Thực trạng hoạt động môi giới và tư vấn của công ty chứng khoán Việt Nam

Thị trường chứng khoán Việt Nam từ khi ra đời đến nay mặc dù còn gặp nhiều khó khăn nhưng cũng đang ngày càng phát triển và là một kênh huy động vốn trung – dài hạn cho tăng trưởng kinh tế, góp phần hoàn thiện hệ thống tài chính. Đảm đương vai trò trung gian trên thị trường chứng khoán là các công ty chứng khoán. Thông qua các hoạt động nghiệp vụ của mình, các công ty chứng khoán có vai trò làm cầu nối giữa cung – cầu chứng khoán, vai trò bình ổn thị trường, cung cấp các sản phẩm dịch vụ cho thị trường chứng khoán và giúp hoạt động của doanh nghiệp đạt hiệu quả hơn. Các công ty chứng khoán ở Việt Nam chủ yếu thực hiện các nghiệp vụ như: môi giới, tự doanh, bảo lãnh phát hành và tư vấn. Trong đó hoạt động môi giới và tư vấn được xem là những hoạt động mang lại nguồn thu nhiều và ổn định nhất cho các công ty chứng khoán. Các công ty chứng khoán muốn thu hút được nhiều nhà đầu tư tham gia thì điều tất yếu là phải nâng cao được hoạt động môi giới và tư vấn của công ty mình. Với lịch sử hoạt động qua hơn 10 năm tuy đã có những thành công bước đầu nhưng các hoạt động này vẫn tồn tại nhiều hạn chế, chẳng hạn như: hoạt động môi giới còn thụ động, vai trò tư vấn còn chưa phát huy hiệu quả…nhiều công ty chứng khoán còn yếu kém. Có rất nhiều nguyên nhân để giải thích cho vấn đề trên và đã làm cho hoạt động tư vấn cũng như môi giới các công ty chứng khoán ở Việt Nam chưa thực sự phát triển. Đây cũng là lý do nhóm em lựa chọn đề tài: “ Thực trạng hoạt động môi giới và hoạt động tư vấn của Công ty Chứng khoán ở Việt Nam” làm bài tiểu luận.

MỞ ĐẦU

Thị trường chứng khoán Việt Nam từ khi ra đời đến nay mặc dù còn gặpnhiều khó khăn nhưng cũng đang ngày càng phát triển và là một kênh huy độngvốn trung – dài hạn cho tăng trưởng kinh tế, góp phần hoàn thiện hệ thống tàichính Đảm đương vai trò trung gian trên thị trường chứng khoán là các công tychứng khoán Thông qua các hoạt động nghiệp vụ của mình, các công ty chứngkhoán có vai trò làm cầu nối giữa cung – cầu chứng khoán, vai trò bình ổn thịtrường, cung cấp các sản phẩm dịch vụ cho thị trường chứng khoán và giúp hoạtđộng của doanh nghiệp đạt hiệu quả hơn

Các công ty chứng khoán ở Việt Nam chủ yếu thực hiện các nghiệp vụnhư: môi giới, tự doanh, bảo lãnh phát hành và tư vấn Trong đó hoạt động môigiới và tư vấn được xem là những hoạt động mang lại nguồn thu nhiều và ổnđịnh nhất cho các công ty chứng khoán Các công ty chứng khoán muốn thu hútđược nhiều nhà đầu tư tham gia thì điều tất yếu là phải nâng cao được hoạt độngmôi giới và tư vấn của công ty mình Với lịch sử hoạt động qua hơn 10 năm tuy

đã có những thành công bước đầu nhưng các hoạt động này vẫn tồn tại nhiềuhạn chế, chẳng hạn như: hoạt động môi giới còn thụ động, vai trò tư vấn cònchưa phát huy hiệu quả…nhiều công ty chứng khoán còn yếu kém Có rất nhiềunguyên nhân để giải thích cho vấn đề trên và đã làm cho hoạt động tư vấn cũngnhư môi giới các công ty chứng khoán ở Việt Nam chưa thực sự phát triển Đây

cũng là lý do nhóm em lựa chọn đề tài: “ Thực trạng hoạt động môi giới và hoạt động tư vấn của Công ty Chứng khoán ở Việt Nam” làm bài tiểu luận.

Bài tiểu luận gồm 3 chương:

Chương 1: Tổng quan hoạt động môi giới và tư vấn của công ty Chứng khoán ởViệt Nam

Chương 2: Thực trạng hoạt động môi giới và hoạt động tư vấn của công tychứng khoán

Chương 3: Giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động môi giới và hoạt động

tư vấn của công ty Chứng khoán ở Việt Nam

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN HOẠT ĐỘNG MÔI GIỚI VÀ TƯ VẤN CỦA

CÔNG TY CHỨNG KHOÁN Ở VIỆT NAM

1.1 Tổng quan hoạt động môi giới của công ty chứng khoán ở Việt Nam

1.1.1 Khái niệm môi giới chứng khoán

MGCK là một hoạt động kinh doanh CK trong đó một công ty CK đạidiện cho khách hàng tiến hành giao dịch thông qua cơ chế giao dịch tại SGDCKhay thị trường phi tập trung mà chính khách hàng sẽ phải chịu trách nhiệm đốivới hậu quả kinh tế của việc giao dịch đó

Như vậy, người môi giới chứng khoán là những người trung gian mua bán

CK cho khách hàng để hưởng hoa hồng; trung gian mua bán CK bằng vốn củamình và là người bảo lãnh phát hành cho những tổ chức phát hành CK

1.1.2 Phân loại môi giới chứng khoán

Theo sự phát triển của TTCK, hoạt động môi giới cũng dần dần phát triểntheo hướng chuyên môn hóa, theo lĩnh vực hoạt động, hay loại hình cung cấpdịch vụ

1.1.2.1 Phân loại theo loại dịch vụ cung cấp

- Môi giới toàn phần: là hoạt động mà những người môi giới có thể cungcấp đầy đủ các dịch vụ có liên quan đến chứng khoán cho khách hàng như: đạidiện cho khách hàng mua - bán chứng khoán, giải quyết mọi vấn đề liên quanđến CK của khách hàng Từ việc đưa ra những kết quả phân tích cho đến việctheo dõi tài khoản và đưa ra những khuyến nghị kịp thời

- Môi giới bán phần: là hoạt động môi giới mà người môi giới chỉ cungcấp một số ít dịch vụ, tùy theo sự ủy nhiệm của khách hàng Hoạt động chủ yếu

là giúp khách hàng thực hiện các lệnh mua - bán chứng khoán

1.1.2.2 Phân loại theo hoạt động của nhà môi giới chứng khoán

- Các nhà môi giới của hãng dịch vụ hoa hồng: Các nhà môi giới của công

ty thực hiện lệnh cho khách hàng của mình trong phòng giao dịch của SGDCK

- Nhà giao dịch chứng khoán có đăng ký: một số người mua chỗ trênSGDCK nhằm mục đích mua bán chứng khoán cho chính bản thân họ.

- Nhà môi giới chứng khoán chuyên môn: là người chịu trách nhiệm muabán một loại chứng khoán nhất định, đã được Hội đồng quản trị của Sở giao dịchchứng khoán phân công

1.1.3 Chức năng và vai trò của nghiệp vụ môi giới chứng khoán

1.1.3.1 Chức năng của nghiệp vụ môi giới chứng khoán

- Cung cấp thông tin và tư vấn cho khách hàng:

Nhân viên môi giới của công ty CK có thể cung cấp cho khách hàng cácbáo cáo nghiên cứu với những khuyến nghị đầu tư, các CTCK phải có bộ phậnphân tích tổng hợp có thể xử lý khối lượng thông tin lớn, sau đó cung cấp kếtquả của những thông tin này cho nhân viên môi giới, tiếp đó nhân viên môi giớimới có thể cung cấp cho khách hàng theo những yêu cầu cụ thể

- Cung cấp các sản phẩm dịch vụ tài chính, giúp khách hàng thực hiệngiao dịch theo yêu cầu và vì lợi ích của họ

Người MGCK nhận đơn đặt hàng từ khách hàng và thực hiện các giaodịch cho họ và còn phải luôn quan tâm đến tài khoản của khách hàng, nắm bắtnhững thay đổi trong nhu cầu cũng như tâm lý đầu tư của khách hàng từ đó đưa

ra những khuyến cáo hay những giải pháp và chiến lược mới thích hợp hơn

1.1.3.2 Vai trò của môi giới chứng khoán

Môi giới chứng khoán không chỉ là kết quả của quá trình phát triển nềnkinh tế thị trường mà đồng thời nó còn có vai trò ngược lại là góp phần thúc đẩy

sự phát triển của nền kinh tế cũng như cải thiện môi trường kinh doanh

- Giảm chi phí giao dịch

Tiết kiệm chi phí cho từng giao dịch cụ thể cũng như hoạt động tổng thểcủa toàn thị trường, nhờ đó giúp nâng cao tính thanh khoản cho các loại chứngkhoán nói riêng và cho TTCK nói chung

- Phát triển sản phẩm và dịch vụ trên thị trường

Nắm bắt được nhu cầu của khách hàng và phản ánh với người cung ứnghàng hoá, dịch vụ, cung cấp những ý tưởng thiết kế sản phẩm và dịch vụ theo

yêu cầu của khách hàng Nhờ quá trình đó, sản phẩm dịch vụ ngày càng đa dạng,khách hàng ngày càng nhiều, dẫn đến khả năng thu hút được khối lượng lớn vốnnhàn rỗi trong xã hội phục vụ tăng trưởng kinh tế.

- Cải thiện môi trường kinh doanh: Vai trò này thể hiện ở các khía cạnh

cơ bản như: góp phần hình thành nền văn hóa đầu tư, tăng chất lượng và hiệuqủa của dịch vụ nhờ cạnh tranh

1.1.4 Thực trạng hoạt động môi giới chứng khoán của các công ty chứng khoán Việt Nam

1.1.4.1 Quy trình hoạt động môi giới chứng khoán ở Việt Nam

- Bước 1: Ký hợp đồng và mở tài khoản giao dịch

- Bước 2: Nhận lệnh giao dịch

- Bước 3: Duyệt lệnh

- Bước 4: Thao tác hủy lệnh

- Bước 5: Thông tin - Báo cáo - Lưu trữ

1.1.4.2 Thực trạng phát triển hoạt động môi giới chứng khoán của các công ty chứng khoán hiện nay

Hiện nay, cơ cấu doanh thu của các CTCK đã có sự thay đổi đáng kể Nếunhư trong thời gian đầu, doanh thu từ vốn kinh doanh chiếm tỷ trọng lớn trongdoanh thu của các công ty chứng khoán và tiếp đến là các nghiệp vụ như môi giớichứng khoán, tự doanh thì đến hết năm 2013, doanh thu từ hoạt động môi giớichứng khoán đã chiếm một tỷ lệ đáng kể ; tài sản dưới dạng tiền giảm, tỷ lệ tài sản

cố định và đầu tư dài hạn tăng và khả năng thanh toán của các CTCK được đảmbảo

Trong những tháng vừa qua, một số công ty như SSI, HSC, ACBS dođiều kiện thuận lợi đã thu hút được nhiều khách hàng đến mở tài khoản và cótổng giá trị môi giới chứng khoán cho khách hàng khá cao Từ đó, doanh thu củacác công ty này từ nguồn phí môi giới chứng khoán cũng cao hơn so với cáccông ty khác, trung bình gần 100 triệu đồng/ tháng

Bảng 1.1: Doanh thu từ nghiệp vụ MGCK của một số CTCK

(Nguồn: Báo cáo kết quả kinh doanh của các CTCK năm 2013)

Trong những năm từ 2011- 2013, các công ty chứng khoán đã nghiên cứuxây dựng và ban hành được quy trình nghiệp vụ môi giới chứng khoán riêng chocông ty mình, các công ty chứng khoán đã đưa phần mềm giao dịch vào hoạtđộng nhằm hiện đại hóa hệ thống giao dịch Do vậy, nghiệp vụ MGCK đã từngbước được các công ty chứng khoán thực hiện ổn định và phát triển

Năm 2011, tổng doanh thu từ dịch vụ môi giới chứng khoán là 138659 triệuđồng, và trên thực tế hầu hết các công ty chứng khoán hoạt động đều có lãi.Trung bình giá trị giao dịch bình quân qua mỗi phiên là khoảng 36000 triệuđồng, bình quân mỗi phiên, một công ty chứng khoán thu phí qua môi giớikhoảng 6 triệu đồng Theo TTGDCK TP Hồ Chí Minh, trung bình doanh thu từMGCK của mỗi công ty chứng khoán trong năm 2011 là 139,9 triệu đồng/ tháng

và 6 tháng đầu năm 2012 là 190,4 triệu đồng / tháng Riêng quý 1/ 2012, doanhthu của các CTCK trung bình đạt 55560 triệu đồng, trong đó doanh thu từ dịch

vụ môi giới là 31898 triệu đồng, Nhìn vào những con số trên, ta có thể thấyrằng cho đến thời điểm này, hoạt động MGCK vẫn là hoạt động chủ đạo manglại lợi nhuận chính cho các CTCK

Nhìn vào kết quả doanh thu từ hoạt động môi giới chứng khoán của cáccông ty chứng khoán trên thị trường chứng khoán Việt Nam, có thể thấy đượcrằng các công ty chứng khoán đã dần dần đi vào thế ổn định, bước đầu thực hiệnđúng vai trò là một định chế trung gian công bằng trên TTCK, là cầu nối hiệuquả giữa người bán và người mua chứng khoán Theo báo cáo kinh doanh củacác công ty chứng khoán, tổng phí giao dịch thu được từ hoạt động môi giới

chứng khoán đều tăng hơn so với kế hoạch đề ra và luôn luôn là hoạt động chủđạo Thị phần của từng công ty chứng khoán nhờ đó cũng tăng lên đáng kể Tính đến năm 2013 những công ty đi đầu trong việc chiếm giữ thị phần:Hacinco (HSC) chiếm 13% thị phần; Sài Gòn (SSI) chiếm 11%; ACB (ACBS)chiếm 6% thị phần Bên cạnh đó là Bản Việt (VCSC) với 5% thị phần; Qua những con số tuyệt đối và tương đối về số lượng tài khoản của nhà đầu

tư mở tại các công ty chứng khoán; về phí hoa hồng môi giới mua bán chứngkhoán; về doanh thu từ nghiệp vụ môi giới chứng khoán của các công ty chứngkhoán, phần nào đã chứng tỏ được những thành công ban đầu của các công tychứng khoán hoạt động trên TTCK Việt Nam trong các năm 2011-2013

1.2 Tổng quan về hoạt động tư vấn chứng khoán ở Việt Nam

1.2.1 Khái niệm

Hoạt động tư vấn chứng khoán là hoạt động tư vấn cho người đầu tư vềthời gian mua bán, nắm giữ, giá trị của các loại chứng khoán, các diễn biến củathị trường Đây là hoạt động rất phổ biến trên thị trường thứ cấp, nó diễn ra hàngngày, hàng giờ, hàng giờ, dưới nhiều hình thức khác nhau Đó có thể là nhữnglời khuyên hay những bản tin, những bài phân tích hoặc những hợp đồng dịch

vụ về chứng khoán

1.2.2 Vai trò

Đối với các loại tư vấn khác, ví dụ như tư vấn pháp luật thì tính chính xáccủa lời khuyên là cần thiết và có khả năng diễn ra đúng trên thực tế Tuy nhiênvới hoạt động tư vấn chứng khoán, do đặc điểm riêng trong nghành là giá cảthường xuyên biến động nên việc tư vấn về giá trị chứng khoán rất khó khăn,đồng thời có thể xảy ra nhiều mâu thuẫn về lợi ích Đặc biệt là với hoạt độngnày các nhà tư vấn có thể gây ra những hiểu lầm đáng tiếc về giá trị và xu hướnggiá cả của các loại chứng khoán

Chúng ta sẽ tìm hiểu vai trò của hoạt động tư vấn đầu tư chứng khoán:

Đối với nhà đầu tư: Là hoạt động hết sức cần thiết và không thể thiếu

được bởi lẽ:

- Thu nhập của công chúng ngày càng tăng, họ có khoản tiền tiết kiệm rất

lớn, lúc đó họ sẽ có nhu cầu đầu tư sinh lời để trang trải nhu cầu tiêu dùng ngàycàng tăng của họ Khi tiến hành đầu tư các khoản tiền tích lũy thì mọi người đềunghĩ đến và mong muốn có những công cụ “bảo vệ” khoản đầu tư đó Mức độ

an toàn đối với hoạt động đầu tư rất được coi trọng

- TTCK đang phát triển với tốc độ nhanh chóng với các công cụ đầu tư,lượng thông tin rất lớn, nhà đầu tư không thể nào tự mình theo dõi, cập nhật liêntục các diễn biến hàng ngày, hàng giờ xảy ra trên thị trường hoặc có thể diễnbiến này nằm ngoài tầm hiểu biết của họ Họ không có điều kiện cập nhật thôngtin, điều lệ trên TTCK, các nguồn thông tin về các doanh nghiệp Vì thế, lúc nàyhoạt động tư vấn đầu tư chứng khoán của các công ty chứng khoán sẽ phát huyđược vai trò của mình giúp các nhà đầu tư có được những thông tin cập nhật vàmức độ chính xác cao giúp cho nhà đầu tư hạn chế rủi ro, tăng hiệu quả trongcác quyết định đầu tư của họ

Đối với nền kinh tế:

Công ty chứng khoán thông qua hoạt động tư vấn đầu tư chứng khoán đã

từng bước góp phần mở rộng thị trường, hướng dẫn các nhà đầu tư tham gia thịtrường một cách bài bản Công chúng thường đầu tư theo cảm tính, mua bántheo quy luật số đông hơn là dựa vào các phân tích tài chính sẽ làm cho TTCKthường không ổn định và thường xuyên gặp những biến động bất thường, khókiểm soát Do vậy, thị trường muốn hoạt động tốt không thể thiếu những nhà tưvấn đầu tư với vai trò định hướng, dẫn đường cho thị trường Hoạt động này còngóp phần thu hút được nhiều nhà đầu tư tham gia thị trường, kích cầu chứngkhoán và có thể huy động được một nguồn vốn lớn nhàn rỗi cho nền kinh tế

1.2.2 Phân loại tư vấn đầu tư chứng khoán:

 Theo hình thức thức tư vấn: có hai hình thức tư vấn:

- Tư vấn trực tiếp: Khách hàng có thể gặp gỡ trực tiếp với nhà tư vấnhoặc sử dụng các phương tiện truyền thông như điện thoại, fax…để hỏi ý kiến

-Tư vấn gián tiếp: Là cách người tư vấn xuất bản các ấn phẩm hay đưathông tin lên những phương tiện truyền thông như internet để bất kỳ khách hàngnào cũng có thể tiếp cận được nếu muốn Thông tin này có thể là số liệu về giá

cả, bản cáo bạch, báo cáo tài chính hoặc đi kèm những lời phân tích, đánh giá thịtrường, tình hình giá cả của các loại chứng khoán.

 Theo mức độ ủy quyền của tư vấn:

-Tư vấn gợi ý: Ở mức độ này, người tư vấn chỉ có quyền nêu ý kiến củamình về những diễn biến trên thị trường, gợi ý cho khách về những phươngpháp,cách thức xử lý nhưng quyền quyết định là của khách hàng

- Tư vấn uỷ quyền: với nghiệp vụ này, nhà tư vấn tư vấn và quyết định hộkhách hàng theo mức độ uỷ quyền của khách hàng

 Theo đối tượng của hoạt động tư vấn đầu tư: có hai hình thức:

- Tư vấn cho người phát hành: hoạt động này tương đối đa dạng: từ việcphân tích tình hình tài chính đến đánh giá giá trị của doanh nghiệp, tư vấn vềloại chứng khoán phát hành hay giúp công ty phát hành cơ cấu lại nguồn vốn,thâu tóm hay sát nhập với công ty khác

- Tư vấn đầu tư: Là hoạt động tư vấn cho người đầu tư về thời gian muabán, nắm giữ, giá trị của các loại chứng khoán, các diễn biến của thị trường Đây

là hoạt động rất phổ biến trên thị trường thứ cấp, nó diễn ra hàng ngày, hàng giờdưới nhiều hình thức khác nhau Đó có thể là những lời khuyên hay những bảntin, những bài phân tích hoặc những hợp đồng dịch vụ

1.2.3 Nguyên tắc trong hoạt động tư vấn chứng khoán:

Nhà tư vấn phải luôn là những người thận trọng khi đưa ra những lời bìnhluận về giá trị của các loại chứng khoán.Khi hành động, nhà tư vấn cần đặt ra vàtuân theo một số nguyên tắc nhất định, tối thiểu như sau:

- Không đảm bảo chắc chắn vể giá trị của chứng khoán: giá trị chứngkhông phải là một số cố định, nó luôn thay đổi theo các yếu tố kinh tế và tâm lý

và diễn biến thực tiễn của thị trường

- Luôn nhắc nhở khách hàng rằng những lời tư vấn của mình có thểkhông hoàn chính xác và khách hàng cần biết rằng nhà tư vấn sẽ không chịutrách nhiệm về những lời khuyên đó

- Không được dụ dỗ, mời gọi khách hàng mua hay bán một loại chứngkhoán nào đó, những lời tư vấn phải được xuất phát từ cơ sở khách quan là sự

phân tích tổng hợp một cách lôgíc, khoa học các vấn đề nghiên cứu.

1.2.4 Thực trạng phát triển hoạt động tư vấn đầu tư chứng khoán

Phát triển hoạt động tư vấn đầu tư chứng khoán là hoạt động nhằm làmtăng số lượng, chất lượng, giá trị giao dịch của nhà đầu tư giúp nhà đầu tư cóđược những lời khuyên chính xác để đầu tư thành công và hiệu quả, từ đó manglại lợi nhuận, nâng cao thị phần giao dịch, tạo uy tín trên thị trường cho công tychứng khoán Phát triển hoạt động tư vấn đầu tư chứng khoán là một hoạt độngrất phổ biến trên thị trường thứ cấp, nó diễn ra hàng ngày, hàng giờ, dưới nhiềuhình thức khác nhau Đó có thể là những lời khuyên hay những bản tin, nhữngbài phân tích hoặc những hợp đồng dịch vụ về chứng khoán

Theo thống kê của Vietstock, trong cơ cấu doanh thu quý 2 và 6 tháng đầunăm của gần 80 CTCK đã công bố báo cáo tài chính quý 2/2013 có sự chênhlệch khá rõ ở các mảng Mảng tư vấn chiếm tỷ trọng rất thấp khi chỉ chiếm tầm5% trong cơ cấu doanh thu quý 2/2013, còn 6 tháng đầu năm chỉ ở mức hơn3.7%

Bảng 1.2: Cơ cấu doanh thu các công ty chứng khoán

Doanh thu khác

Mảng khác

CTCK Sài Gòn – Hà Nội (SHS) Ngoại trừ VCSC, các đơn vị trên tuy tăngtrưởng mạnh về doanh thu tư vấn nhưng mảng này đều chiếm chiếm tỷ trọngkhá nhỏ trong cơ cấu doanh thu của mình.

Bảng 1.3: Top 5 CTCK đứng đầu về doanh thu tư vấn trong quý 2/2013

Tổng doanh thu

tỷ xuống 1.5 tỷ đồng

Xét về mức chiếm lĩnh ở mảng tư vấn so với tổng doanh thu trong quý2/2014 thì các công ty chứng khoán nhỏ như CTCK Mekong (MSC),CTCK Vina (VNSC) và CTCK Woori (Woori) là những đơn vị dẫn đầu với tỷtrọng đều trên 70%

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG MÔI GIỚI VÀ HOẠT ĐỘNG

TƯ VẤN CỦA CÔNG TY CHỨNG KHOÁN

2.1 Hoạt động môi giới và tư vấn tại Công ty Cổ phần Chứng khoán Bảo

Việt (BVSC)

2.1.1 Giới thiệu chung

Công ty Cổ phần Chứng khoán Bảo Việt là công ty chứng khoán đầu tiênđược thành lâp tại Việt Nam với cổ đông sáng lập là Tổng Công ty Bảo HiểmViệt Nam trực thuộc Bộ Tài chính; chính thức được hoạt động kể từ ngày26/11/1999 theo Giấy phép hoạt động số 01/GPHĐKD do Uỷ ban Chứng khoánNhà nước cấp với vốn điều lệ ban đầu là 43 tỷ đồng Năm 2009 BVSC tăng vốnđiều lệ lên 722, 3 tỷ đồng, thay đổi logo và hệ thống nhận diện thương hiệu mới

Tên công ty: Công ty Cổ phần Chứng khoán Bảo Việt

Tên tiếng Anh: Baoviet Securities Company

Tên viết tắt: BVSC

Vốn điều lệ: 722.300.000.000 ( Bảy trăm hai mươi hai tỷ ba trăm triệuđồng Việt Nam)

Trụ sở chính: Số 8, Lê Thái Tổ, quận Hoàn Kiếm – Hà Nội

Chi nhánh:Tầng 8 Tòa nhà Tập đoàn Bảo Việt 233 Đồng Khởi Q.1 Tp.HCM

-Điện thoại: (84.4) 3928 8080

Fax: (84.4) 3928 9888

Email: info-bvsc@baoviet.com.vn

Website: http://www.bvsc.com.vn

- Ngành nghề kinh doanh của Công ty:

+ Môi giới chứng khoán

+ Tư vấn tài chính doanh nghiệp và tư vấn đầu tư

+ Bảo lãnh phát hành

+ Lưu ký chứng khoán

+ Tự doanh

2.1.2 Hoạt động môi giới chứng khoán

2.1.2.1 Thị phần môi giới

Là công ty chứng khoán đầu tiên được thành lập tại Việt Nam từ năm

1999 với cổ đông sáng lập là Tập đoàn Bảo Việt Hiện nay hoạt động môi giới làmột trong các hoạt động chính mang lại doanh thu cao cho công ty Thị phầnhoạt động môi giới của BVSC vẫn luôn nằm trong top 10 các công ty chứngkhoán có thị phần môi giới lớn nhất tại HSX và HNX

Bảng 2.1:Thị phần môi giới cổ phiếu và chứng chỉ quỹ tại BVSC Năm Thị phần môi giới (%) Tăng/giảm (%)

(Nguồn: Báo cáo tài chính năm2011- 2013 của BVSC)

Ta thấy thị phần môi giới cổ phiếu và chứng chỉ quỹ của BVSC ngàycàng gia tăng qua các năm, tuy không chiếm một tỷ trọng quá cao nhưng nhiềunăm liên tiếp đã đạt tốp 10 doanh nghiệp có tỷ trọng môi giới cổ phiếu và chứngchỉ quỹ cao nhất tại Việt Nam Duy chỉ có năm 2012, 2013 ở HSX thì thị phầnmôi giới cổ phiếu và chứng chỉ quỹ của công ty có phần sụt giảm nên bị loại rakhỏi danh sách này

Năm 2012, thị phần môi giới cổ phiếu và chứng chỉ quỹ của BVSC tăng25,14%, đây là mức tăng trưởng khá cao, mức tăng này chủ yếu là do tại HNXcông ty đã có những biện pháp, chính sách phù hợp thu hút được thêm nhiềukhách hàng mới, khách hàng tiềm năng Tuy nhiên tỷ trọng đó lại có phần sụtgiảm vào năm 2013 do nền kinh tế thị trường vẫn đang trong quá trình hồi phục

và phát triển, tuy nhiên mức giảm cũng không cao chỉ có 3,34%

Bảng 2.2: Thị phần môi giới trái phiếu tại BVSC

2011 20,83 %

(Nguồn: Báo cáo tài chính năm2011- 2013 của BVSC)

Đối với lĩnh vực môi giới trái phiếu, năm 2012 thị phần giao dịch tuy sụtgiảm ở mức khá cao - 31,49% nhưng tại HNX, BVSC vẫn giữ vị trí top 2 Công

ty có thị phần lớn nhất Sự sụt giảm này cũng do nền kinh tế suy thoái và kéo dàiảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp và đặc biệt TTCKViệt Nam đã chứng kiến những xáo trộn chưa từng có do tác động từ những vụ

án liên quan đến tội phạm tài chính - ngân hàng làm ảnh hưởng đến niềm tincủa nhà đầu tư

Năm 2013 trong bối cảnh TTCK hoạt động khá thuận lợi, biên độ hồiphục khá tích cực, tại BVSC hoạt động môi giới trái phiếu đã tăng mạnh mẽtăng 102,17%, đây là mức tăng cao và vượt ra ngoài mong đợi so với kế hoạchđược đề ra trong năm 2013

2.1.2.2 Số lượng tài khoản

Ngay từ khi mới được thành lập, công ty chứng khoán Bảo Việt đã bắt tayngay vào hoạt động môi giới chứng khoán, đây là một nghiệp vụ quan trọng vànổi bật trong hoạt động của các công ty chứng khoán nói chung và công tychứng khoán Bảo Việt nói riêng Sau 15 năm kể từ khi đi vào hoạt động cho tớinay số lượng tài khoản nhà đầu tư chứng khoán mở tại công ty không ngừngtăng lên Bằng các chính sách khuyến khích của mình công ty không chỉ giữchân được các khách hàng truyền thống mà còn lôi kéo được rất nhiều kháchhàng mới đầy tiềm năng

Bảng 2.3: Số lượng tài khoản giao dịch môi giới tại BVSC

2013 46899 + 11,32

(Nguồn: Báo cáo tài chính năm 2011- 2013 của BVSC)

Qua bảng số liệu ta thấy số lượng tài khoản giao dịch được mở tăng đồngđều qua các năm cho thấy hoạt động môi giới chứng khoán đã thu hút được côngchúng đầu tư và đồng thời cũng góp phần làm phong phú thêm hoạt động củaTTCK Việt Nam Tuy nhiên giai đoạn 2011 - 2012 chỉ đạt mức tăng trưởng nhẹ2,46 % Năm 2012 tăng 2,46%, năm 2013 tăng 11,32% mức tăng nay một phần

là do các nghiệp vụ tư vấn, thiết lập quan hệ khách hàng, tìm kiếm khách hàng khá tốt; một phần là do nền kinh tế phục hồi và thị trường chứng khoán đã lấylại niềm của khách hàng sau hàng loạt các sự kiện tài chính - ngân hàng

2.1.2.3 Kết quả kinh doanh từ hoạt động môi giới

Điều hiển nhiên là thị phần môi giới ngày càng cao thì doanh thu môi giớithu được ngày càng nhiều

Bảng 2.4: Tỷ trọng doanh thu từ hoạt động môi giới

Đơn vị: triệu đồng

hoạt động môi giới

Doanh thu toàn công ty

Tỷ trọng doanh thu từ hoạt động môi giới

(Nguồn: Báo cáo tài chính năm 2011- 2013 của BVSC)

Nhìn vào bảng số liệu ta thấy doanh thu hoạt động môi giới ngày càngchiếm một tỷ trọng cao trong tổng doanh thu cho thấy tầm ngày càng quan trọngcủa hoạt động môi giới tại BVSC Tỷ trọng từ 17,22% năm 2011 đã tăng hơn6,17% vào năm 2012 đạt mức tỷ trọng 23,39% Nhìn chung giai đoạn 2011-

2013 tỷ trọng doanh thu môi giới chiếm hơn 20% doanh thu toàn công ty Theo

số liệu thu thập HSX, tổng giá trị giao dịch trái phiếu trong năm 2013 của BVSCchiếm 46,25% thị phần, cao gần gấp đôi đơn vị xếp ở vị trí thứ hai là Chứngkhoán Vietcombank (VCBS), đây là con số đáng mơ ước của nhiều công tychứng khoán trên thị trường

Nhưng doanh thu môi giới lớn chưa phải là thước đo hiệu quả của mảnghoạt động này Doanh thu từ mảng môi giới phải đủ trang trải tất cả các chi phícần thiết để CTCK hoạt động như lương, tiền thuê văn phòng…

Bảng 2.5: Kết quả kinh doanh môi giới tại BVSC

(Nguồn: Báo cáo tài chính năm 2011- 2013 của BVSC)

Nhìn vào bảng số liệu ta thấy: Năm 2011 hoạt động môi giới tại BVSCkhông được khởi sắc, chi phí bỏ ra để hoạt động môi giới của công ty là rất lớnchiếm 95,13% so với doanh thu từ hoạt động này Tuy không lỗ nhưng lợi nhuậnthu về là thấp đã đặt ra những yêu cầu cấp bách để giảm thiểu chi phí môi giới

mà vẫn thu hút được lượng lớn nhà đầu tư Năm 2012 BVSC đã nỗ lực khôngngừng để cải thiện cán cân hoạt động môi giới này và đã đạt được kết quả đángkhen ngợi Trong khi trên 50% số công ty chứng khoán trên thị trường kinhdoanh lỗ và nhiều công ty đứng trước nguy cơ phải giải thể thì tại BVSC hoạtđộng môi giới lại gặt hái được những thành công ngoài mong đợi tăng trưởng429,28% Kết quả này đạt được một phần là do trong năm 2012 BVSC đã kiênđịnh thực hiện trong việc tái cơ cấu doanh mục đầu tư làm giảm thiểu rủi ro từthị trường; tăng cường đầu tư trong lĩnh vực công nghệ thông tin và nâng caochất lượng nguồn nhân lực Năm 2013, tuy số lượng tài khoản giao dịch chứngkhoán tăng 11,32% nhưng do giá trị các giao dịch là nhỏ lẻ chiếm tỷ trọng cao,

dù BVSC đã sử dụng nhiều biện pháp để cải thiện chi phí môi giới nhưng lợinhuận thu về trong năm vẫn giảm 58,74% so với năm 2012

2.1.3 Thực trạng hoạt động tư vấn chứng khoán

2.1.3.1 Các loại hình tư vấn của công ty

- Hoạt động tư vấn chuyển đổi hình thức sở hữu doanh nghiệp:

Đây là dịch vụ tư vấn bao gồm tư vấn cổ phần hóa các doanh nghiệp nhànước, cổ phần hóa doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài và chuyển công ty

trách nhiệm hữu hạn thành công ty cổ phần Hoạt động tư vấn chuyển đổi doanhnghiệp đã được BVSC triển khai một cách đồng bộ và trọn gói từ các khâu xácđịnh giá trị doanh nghiệp, xây dựng phương án kinh doanh, tái cơ cấu tài chính

và xác định quy mô vốn phù hợp, tổ chức đại hội cổ đông thành lập…

- Tư vấn tài chính doanh nghiệp và phát hành chứng khoán:

Đây là nghiệp vụ phân tích đánh giá tình hình và tư vấn tái cấu trúc tàichính doanh nghiệp, tư vấn hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực quản trị tàichính nhằm đảm bảo tình hình tài chính hiệu quả và lành mạnh

Thực hiện tái cấu trúc vốn, xác định nhu cầu vốn hợp lý và xây dựngphương án phát hành, đánh giá và lập hồ sơ phát hành theo đúng quy định phápluật Đối với hoạt động tu vấn tài chính doanh nghiệp và phát hành chứng khoánBVSC đã thực hiện thành công trên cả thị trường chứng khoán tập trung và phitập trung cho rất nhiều doanh nghiệp

- Tư vấn niêm yết chứng khoán:

Đây là dịch vụ hỗ trợ doanh nghiệp chuẩn hóa các điều kiện theo đúngtiêu chuẩn quy định, xác định giá niêm yết, soạn thảo hồ sơ tài liệu và thực hiệncác thủ tục đăng ký niêm yết theo đúng quy định của pháp luật Với dịch vụ tưvấn niêm yết chứng khoán BVSC đã tư vấn thành công nhiều doanh nghiệp Đặcbiệt năm 2006, BVSC đã tư vấn thành công cho 33 doanh nghiệp thực hiện niêmyết tại các Sở Giao dịch Tính đến nay, trong tổng số hơn 200 doanh nghiệpniêm yết trên thị trường có tới 58 doanh nghiệp do BVSC tư vấn niêm yết

- Tư vấn quản trị doanh nghiệp:

Xây dựng Điều lệ tổ chức và hoạt động của doanh nghiệp, các quy chếđiều chỉnh hoạt động của HĐQT, Ban Giám đốc, Ban Kiểm soát, tư vấn tổ chứcđại hội đồng cổ đông và những vấn đề liên quan đến quản trị công ty cổ phần…Đây là dịch vụ hỗ trợ doanh nghiệp được BVSC xây dựng dựa trên cơ sở nhucầu thực tiễn của các doanh nghiệp cổ phần hóa

- Tư vấn đầu tư:

BVSC sẽ cung cấp tới khách hàng các sản phẩm, kết quả phân tích đối vớitừng loại chứng khoán nói riêng và thị trường chứng khoán nói chung nhằm hỗtrợ người đầu tư có cơ sở tham khảo trước khi ra các quyết định đầu tư phù hợp.

2.1.3.2 Thị phần hoạt động tư vấn

Hoạt động tư vấn đã có những sự tiến triển rõ nét so với thời gian đầuhoạt động, đặc biệt trong những năm gần đây BVSC đã và đang quan tâm, chútrọng đến các hoạt động chăm sóc khách hàng

Bảng 2.6: Thị phần hoạt động môi giới tại BVSC

(Nguồn: Báo cáo tài chính năm 2011- 2013 của BVSC)

Ta thấy thị phần hoạt động tư vấn của BVSC tăng dần qua các năm vàluôn giữ mức thị phần khá ổn định mặc dù còn chưa quá cao Đặc biệt năm

2012, thị phần đạt 16,73% tăng 16,67% so với năm 2011 Nguyên nhân do công

ty đã sử dụng nhiều biện pháp chính sách thu hút khách hàng, không ngừng đadạng hóa các loại hình dịch vụ cung cấp, nâng cao nghiệp vụ nhân viên…khẳngđịnh thế mạnh truyền thống của BVSC Tuy nhiên tỷ trọng đó lại giảm nhẹ vàonăm 2013, cụ thể giảm 4,17% Có thể nói, tư vấn vẫn là hoạt động thế mạnh củaBVSC, tạo được niềm tin cho khách hàng về một tổ chức uy tín Cho nên, sự sụtgiảm này cũng đã khá thành công trước thị trường cạnh tranh khốc liệt và chưa

ổn định như hiện nay Với các hình thức phong phú và đa dạng BVSC đã duy trìmột thị phần khá ổn định cho mình trên thị trường tư vấn ở Việt Nam mặc dù thịphần của BVSC chưa phải là cao so với một số công ty chứng khoán khác

2.1.3.3 Kết quả kinh doanh từ hoạt động tư vấn

Doanh thu từ hoạt động tư vấn của BVSC được thể hiện:

Bảng 2.7: Doanh thu từ hoạt động tư vấn

Đơn vị: triệu đồng

Doanh thu từ hoạt động tư vấn

Doanh thu toàn công ty

Tỷ trọng doanh thu từ hoạt động tư vấn

Năm 2011 5081 195798 2,6%

(Nguồn: Báo cáo tài chính năm 2011-2013 của BVSC)

Doanh thu từ hoạt động tư vấn của BVSC tăng đều qua từng năm Tuynhiên tốc độ tăng có phần chậm lại Tốc độ tăng doanh thu năm sau tăng khôngnhanh bằng tốc độ năm trước Năm 2012 BVSC tiếp tục phát huy khả năng triểnkhai đồng bộ các nghiệp vụ tư vấn doanh thu đạt 5.793 triệu đồng

Năm 2013 tuy hoạt động tư vấn vẫn phát triển và hiệu quả nhưng gặp phải

sự cạnh tranh từ nhiều công ty lớn mạnh khác cũng như có nhiều doanh nghiệp

đã chủ động trong việc phát hành và niêm yết cổ phiếu nên doanh thu chỉ tăngnhẹ đạt 6.181 triệu đồng

Có thể thấy tỷ trọng doanh thu hoạt động tư vấn trong tổng doanh thu đềutăng dần qua mỗi năm Điều này cho thấy được sự nỗ lực và cố gắng của BVSCnói chung và chiến lược phát triển thích hợp theo mỗi giai đoạn của hoạt động tưvấn nói riêng Trong những hoàn cảnh nào thì tư vấn cũng đã mang lại nguồnthu khá ổn định và là hoạt động không thể thiếu của BVSC Nhất là khi đứngtrước nền kinh tế còn nhiều biến động, chính hoạt động này sẽ giúp BVSC trụvững trước những rủi ro để tiếp tục phát triển

Để thấy rõ được kết quả của hoạt động tư vấn, các công ty chứng khoáncòn đánh giá thông qua chỉ tiêu lợi nhuận, thông qua việc xác định các chi phíliên quan của hoạt động tư vấn, mặc dù thường khó xác định được do đây làhoạt động sử dụng các kiến thức của các chuyên viên tư vấn

Bảng 2.8: Kết quả kinh doanh tư vấn tại BVSC

(Nguồn: Báo cáo tài chính năm 2011- 2013 của BVSC)

Từ bảng số liệu ta thấy lợi nhuận thu được từ hoạt động tư vấn tại BVSCcũng liên tục tăng trong giai đoạn 2011-2013, tuy nhiên chi phí bỏ ra vẫn còn là

khá lớn so với doanh thu từ hoạt động này Do đó yêu cầu đặt ra là cần giảmmức chi phí mà vẫn duy trì tốt và thu hút được khách hàng Thực tế thì chi phí

tư vấn cũng đã liên tục giảm do đó lợi nhuận thu được tăng ổn định trong giaiđoạn Năm 2011, chi phí bỏ ra còn khá lớn nên lợi nhuận thu được của công tykhiêm tốn là 1117 triệu đồng Năm 2012, với sự nỗ lực không ngừng mở rộngthị phần BVSC và giảm bớt chi phí, lợi nhuận thu được tăng 85,05% đạt 2067triệu đồng Năm 2013 tuy thị phần có giảm nhẹ nhưng do khối lượng hợp đồng

tư vấn có giá trị khá nhiều nên lợi nhuận vẫn tăng 20,13% đạt 2483 triệu đồng.Việc thực hiện thành công nhiều hơn các hợp đồng cũng nói lên BVSC đangngày càng hoàn thiện hoạt động tư vấn của mình Với đội ngũ chuyên viên tưvấn giàu kinh nghiệm, trình độ nghiệp vụ không ngừng nâng cao, BVSC tiếp tụckhẳng định là một trong những công ty chứng khoán uy tín và có chất lượng

2.1.4 Đánh giá chung

2.1.4.1 Thành tựu

- Thị phần:

Là công ty chứng khoán đầu tiên tại Việt Nam, trong những năm vừa qua,

bộ phận môi giới tại công ty BVSC không ngừng cố gắng thay đổi phát triển đểđáp ứn với biến động của thị trường Chứng khoán Bảo Việt luôn là một trongnhững công ty có thị phần đứng đầu cả nước, chiếm khoảng 20% thị phần giaodịch của thị trường Thị phần tuy không quá cao nhưng luôn ổn định và liên tụctăng

- Doanh thu:

Hoạt động tư vấn và môi giới tại BVSC có sự tăng trưởng trong 3 năm

2011, 2012,2013 Đặc biệt là 2012 doanh thu từ hoạt động môi giới của công tyđạt 48.808 triệu đồng tăng 44,79% (chiếm 23,39% doanh thu toàn công ty);doanh thu từ hoạt động môi giới của công ty đạt 5.793 triệu đồng (chiếm 2,78%doanh thu toàn công ty)

- Lợi nhuận:

Năm 2012 là năm thành công nhất của BVSC trong mảng hoạt động tư vấn

và môi giới chứng khoán Lợi nhuận từ hoạt động tư vấn và môi giới lần lượttăng 85,05% và 429,28 %

- Số lượng khách hàng:

Sự gia tăng về số lượng khách hàng của công ty được thể hiện rõ nét trong

sự gia tăng số lượng tài khoản Từ ngày đầu thành lập với số lượng khách hàngcòn ít ỏi hiện nay số lượng KH của BVSC đã vượt qua 47.000 KH chiếmkhoảng 30% số lượng giao dịch toàn thị trường

- Đội ngũ nhân viên:

Hoạt động từ những ngày đầu thị trường mới thành lập, có chế độ lươngthưởng hợp lý, BVSC đã xây dựng cho mình đội ngũ nhân viên môi giới thànhthạo công việc, giàu kinh nghiệm, có đạo đức nghề nghiệp, có khả năng chịu áplực cao, thành thạo ngoại ngữ, nhiều người sử dụng được 3 thứ tiếng

- Thương hiệu:

+ BVSC luôn là Là 1 trong 50 Nhãn hiệu nổi tiếng Việt Nam

+ Liên tục nhiều năm lọt tốp 10 doanh nghiệp có hoạt động môi giới tốtnhất chiếm tỷ trọng cao

+ Năm 2012 Cổ phiếu lọt vào danh sách 30 cổ phiếu tiêu biểu trên Sởgiao dịch HNX và nằm trong bộ chỉ số HNX30-IDX

+ Nhận bằng khen của Chủ tịch UBCkNN vì đã có thành tích xuất sắctrong hoạt động của thị trường trái phiếu thứ cấp năm 2012

Những thành công này là do BVSC đã có những định hướng chiến lượcđúng đắn và triển khai thành công các giải pháp kinh doanh

2.1.4.2 Hạn chế

- Về nhân lực:

Nhân viên công ty nhiều khi phải làm việc quá giờ và có những lúc đi làm

cả ngày để kịp tiến độ công việc

+ Hoạt động tư vấn là công việc đòi hỏi phải sử dụng khối lượng kiến thức

và cường độ làm việc trí óc rất lớn Tuy nhiên việc phân bổ nhân lực cho cáchợp đồng còn chưa thật hợp lý Do đó đôi khi tiến độ còn chậm trễ Ngoài ra khi

tiến hành phân tích nhiều chuyên gia đôi khi có quan điểm không thống nhất vìvậy quá trình lựa chọn cách thức, quy trình còn khó khăn.

+Hoạt động môi giới hàm lượng tư vấn còn thấp,chủ yếu là trung gian nhậnlệnh cho khách hàng Nhân viên môi giới chưa chủ động tìm kiếm khách hàng,các kỹ năng của nhà môi giới ít được sử dụng

- Về chất lượng khách hàng:

Số lượng khách hàng gia tăng chủ yếu là khách hàng thiếu kinh nghiệm bịhấp dẫn bởi sự thành công của bạn bè, người thân nên tham gia thị trường, khốilượng giao dịch của họ không lớn và cũng không thường xuyên

- Về sàn giao dịch và tiến độ thực hiện công việc:

Số lượng khách hàng tăng quá nhanh nên sàn giao dịch bị quá tải nhiềukhách hàng không có chỗ ngồi dẫn đên việc sàn giao dịch bị ngưng trệ Điều này

có thể gây thiệt hại đến cho khách hàng vì mong muốn của họ luôn là được tưvấn một cách nhanh chóng và chính xác nhằm phục vụ cho mục tiêu và tiện íchcủa họ Từ đó có thể ảnh hưởng đến uy tín của chính BVSC

2.1.4.3 Nguyên nhân

- Nguyên nhân khách quan:

+ Ngày càng nhiều công ty chứng khoán mới tham gia vào thị trường, họtận dụng được ưu thế của người đi sau, sử dụng hệ thống công nghệ mới hơn làm cho miếng bánh thị phần với cá công ty ra đời trước như BVSC trở nên nhỏhơn do chia sẻ với đối thủ

+ Hoạt động tư vấn và môi giới của BVSC được xây dựng với quy trìnhchặt chẽ trên cơ sở các quy định, nghị định, thông tư Do vậy, bất cứ một sự thayđổi nào trong khung pháp lý đều khiến cho BVSC có thể gặp khó khăn khi ápdụng

- Nguyên nhân chủ quan:

+ Hiệu quả hoạt động tư vấn và môi giới vẫn còn phụ thuộc vào địnhhướng phát triển chung của BVSC Còn chưa chủ động trong định hướng riêngcủa mình Công ty sẽ gặp khó khăn nhất là khi thị trường cạnh tranh ngày càngquyết liệt