giáo án tham khảo bồi dưỡng sinh học lớp 9 bài thực hành quan sát thường biến (3)

- Các tính trạng số lượng thường chịu ảnh hưởng nhiều của môi trường tự nhiên, điều kiện trồng trọt, chăn nuôi  biểu hiện kiểu hình khác nhau.. Quan sát, nhận biết một số thường biến:

LỚP 9/1

TRƯỜNG THCS LÊ ĐẠI ĐƯỜNG

GV thực hiện: VÕ THỊ HOÀNG NGÂN

Kiểm tra bài cũ

Câu hỏi: Thường biến là gì ? Nêu đặc điểm thường biến?

- Thường biến: là những biến đổi về kiểu hình phát sinh trong

đời cá thể dưới ảnh hưởng trực tiếp của môi trường.

- Đặc điểm thường biến: - Biến đổi kiểu hình.

Kiểm tra bài cũ

- Các tính trạng chất lượng phụ thuộc chủ yếu vào kiểu

gen, ít chịu ảnh hưởng của môi trường

- Các tính trạng số lượng thường chịu ảnh hưởng nhiều

của môi trường tự nhiên, điều kiện trồng trọt, chăn nuôi 

biểu hiện kiểu hình khác nhau.

Trả lời:

Câu hỏi: Các tính trạng chất lượng và tính trạng số lượng chịu ảnh hưởng của điều kiện môi trường như thế nào?

Bài 27:

QUAN SÁT THƯỜNG BIẾN

I Quan sát, nhận biết một số thường biến:

Chậu mạ trong tối

Chậu mạ ngồi sáng

Mầm khoai

trong tối

Mầm khoai ngoài sáng

I Quan sát, nhận biết một số thường biến:

Bài 27: Thực hành: QUAN SÁT THƯỜNG BIẾN

Quan sát mẫu vật và tranh thảo luận nhóm (4 phút)

hoàn thành bảng sau:

Đối tượng

Điều kiện môi trường

Kiểu hình tương ứng

Nhân tố tác động

1 Mầm khoai

-Có ánh sáng -Trong tối

2 Cây lúa

-Có ánh sáng -Trong tối

3 Cây rau dừa nước

-Trên cạn -Ven bờ -Trên mặt

nước.

4 Cây mạ

-Ven bờ -Trong giữa

ruộng

Chậu mạ trong

tối

Chậu mạ ngồi sáng

Ruộng mạ

Mầm khoai

trong tối Mầm khoai ngoài sáng

ven bờ

Trên mặt

nước

trên

cạn

Đối tượng

Điều kiện môi trường

Kiểu hình tương ứng Nhân tố tác

động

1

Mầm khoai

-Có ánh

sáng

-Trong tối

2 Cây lúa

-Có ánh

sáng

-Trong tối

3 Cây rau dừa nước

-Trên cạn -Ven bờ -Trên mặt

nước.

4 Cây mạ

-Ven bờ -Trong

giữa ruộng

Bài 27: Thực hành: QUAN SÁT THƯỜNG BIẾN

I Quan sát, nhận biết một số thường biến:

- Mầm có màu xanh

- Mầm có màu nhạt

Ánh sáng

- Lá có màu vàng nhạt

- Lá có màu xanh

- Thân, lá nhỏ

- Thân, lá lớn

- Thân, lá lớn hơn, rễ có phao

Độ ẩm

- Lá tốt hơn, xanh hơn

- Lá nhỏ hơn, vàng hơn

Dinh dưỡng (nhiệt độ, độ ẩm, cạnh tranh

Quan sát mẫu vật và tranh hãy hoàn thành bảng sau:

Bài 27: Thực hành:

QUAN SÁT THƯỜNG BIẾN

I Quan sát, nhận biết một số thường biến:

Thường biến: là những biến đổi về kiểu hình phát sinh trong đời cá thể dưới ảnh hưởng trực tiếp của môi trường.

SỰ BIẾN ĐỔI MÀU LÔNG CỦA LOÀI CÁO Alopes

lagopus SỐNG Ở MÔI TRƯỜNG KHÁC NHAU.

NHIỆT ĐỚI BẮC CỰC

SỰ BIẾN ĐỔI MÀU LÔNG CỦA LOÀI GIA CẦM Ở MÔI TRƯỜNG KHÁC NHAU

NHIỆT ĐỚI BẮC CỰC

Bài 27: Thực hành:

QUAN SÁT THƯỜNG BIẾN

I Quan sát, nhận biết một số thường biến:

II Nhận biết, phân biệt sự khác nhau giữa thường biến và đột biến:

Những cây lúa được gieo từ hạt của các cây mạ ven bờ và cây mạ giữa ruộng

Ven bờ Giữa

ruộng

Ruộng mạ

Bài 27: Thực hành:

QUAN SÁT THƯỜNG BIẾN

I Quan sát, nhận biết một số thường biến:

II Nhận biết, phân biệt sự khác nhau giữa thường biến và đột biến:

Hai cây mạ ven bờ và cây mạ giữa ruộng ở vụ thứ nhất thuộc thế hệ(đời) nào?

Hai cây mạ có kiểu hình khác nhau

 xuất hiện biến dị ở đời thứ nhất

Ven bờ Giữa

Bài 27: Thực hành:

QUAN SÁT THƯỜNG BIẾN

I Quan sát, nhận biết một số thường biến:

II Nhận biết, phân biệt sự khác nhau giữa thường biến và đột biến:

Những cây lúa được gieo từ hạt của các các cây mạ ven bờ và cây mạ giữa ruộng có khác nhau không?

Những cây lúa được gieo

từ hạt của các cây mạ ven

bờ và cây mạ giữa ruộng

Biến dị không di truyền sang đời con

Ven bờ Giữa

ruộng

Biến dị ở đời thứ nhất có truyền sang đời con không? Từ đó rút ra nhận xét gì về thường biến?

Những cây lúa này đều giống nhau

Bài 27: Thực hành: QUAN SÁT THƯỜNG BIẾN

I Quan sát, nhận biết một số thường biến:

II Nhận biết, phân biệt sự khác nhau giữa thường biến và đột biến:

Tại sao những cây mạ ven bờ thường tốt hơn những cây mạ giữa ruộng?

Những cây mạ ven bờ thường tốt hơn những cây mạ giữa ruộng vì: do điều kiện dinh dưỡng, cây mạ giữa ruộng cạnh tranh thức ăn, ánh sáng….

- Thường biến không di truyền

Điều này cho thấy thường biến có đặc điểm gì?

Thường biến xuất hiện đồng loạt

ứng với điều kiện môi trường.

Bài 27: Thực hành: QUAN SÁT THƯỜNG BIẾN

I Quan sát, nhận biết một số thường biến:

II Nhận biết, phân biệt sự khác nhau giữa thường biến và đột biến:

Tại sao hai đoạn thân rau dừa này, khi cùng mọc trên mặt nước, thì điều có đặc điểm rễ biến thành phao?

Ýù nghĩa: có lợi, thích nghi với môi trường sống hơn Điều này cho thấy thường biến thường có lợi cho sinh vật.

Đoạn thân rau dừa nằm trên mô đất cao cho mọc trên mặt nước

Đoạn thân rau dừa nằm trên mặt nước cho mọc trên mô đất cao

Cây rau dừa nước mọc trên

mô đất cao, lan rộng xuống

mặt nước

-Thường biến không di truyền

-Thường biến xuất hiện đồng loạt theo một hướng, ứng với điều kiện môi trường.

Điều này có ý nghĩa gì đối với sinh vật? Hãy rút ra kết luận về thường biến?

Vì cùng kiểu gen, cùng sống trong nước  kiểu hình giống nhau

Bài 27: Thực hành: QUAN SÁT THƯỜNG BIẾN

I Quan sát, nhận biết một số thường biến:

II Nhận biết, phân biệt sự khác nhau giữa thường biến và đột biến:

Phân biệt thường biến và đột biến ?

Thường biến:

- Biến đổi kiểu hình.

- Không di truyền.

- Phát sinh đồng loạt theo một hướng

xác định ứng với điều kiện môi

- Thường có hại cho sinh vật

-Thường biến không di truyền

-Thường biến xuất hiện đồng loạt theo một hướng, ứng với điều kiện môi trường.

-Thường biến thường có lợi, giúp sinh vật thích nghi với môi trường sống hơn.

Bài 27: Thực hành:

QUAN SÁT THƯỜNG BIẾN

I Quan sát, nhận biết một số thường biến:

II Nhận biết, phân biệt sự khác nhau giữa thường biến và đột biến:

III Nhận biết ảnh hưởng của môi trường đối vời tính trạng số lượng và chất lượng:

Kích thước củ ở 2 luống su hào có khác nhau không ? Từ đó nhận xét

gì về ảnh hưởng của môi trường đối với tính trạng số lượng?

Kích thước củ ở 2 luống khác nhau : chăm sóc tốt cho củ to hơn, chăm sóc ít cho củ nhỏ hơn.

 tính trạng số lượng phụ thuộc chủ yếu vào điều kiện môi trường, điều

kiện chăm sóc…

CHĂM SÓC ÍT

CHĂM SÓC TỐT

Bài 27: Thực hành:

QUAN SÁT THƯỜNG BIẾN

I Quan sát, nhận biết một số thường biến:

II Nhận biết, phân biệt sự khác nhau giữa thường biến và đột biến: III Nhận biết ảnh hưởng của môi trường đối vời tính trạng số lượng và chất lượng:

Hình dạng của các củ ở 2 luống su hào có khác nhau hoàn toàn không ? Từ đó nhận xét gì về ảnh hưởng của

môi trường đối với tính trạng chất

lượng?

Hình dạng các củ ở 2 luống không khác nhau hoàn toàn.

 tính trạng chất lượng phụ thuộc chủ

yếu vào kiểu gen, ít chịu ảnh hưởng của điều kiện môi trường.

Bài 27: Thực hành:

QUAN SÁT THƯỜNG BIẾN

I Quan sát, nhận biết một số thường biến:

II Nhận biết, phân biệt sự khác nhau giữa thường biến và đột biến: III Nhận biết ảnh hưởng của môi trường đối vời tính trạng số lượng và chất lượng:

Ru ng 1: chăm sóc tốt ộng 1: chăm sóc tốt

Ru ng 1: chăm sóc tốt ộng 1: chăm sóc tốt Ru ng 2: ít chăm sóc Ru ng 2: ít chăm sóc ộng 1: chăm sóc tốt ộng 1: chăm sóc tốt

NĂNG SUẤT RUỘNG 1 SẼ CAO HƠN RUỘNG 2

Bài 27: Thực hành:

QUAN SÁT THƯỜNG BIẾN

I Quan sát, nhận biết một số thường biến:

II Nhận biết, phân biệt sự khác nhau giữa thường biến và đột biến: III Nhận biết ảnh hưởng của môi trường đối vời tính trạng số lượng và chất lượng:

Câu hỏi thu hoạch:

1 Aûnh hưởng của môi trường đối với tính trạng chất lượng và tính trạng số lượng như thế nào?

2 Sự khác nhau giữa thường biến và đột biến?

Bài 27: Thực hành:

QUAN SÁT THƯỜNG BIẾN

I Quan sát, nhận biết một số thường biến:

II Nhận biết, phân biệt sự khác nhau giữa thường biến và đột biến: III Nhận biết ảnh hưởng của môi trường đối vời tính trạng số lượng và chất lượng:

Câu hỏi thu hoạch:

1 Aûnh hưởng của môi trường đối với tính trạng chất lượng và tính trạng số lượng như thế nào?

- Các tính trạng chất lượng phụ thuộc chủ yếu vào

kiểu gen, ít chịu ảnh hưởng của môi trường

- Các tính trạng số lượng thường chịu ảnh hưởng

nhiều của môi trường tự nhiên, điều kiện trồng trọt, chăn nuôi  biểu hiện kiểu hình khác nhau.

Bài 27: Thực hành: QUAN SÁT THƯỜNG BIẾN

I Quan sát, nhận biết một số thường biến:

II Nhận biết, phân biệt sự khác nhau giữa thường biến và đột biến:

III Nhận biết ảnh hưởng của môi trường đối vời tính trạng số lượng và chất lượng:

Câu hỏi thu hoạch:

2 Sự khác nhau giữa thường biến và đột biến?

Thường biến:

- Biến đổi kiểu hình.

- Không di truyền.

- Phát sinh đồng loạt theo

một hướng xác định ứng với điều kiện môi trường

- Có lợi, giúp sinh vật thích

TRÒ CHƠI Ô CHỮ

E I

G N

O U

H

- Thường biến không di truyền

- Thường biến không làm biến đổi KH

- Thường biến xuất hiện đồng loạt

- Thường biến đa số có hại

Đ

S Đ

S

ĐÂY LÀ MỘT LOẠI BIẾN DỊ

Dặn dò

-Chuẩn bị bài mới:

Bài 28: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU DI TRUYỀN NGƯỜI

+Tìm hiểu những hiện tượng sinh đôi

trong thực tế.

+ Trả lời câu hỏi SGK

Cám ơn Quý Thầy Cô đã chú ý theo dõi

Kính chúc Quý Thầy Cô dồi dào sức khoẻ và thành đạt trong sự nghiệp trồng người.