giáo án tham khảo bồi dưỡng sinh học lớp 9 bài thực hành quan sát thường biến (4)

Ôn lại khái niệm thường biến: Thường biến là những biến đổi ở kiểu hình của cùng 1 kiểu gen phát sinh trong đời sống cá thể dưới ảnh hưởng trực tiếp của môi trường... Mục tiêu:

Ôn lại khái niệm

thường biến:

Thường biến là

những biến đổi ở

kiểu hình của cùng

1 kiểu gen phát

sinh trong đời

sống cá thể dưới

ảnh hưởng trực

tiếp của môi

trường

Mục tiêu: Qua tranh ảnh quan sát được, chúng ta phải có

những kĩ năng sau:

- Nhận biết được 1 số thường biến trong đời sống.

- Phân biệt được sự thường biến và đột biến.

- Rút ra được tính trạng chất lượng phụ thuộc chủ yếu vào kiểu gen, không hoặc rất ít

chịu tác động của môi trường

và tính trạng số lượng thường chịu ảnh hưởng của nhiều

môi trường.

Cáo vào

mùa hè: Bộ

lông xám,

lẫn với màu

đất

Cáo vào mùa đông: Bộ lông trấng, lẫn với màu tuyết

Cáo đã thay đổi màu lông

để phù hợp với môi

trường

Lá cây rau mác:

Khi mọc trong nước: lá hình dài

để tránh sóng ngầm, khi mọc trên

mặt nước: lá có phiến rộng để nổi

trên mặt nước

Khi mọc trong không khí: lá có hình mác để

tránh gió lạnh

Bèo nhật bản

Bèo sống ở dưới nước Bèo sống ở trên cạn

Cây cải

Cải trồng giữa luống, được

chăm sóc đầy đủ Cải ở ngoài rìa, không được chú ý chăm sóc

Lá lốt

Lá lốt mọc ở ngoài sáng Lá lốt ở trong bóng râm

Cây đậu trồng trong tối Cây đậu trồng ngoài sáng

Cây đậu

Cây lúa

Khóm lúa

được chăm

sóc, bón

phân tốt

Khóm lúa ở điều kiện bình thường

Ở điều kiện khác nhau, tính trạng số lượng và tính trạng chất lượng sẽ khác nhau

Hình ảnh về cây rau dừa nước

Đây là hình ảnh

đoạn thân cây

dừa nước mọc

trên mặt nước

- Thân có đường kính lớn

Một phần rễ

biến thành

phao (giúp cây

dễ dàng nổi

trên mặt nước)

Đây là hình ảnh cây rau dừa nước mọc trên bờ

Lá nhỏ

Thân có

đường kính

nhỏ và chắc

Đây là hình ảnh cây rau dừa nước mọc ven bờ

Thân và

lá lớn

hơn

Biến dị

không di

truyền được

Ảnh hưởng của môi trường đối với tính trạng số lựợng

và tính trạng chất lượng:

-Môi trường có tác động rất lớn đến tính trạng số lượng nhưng không ảnh hưởng

đến tính trạng chất lượng

Ví dụ: + Giống lúa nếp cẩm trồng ở miền núi hay đồng

bằng đều cho hạt gạo bầu

ttròn và màu đỏ

+ Số hạt lúa trên mỗi

bông của 1 giống lúa phụ

thuộc vào điều kiện trồng

trọt.

THƯỜNG BIẾN ĐỘT BIẾN

Là những biến đổi kiểu

hình Là những biến đổi trong cơ sở vật chất của tính

di truyền (AND,NST)

Phát sinh trong đời sống

cá thể Phát sinh do điều kiện bên trong hoặc bên

ngoài cơ thể Phát sinh đồng loạt theo

cùng một hướng Phát sinh riêng lẻ, không định hướng

THƯỜNG BIẾN ĐỘT BIẾN

Không di truyền cho thế

hệ sau Di truyền được cho thế hệ sau

Có lợi cho sinh vật, giúp

sinh vật thích nghi với

điều kiện sống

Thường có hại cho sinh vật (chỉ 1 số ít có lợi)

Không có giá trị trong

chọn giống và tiến hóa Có giá trị trong chọn giống và tiến hóa