Thị trường là nơi gặp gỡ giữa nhà sản xuất và người tiêu dùng trong quá trình trao đổihàng hoá, nhà doanh nghiệp đưa hàng hoá của mình vào thị trường với mong muốn chủquan là bán được nh
Trang 1Vấn đề thị trường và phát triển thị
trường của Doanh nghiệp
Biên tập bởi:
Phạm Quang Hưng
Trang 3MỤC LỤC
1 Khái niệm về thị trường
2 Các yếu tố cấu thành của thị trường
3 Các quy luật của thị trường
4 Các tiêu thức cơ bản phân loại thị trường
5 Chức năng thị trường
6 Vai trò của thị trường hàng hoá trong hoạt động kinh doanh của mỗi doanh nghiệp
7 Quan niệm về phát triển thị trường
8 Sự cần thiết phải phát triển thị trường
9 Nội dung phát triển thị trường
10 Phát triển thị trường theo chiều sâu
11 Một số biện pháp để phát triển thị trường
12 Các nhân tố ảnh hưởng tới việc phát triển thị trường tiêu thụ sản phẩm của doanhnghiệp
Tham gia đóng góp
Trang 4Khái niệm về thị trường
Khái niệm về thị trường
Thị trường ra đời và phát triển gắn liền với lịch sử phát triển của nền sản xuất hàng hoá.Cùng với sự phát triển của nền sản xuất hàng hoá thì khái niệm về thị trường cũng rấtphong phú và đa dạng
- Theo cách hiểu cổ điển thì thị trường là nơi diễn ra các quá trình trao đổi và mua bán
- Trong thuật ngữ kinh tế hiện đại, thị trường là nơi mua bán hàng hoá, là nơi gặp gỡ đểtiến hành hoạt động mua bán giữa người mua và người bán
Thị trường là sự kết hợp giữa cung và cầu trong đó những người mua và những ngườibán bình đẳng cùng cạnh tranh Số lượng người mua, người bán nhiều hay ít phản ánhquy mô của thị trường lớn hay nhỏ Việc xác định nên mua hay nên bán hàng hoá vàdịch vụ với khối lượng và giá cả bao nhiêu do cung cầu quyết định Từ đó ta thấy thịtrường còn là nơi thực hiện sự kết hợp chặt chẽ giữa hai khâu sản xuất và tiêu thụ hànghoá
Như vậy sự hình thành của thị trường đòi hỏi phải có:
+ Đối tượng trao đổi: Sản phẩm hàng hoá hay dịch vụ
+ Đối tượng tham gia trao đổi: Người bán và người mua
+ Điều kiện thực hiện trao đổi: Khả năng thanh toán
Trên thực tế, hoạt động cơ bản của thị trường được thể hiện qua ba nhân tố: Cung, cầu
và giá cả hay nói cách khác thị trường chỉ có thể ra đời, tồn tại và phát triển khi có đầy
đủ ba yếu tố:
+ Phải có hàng hoá dư thừa để bán ra
+ Phải có khách hàng, mà khách hàng phải có nhu cầu chưa được thoả mãn và phải cósức mua
+ Giá cả phải phù hợp với khả năng thanh toán của khách hàng và đảm bảo cho sảnxuất,kinh doanh có lãi Với nội dung trên cho thấy điều quan tâm của doanh nghiệp làphải tìm ra thị trường – tìm ra nhu cầu và khả năng thanh toán của sản phẩm, dịch vụ màmình cung ứng Ngược lại đối với người tiêu dùng họ phải quan tâm đến việc so sánh
Trang 5những sản phẩm mà nhà sản xuất cung ứng có thoả mãn nhu cấu của mình không và phùhợp với khả năng thanh toán của mình đến đâu.
Như vậy, các doanh nghiệp thông qua thị trường mà tìm cách giải quyết các vấn đề
- Phải sản xuất loại hàng hoá gì? Cho ai?
- Số luợng bao nhiêu?
- Mẫu mã, kiểu cách, chất lượng như thế nào?
Còn người tiêu dùng thì biết được:
- Ai sẽ đáp ứng được nhu cầu của mình?
- Nhu cầu được thoả mãn đến mức nào?
- Khả năng thanh toán ra sao?
Tất cả những câu hỏi trên chỉ có thể được trả lời chính xác trên thị trường Trong côngtác quản lý kinh tế, xây dựng kế hoạch mà không dựa vào thị trường để tính toán vàkiểm chứng số cung cầu thì kế hoạch sẽ không có cơ sở khoa học và mất phương hướng,mất cân đối Ngược lại, việc tổ chức mở rộng thị trường mà thoát ly sự điều tiết củacông cụ kế hoạch thì tất yếu dẫn đến sự rối loạn trong hoạt động kinh doanh
Từ đó ta thấy rằng: sự nhận thức phiến diện về thị trường cũng như sự điều tiết thị trườngtheo ý muốn chủ quan, duy ý chí trong quản lý và chỉ đạo kinh tế đều đồng nghĩa vớiviệc đi ngược lại các hệ thống quy luật kinh tế vốn có trong thị trường và hậu quả sẽ làmnền kinh tế khó phát triển
Trang 6Các yếu tố cấu thành của thị trường
Các yếu tố cấu thành của thị trường.
Cung hàng hoá:
Là toàn bộ khối lượng hàng hoá đang có hoặc sẽ được đưa ra bán trên thi trường trongmột khoảng thời gian nhất định và mức giá đã biết trước
Các nhân tố ảnh hưởng đến cung:
+ Các yếu tố về gía cả hàng hoá
+ Các yếu tố về chi phí sản xuất
+ Cầu hàng hoá
+ Các yếu tố về chính trị xã hội
+ Trình độ công nghệ
+ Tài nguyên thiên nhiên
Đồ thị biểu diễn đường cung có dạng
P
(Giá)
0 Q(Số lượng cung)
• Cung hàng hoá vĩ mô - vi mô
Cung hàng hoá vĩ mô gồm: Sản xuất trong nước; nguồn nhập khẩu; nguồn đại lý chonước ngoài; tồn kho đầu kỳ trong lưu thông
ở các doanh nghiệp (vi mô) nguồn hàng gồm: tồn kho đầu kỳ; nguồn tự huy động; nguồntiết kiệm và nguồn hàng từ ngoài
Cầu hàng hoá:
Là nhu cầu có khả năng thanh toán
Trang 7Cầu vĩ mô - vi mô:
Tổng cầu hàng hoá vĩ mô bao gồm nhu cầu cho sản xuất xây dựng trong nước; nhu cầucho an ninh quốc phòng; nhu cầu cho xuất khẩu; nhu cầu cho bổ xung dự trữ và nhu cầucho dự trữ cuối kỳ trong lưu thông
Tổng cầu hàng hoá vi mô là toàn bộ nhu cầu về các hàng hoá dịch vụ của doanh nghiệptrong kỳ có tính đến các lượng hàng tồn kho đầu kỳ, khả năng tự khai thác và nguồnhàng tiết kiệm trong sản xuất kinh doanh
Giá cả thị trường:
Mức giá cả thực tế mà người ta dùng để mua và bán hàng hoá trên thị trường, hình thành
Trang 8+ Nhóm nhân tố tác động thông qua sự ảnh hưởng một cách đồng thời tới cung, cầuhàng hoá.
Trang 9Các quy luật của thị trường
Các quy luật của thị trường
Trên thị trường có nhiều quy luật kinh tế hoạt động đan xen nhau, có quan hệ mật thiếtvới nhau Sau đây là một số quy luật quan trọng
• Quy luật giá trị
Đây là quy luật kinh tế của kinh tế hàng hoá Khi nào còn sản xuất và lưu thông hànghoá thì quy luật giá trị còn phát huy tác dụng Quy luật giá trị yêu cầu sản xuất và lưuthông hàng hoá phải dựa trên cơ sở giá trị lao động xã hội cần thiết trung bình để sảnxuất và lưu thông hàng hoá và trao đổi ngang giá Việc tính toán chi phí sản xuất và lưuthông bằng giá trị là cần thiết bởi đòi hỏi của thị trường của xã hội là với nguồn lực cóhạn phải sản xuất được nhiều của cải vật chất cho xã hội nhất, hay là chi phí cho mộtđơn vị sản phẩm là ít nhất với điều kiện là chất lượng sản phẩm cao Người sản xuấtkinh doanh nào có chi phí lao động xã hội cho một đơn vị sản phẩm thấp hơn trung bìnhthì người đó có lợi, ngược lại người nào có chi phí cao thì khi trao đổi sẽ không thuđược giá trị đã bỏ ra, không có lợi nhuận và phải thu hẹp sản xuất hoặc kinh doanh Đây
là yêu cầu khắt khe buộc người sản xuất, người kinh doanh phải tiết kiệm chi phí, phảikhông ngừng cải tiến kỹ thuật công nghệ, đổi mới sản phẩm, đổi mới kinh doanh – dịch
vụ để thỏa mãn tốt nhất nhu cầu của khách hàng để bán được nhiều hàng hoá và dịch vụ
• Quy luật cung cầu
Cung cầu hàng hóa dịch vụ không tồn tại độc lập, riêng rẽ mà thường xuyên tác độngqua lại với nhau trên cùng một thời gian cụ thể Trong thị trường, quan hệ cung cầu làquan hệ cơ bản, thường xuyên lặp đi lặp lại, khi tăng khi giảm tạo thành quy luật trên thịtrường Khi cung cầu gặp nhau, giá cả thị trường được xác lập ( E0 ) Đó là giá cả bìnhquân Gọi là giá cả bình quân nghĩa là ở mức giá đó cung và cầu gặp nhau
Trang 10Tuy nhiên mức giá Eo lại không đứng yên, nó luôn giao động trước sự tác động của lựccung và lực cầu trên thị trường Khi cung lớn hơn cầu giá sẽ hạ xuống, ngược lại khi cầulớn hơn cung giá lại tăng lên Việc giá ở mức Eo cân bằng chỉ là tạm thời, việc mức giáthay đổi là thường xuyên Sự thay đổi trên là do hàng loạt các nguyên nhân trực tiếp vàgián tiếp tác động đến cung, đến cầu cũng như kỳ vọng của người sản xuất, người kinhdoanh và cả của khách hàng.
• Quy luật giá trị thặng dư
Yêu cầu hàng hoá bán ra phải bù đắp chi phí sản xuất và lưu thông đồng thời phải cómột khoản lơị nhuận để tái sản xuất sức lao động và tái sản suất mở rộng
• Quy luật cạnh tranh
Trong nền kinh tế có nhiều thành phần kinh tế, có nhiều người mua, người bán với lợiích kinh tế khác nhau thì việc cạnh tranh giữa người mua nới người mua, người bánvới người bán và cạnh tranh giữa người mua với người bán tạo nên sự vận động của thịtrường và trật tự thị trường Cạnh tranh trong kinh tế là một cuộc thi đấu không phải vớimột đối thủ mà đồng thời với hai đối thủ Đối thủ thứ nhất là giữa hai phe của hệ thốngthị trường và đối thủ thứ hai là giữa các thành viên của cùng một phía với nhau Tức làcạnh tranh giữa người mua và người bán và cạnh tranh giữa người bán với nhau Khôngthể lẩn tránh cạnh tranh mà phải chấp nhận cạnh tranh, đón trước cạnh tranh và sẵn sàng
sử dụng vũ khí cạnh tranh hữu hiệu
Trong các quy luật trên, quy luật giá trị là quy luật cơ bản của sản xuất hàng hoá Quyluật giá trị được biểu hiện thông qua giá cả thị trường Quy luật giá trị muốn biểu hiệnyêu cầu của mình bằng giá cả thị trường phải thông qua sự vận động của quy luật cungcầu Ngược lại quy luật này biểu hiện yêu cầu của mình thông qua sự vận động của quyluật giá trị là giá cả
Quy luật cạnh tranh biểu hiện sự cạnh tranh giữa người bán và người bán, giữa ngườimua với nhau và giữa người mua và người bán Cạnh tranh vì lợi ích kinh tế nhằm thực
Trang 11hiện hàng hoá, thực hiện giá trị hàng hoá Do đó quy luật giá trị cũng là cơ sở của quyluật cạnh tranh.
Trang 12Các tiêu thức cơ bản phân loại thị trường
Các tiêu thức cơ bản phân loại thị trường
Một trong những bí quyết quan trọng nhất để thành công là sự hiểu biết căn kẽ tính chấtcủa từng thị trường Phân loại thị trường là cần thiết là khách quan để nhận thức nhữngđặc điểm chủ yếu của từng thị trường Mỗi cách phân loại có một ý nghĩa quan trọngriêng đối với quá trình kinh doanh
Căn cứ vào nguồn gốc sản xuất ra hàng hoá người ta phân chia thành: thị trường hàngcông nghiệp và thị trường hàng nông nghiệp(Bao gồm cả hàng lâm nghiệp và hàng ngưnghiệp)
• Thị trường hàng công nghiệp bao gồm hàng của công nghiệp khai thác và hàngcủa công nghiệp chế biến Công nghiệp khai thác có sản phẩm là nguyên vậtliệu Nguyên liệu được chế biến qua một số công đoạn thì trở thành vật liệu.Công nghiệp chế biến có sản phẩm là hàng tinh chế Các hàng hoá này có đặctính cơ, lý, hóa học và trạng thái khác nhau và có hàm lượng kỹ thuật khácnhau
• Thị trường hàng nông nghiệp bao gồm các hàng hoá có nguồn gốc từ thực vật
Căn cứ vào nơi sản xuất, người ta phân ra thành thị trường hàng sản xuất trong nước vàthị trường hàng xuất nhập khẩu
Căn cứ vào khối lượng hàng hoá tiêu thụ trên thị trường người ta phân chia thành thịtrường chính, thị trường phụ, thị trường nhánh, thị trường mới
• Đối với mỗi doanh nghiệp, lượng hàng tiêu thụ trên thị trường chính là thịtrường chiếm đại đa số hàng hóa của doanh nghiệp
• Thị trường nhánh là thị trường chỉ tiêu thụ một lượng hàng chiếm tỷ trọng nhỏ
• Thị trường mới là thị trường mà doanh nghiệp đang xúc tiến, thăm dò và đưahàng vào, còn trong giai đoạn thử nghiệm chưa có khách hàng quen thuộc.Căn cứ vào mặt hàng người ta chia thị trường thành thị trường mặt hàng khác nhau
• Thị trường máy móc: Còn gọi là thị trường đầu tư
• Thị trường hàng nguyên vật liệu: Còn gọi là thị trường hàng trung gian Nhưvậy có rất nhiều tên gọi sản phẩm, mỗi tên gọi đó hiệp thành thị trường của mộtloại hàng hoá cụ thể Do tính chất và giá trị sử dụng của từng mặt hàng, nhómhàng khác nhau, các thị trường chịu tác động của các nhân tố ảnh hưởng với
Trang 13mức độ khác nhau Sự khác nhau này đôi khi ảnh hưởng tới cả phương thứcmua bán, vận chuyển, thanh toán.
Căn cứ vào vai trò của người mua và người bán trên thị trường có thị trường người mua
• Ngược lại, thị trường người mua xuất hiện ở những nền kinh tế phát triển như ởtrong nền kinh tế thị trường, người mua đóng vai trò trung tâm chủ động vì họđược ví như “ thượng đế” của người bán Người bán phải chiều chuộng, lôi kéongười mua, khơi dậy và thoả mãn nhu cầu của người mua là quan tâm hàngđầu, là sống còn của người sản xuất kinh doanh
Căn cứ vào sự phát triển của thị trường người ta chia thành: Thị trường hiện thực và thịtrường tiềm năng
• Thị trường hiện thực ( truyền thống ) là thị trường đang tiêu thụ hàng hoá củamình, khách hàng đã quen thuộc và đã có sự hiểu biết lẫn nhau
• Thị trường tiềm năng là thị trường có nhu cầu nhưng chưa được khai thác, hoặcchưa có khả năng thanh toán
Căn cứ vào phạm vi của thị trường người ta chia thành: Thị trường thế giới, thị trườngkhu vực, thị trường toàn quốc, thị trường miền, thị trường địa phương, thị trường tạichỗ(xã, huyện)
• Thị trường thế giới là thị trường ở các nước Châu Âu, Châu Phi, Trung Đông,Châu á
• Thị trường khu vực đối với nước ta như các nước NIC mới, Hồng Công, ĐàiLoan, Nam Triều Tiên, Singapo, các nước Đông Nam á như Inđonesia, ThaiLan
Căn cứ vào chế độ chính trị người ta chia thành thị trường XHCN và thị trường TBCN
Trang 14Chức năng thị trường
Chức năng thị trường
Thị trường có vai trò hết sức quan trọng trong nền kinh tế các quốc gia Qua thị trường
có thể nhận biết được sự phân phối các nguồn lực sản xuất thông qua hệ thống giá cả.Trên thị trường, giá cả hàng hoá và các nguồn lực về tư liệu sản xuất, sức lao động…luôn luôn biến động nhằm đảm bảo các nguồn lực có hạn này được sử dụng để sản xuấtđúng những hàng hoá, dịch vụ mà xã hội có nhu cầu Thị trường là khách quan, từngdoanh nghiệp không có khả năng làm thay đổi thị trường Nó phải dựa trên cơ sở nhậnbiết nhu cầu xã hội và thế mạnh kinh doanh của mình mà có phương án kinh doanh phùhợp với đòi hỏi thị trường
Sở dĩ thị trường có vai trò to lớn như nói trên là do các chức năng sau
Chức năng thừa nhận.
Thị trường là nơi gặp gỡ giữa nhà sản xuất và người tiêu dùng trong quá trình trao đổihàng hoá, nhà doanh nghiệp đưa hàng hoá của mình vào thị trường với mong muốn chủquan là bán được nhiều hàng hoá với giá cả sao cho bù đắp được mọi chi phí bỏ ra và
có nhiều lợi nhuận, người tiêu dùng tìm đến thị trường để mua những hàng hoá đúngcông dụng, hợp thị hiếu và có khả năng thanh toán theo mong muốn của mình Trongquá trình diễn ra sự trao đổi, mặc cả trên thị trường giữa đôi bên về một hàng hoá nào
đó sẽ có hai khả năng xảy ra: Thừa nhận hoặc không thừa nhận, tức có thể loại hàng hoá
đó không phù hợp với công dụng và thị hiếu của người tiêu dùng, trong trường hợp nàyquá trình tái sản xuất sẽ bị ách tắc không thực hiện được Ngược lại, trong trường hợpthực hiện chức năng chấp nhận, tức là đôi bên đã thuận mua vừa bán thì quá trình sảnxuất được giải quyết
Chức năng thực hiện.
Chức năng thực hiện thể hiện ở chỗ thị trường là nơi diễn ra các hành vi mua bán Người
ta thường cho rằng thực hiện về giá trị là quan trọng nhất Nhưng sự thực hiện về giá trịchỉ xảy ra khi giá trị sử dụng được thực hiện Ví dụ: hàng hoá dù sản xuất với chi phíthấp mà không hợp mục tiêu tiêu dùng thì vẫn không bán được Thông qua chức năngthực hiện của thị trường, các hàng hóa hình thành nên giá trị trao đổi của mình, làm cơ
sở cho việc phân phối các nguồn lực
Trang 15Chức năng điều tiết.
Thông qua sự hình thành giá cả dưới tác động của quy luật giá trị và quy luật cạnh tranhtrong quan hệ cung cầu hàng hoá mà chức năng điều tiết của thị trường được thể hiệnmột cách đầy đủ
Ta biết rằng số cung được tạo ra từ nhà sản xuất và số cầu được hình thành từ người tiêudùng, giữa hai bên hoàn toàn không có quan hệ với nhau mà quan hệ ấy chỉ thể hiện khidiễn ra quá trình trao đổi, quan hệ giữa cung và cầu cũng bộc lộ.Việc giải quyết quan
hệ giữa số cung và số cầu nhằm bảo đảm quá trình tái sản xuất trôi chảy, được thể hiệnthông qua sự đánh giá trên thị trường giữa đôi bên Trong quá trình định giá chức năngđiều tiết của thị trường được thể hiện thông qua sự phân bổ lực lượng sản xuất từ ngànhnày sang ngành khác, từ khu vực này sang khu vực khác đối với người sản xuất, đồngthời hướng dẫn tiêu dùng và hướng dẫn cơ cấu tiêu dùng đối với người tiêu dùng
Chức năng thông tin.
Chức năng thông tin thể hiện ở chỗ nó chỉ ra cho người sản xuất biết nên sản xuất hànghoá nào, khối lượng bao nhiêu, nên tung ra thị trường ở thời điểm nào, nó chỉ ra chongười tiêu dùng biết nên mua một hàng hoá hay mua một mặt hàng thay thế nào đó hợpvới khả năng thu nhập của họ
Chức năng này hình thành là do trên thị trường có chứa đựng các thông tin về tổng sốcung với tổng số cầu, cơ cấu của cung cầu, quan hệ cung cầu của từng loại hàng hoá, chiphí sản xuất, giá cả thị trường, chất lượng sản phẩm, các điều kiện tìm kiếm và tập hợpcác yếu tố sản xuất và phân phối sản phẩm Đấy là những thông tin cần thiết để ngườisản xuất và tiêu dùng ra các quyết định phù hợp với lơị ích của mình
Trong công tác quản lý nền kinh tế thị trường, vai trò tiếp cận thông tin từ thị trường đãquan trọng, song việc chọn lọc thông tin và sử lý thông tin lại là công việc quan trọnghơn nhiều Đưa ra những quyết định chính xác nhằm thúc đẩy sự vận hành của mọi hoạtđộng kinh tế trong cơ chế thị trường tùy thuộc vào độ chính xác của việc sàng lọc và sử
Trang 16Để đạt được mục đích cuối cùng là lợi nhuận, mỗi một doanh nghiệp đều có nhữnghướng đi cho riêng mình Trong hoạt động kinh doanh của mình các doanh nghiệp tựđặt ra cho mình những mục tiêu gần, có khả năng thực hiện lớn nhất sẽ được ưu tiên ở
vị trí hàng đầu
Đối với doanh nghiệp thương mại, hoạt động trong lĩnh vực phân phối và lưu thông hànghoá thường có năm mục tiêu cơ bản như: Khách hàng, chất lượng, đổi mới, lợi nhuận vàcạnh tranh Để thực hiện thắng lợi mục tiêu kinh doanh, các doanh nghiệp thương mạihoạt động trên thương trường phải tuân thủ những nguyên tắc sau:
• Sản xuất và kinh doanh những hàng hoá và dịch vụ có chất lượng tốt đáp ứngnhu cầu khách hàng
• Trong kinh doanh khi làm lợi cho mình đồng thời phải làm lợi cho khách hàng
• Trong kinh doanh trước hết phải lôi cuốn khách hàng rồi sau đó mới nghĩ đếncanh tranh
• Tìm kiếm thị trường đang lên và chiếm lĩnh thị trường nhanh chóng
• Đầu tư vào tài năng và nguồn lực để tạo ra được nhiều giá trị sản phẩm
• Nhận thức và nắm cho được nhu cầu của thị trường để đáp ứng đầy đủ
Trong nền kinh tế thị trường mọi hoạt động kinh doanh hàng hoá-dịch vụ bao giờ cũngtuân theo cơ chế thị trường và thông qua hoạt động của doanh nghiệp
Thị trường luôn là vấn đề sống còn đối với mỗi một doanh nghiệp Thị trường tốt, liêntục được mở rộng sẽ là điều kiện tiên quyết để đảm bảo doanh nghiệp có thể phát triểntốt
Trang 17Vai trò của thị trường hàng hoá trong hoạt động kinh doanh của mỗi doanh nghiệp
Vai trò của thị trường hàng hoá trong hoạt động kinh doanh của mỗi doanh nghiệp
Sản phẩm hàng hoá phải được tiêu thụ trên thị trường.
Trong nền kinh tế thị trường, nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần hiện này thì bất
kỳ một doanh nghiệp nào tham gia thị trường cũng có mục đích là bán được nhiều sảnphẩm và kiếm được nhiều lợi nhuận nhất Điều này có nghĩa là sản phẩm của doanhnghiệp tất yếu phải được tiêu thụ trên thị trường
Trong điều kiện kinh tế thị trường, các doanh nghiệp muốn duy trì và phát triển thì phảithực cho được vấn đề tái sản xuất mở với cả bốn khâu: sản xuất, phân phối, trao đổi vàtiêu dùng Điều này cho thấy muốn cho bốn khâu này hoạt động thông suốt thì sản phẩmcủa doanh nghiệp nhất thiết phải được tiêu thụ trên thị trường
Mỗi doanh nghiệp khi tiến hành xây dựng và thực hiện chiến lược, kế hoạch sản xuấtkinh doanh và phương án sản xuất của mình phải quán triệt phương châm: Chỉ đưa vàochiến lược kế hoạch, phương án sản xuất những mặt hàng sản phẩm đã ký kết được hợpđồng tiêu thụ hoặc chắc chắn sẽ tiêu thụ được Những sản phẩm hàng hoá lạc hậu hoặckhông phù hợp với khách hàng, không được thị trường chấp nhận thì nếu sản xuất racũng không tiêu thụ được
Theo quan điểm Marketing “ chỉ sản xuất kinh doanh những cái thị trường cần chứkhông sản xuất kinh doanh những cái mình có”
Vị trí của thị trường trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.
Trong nền kinh tế thị trường, thị trường có vai trò trung tâm Nó vừa là mục tiêu của nhàsản xuất kinh doanh vừa là môi trường của hoạt động sản xuất kinh doanh hàng hoá Thịtrường cũng là nơi truyền tải các hoạt động sản xuất kinh doanh Quá trình sản xuất xãhội bao gồm bốn khâu sản xuất, phân phối, trao đổi và tiêu dùng thì thị trường sản phẩmbao gồm hai khâu phân phối và trao đổi Đây là những khâu trung gian vô cùng cần thiết
Trang 18Cụ thể vai trò của thị trường hàng hoá trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp thểhiện ở các mặt sau:
• Thị trường sản phẩm hàng hoá là vấn đề sống còn đối với hoạt đông kinh doanhcủa doanh nghiệp Chỉ khi sản phẩm của doanh nghiệp được tiêu thụ trên thịtrường thì hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp mới có thể được tiếp tục
• Thị trường hướng dẫn sản xuất kinh doanh Vì ngày nay người ta chỉ sản xuấtnhững sản phẩm thị trường cần Các nhà sản xuất căn cứ vào mối quan hệ qualại giữa người mua và người bán để giải quyết các vấn đề kinh tế cơ bản
• Thị trường sản phẩm chính là thước đo để đánh giá, kiểm tra, chứng minh tínhđúng đắn của các chủ trương, chiến lược, kế hoạch và các biện pháp sản xuấtkinh doanh của doanh nghiệp
• Thị trường sản phẩm phản ánh tình hình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.Người ta đánh giá hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp thông quathị trường sản phẩm của doanh nghiệp đó
• Thị trường sản phẩm gắn doanh nghiệp với tổng thể nền kinh tế và có khả nănghoà nhập vào nền kinh tế thế giới
Tác dụng của việc nghiên cứu thị trường hàng hoá.
Khi tham gia thị trường thì việc nghiên cứu thị trường là một tất yếu khách quan để pháttriển sản xuất kinh doanh
Nghiên cứu thị trường sản phẩm chính là xuất phát điểm để doanh nghiệp có thể xácđịnh ra các chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp mình Từ việc xác lập chiến lược,doanh nghiệp sẽ tiến hành xây dựng các kế hoạch kinh doanh phù hợp Nghiên cứu thịtrường sản phẩm sẽ giúp cho doanh nghiệp có điều kiện đánh giá lại các hoạt động sảnxuất kinh doanh đã tiến hành và có thể xem xét và đưa ra các chính sách, sách lược phùhợp hơn
Nghiên cứu thị trường sản phẩm phải xác định được các vấn đề sau: Nhu cầu của thịtrường, tình hình cạnh tranh, các hệ thống phân phối, các hệ thống xúc tiến, chính sáchgiá cả và các yếu tố pháp lý Ngoài ra phải trả lời được các câu hỏi: Đâu là thị trườngtriển vọng nhất đối với sản phẩm của doanh nghiệp?; khả năng bán ra được bao nhiêu
và hiệu quả mang lại?; sản phẩm cần có những thích ứng gì để đáp ứng đòi hỏi của thịtrường?; cần lựa chọn phương án sản xuất, phương thức bán hàng nào?
Trang 19Quan niệm về phát triển thị trường
Quan niệm về phát triển thị trường
Phần trên ta đã thấy vai trò của thị trường hàng hoá trong hoạt động sản xuất kinh doanhcủa doanh nghiệp.Ta cũng biết, đế tồn tại và phát triển thì mỗi doanh nghiệp đều phảilàm tốt công tác thị trường mà trong đó thị trường hàng hoá đóng một vai trò quan trọng.Cùng với sự biến đổi một cách nhanh chóng, phức tạp và không ổn định của môi trườngkinh doanh, một doanh nghiệp muốn tồn tại thì tất yếu nó phải sản xuất ra và cung ứng
ra thị trường một thứ gì đó có giá trị đối với một nhóm người tiêu dùng nào đó Thôngqua việc trao đổi này doanh nghiệp sẽ khôi phục lại được thu nhập và nguồn vật tư cầnthiết để tiếp tục tồn tại Tuy nhiên, việc cung ứng hàng hoá ra thị trường không thể bấtbiến mà nó liên tục thay đổi cả về số lượng, chất lượng và cả về mẫu mã theo yêu cầucủa người tiêu thụ
Thước đo có thể coi là khá chính xác để đánh giá hoạt động sản xuất kinh doanh củadoanh nghiệp không phải là cơ sở vật chất kỹ thuật, thiết bị máy móc công nghệ màchính là thị trường sản phẩm do doanh nghiệp sản xuất ra ở đây không phải các yếu tốnhư cơ sở vật chất là không quan trọng nhưng đứng trên góc độ người tiêu dùng mà xemxét thì ta mới thấy được hoạt động sản xuất kinh doanh có hiệu quả không?; sản phẩmsản xuất ra có đáp ứng được thị hiếu người tiêu dùng hay không? Xem xét sự phát triểncủa thị trường của sản phẩm ta cũng thấy được sự phát triển và tồn tại của doanh nghiệpnhư thế nào
Người ta có thể đầu tư và mở rộng quy mô sản xuất, tăng cường máy móc trang thiết bịnhưng liệu sản phẩm sản xuất ra có phù hợp và được thị trường chấp nhận hay không
Rõ ràng ta phải nhìn sản phẩm dưới con mắt người tiêu dùng
Phát triển thị trường sản phẩm chính là việc đưa các sản phẩm hiện tại vào bán trong cácthị trường mới
Tuy nhiên nếu phát triển thị trường mà chỉ được hiểu là việc đưa các sản phẩm hiện tạivào bán trong các thị trường mới thì có thể xem như là chưa đầy đủ đối với một doanhnghiệp sản xuất kinh doanh của Việt Nam trong điều kiện hiện nay Bởi vì, đối với cácdoanh nghiệp trong điều kiện nền kinh tế thị trường phát triển nhanh chóng và công nghệ