TIỂU LUẬN và bài KIỂM TRA GIỮA kỳ môn ĐÁNH GIÁ TRONG GIÁO dụcTIỂU LUẬN và bài KIỂM TRA GIỮA kỳ môn ĐÁNH GIÁ TRONG GIÁO dụcTIỂU LUẬN và bài KIỂM TRA GIỮA kỳ môn ĐÁNH GIÁ TRONG GIÁO dụcTIỂU LUẬN và bài KIỂM TRA GIỮA kỳ môn ĐÁNH GIÁ TRONG GIÁO dụcTIỂU LUẬN và bài KIỂM TRA GIỮA kỳ môn ĐÁNH GIÁ TRONG GIÁO dụcTIỂU LUẬN và bài KIỂM TRA GIỮA kỳ môn ĐÁNH GIÁ TRONG GIÁO dụcTIỂU LUẬN và bài KIỂM TRA GIỮA kỳ môn ĐÁNH GIÁ TRONG GIÁO dục
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
TIỂU LUẬN VÀ BÀI KIỂM TRA GIỮA KỲ
MÔN ĐÁNH GIÁ TRONG GIÁO DỤC
Giảng viên hướng dẫn: GS.TS Nguyễn Đức Chính
Học viên: Lưu Đức Anh
HÀ NỘI
Trang 2Hạn nộp bài theo qui định: ngày tháng năm
Thời gian nộp bài: ngày tháng năm
Nhận xét của giảng viên chấm bài:
Điểm: Giảng viên (kí tên):
Trang 3ĐỀ BÀI KIỂM TRA GIỮA KỲ:
Chứng minh đánh giá là một khoa học Mô tả việc sử dụng một trong những thành tựu của khoa học đánh giá để quản lý Bình luận.
BÀI LÀM
Đánh giá giáo dục vừa là một lĩnh vực nghiên cứu khoa học quản lý giáo dục, vừa là công cụ quản lý hữu hiệu của quản lý giáo dục nhằm phán đoán giá trị của sự nghiệp giáo dục để điều chỉnh, kiểm nghiệm trình độ phát triển của sự nghiệp giáo dục và cải tiến để giáo dục ngày càng đáp ứng tốt hơn nhu cầu của cộng đồng xã hội Đánh giá vừa là một lĩnh vực của khoa học quản lí giáo dục, vừa là một công cụ của quản lý giáo dục Nhận định này được thể hiện qua những dấu hiệu cụ thể sau:
- Đánh giá là một khoa học là nhờ nó có các hệ thống khái niệm, phạm trù gắn liền với nó.
+ Đánh giá và giá trị: Khái niệm đánh giá luôn gắn liền với khái niệm giá trị vì thực chất của đánh giá là sự phán đoán giá trị của hiện tượng Quan điểm về giá trị đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong quá trình đánh giá, phải thống nhất được cách hiểu khái niệm này mới có thể có được sự đồng thuận trong đánh giá, trong nhận định kết quả đánh giá…
+ Đánh giá và nhận thức: Đánh giá nói chung là một hoạt động của nhận thức Thông qua đánh giá con người nhận thức được bản chất của thế giới khách quan, xác định được thái độ của con người với thế
Trang 4giới khách quan đó, để rồi chấp nhận hoặc cải tạo nó phục vụ cho lợi ích của con người.
Chỉ khi có một nhận thức luận đúng đắn, một luận điểm khoa học lịch sử khách quan trong đánh giá mới có thể đảm bảo xác định được tính chỉnh thể của giá trị sự vật, mới có được những kết luận đánh giá có giá trị, có tác dụng đổi mới, cải tạo hoặc thích ứng với các sự vật, hiện tượng.
+ Đánh giá và thực tiễn: Quá trình nhận thức bắt đầu từ thực tiễn và rồi quay trở lại kiểm nghiệm qua thực tiễn Hoạt động đánh giá phải trải qua việc nghiên cứu, nhận thức đối tượng đánh giá và kết quả của quá trình nhận thức đó phải được kiểm nghiệm trong thực tiễn + Mối quan hệ giữa chủ thể đánh giá và khách thể của đánh giá:Việc xác định rõ mối quan hệ này là việc làm cần thiết để nâng cao chất lượng, hiệu quả và sự công bằng trong đánh giá Trong đánh giá sự nghiệp giáo dục chủ thể và khách thể đánh giá là tương đối và có thể hoán đổi vị trí cho nhau tùy mục đích đánh giá.
+ Chức năng đánh giá trong giáo dục: là sự tác động của quá trình đánh giá lên đối tượng đánh giá, được phát huy trước, trong và sau đánh giá theo chiều hướng mà chủ thể đánh giá mong muốn.
+ Các loại hình đánh giá trong giáo dục: có nhiều loại hình đánh giá trong giáo dục Mỗi loại nhằm tới một đối tượng đánh giá, mục đích đánh giá nhất định Một vài cách phân loại; Phân loại theo phạm vi đối tượng đánh giá, phân loại theo tiêu chuẩn đánh giá, phân loại theo chức năng đánh giá, phân loại theo nội dung đánh giá….
- Đối tượng, nội dung, phương pháp nghiên cứu đánh giá giáo dục
Trang 5+ Đối tượng nghiên cứu của đánh giá giáo dục: là loại hình hoạt động giáo dục, mối quan hệ giữa chúng, các chức năng của hoạt động giáo dục và nhu cầu thực thi của chức năng ấy trong hệ thống giáo dục.
+ Nội dung nghiên cứu của đánh giá trong giáo dục: Nghiên cứu cơ
sở lí luận và thực tiễn của hoạt động đánh giá; nghiên cứu tcác phương pháp thực thi cụ thể; nghiên cứu các loại hình đánh giá cụ thể…
- Các phương pháp nghiên cứu trong đánh giá giáo dục: những phương pháp thường dùng đánh giá hoạt động giáo dục bao gồm: Phương pháp lịch sử, phương pháp điều tra, phương pháp thực nghiệm, phương pháp quan sát, phương pháp thống kê.
- Thành tựu của khoa học đánh giá: Các bộ chuẩn về tiêu chí đánh giá, quy trình đánh giá (chuẩn cơ sở giáo dục, chuẩn chức danh, chuẩn kiến thức, kĩ năng…); các mô hình đánh giá trong giáo dục.
- Những vấn đề đang tồn tại của khoa học đánh giá: Nhiều tiêu chí đánh giá chưa rõ ràng, một số kết quả của công tác đánh giá còn mang nặng tính hình thức, …
Trang 6TIỂU LUẬN MÔN HỌC Học phần Đánh giá trong giáo dục
ĐỀ BÀI
Câu 1: Hãy xây dựng kế hoạch kiểm tra - đánh giá trong dạy học mônhọc…?
Câu 2: Kèm theo bài kiểm tra 45’ (giữa kỳ) theo đúng kế hoạch trên
1.1 Mục đích, vị trí, vai trò của kiểm tra đánh giá trong dạy học
Theo quan điểm truyền thống, KTĐG là một quá trình tách rời quátrình dạy - học và được thực hiện sau khi kết thúc quá trình dạy - học.Quan điểm mới cho rằng KTĐG là một phần không thể tách rời quá trình dạy
- học, được thực hiện liên tục, đan xen trong quá trình dạy - học, KTĐG cũng
là một hình thức dạy - học và các phương pháp KTĐG cũng là phương phápdạy - học Có thể nói, KTĐG kết quả học tập đã thay đổi trọng tâm từ kết quảhọc tập sang quá trình dạy - học
Xét trên quan điểm hệ thống, Qui trình đào tạo (QTĐT) được xem nhưmột hệ thống bao gồm các yếu tố: mục tiêu (MT), nội dung (ND), hình thức tổchức dạy – học (HTTCDH), phương pháp dạy (PPD) của thày, phương pháphọc (PPH) của trò và cuối cùng là kiểm tra đánh giá (KTĐG) kết quả củangười học
Các yếu tố này tác động qua lại lẫn nhau theo một sơ đồ cấu trúc nhấtđịnh Đó là từ phân tích nhu cầu của xã hội, trên cơ sở triết lí của nền giáo dục
và các cơ sở khác (hệ) mục tiêu của một cấp học, bậc học, ngành học được xácđịnh Đây là cái mốc cơ bản để thiết kế chương trình, lựa chọn và sắp xếp nộidung đào tạo Hệ mục tiêu còn định hướng cho việc tìm ra các hình thức tổ
Trang 7chức dạy – học phù hợp trong đó người dạy và người học tìm được cácphương pháp dạy – học tương ứng để đạt mục tiêu.
Trong sơ đồ trên kiểm tra - đánh giá là khâu cuối cùng và cũng là khâuquan trọng nhất bởi lẽ nó không chỉ cho ta biết quá trình đào tạo có đạt mụctiêu hay không, mà còn cung cấp các thông tin hữu ích để điều chỉnh toàn bộcác hoạt động xảy ra trước đó
Kiểm tra - đánh giá là một trong những hoạt động quan trọng nhất củaquá trình dạy học
Bản chất của kiểm tra - đánh giá là thu thập các thông tin định tính vàđịnh lượng, xử lý các thông tin đó và xác định xem mục tiêu của chương trìnhđào tạo, của môn học có đạt được hay không và nếu đạt được thì ở mức độ nào
Kiểm tra - đánh giá là định hướng tới đích cuối cùng để người dạyhướng dẫn người học cùng vươn tới và cũng là để người học tuỳ theo năng lựccủa bản thân tìm cách riêng cho mình hướng tới Với nghĩa này, kiểm tra –đánh giá sẽ định hướng cách dạy của thầy và cách học của trò sao cho hiệu quảnhất, nghĩa là cùng hướng tới việc đạt mục tiêu
Ngoài ra, các thông tin khai thác được từ kết quả kiểm tra - đánh giá sẽrất hữu ích cho việc điều chỉnh phương pháp dạy của thầy và phương pháp họccủa trò, đồng thời giúp các nhà quản lí có những thay đổi cần thiết trong việc
tổ chức quá trình đào tạo (như điều chỉnh chương trình đào tạo, nội dung đàotạo, hình thức tổ chức dạy – học)
Nếu xem chất lượng của quá trình dạy – học là sự “trùng khớp với mụctiêu” thì kiểm tra - đánh giá là cách tốt nhất để đánh giá chất lượng của quitrình đào tạo
Kiểm tra đánh giá là khâu then chốt cuối cùng của qúa trình dạy học.Đây cũng là khâu quan trọng tác động lớn đến quá trình nâng cao chất lượngđào tạo Việc kiểm tra đánh giá khách quan, nghiêm túc, đúng cách, đúnghướng sẽ là động lực mạnh mẽ khích lệ sự vươn lên trong học tập của sinhviên, thúc đẩy sự tìm tòi sáng tạo không ngừng của sinh viên
Trang 8ĐÁNH GIÁ TRONG HỌC TẬP CHỦ ĐỘNG Ở THCS
I BẢN CHẤT HỌC TẬP CHỦ ĐỘNG
Trong lí luận dạy học có những quan niệm khác nhau về vai trò của giáoviên và vai trò của học sinh nhưng tựu chung có hai hướng: hoặc tập trungvào vai trò hoạt động của giáo viên (lấy GV làm trung tâm) hoặc tập trungvào vai trò hoạt động của học sinh (lấy HS làm trung tâm)
Tư tưởng nhấn mạnh vai trò tích cực chủ động của người học, xem ngườihọc là chủ thể của quá trình học tập đã có từ lâu, ở thế kỉ XVII, A.Kômenski
đã viết: “Giáo dục có mục đích đánh thức năng lực nhạy cảm, phán đoán,phát triển nhân cách… hãy tìm ra phương pháp cho phép giáo viên dạy íthơn, học sinh học nhiều hơn”
Trong “thuật ngữ giáo dục người lớn” do Unesco xuất bản năm 1979 đãdùng thuật ngữ “giáo dục căn cứ vào người học”, “giáo dục tập trung vàongười học” với định nghĩa là “ Quá trình giáo dục mà nội dung quá trình họctập và giảng dạy được xác định bởi nhu cầu, mong muốn của người học,người học tham gia tích cực vào việc hình thành, kiểm soát quá trình này,
và trong quá trình đó nguồn lực, kinh nghiệm của người học được pháthuy…
R.R.Singh (1991) cho rằng tư tưởng này đặc biệt nhấn mạnh vai trò củangười học, hoạt động học Người học được đặt ở vị trí trung tâm của hệ giáodục, vừa là mục đích lại vừa là chủ thể của quá trình học tập Tác giả đã viết:
“Làm thế nào để cá thể hóa quá trình học tập để cho tiềm năng của mỗi cánhân được phát triển đầy đủ đang là một thách thức chủ yếu đối với giáo
Trang 9Hiện nay, ngành giáo dục nước ta, vấn đề phát huy tích cực chủ động sángtạo của người học được mọi người nhất trí nhưng vấn đề học tập tích cực(HTTC) chưa phải là đã được mọi người chấp nhận và được quan niệm mộtcách thống nhất Có người phản đối vì cho rằng cách dịch thuật ngữ này sangtiếng Việt không thành công, có thể gây ra sự hiểu lầm Có người khôngchấp nhận vị trí trung tâm của người học trong hoạt động dạy học vì e rằng
sẽ hạ thấp vai trò của giáo viên, tạo ra sự “đổi ngôi” trong nhà trường Cũng
có người cho rằng học tập chủ động là một lý thuyết giáo dục đã lỗi thời,thậm chí đã bị bác bỏ tại chính nơi sản sinh ra nó…
Thực hiện học tập chủ động không những không hạ thấp vai trò của giáoviên mà trái lại đòi hỏi giáo viên phải có trình độ cao hơn nhiều về phẩmchất và năng lực nghề nghiệp S.Rassekh (1987) viết: “Với sự tham gia tíchcực của người học vào
Trang 10quá trình học tập chủ động, với sự đề cao nhất trí sáng tạo của mỗi học sinh,thì sẽ không còn mối quan hệ đơn phương và độc đoán giữa thầy và trò.Quyền lực của giáo viên không còn ngự trị trên sự thụ động và kém tri thứccủa học sinh Giá trị của người giáo viên được tôn trọng bằng chính nănglực của giáo viên góp phần tối đa vào sự phát triển của học sinh… Mộtgiáo viên sáng tạo là một giáo viên biết giúp học sinh tiến bộ nhanh chóngbằng con đường tự học Giáo viên phải là người hướng dẫn, người cố vấn,hơn là chỉ đóng vai trò công cụ truyền đạt tri thức.”
Đặt người học vào vị trí trung tâm của hoạt động dạy - học, xem cá nhânngười học - với những phẩm chất và năng lực riêng của mỗi người - vừa làchủ thể vừa là mục đích của quá trình đó, phấn đấu tiến tới cá thể hóa quátrình học tập với sự trợ giúp của các phương tiện thiết bị hiện đại, để chotiềm năng của mỗi học sinh được phát triển tối ưu, góp phần có hiệu quảvào việc xây dựng cuộc sống có chất lượng cho cá nhân, gia đình và xã hội,
đó chính là cốt lõi tinh thần nhân văn trong dạy học HTCĐ
II YÊU CẨU CỦA ĐÁNH GIÁ HỌC TẬP CỦA GIÁO DỤC
CHỦ ĐỘNG
Trong một phúc trình của Ủy ban Quốc tế về Giáo dục cho thế kỷ
21 của UNESCO có xác định bốn trụ cột của một nền giáo dục là: Học để
biết, Học để làm, Học để làm người, và Học để cùng chung sống (Singh,
1998)
Trang 11Bốn trụ cột nói trên là định hướng cho hoạt động giáo dục ở mọi cấp, trong
đó có hoạt động đánh giá Có thể xem đây là những định hướng của đánh giáhọc tập chủ động vì chúng hướng đến sự phát triển toàn diện của conngười Lâu nay, hoạt động đánh giá ở phổ thông thường tập trung chủ yếuvào mục tiêu “học để biết”, rất ít cho “học để làm”, và hầu như là không với
“học để làm người” và “học để cùng chung sống”
Để đánh giá được 4 mục tiêu trên, cần phải có các phương pháp giáo dụcthích hợp Chúng ta không thể đánh giá về những điều mà người học khôngđược trang bị
Từ những năm đầu của thập niên 90, ở nước ta đã có nhiều nghiên cứu vànhững bài báo cáo của các giáo sư, tiến sĩ, những chuyên gia đầu ngành vềđánh giá đề cập đến vấn đề đổi mới và hòan thiện cách kiểm tra đánh giá kếtquả học tập của học sinh và sinh viên ở tất cả các bậc học từ phổ thông đến
đại học và thậm chí là sau đại học đó là GS TS Dương Thiệu Tống, GS.
TSKH Lâm Quang Thiệp, TS Nguyễn Phụng Hòang… Theo GS TS.
Lê Đức Ngọc thì kiểm tra đánh giá
Trang 12là công đoạn quyết định chất lượng của quá trình giảng dạy và học tập.Đối với giáo viên, kiểm tra đánh giá giúp giáo viên biết được hiệu quả vàchất lượng giảng dạy Đối với người học, kiểm tra đánh giá giúp cho họcviên biết được chất lượng học tập Đối với nhà quản lý, kiểm tra đánh giágiúp cho họ điều chỉnh chương trình đào tạo, tổ chức giảng dạy và học tậpcũng như ra những quyết định về đánh giá kết quả học tập của người học
được chính xác và đáng tin cậy.
Đánh giá - Mối tương tác quan trọng nhất giữa dạy và học
Trong phạm trù giáo dục (GD), hoạt động dạy luôn gắn với việc học và hỗtrợ cho việc học Mối tương tác quan trọng nhất giữa dạy và học là đánh giá.Như vậy, phương pháp (PP) đánh giá cũng là một trong những vấn đề hàngđầu mà hệ thống GD phải quan tâm, bên cạnh PP học, PP dạy và nội dungchương trình
Việc đánh giá cho phép chúng ta xác
Trang 13Đánh giá học sinh là sự xác nhận của giáo viên đối với mức độ đạt được củahọc sinh theo những chuẩn mực giá trị của mục tiêu đào tạo nhà trườnghay của từng bài học, môn học Những chuẩn mực giá trị ấy có thể qui rathành điểm số để chấm điểm gọi là đánh giá định lượng; không qui thànhđiểm số mà chỉ nhận xét căn cứ vào các tiêu chí chuẩn mực gọi là đánh giáđịnh tính.
Như vậy đánh giá, nhất là đánh giá kết quả học tập phải được xem là một bộphận quan trọng, không thể thiếu trong việc cải cách chương trình dạy vàhọc ở các trường THCS ở nước ta
III THỰC TRẠNG ĐÁNH GIÁ HỌC SINH TRONG NHÀ
TRƯỜNG PHỔ THÔNG HIỆN NAY
Trang 14vẫn là chủ yếu Ngoài ra, một thực tế phổ biến đã tồn tại ở các trường phổthông từ rất lâu là: Không có chuẩn
Trang 15kiến thức của môn học, nên cùng một môn học, được dạy bởi nhữnggiáo viên khác nhau cho kết quả tiếp thu kiến thức khác nhau, dẫn đến chấtlượng môn học không đồng đều.
Về học
tập
Một khi toàn bộ hệ thống giáo dục phổ thông cùng chung sức thực hiện đúngchủ trương cải cách phương pháp dạy và học theo hướng lấy người học làm
trung tâm (learner-centered approach) thì phải dạy phương pháp học cho
học sinh Vì đa số học sinh trung học chưa biết phương pháp học, nên hiệuquả học tập trong nhà trường (chất lượng thật) là rất thấp Kỹ năng ghi
chép và nhớ còn “ngự trị”, “lấn át” những kỹ năng khác như: tự đọc, tự suy nghĩ, tìm tòi, tự tóm lược… Điều này ảnh hưởng rất lớn tới việc học ở
Trang 16tài liệu, không học theo lối tư duy sáng tạo, không biết phê phán, không biết
“nêu vấn đề” để có năng lực giải quyết vấn đề Từ đó, chất lượng sản phẩmđào tạo về năng lực ở phổ thông trung học là không đáp ứng được yêu cầucủa đào tạo và của xã hội thông tin tri thức
Những bất cập với hệ thống đánh giá ở nhà trường phổ
- Về Đức, học sinh được đánh giá thông qua giáo viên chủ nhiệm cótham khảo giáo viên bộ môn và tổ chức Đoàn, Đội định kỳ hàng năm
và học kỳ
- Về Trí, học sinh được giáo viên bộ môn đánh giá qua điểm số đạtđược ở các môn học Đây là nội dung đánh giá được nhà trường, giađình và xã hội quan tâm nhiều nhất với hệ thống đánh giá qui mô nhất