nghiên cứu kiểu gen và tải lượng virus trên bệnh nhân viêm gan b mạn tính tại bệnh viện bạch mai năm 2012

Đơn vị thực hiện: Khoa Vi sinh, BV Bạch Mai NGHIÊN CỨU KIỂU GEN VÀ TẢI LƯỢNG VIRUS TRÊN BỆNH NHÂN VIÊM GAN B MẠN TÍNH TẠI BỆNH VIỆN BẠCH MAI 2012... môc tiªu nghiªn cøu Mô tả kiểu gie

Những người thực hiện: Trương Thái Phương, Vũ Thị Tường Vân,

Lê Thị Ngân, Lê Trung Dũng, Bùi Minh Vượng, Nguyễn Thị Hạnh, Lương Thị Minh Hường

Đơn vị thực hiện: Khoa Vi sinh, BV Bạch Mai

NGHIÊN CỨU KIỂU GEN VÀ TẢI LƯỢNG VIRUS TRÊN

BỆNH NHÂN VIÊM GAN B MẠN TÍNH

TẠI BỆNH VIỆN BẠCH MAI (2012)

đặT VấN Đề

- Viờm gan virus là bệnh truyền nhiễm phổ biến

Virus viờm gan B(HBV), tỷ lệ nhiễm cao, hậu quả nguy hiểm…như xơ gan, ung thư gan

- Thế giới ước tớnh cú trờn 2 tỷ người nhiễm HBV

400 triệu người mang HBV mạn

- Việt Nam nằm trong khu vực cú tỷ lệ nhiễm HBV cao (15% – 20%) (WHO) B và C là hai kiểu gien chiếm đa số

 Để nghiên cứu genotype HBV ở BN VGB chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài với 2 mục tiêu:

Phân bố nhiễm HBV toàn cầu

môc tiªu nghiªn cøu

Mô tả kiểu gien của virus viêm gan B(HBV) trên bệnh nhân được chẩn đoán viêm gan B mạn tại bệnh viện Bạch Mai

1

Mối liên quan kiểu gien của virus viêm gan B(HBV) và tải lượng virus trong máu, HBeAg, nồng độ HBsAg ở bệnh nhân trên

2

H×nh th¸i cÊu tróc cña HBV

Cấu trúc của một virion

- HBV thuộc họ Hepadnaviridae, có cấu trúc DNA

- HBV 3 dạng cấu trúc là hạt virion hoàn chỉnh, cấu trúc hình cầu và hình ống Lipoprotein chứa 3 dạng kháng nguyên bề mặt ( HBsAg) là pre-S1, Pre-S2, S Capsid bao gồm protein lõi (core protein) bao bọc DNA và DNA polymerase

Dạng cấu trúc của HBV trong huyết thanh

Ph©n lo¹i HBV

• HBV có 8 kiểu gien ( genotype) là A,B,C,D,E,F,G,H

• Kiểu gien HBV ở vùng Đông Nam Á, Việt Nam chủ yếu là kiểu gien B và C

SỰ PHÂN BỐ CÁC KIỂU GEN CỦA HBV Kiểu gen Phân típ Phân bố địa lý

A adw , adw 2, ayw1 Bắc Mỹ, Bắc Âu, Philippines, Châu Phi

B adw2, ayw1 Trung quốc, Indonesia, Nhật (B),Việt Nam

C adw2, adr, ayr Trung quốc, Hàn quốc, Nhật, Việt Nam

D ayw 2, ayw 3, ayw4 Địa Trung Hải,Trung Đông, Ấn độ, Tây và Nam châu Phi, các châu lục

E ayw4, Tây và Nam châu Phi

F adw 4, adw 2, ayw4 Nam và Trung Mỹ, Polynesia, Mỹ (hiếm)

G adw2 Châu Âu, Mỹ (hiếm)

H adw4 Trung Mỹ, Nhật (hiếm)

Hồ Tấn Đạt, Nguyễn Thanh Tòng NC 122 BN VGB mạn tính

KiÓu gien cña hbv

Theo Trần Xuân Chương (Huế) 60,5% kiểu gien B, 30,9%

kiểu gien C, 8,6% đồng nhiễm B và C

Tỷ lệ genotype HBV

62,3%

37,7%

0%

15%

30%

45

%

55%

70

%

60%

Tû lÖ

%

Kiểu gien HBV

GENOTYPE B GENOTYPE C

§èi tîng, vËt liÖu vµ ph¬ng ph¸p nghiªn cøu

Đối tượng nghiên cứu

 BN được chẩn đoán viêm gan B mạn tính đến khám và điều trị tại BV Bạch Mai từ 1/2012 đến 8/2012

 Nghiên cứu mô tả cắt ngang, tiến cứu: 63 BN

 Biến số nghiên cứu: Giới, tuổi, genotype HBV, số lượng bản sao HBV-DNA, HBeAg, định lượng HBsAg

 Đơn vị thực hiện: Khoa Vi sinh

§èi tîng, vËt liÖu vµ ph¬ng ph¸p nghiªn cøu

Vật liệu nghiên cứu

 Lấy máu TM của BN: quy định chuyên ngành Vi sinh

 Kỹ thuật Real time PCR:

 Genotype HBV máy real time PCR CFX TM (Bio-Rad)

 Định lượng HBV-DNA hệ thống máy COBAS

AmpliPrep/COBAS TaqMan HBV Test (Roche)

 Kỹ thuật ECLIA phát hiện HBeAg, định lượng HBsAg (COBAS e601)

§èi tîng, vËt liÖu vµ ph¬ng ph¸p nghiªn cøu

 Hệ mồi, mẫu dò được thiết kế, dựa vào trình tự các gien S trên bộ gien HBV được công bố trên ngân

hàng gien và được tổng hợp bởi công ty IDT (USA)

Mồi và mẫu dò trên gien S của HBV

Tên Chức năng Trình tự Chiều dài

(bp)

Kích thước sản phẩm PCR (bp)

PrimerHBV-F Mồi xuôi 5’-CTGGTGGC TC AGT TCA GGA AC-3’ 22 91

PrimerHBV-R Mồi ngược 5’-GGCGCAGGGTCCCCAAT- 3’ 17

ProbeA Mẫu dò 5’-FAM ACATCTCGTCAATCTCCGCGAG–

BHQ1-3’ 22

ProbeB Mẫu dò 5’-HEX TCCATATCGTCAATCTTATCGAAGA–

BHQ2-3’ 25 ProbeC Mẫu dò 5’-Cy5 CCCATATCGTCAATCTTCTCGAG– BHQ2-3’ 23

§èi tîng, vËt liÖu vµ ph¬ng ph¸p nghiªn cøu

Phương pháp nghiên cứu

 Đo tải lượng virus viêm gan B Mẫu có tải lượng virus > 500 copies/ml

 Xác định kiểu gien (genotype) HBV

 Xét nghiệm xác định HBeAg, định lượng HBsAg

Xử lý số liệu

- SPSS 14.0

- Test 2, (độ tin cậy 95%) sự khác biệt khi p<0,05

KÕt qu¶ nghiªn cøu Vµ BµN LUËN

Đặc điểm bệnh nhân

• Giíi, tuæi

• Tuæi TB: 38 (38,3)

* Nam: 36 (36,3)

* N÷: 43 (43,4)

Phân bố bệnh nhân theo nhóm tuổi Phân bố bệnh nhân theo giới

Tû lÖ

%

- Nhóm tuổi <20 tuổi là 4,8%

- Nhóm tuổi >30 tuổi chiếm tỷ lệ 76,2%

Phân bố tải lượng HBV trong máu của bệnh nhân

Số lượng

HBV-DNA/ml huyết

tương (copies/ml)

30,2 22,2 39,7

Ph©n bè genotype HBV ë BN

Tû lÖ

%

Kiểu gien (genotype) HBV của bệnh nhân

Genotype B Genotype C Genotype A Genotype B+C Tổng số

(1,6%)

(63,5%) (28,6%) (6,3%)

(63,5%) (28,6%) (6,3%)

500-10 3 10 3 - 10 5 10 5 – 10 7 >10 7

2 = 20,948 , r = 0,500 p = 0,013 (99%CI)

Kiểu gien HBV và tải lượng HBV

HBV DNA >10 7 copies/ml

BN genotype C 55,6% genotype B 32,5% HBV DNA <10 3 copies/ml

BN kiểu gien B, A

55,6%

32,5%

10%

100%

Liên quan kiểu gien (genotype) HBV với HBeAg,

định lượng HBsAg trong máu

ĐL HBsAg (IU/ml)

1500 - 20000 (28,6%) (18,2%) 0 (66,7%)

KÕt luËn

Kiểu gien C có tải lượng VR cao hơn so với nhóm bệnh nhân có kiểu gien B 55,6% so với 32,5%

Tải lượng VR thấp

<10 3 copies/ml chỉ gặp ở nhóm bệnh nhân có kiểu gien B và kiểu gien A

Genotype B: 63,5%

Genotype C: 28,6%

Genotype A: 1,6%

Đồng nhiễm

genotype B và C

6,3%

Kiểu gien C có tỷ lệ HBeAg (+) cao hơn

và nồng độ HBsAg trong máu cao so với nhóm kiểu gien

B

XIN TRÂN TRỌNG CẢM ƠN