ở nước ta” của

GS.TS Nguyễn Hùng Hậu (Tạp chí Lý luận chính trị, tháng 7 - 2011);

“Vai trò của sở hữu tư nhân và kinh tế tư nhân trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam hiện nay” của Thạc sĩ Nguyễn Thị Huyền (Tạp chí Triết học, số 242, tháng 7 - 2011); “Quan điểm của đại hội XI về xây dựng và hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam” của GS.TS Đỗ Thế Tùng (Kỷ yếu hội thảo, tháng 8 - 2011); “Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI” của Đảng Cộng sản (Nxb Chính trị Quốc gia, năm 2011);

“Những vấn đề kinh tế - xã hội trong cương lĩnh” (Bổ sung, phát triển

năm 2011), của GS TS Trương Giang Long và PGS.TS Trần HoàngNgân (Đồng chủ biên) (Nxb Chính trị Quốc gia, năm 2011)

“Một số đề xuất nhằm đẩy nhanh phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa” của Cao Thu Hằng (Tạp chí Triết học, số

3 (250), tháng 3 - 2012); “Đổi mới mô hình tăng trưởng cơ cấu lại nền kinh tế” của PGS.TS Vũ Văn Phúc (Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia, năm 2012); “Đổi mới nhận thức về doanh nghiệp nhà nước trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế” của

Vũ Văn Phúc (Tạp chí Cộng sản, số 838, tháng 8 - 2012); “Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao góp phần phát triển bền vững Việt Nam” của Chu Văn Cấp (Tạp chí Cộng sản, số 839, tháng 9 - năm 2012); “Để khoa học và công nghệ thực sự trở thành động lực then chốt

để phát triển kinh tế - xã hội” của TS Trần Đắc Hiến (Tạp chí Triết học,

số 6 (253), tháng 6 - 2012); “Đổi mới, sắp xếp doanh nghiệp nhà nước

và một số thách thức đặt ra” của TS Hồ Sỹ Hùng (Tạp chí Cộng sản, số

840, tháng 10 - 2012)

Những công trình nghiên cứu trên đây đã phần nào lý giải một

số vấn đề quan trọng của các thành phần kinh tế và lực lượng sảnxuất: Kinh tế thị trường và kinh tế thị trường định hướng xã hội chủnghĩa ở nước ta; tính tất yếu về sự phát triển nền kinh tế nhiều thànhphần; vị trí, vai trò của các thành phần kinh tế trong nền kinh tế thịtrường ở nước ta; thực trạng và giải pháp phát triển của các thànhphần kinh tế; mối quan hệ biện chứng giữa các thành phần kinh tếtrong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa hiện nay ở nước ta;đổi mới và sắp xếp lại doanh nghiệp nhà nước; mối quan hệ biệnchứng giữa quan hệ sản xuất với trình độ phát triển của lực lượng sản

xuất; vấn đề phát triển lực lượng sản xuất ở nước ta hiện nay; tácđộng của khoa học và công nghệ đối với sự phát triển của lực lượngsản xuất; phát triển nguồn nhân lực trong giai đoạn hiện nay.

Tuy nhiên, việc nghiên cứu và làm rõ vai trò của các thànhphần kinh tế đối với sự phát triển của lực lượng sản xuất ở nước tahiện nay chưa có tác giả nào đề cập một cách hoàn chỉnh Vì vậy, trên

cơ sở kế thừa có chọn lọc những tác phẩm, những công trình nghiên cứu

của các tác giả trên, đề tài “Các thành phần kinh tế với sự phát triển lực lượng sản xuất ở Việt Nam hiện nay” đã góp phần làm sáng tỏ hơn, hoàn

chỉnh hơn trong quá trình thực hiện

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài

Đề ti này nhằm mục đích góp phần làm rõ vai trò của cácthành phần kinh tế với sự phát triển lực lượng sản xuất ở Việt Namhiện nay, đồng thời đưa ra những phương hướng và giải pháp nhằmnâng cao hiệu quả vai trò của các thành phần kinh tế góp phần thúcđẩy lực lượng sản xuất phát triển ở Việt Nam hiện nay Để đạt đượcmục đích này, luận văn phải làm rõ các nhiệm vụ:

- Làm rõ cơ sở lý luận của các thành phần kinh tế và lực lượngsản xuất ở Việt Nam hiện nay

- Làm rõ vai trò của các thành phần kinh tế với sự phát triểncủa lực lượng sản xuất ở Việt Nam hiện nay

- Đưa ra phương hướng và giải pháp nhằm phát huy vai tròcủa các thành phần kinh tế nhằm thúc đẩy sự phát triển lực lượng sảnxuất ở Việt Nam hiện nay

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài

Từ mục đích và nhiệm vụ của đề tài đã quy định đối tượng vàphạm vi nghiên cứu:

- Đối tượng là nghiên cứu các thành phần kinh tế và lực lượngsản xuất ở Việt Nam hiện nay

- Phạm vi nghiên cứu là tập trung làm rõ vai trò của các thành phầnkinh tế với sự phát triển của lực lượng sản xuất ở Việt Nam hiện nay

5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu của đề tài

Cơ sở lý luận: Luận văn này được thực hiện dựa trên cơ sở cácnguyên lý, quy luật của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩaduy vật lịch sử, các văn kiện, nghị quyết của Đảng Cộng sản ViệtNam Ngoài ra, đề tài này có sử dụng các tác phẩm, công trình nghiêncứu của các nhà khoa học liên quan đến vấn đề

Phương pháp nghiên cứu: Luận văn được thực hiện dựa trênphương pháp duy vật biện chứng và duy vật lịch sử Bên cạnh đó luận văncòn dựa trên các phương pháp phân tích - tổng hợp, lôgích - lịch sử, so

sánh và hệ thống hóa nhằm làm sáng tỏ “Các thành phần kinh tế với sự phát triển lực lượng sản xuất ở Việt Nam hiện nay”.

6 Đóng góp của luận văn

Luận văn góp phần làm sáng tỏ cơ sở lý luận và thực tiễn của

sự tồn tại các thành phần kinh tế trong nền kinh tế thị trường địnhhướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam Đồng thời, làm rõ vai trò củacác thành phần kinh tế đối với sự phát triển của lực lượng sản xuất ởViệt Nam hiện nay Trên cơ sở đó đưa ra những phương hướng vàgiải pháp để phát huy vai trò của các thành phần kinh tế nhằm thúcđẩy sự phát triển của lực lượng sản xuất ở Việt Nam hiện nay

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, mục lục và danh mục các tài liệutham khảo luận văn gồm 2 chương 6 tiết:

Chương 1 Lý luận về lực lượng sản xuất và các thành phầnkinh tế trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ởViệt Nam hiện nay

Chương 2 Phát huy sức mạnh của các thành phần kinh tế nhằmphát triển lực lượng sản xuất ở Việt Nam hiện nay

NỘI DUNG CHƯƠNG 1 LÝ LUẬN VỀ LỰC LƯỢNG SẢN XUẤT

VÀ CÁC THÀNH PHẦN KINH TẾ TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG ĐỊNH HƯỚNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA

Ở VIỆT NAM HIỆN NAY 1.1 Lực lượng sản xuất, vai trò của lực lượng sản xuất trong sự phát triển kinh tế - xã hội và đặc điểm của lực lượng sản xuất ở Việt Nam hiện nay

1.1.1 Khái niệm lực lượng sản xuất

Lực lượng sản xuất là sự phản ánh mối quan hệ giữa con ngườivới giới tự nhiên trong quá trình sản xuất Lực lượng sản xuất baogồm hai bộ phận chủ yếu: người lao động và tư liệu sản xuất Trước

hết, người lao động, đây là nhân tố chủ yếu, hàng đầu của lực lượng

sản xuất Trong đó, lực lượng sản xuất quan trọng hàng đầu của toànthể nhân loại là công nhân, là người lao động, đây là những chủ thểđích thực của quá trình lao động

Thứ hai, tư liệu sản xuất là tổng thể các yếu tố vật chất của quá

trình lao động, là sự thống nhất giữa đối tượng lao động và tư liệu lao

động Đối tượng lao động là một vật hay sự tổng hợp những yếu tố

vật chất mà lao động của con người luôn luôn hướng đến, đây chính

là cội nguồn sản phẩm lao động của con người Tư liệu lao động, là

vật truyền dẫn hoạt động của người lao động vào đối tượng lao động

Tư liệu lao động bao gồm công cụ lao động và các phương tiện lao

động khác nhằm hỗ trợ cho con người trong quá trình lao động Công

cụ lao động là bộ phận tác động trực tiếp đến đối tượng lao động, là

hệ thống xương cốt, bắp thịt của sản xuất và là nơi tập trung nhất sứcmạnh của tư liệu lao động, làm cầu nối truyền tải sức lao động củacon người đến đối tượng lao động, là yếu tố động nhất của lực lượng

sản xuất Cùng với công cụ lao động, phương tiện lao động là bộ

phận không thể thiếu trong trong tư liệu lao động bao gồm nhà máy,kho, xưởng, bến cảng, sân bay, hệ thống giao thông vận tải, hệ thốngđiện, đường sá, viễn thông, vv Trong lực lượng sản xuất, ngoài haiyếu tố cơ bản là người lao động và tư liệu sản xuất, còn có khoa học

và công nghệ, đây là một bộ phận hợp thành ngày càng quan trọngcủa lực lượng sản xuất Ngày nay, khoa học và công nghệ đã trởthành lực lượng đầu tàu của sức sản xuất xã hội

Như vậy, lực lượng sản xuất là sự thống nhất hữu cơ giữa người lao động với tư liệu sản xuất tạo thành nội dung vật chất của quá trình sản xuất xã hội Tất cả các yếu tố trong lực lượng sản xuất

đều có mối liên hệ tác động qua lại một cách khách quan, trong đócon người đóng vai trò quan trọng là nguồn lực của mọi nguồn lực Ởnước ta, với trình độ lực lượng sản xuất còn thấp Do vậy, việc xâydựng nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần theo định hướng xã hộichủ nghĩa, một mặt đó là sự phù hợp với trình độ lực lượng sản xuấtcủa nước ta, mặt khác nó cũng là động lực thúc đẩy lực lượng sảnxuất phát triển

1.1.2 Vai trò của lực lượng sản xuất đối với sự phát triển kinh

tế - xã hội

Thứ nhất, lực lượng sản xuất là cơ sở, nền tảng của hoạt động sản xuất vật chất xã hội Thứ hai, lực lượng sản xuất là nền tảng cơ

sở vật chất kỹ thuật của mỗi hình thái kinh tế - xã hội Thứ ba, lực

lượng sản xuất là yếu tố quyết định đến năng suất lao động xã hội

Ở nước ta, tuy rằng chúng ta đã vượt qua được những khó khăn vềkinh tế, đời sống nhân dân về cơ bản được cải thiện Thế nhưng, so vớicác nước trong khu vực và trên thế giới, năng suất lao động của chúng tacòn thấp, điều này xuất phát từ chỗ, trình độ lực lượng sản xuất của nước

ta còn ở mức thấp, đã trở thành nhân tố cản trở đến năng suất lao động

xã hội Do vậy phát triển lực lượng sản xuất trong giai đoạn hiện nay làmột việc làm hết sức cần thiết đối với nước ta

1.1.3 Đặc điểm của lực lượng sản xuất ở Việt Nam hiện nay

Thứ nhất, đặc điểm về nguồn nhân lực ở Việt Nam hiện nay

- Nước ta là một nước có nguồn nhân lực dồi dào, đa số là lao động trẻ Nước ta là một nước có quy mô dân số tương đối lớn, trong

đó số người trong độ tuổi lao động chiếm 51% dân số của cả nước vàđang có xu hướng ngày một tăng, bình quân mỗi năm chúng ta cóthêm khoảng 1 triệu người bước vào độ tuổi lao động Như vậy, nước

ta là một nước đa số là lao động trẻ, đây là một trong những đặc điểmnổi bật của lực lượng lao động ở nước ta hiện nay

- Chất lượng nguồn nhân lực ở nước ta còn thấp Nhìn chung

chất lượng nguồn lao động của nước ta còn thấp, phát triển lại khôngđồng đều Vì vậy, phát triển người lao động một cách toàn diện là mộttrong những nhân tố đảm bảo cho sự phát triển bền vững của nước ta

Thứ hai, đặc điểm của tư liệu sản xuất ở nước ta hiện nay Đối tượng lao động Nhìn chung, đối tượng sản xuất của chúng ta rất

phong phú và đa dạng, đây sẽ là một lợi thế rất lớn đối với sự pháttriển của các thành phần kinh tế nói riêng và sự nghiệp công nghiệp

hóa, hiện đại hóa hiện nay ở nước ta nói chung Tư liệu lao động, mặc

dù, trình độ phát triển của công cụ lao động ở nước ta hiện nay có bướcphát triển, máy móc được ứng dụng rộng rãi trong các lĩnh vực sản xuất,trình độ công nghệ của một số nghành sản xuất, dịch vụ đã được nânglên đáng kể Nhìn chung, trình độ của công cụ lao động ở nước ta còn ởmức trung bình, chưa đáp ứng nhu cầu phát triển của đất nước

Về phương tiện lao động, là toàn bộ cơ sở vật chất kỹ thuật tạonền tảng cho sự phát triển toàn diện của đất nước Nhìn trên tổng thể hệthống kết cấu hạ tầng ở nước ta vẫn trong tình trạng lạc hậu, tiêuchuẩn kỹ thuật thấp, tốc độ phát triển thấp, thiếu đồng bộ, chưa có sựliên kết giữa các bộ phận, nguồn vốn đầu tư cho việc xây dựng kếtcấu hạ tầng còn thiếu trầm trọng, điều này làm cản trở đến sự phát