Giáo trình lập trình căn bản ngôn ngữ C

• Con trỏ là 1 kiểu dữ liệu đặc biệt, được sử dụng để lưu địa chỉ trong bộ nhớ.. • Kích thước của biến con trỏ không phụ thuộc vào kiểu dữ liệu, luôn có kích thước cố định là 2 byte.. Cấ

Chương 7 KIỂU CON TRỎ

Nội dung

• Khái niệm

• Khai báo và sử dụng

Khái niệm

• Con trỏ là 1 phần quan trọng trong ngôn ngữ C

• Con trỏ là 1 kiểu dữ liệu đặc biệt, được sử dụng để lưu

địa chỉ trong bộ nhớ

• Kích thước của biến con trỏ không phụ thuộc vào kiểu

dữ liệu, luôn có kích thước cố định là 2 byte

• Việc truyền tham biến cho chương trình con cần thông qua biến con trỏ

• Việc thao tác với dữ liệu sẽ mềm dẻo hơn với con trỏ, chương trình chạy nhanh hơn,

Khai báo con trỏ

• Cú pháp: <Kiểu dữ liệu> *<Tên con trỏ>;

• Ý nghĩa:

– Kiểu dữ liệu: là kiểu dữ liệu của biến (ô nhớ) mà con trỏ có ý

định lưu trữ địa chỉ.

– Dấu * là ký hiệu sử dụng khi khai báo kiểu con trỏ.

• Ví dụ:

int *p; // con trỏ p sẽ được lưu trữ địa chỉ của biến nguyên int i;

p=&i; // gán địa chỉ của biến i cho con trỏ p

• Khi chưa muốn khai báo kiểu dữ liệu ta có thể khai báo

void *ptr;

Các thao tác trên con trỏ

• Gán địa chỉ của biến cho biến con trỏ

<Tên biến con trỏ> = &<Tên biến>;

Vd: pa=&a;

• nội dung của ô nhớ con trỏ chỉ tới

*<Tên biến con trỏ>;

Vd: a=5; pa=&a; b=*p;

int *p, i=2;

p=&i;

printf("%d", *p); // in giá trị i scanf("%d", p); // nhập số nguyên vào i

Cấp phát vùng nhớ cho biến con trỏ

• void *malloc(<size>);

Cấp phát vùng nhớ có kích thước là size.

• void *calloc(<nitems>, <size>);

Cấp phát vùng nhớ có kích thước là nitems*size.

int a, *pa, *pb;

pa = (int *) malloc(sizeof(int));

/* Cấp phát vùng nhớ có kích thước bằng

với kích thước của một số nguyên */

pb= (int *)calloc(10, sizeof(int));

/* Cấp phát vùng nhớ có thể chứa được 10 số nguyên*/

Cấp phát vùng nhớ cho biến con trỏ

• void *realloc(*<block>, <size>);

Cấp phát lại một vùng nhớ cho con trỏ block quản lý, vùng nhớ này có kích thước mới là size;

• Giải phóng vùng nhớ: void free(*<block>);

Giải phóng vùng nhớ được quản lý bởi con trỏ block.

Thư viện hỗ trợ: <malloc.h>, <alloc.h>

Phép toán

• Phép gán:

int a, *p, *q ; float *f;

Ép kiểu: (<Kiểu kết quả>*)<Tên con trỏ>

Phép toán

là con trỏ, k là 1 số nguyên

– Phép cộng: p=p+k;

• p trỏ sang ô nhớ sau ô nhớ trước đó k ô nhớ – Phép trừ: p= p-k;

• P trỏ sang ô nhớ trước ô nhớ trước đó k ô nhớ

• Con trỏ NULL:

– là con trỏ không chứa địa chỉ nào cả

– có thể gán con trỏ NULL cho 1 con trỏ có kiểu bất kỳ

Truyền tham biến cho hàm

• Truyền tham biến cho hàm:

– Mặc nhiên, trong C chỉ cho phép truyền tham trị Các giá trị được truyền không bị thay đổi

– Để truyền tham biến cho hàm, thay gì truyền các

biến ta hãy truyền địa chỉ của chúng

• Hàm sẽ làm việc trên bản copy của địa chỉ truyền vào

• Bản copy và bản gốc cùng trỏ vào 1 biến, do vậy nếu thay đổi nội dung của địa chỉ đó thì kết quả sẽ

được giữa lại

Ví dụ

#include <stdio.h>

void tong_hieu(int a, int b, int *tong, int *hieu); int main(){

int x=3,y=4,t,h;

tong_hieu(x,y,&t,&h);

printf(“tong=%d;hieu=%d”,t,h); return 0;

}

void tong_hieu(int a, int b, int *tong, int *hieu){

*tong = a+b;

*hieu = a-b;

}

Con trỏ với mảng 1 chiều

• C xem biến mảng 1 chiều như 1 hằng con trỏ có:

– Kiểu ô nhớ trỏ đến là kiểu phần tử của mảng

– Giá trị là địa chỉ phần tử đầu tiên (chỉ số 0) của mảng – Ví dụ:

int m[10];

int *p;

printf(“%d”,*m); // viết ra phần tử đầu tiên của mảng m p=m; // sau câu lệnh này có thể coi p là mảng m

printf(“%d”,*(m+3)); // viết ra phần tử thứ 4 của mảng m

Con trỏ với mảng 1 chiều

• <Tên biến>[<Vị trí>]

tương đương với *(<Tên biến> + <Vị trí>).

tương đương với (<Tên biến> + <Vị trí>).

• <Tên mảng>[<Vị trí>]

tương đương với *(<Tên mảng> + <Vị trí>).

ví dụ

#include <stdio.h>

#include <alloc.h>

#include <conio.h>

int main()

{ int *a;

a=(int*)malloc(sizeof(int)*10);

for(int i=0;i<10;i++) a[i] = 2*i;

printf("Truy cap theo kieu mang: ");

for(i=0;i<10;i++)

printf("%d ",a[i]);

printf("\nTruy cap theo kieu con tro: ");

for(i=0;i<10;i++)

printf("%d ",*(a+i));

getch();

return 0;

Con trỏ & tham số hình thức của hàm

void HoanVi(int *a, int *b)

{

int c=*a;

*a=*b;

*b=c;

}

Bài tập

• Viết chương trình nhập vào một dãy n số nguyên và thực hiện các yêu cầu sau (dùng kiểu con trỏ):

– Cho biết có bao nhiêu số chẵn trong dãy, tính tổng các phần

tử chẵn trong dãy.

– Tìm phần tử chẵn nhỏ nhất (nếu có).

– Viết hàm tìm vị trí phần tử x đầu tiên trong (nếu có) Nếu x không có trong dãy thì trả về -1.

In tất cả các kết quả thực hiện ra màn hình.

• Viết chương trình nhập vào 2 dãy số nguyên a, b:

– In ra các phần tử chỉ xuất hiện trong dãy a mà không xuất hiện trong b.

– In ra những phần tử xuất hiện ở cả 2 dãy.