Song ta có thể hiểu một cách khái quát: Kiểm tra nội bộ trường Tiểu học làmột dạng hoạt động nghiệp vụ quản lý của Hiệu trưởng: Điều tra, theo dõi, xemxét, kiểm soát, phát hiện kiểm ngh
Trang 1A ĐẶT VẤN ĐỀ :
1 Lý do chọn đề tài:
Bậc Tiểu học có vị trí hết sức quan trọng trong hệ thống giáo dục Quốc dâncũng như trong chiến lược phát triển Giáo dục và Đào tạo của đất nước Trongnhững năm qua Giáo dục và Đào tạo đã có những chuyển biến đáng kể, song bêncạnh đó giáo dục nói chung - giáo dục Tiểu học nói riêng còn bộc lộ nhiều hạn chế
Nghị Quyết Hội nghị lần thứ VIII của Ban chấp hành Trung ương khóa XI
đã chỉ rõ: “Quản lý Giáo dục và Đào tạo còn nhiều yếu kém Đội ngũ nhà giáo vàcán bộ quản lý giáo dục bất cập về chất lượng, số lượng và cơ cấu; một bộ phậnchưa theo kịp yêu cầu đổi mới và phát triển giáo dục, thiếu tâm huyết, thậm chí viphạm đạo đức nghề nghiệp.”; “Việc phân định giữa quản lý nhà nước với hoạt độngquản trị trong các cơ sở giáo dục, đào tạo chưa rõ Công tác quản lý chất lượng,thanh tra, kiểm tra, giám sát chưa được coi trọng đúng mức Sự phối hợp giữa các
cơ quan nhà nước, tổ chức xã hội và gia đình chưa chặt chẽ Nguồn lực quốc gia vàkhả năng của phần đông gia đình đầu tư cho Giáo dục và Đào tạo còn thấp so vớiyêu cầu” Đồng thời Nghị quyết cũng chỉ rõ: “Đổi mới căn bản công tác quản lýGiáo dục, Đào tạo, bảo đảm dân chủ, thống nhất; tăng quyền tự chủ và trách nhiệm
xã hội của các cơ sở Giáo dục, Đào tạo; coi trọng quản lý chất lượng”
Thực tế cho thấy, muốn chất lượng Giáo dục đạt kết quả tốt thì việc kiểm tra,giám sát, đôn đốc của nhà quản lý Giáo dục đối với đội ngũ giáo viên, nhân viêncần được quan tâm đặt lên hàng đầu
Kiểm tra là một trong bốn chức năng cơ bản của chu trình quản lý, thực chấtkiểm tra là đo lường công việc so với kế hoạch đã đề ra Mỗi lần kiểm tra sẽ xácđịnh được những mặt ưu điểm và hạn chế của công việc, từ đó có sự điều chỉnh kếhoạch cho phù hợp với thực trạng đơn vị mình Như vậy chất lượng Giáo dục phụthuộc rất lớn vào năng lực, kinh nghiệm của người Hiệu trưởng, vì họ đóng vai trò
là người đứng đầu, là người chịu trách nhiệm về mọi lĩnh vực trong một nhàtrường
Trong quá trình quản lý người Hiệu trưởng cần nắm bắt được các thông tin ởmọi hoạt động và đối tượng quản lý một cách chính xác, nguồn thông tin chínhthống này chỉ có ở trong công tác kiểm tra nội bộ trường học
Qua đây, chúng ta thấy được công tác kiểm tra nội bộ trường học trở thànhmột công cụ sắc bén, góp phần tăng cường hiệu lực quản lý của các nhà quản lýgiáo dục nói chung và của Hiệu trưởng trường Tiểu học nói riêng Đặc biệt là trongthời điểm triển khai, thực hiện Nghị quyết 29, Nghị Quyết Hội nghị lần thứ VIII
Trang 2của Ban chấp hành Trung ương khóa XI về định hướng đổi mới căn bản, toàn diệnGiáo dục và Đào tạo
Nhưng làm thế nào để tiến hành công tác kiểm tra nội bộ trường Tiểu họcmang lại hiệu quả cao nhất, đó là một bài toán khó cần phải tìm ra lời giải đápchính xác nhất Trăn trở với vấn đề này, vì vậy tôi chọn đề tài " Những biện pháptiến hành kiểm tra nội bộ của Hiệu trưởng trường Tiểu học”
2 Mục đích nghiên cứu:
- Làm sáng tỏ lý luận về kiểm tra nội bộ trường Tiểu học
- Đánh giá thực trạng kiểm tra nội bộ tại trường Tiểu học
- Đề xuất những biện pháp tiến hành kiểm tra nội bộ của Hiệu trưởng trườngTiểu học
3 Nhiệm vụ nghiên cứu:
- Nghiên cứu cơ sở lý luận của kiểm tra nội bộ trường Tiểu học
- Nghiên cứu thực trạng công tác kiểm tra nội bộ ở trường Tiểu học của Hiệutrưởng
- Đề xuất những biện pháp tiến hành kiểm tra nội bộ của Hiệu trưởng trườngTiểu học
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:
- Đối tượng nghiên cứu: Những biện pháp tiến hành kiểm tra nội bộ trườngTiểu học của người hiệu trưởng
- Phạm vi nghiên cứu: Công tác kiểm tra nội bộ của Hiệu trưởng trường Tiểuhọc
5 Phương pháp nghiên cứu:
- Nhóm phương pháp nghiên cứu lý thuyết:
+ Nghiên cứu các văn bản, Nghị quyết về công tác thanh, kiểm tra, Điều lệtrường Tiểu học, Luật Giáo dục…
+ Nghiên cứu tài liệu về công tác thanh tra, kiểm tra nội bộ trường Tiểu học
- Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn:
+ Phương pháp xử lý thông tin
6 Giả thuyết khoa học:
Trang 3Nếu áp dụng đồng bộ các biện pháp mà tác giả nêu ra thì chất lượng củacông tác kiểm tra nội bộ trường Tiểu học nhất định sẽ được nâng lên.
7 Những đóng góp mới mẻ của đề tài:
Đề tài này góp phần vào việc cải tiến, tổ chức thực hiện công tác kiểm tranội bộ trường Tiểu học Đặc biệt là đề xuất các giải pháp phù hợp với công tácquản lý của người Hiệu trưởng, nhằm góp phần nâng cao chất lượng Giáo dục theođịnh hướng đổi mới căn bản, toàn diện Giáo dục và Đào tạo trong giai đoạn hiệnnay
B GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ:
I CƠ SỞ KHOA HỌC:
1 Cơ sở lý luận của kiểm tra nội bộ trường Tiểu học:
Thực tế đã chứng minh bất kì ngành, cơ quan hay một tổ chức nào muốnhoạt động có chất lượng - hiệu quả cao thì nhà quản lý phải làm tốt 4 chức năng cơbản của chu trình quản lý: Kế hoạch hóa - Tổ chức - Chỉ đạo - Kiểm tra Đặc biệtnếu làm tốt công tác kiểm tra thì người quản lý mới có thể xây dựng kế hoạch tốt,
tổ chức tốt và chỉ đạo thực hiện kế hoạch đúng hướng, đúng mục tiêu
Kiểm tra nội bộ trường Tiểu học là trách nhiệm, quyền hạn của người Hiệutrưởng, một khâu tất yếu của quá trình quản lý Nó đảm bảo mối liên hệ ngược,thường xuyên kịp thời giúp Hiệu trưởng hình thành cơ chế điều chỉnh hướng đíchtrong việc quản lý nhà trường Đồng thời là một công cụ sắc bén, góp phần tăngcường hiệu lực quản lý của Hiệu trưởng
Vậy kiểm tra nội bộ trường học là gì? Thực chất là sự kiểm tra tác nghiệp, làhoạt động kiểm tra của Hiệu trưởng đến đối tượng quản lý trong nhà trường và việc
tự kiểm tra nội bộ trường
Song ta có thể hiểu một cách khái quát: Kiểm tra nội bộ trường Tiểu học làmột dạng hoạt động nghiệp vụ quản lý của Hiệu trưởng: Điều tra, theo dõi, xemxét, kiểm soát, phát hiện kiểm nghiệm sự diễn biến và kết quả các hoạt động giáodục trong phạm vi nội bộ nhà trường và đánh giá kết quả hoạt động giáo dục đó cóphù hợp với mục tiêu, kế hoạch, chuẩn mực, quy chế đã đề ra hay không Qua đóphát hiện những ưu điểm để động viên, khích lệ, kích thích hoặc những thiếu sótlệch lạc so với yêu cầu để có biện pháp tư vấn, thúc đẩy và điều chỉnh thích hợpnhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục trong nhà trường
Thông tin là chiếc cầu nối các chức năng quản lý với nhau, nói cách khác thì
nó cũng là một chức năng quản lý và xen lẫn vào các chức năng khác
Trang 4Kiểm tra nội bộ trường Tiểu học thực chất là tạo lập mối liên hệ ngược,cung cấp những thông tin đã được đánh giá, xử lý chính xác cho hiệu trưởng, saukhi người hiệu trưởng đã triển khai những thông tin về mục tiêu, kế hoạch, quyếtđịnh quản lý…đến giáo viên, nhân viên.
Trong hệ thống thông tin này nổi lên 2 mối liên hệ thông tin đó là mối liên hệthông tin thuận từ chủ thể quản lý, và mối liên hệ thông tin ngược
Như vậy kiểm tra nội bộ trường học tạo lập mối liên hệ ngược(trong, ngoài)trong quản lý trường Tiểu học, cung cấp những thông tin đã được xử lý đánh giáchính xác - đó là nguồn thông tin cần thiết, cực kì quan trọng để người Hiệu trưởngđiều khiển, điều chỉnh và hoạt động quản lý có hiệu quả hơn Đồng thời các thànhviên, các bộ phận trong trường (các đối tượng quản lý tự điều chỉnh ý thức hành vi
và hoạt động của mình càng tốt hơn Chính vì vậy, có thể nói kiểm tra nội bộtrường học là hệ thống phản hồi)
Tuy nhiên, để có được thông tin đúng đắn đầy đủ, chính xác và kịp thời, hoạtđộng kiểm tra nội bộ trường học cần dựa vào cơ sở khoa học như sau: Tâm lý quản
lý, giáo dục học, xã hội học giáo dục, kinh tế học giáo dục, khoa học quản lý giáodục, pháp luật trong giáo dục, mục tiêu của các môn học, yêu cầu chương trìnhhướng dẫn giảng dạy các môn học, công tác chủ nhiệm lớp đặc điểm sư phạm củagiáo viên, của giờ lên lớp…sẽ giúp cho Hiệu trưởng có được những cơ sở khoa học
để kiểm tra đánh giá một cách chính xác, nâng cao chất lượng và hiệu quả của côngtác kiểm tra nội bộ trường học
2 Cơ sở thực tiễn của kiểm tra nội bộ ở trường Tiểu học:
Do đặc thù của ngành giáo dục và sản phẩm của giáo dục Tiểu học là pháttriển nhân cách cho thế hệ trẻ, do đó không được phép phế phẩm cho nên việc kiểmtra thường xuyên (hay định kỳ) của Hiệu trưởng về toàn bộ hoạt động, công việc vàmối quan hệ trong nhà trường để phát hiện, theo dõi, kiểm soát, phòng ngừa, đánhgiá chính xác nhằm động viên, giúp đỡ, uốn nắn, điều chỉnh kịp thời cho phù hợpvới mục tiêu, kế hoạch đề ra.Trên cơ sở đó rút kinh nghiệm điều chỉnh cơ chế quản
lý và hoàn thiện chu trình quản lý mới phù hợp hơn, nhằm đảm bảo nâng cao chấtlượng, hiệu quả giáo dục trong nhà trường
Kiểm tra nội bộ trường Tiểu học, hay bất kỳ một hoạt động kiểm tra nàokhác, bao giờ cũng phải xây dựng các tiêu chuẩn rồi đo lường việc thực hiện nhiệm
vụ theo các tiêu chuẩn này, cuối cùng là điều chỉnh sự khác biệt giữa các tiêuchuẩn và kế hoạch
Trang 5II MỘT SỐ VẤN ĐỀ VỀ CÔNG TÁC KIỂM TRA NỘI BỘ Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC:
1.Vị trí và vai trò của kiểm tra nội bộ trường Tiểu học:
Trong thực tế lao động của người Hiệu trưởng thì kiểm tra được sử dụng đanxen trong mọi hoạt động của quá trình quản lý, để đảm bảo tạo lập mối quan hệngược thường xuyên kịp thời Về mặt hình thức thì kiểm tra là hoạt động kết thúccho một quá trình quản lý, đồng thời chuẩn bị cho một quá trình quản lý tiếp theo
Kiểm tra nội bộ trường Tiểu học là một chức năng đích thực, một công cụsắc bén góp phần tăng cường hiệu lực của Hiệu trưởng, đồng thời đảm bảo lượngthông tin được chính xác, kịp thời giúp nhà quản lý tìm ra được những nguyên nhân
và đề ra những biện pháp điều chỉnh có hiệu quả Nói cách khác, kiểm tra vừa làtiền đề vừa là điều kiện để đảm bảo thực hiện mục tiêu giáo dục của nhà trường.Mặt khác, nó còn tác động tới ý thức, hành vi và hoạt động của giáo viên, nhânviên, nâng cao tinh thần trách nhiệm, dần hướng tới tự kiểm tra đánh giá tốt của đốitượng
2.Mục đích của kiểm tra nội bộ trường Tiểu học:
Kiểm tra nội bộ trường Tiểu học, không có mục đích tự thân, mà chỉ thamgia vào quá trình quản lý nhà trường, bằng sự tác động vào đối tượng quản lý trongviệc chấp hành, với mục đích cải tạo, nhằm thực hiện tốt các quyết định quản lý,nhằm đảm bảo tốt việc chấp hành chính sách về hoạt động giáo dục, thực hiện cácvăn bản pháp quy của Bộ Giáo dục và Đào tạo Thông qua đó phát hiện, quan sát ,theo dõi, động viên, giúp đỡ, xử lý một cách kịp thời để cải tiến tổ chức quản lý vànâng cao chất lượng hiệu quả giáo dục trong nhà trường, qua các quyết định, kếtluận mang tính pháp lý nội bộ
3 Chức năng của kiểm tra nội bộ trường Tiểu học:
- Chức năng tạo lập kênh thông tin phản hồi:
Việc tạo lập được kênh thông tin phản hồi vững chắc sẽ cung cấp thông tin
đã được xử lý chính xác để Hiệu trưởng hoạt động quản lý có hiệu quả
- Chức năng đánh giá và xử lý cần thiết:
Đánh giá là hoạt động đặc biệt có liên quan chặt chẽ với kiểm tra, nhằm xácđịnh hiệu quả lao động sư phạm và cũng là kết quả của kiểm tra Bởi mục đích củakiểm tra là đánh giá khách quan tình hình công việc, thẩm định những công việc,hoạt động cũng như chất lượng của nó so với mục tiêu, kế hoạch hay chuẩn mực đãđược xác lập Trên cơ sở đó mà có những điều chỉnh, quyết định quản lý có hiệulực hơn
Trang 6- Chức năng điều chỉnh, kiểm soát, phát hiện và phòng ngừa:
Điều chỉnh là việc đưa ra những quyết định và biện pháp cần thiết để kiểmsoát những việc làm sai phạm, đồng thời có thể chỉnh sửa kế hoạch hay điều chỉnhchỉ tiêu cho phù hợp, nhằm phát huy nhân tố tích cực và hoàn thành kế hoạch Songkhông phải là điều chỉnh bừa bãi, chủ quan tùy ý để hoàn thành nhiệm vụ một cáchhình thức còn bên trong là sự sáo rỗng
Đây là chức năng số một của kiểm tra nội bộ trường Tiểu học; kiểm tra đúng
sẽ giúp Hiệu trưởng nắm bắt được tiến trình thực hiện công việc của đối tượngquản lý đến đâu so với kế hoạch và mục tiêu đề ra, qua đó phát hiện được mặtmạnh, yếu của đối tượng mà có biện pháp phù hợp giúp mình làm tốt công tác điềuhành, định hướng trong chỉ đạo cho họ hoàn thành nhiệm vụ
- Chức năng động viên, uốn nắn giúp đỡ:
Kiểm tra thường xuyên, kịp thời thì đánh giá sẽ chính xác nhất, bởi bảnthân hoạt động kiểm tra đã mang tính động viên, uốn nắn hoặc phê phán, cho nênkhi được kiểm tra giáo viên và học sinh sẽ bộc lộ hết những tài năng phẩm chất củamình
4 Nhiệm vụ của kiểm tra nội bộ trường Tiểu học:
Hiệu trưởng là người chịu trách nhiệm chính trong mọi hoạt động của nhàtrường, vì vậy kiểm tra nội bộ trường Tiểu học cũng là nhiệm vụ của người Hiệutrưởng, nó bao gồm những nhiệm vụ sau:
Kiểm tra công việc của cán bộ, giáo viên, nhân viên hàng tuần trực tiếp hoặc
sử dụng bộ máy quản lý cán bộ của giáo viên, nhân viên để kiểm tra mối quan hệ,công việc hoạt động của mọi thành viên trong nhà trường cũng như kiểm tra nhữngđiều kiện, phương tiện phục vụ cho dạy học và giáo dục; xét và giải quyết cáckhiếu nại tố cáo… thuộc trách nhiệm và thẩm quyền của mình
Ngoài ra, còn phải phối hợp với các tổ chức Đảng, đoàn thể trong nhà trường
để tiến hành kiểm tra nội bộ nhà trường thực hiện dân chủ hóa trong quản lý
5 Đối tượng của kiểm tra nội bộ trường Tiểu học:
Trong trường Tiểu học, mọi hoạt động dạy học chịu sự tác động và chi phốibởi các yếu tố: Nội dung dạy học; phương pháp dạy học; mục tiêu; giáo viên; họcsinh; cơ sở vật chất - thiết bị dạy học; kết quả dạy học - giáo dục và mối tương tácgiữa chúng Do đó đối tượng kiểm tra nội bộ trường tiểu học bao gồm tất cả nhữngthành tố trên Tuy nhiên, trong thực tế, kiểm tra nội bộ trường Tiểu học thì đốitượng cơ bản nhất có thể biến đổi, điều chỉnh là: giáo viên, học sinh, cơ sở vật chất-thiết bị dạy học, kết quả và mối quan hệ giữa chúng
Trang 76 Nội dung của kiểm tra nội bộ trường Tiểu học:
6.1.Kiểm tra việc thực hiện nhiệm vụ của kế hoạch:
Bao gồm: Kiểm tra việc thực hiện nội dung, chương trình và chất lượng dạyhọc - giáo dục, cụ thể: Kiểm tra việc thực hiện quy chế chuyên môn, nền nếp dạyhọc, kế hoạch dạy học theo chương trình sách giáo khoa, đổi mới phương pháp dạyhọc Đồng thời kiểm tra chất lượng dạy học các môn học và các mặt giáo dục: Đức-Trí- Thể -Mỹ, tham gia công tác khác của giáo viên và học sinh
6.2 Kiểm tra công tác xây dựng đội ngũ:
Kiểm tra công tác xây dựng đội ngũ chính là kiểm tra hoạt động của tổchuyên môn: Dự giờ, thăm lớp, Hội giảng, sử dụng và phân công giáo viên; côngtác bồi dưỡng và tự bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ, việc thực hiện chế độ chínhsách, cải thiện đời sống của giáo viên…kiểm tra hoạt động nâng cao trình độchuyên môn nghiệp vụ, ý thức trách nhiệm, thực hiện quy chế chuyên môn, đảmbảo kết quả dạy học và giảng dạy, tham gia đầy đủ các công tác khác của giáo viên
6.3 Kiểm tra việc xây dựng, sử dụng bảo quản cơ sở vật chất thiết bị dạy học:
Kiểm tra các tiêu chuẩn về lớp học, bàn ghế, bảng, ánh sáng, vệ sinh, cảnhquan sư phạm của nhà trường
Việc sử dụng và bảo quản cơ sở vật chất, thiết bị dạy học, dụng cụ thể thao,thư viện…
6.4 Kiểm tra công tác quản lý của Hiệu trưởng:
Hiệu trưởng tự kiểm tra, đánh giá công tác quản lý của mình từ khâu lập kếhoạch- tổ chức thực hiện - chỉ đạo thực hiện - kiểm tra Cụ thể là: Kiểm tra về cácbản kế hoạch đã đầy đủ chưa, có tính khả thi không? công tác tổ chức nhân sự( xây dựng, sử dụng cơ cấu bộ máy, quy định quyền hạn, nhiệm vụ cho các lựclượng trong nhà trường và sự phối hợp, khai thác tiềm năng của họ như thế nào).Việc chỉ huy, hướng dẫn, điều hòa phối hợp, can thiệp của hiệu trưởng về các côngtác: chỉ đạo dạy học và giáo dục; phổ cập giáo dục; công tác hành chính quản trị,công tác thi đua, thực hiện dân chủ hóa trường học, phối hợp chỉ đạo, huy độngcộng đồng, kiểm tra thường xuyên, định kỳ, tháng…
7 Các nguyên tắc của kiểm tra nội bộ trường Tiểu học:
Hoạt động kiểm tra nội bộ trường Tiểu học rất phức tạp và đa dạng, mụcđích chủ yếu là vì sự tiến bộ của con người, sự phát triển toàn diện của nhà trường.Chính vì vậy mà cũng như các hoạt động khác, kiểm tra nội bộ trường tiểu học yêucầu Hiệu trưởng không thể tiến hành tùy tiện mà phải tuân theo các nguyên tắc cơbản sau:
Trang 8- Nguyên tắc đảm bảo tính pháp chế:
Hoạt động kiểm tra phải được tổ chức công khai, khách quan trên cơ sở tuântheo quy định của pháp luật Thông qua Luật Giáo dục, Điều lệ trường Tiểu học,các văn bản của Bộ Giáo dục và Đào tạo không được lạm quyền hay làm việc thiên
về tình cảm, để lợi ích cá nhân lấn át
- Nguyên tắc đảm bảo tính kế hoạch:
Cơ sở khoa học của nguyên tắc là đảm bảo sự ổn định của các hoạt động sưphạm Nguyên tắc tính kế hoạch đòi hỏi hoạt động kiểm tra phải được xác địnhtrong kế hoạch năm học Hỗ trợ tích cực cho việc kiểm tra các chức năng quản lýkhác Việc kiểm tra kế hoạch giúp cho nhà quản lý chủ động trong quá trình quản
lý Đồng thời không gây xáo trộn cho đối tượng quản lý khi được kiểm tra, việcthực hiện nguyên tắc kế hoạch giúp cho việc triển khai kiểm tra cụ thể, phù hợp vớitừng thời điểm, từng đối tượng nhằm nâng cao chất lượng giáo dục và tăng hiệu lựcquản lý của Hiệu trưởng
- Nguyên tắc đảm bảo tính khách quan:
Nguyên tắc này là nền tảng để thúc đẩy sự phát triển tốt của công tác kiểmtra nội bộ trường Tiểu học, phát huy được sự tiến bộ của đối tượng cũng như nhàtrường; cơ sở của tính khách quan là tính trung thực, công khai
- Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả:
Cơ sở của nguyên tắc này là hiệu suất lao động và lợi ích kinh tế trong kiểmtra Kiểm tra làm sao cho chi phí thấp nhất (sức lực, tiền của, thời gian…) mà kếtquả kiểm tra cao nhất, dẫn đến kết quả giáo dục có chất lượng
- Nguyên tắc đảm bảo tính giáo dục:
Nguyên tắc này đảm bảo nếu kiểm tra tốt sẽ biến quá trình này thành quátrình tự kiểm tra Bởi vì nguyên tắc này xuất phát từ lòng nhân ái, kiểm tra là đểhiểu, giúp đỡ con người, đồng nghiệp phát huy những mặt tích cực
Hiệu trưởng tiến hành công tác kiểm tra nội bộ trường Tiểu học phải tuân thủtheo những nguyên tắc trên, nhưng trong quá trình kiểm tra, người Hiệu trưởngphải biết phối hợp một cách linh hoạt các nguyên tắc và đánh giá phù hợp chứkhông nên máy móc
8 Phương pháp kiểm tra nội bộ trường Tiểu học:
Trong kiểm tra nội bộ trường Tiểu học có nhiều phương pháp, mỗi phươngpháp đều có những ưu điểm và hạn chế, không có phương pháp nào được coi là vạnnăng Hơn nữa đối tượng và nội dung kiểm tra nội bộ trường Tiểu học rất phongphú và đa dạng Chính vì thế mà người Hiệu trưởng cần biết phối kết hợp, sáng tạo,
Trang 9linh hoạt các phương pháp tùy theo hoàn cảnh, nội dung, công việc, mục đích Cónhiều cách phân loại khác nhau, song ở đây ta đề cập đến hai cách như sau:
- Phương pháp tự kiểm tra: Cơ sở của phương pháp này là việc tự xem xét,đánh giá của mỗi đối tượng so với chuẩn mực đặt ra
- Phương pháp kiểm tra chất lượng kiến thức, kĩ năng của học sinh:
Kiểm tra nói, viết, thực hành- vở ghi học sinh- kĩ năng làm bài tập, thí nghiệm,thực hành, lao động của học sinh
- Phương pháp kiểm tra quá trình giáo dục học sinh trong các giờ lên lớp:Khi dự giờ người Hiệu trưởng cần định hướng nhận xét theo phương hướng
tư tưởng bài giảng, các biện pháp hình thành thế giới khoa học cho học sinh về cácmặt: tình cảm, lý tưởng, đạo đức, lao động Và phân tích những yếu tố có liên quannhư: câu trả lời, bài phát biểu, các bài văn, báo cáo trong học tập, hoạt động ngoạikhóa, kỳ thi học sinh giỏi
- Phương pháp kiểm tra đánh giá công tác giáo viên chủ nhiệm lớp:
Cần phải đánh giá và kiểm tra được mức độ giáo dục đạt được của học sinhthông qua các hoạt động thực tế và mọi mặt như: thực hiện nội quy, nề nếp, chuyêncần tốt, tích cực tham gia hoạt động phong trào, hoạt động ngoại khóa
Trang 10Mặt khác cần kiểm tra, đánh giá công tác giáo dục học sinh của giáo viênchủ nhiệm từ khâu lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, đôn đốc, giám sát, phối hợp vớicác lực lượng có liên quan trong việc giáo dục học sinh.
9 Hình thức kiểm tra nội bộ trường Tiểu học:
Kiểm tra nội bộ trường Tiểu học có những hình thức cơ bản là: Kiểm tra toàndiện; kiểm tra chuyên đề; kiểm tra thường kỳ, kiểm tra từng mặt (kiểm tra chọnlọc); kiểm tra đột xuất, kiểm tra sự chuyển biến so với lần trước Ngoài ra còn cócác hình thức kiểm tra thường xuyên hàng ngày
Cũng có thể kiểm tra theo 3 hình thức sau đây:
+ Kiểm tra sơ bộ: Xem xét kế hoạch bài giảng, các tài liệu lên lớp, phươngpháp giảng bài và cách làm việc của học sinh
+ Kiểm tra thực hiện: Dự giờ trực tiếp và khảo sát chất lượng học sinh ngay
về kiến thức kỹ năng (có thể tiến hành dự 1 hay nghiều giờ)
+ Kiểm tra tổng kết: Theo dõi và nghiên cứu các kết quả lao động của giáoviên về giảng dạy và giáo dục học sinh trong một thời gian nhất định Đối với họcsinh thì nghiên cứu các bài kiểm tra viết - hỏi đáp, tham gia các hoạt động khác
Hình thức kiểm tra nội bộ trường học rất đa dạng, song dù hình thức nàochúng ta cũng phải tiến hành theo quy trình sau:
10 Quy trình kiểm tra nội bộ trường Tiểu học:
Gồm các bước sau:
Bước 1: Xác định mục đích, yêu cầu, nội dung, đối tượng và hình thức kiểmtra
Bước 2: Lập kế hoạch chương trình kiểm tra cụ thể
Bước 3: Xây dựng các lực lượng kiểm tra (có quyết định thành lập, phâncông nhiệm vụ và xác định trách nhiệm quyền hạn cụ thể cho mỗi thành viên)
Bước 4: Tiến hành kiểm tra
Bước 5: Thu thập tín hiệu phản hồi từ đối tượng
Bước 6: Tổng kết đưa ra kết luận kiến nghị
Bước 7: Kiểm tra lại (nếu cần)
Trang 11Bước 8: Lưu hồ sơ kiểm tra.
III THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KIỂM TRA NỘI BỘ Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC HIỆN NAY:
Trong những năm qua, Sở Giáo dục và Đào tạo, Phòng Giáo dục và Đào tạo
đã có nhiều công văn chỉ đạo công tác kiểm tra nội bộ trường Tiểu học nên đã đemlại một số hiệu quả nhất định đó là: Việc triển khai và thực hiện công tác kiểm tranội bộ của Hiệu trưởng nhà trường được đặt lên hàng đầu
Nội dung kiểm tra đảm bảo chỉ tiêu, định mức kiểm tra, tập trung kiểm tra ởtất cả các hoạt động dạy học, hoạt động giáo dục của nhà trường, các hoạt động của
bộ phận tổ khối, bộ phận văn thư-hành chính, bộ phận thư viện-thiết bị…và đã coitrọng công tác tự kiểm tra công tác quản lý của Hiệu trưởng, quan tâm hơn vàocông tác tự kiểm tra công tác tài chính; thực hiện việc công khai theo thông tư 09.Đối với giáo viên được kiểm tra về các vấn đề như: Hoạt động sư phạm, thực hiệnquy chế soạn bài, lên lớp, chấm trả bài, giáo dục học sinh cá biệt, học sinh khuyếttật, bồi dưỡng phụ đạo học sinh yếu, công tác xây dựng nề nếp, chủ nhiệm lớp, cáccông tác kiêm nhiệm…
Trong quá trình kiểm tra luôn luôn tuân thủ theo đúng quy trình, đảm bảo cácquy định theo văn bản hiện hành của Bộ GD&ĐT Ban giám hiệu và các khối, cácđoàn thể tạo điều kiện giúp đỡ cán bộ, giáo viên, nhân viên hoàn thành nhiệm vụđược giao Khi kiểm tra chủ yếu là góp ý rút kinh nghiệm cho giáo viên để giúpgiáo viên nhận thấy rõ những ưu điểm cần phát huy và những tồn tại yếu kém cầnkhắc phục
Tuy nhiên, tại một số đơn vị trường học, công tác tự kiểm tra chưa đượcquan tâm đúng mức; kế hoạch tự kiểm tra đề ra khá nhiều nội dung nhưng hoạtđộng kiểm tra còn ít, chưa được chặt chẽ và thiếu các loại hồ sơ minh chứng chohoạt động kiểm tra, thể hiện như: Các cuộc kiểm tra chưa có quyết định kiểm tra,nội dung kiểm tra, hình thức kiểm tra và các công việc cụ thể để thực hiện khi kiểmtra, chưa có biên bản tự kiểm tra Một số cán bộ, giáo viên làm công tác kiểm tranội bộ trường học vẫn còn tình trạng nể nang, chưa đánh giá đúng thực chất trongcông tác giảng dạy của giáo viên, vẫn còn tình trạng chạy theo thành tích, kiểm tratoàn diện, kiểm tra chuyên đề giáo viên chưa đúng chỉ tiêu giao đã dược giao
Công tác chỉ đạo công tác kiểm tra nội bộ trường học của hiệu trưởng chưathật chú trọng, việc phân cấp quy định, quyền hạn, trách nhiệm chưa cụ thể, rõràng, vẫn còn chung chung, qua loa đại khái
Trang 12Về nghiệp vụ: Hiệu trưởng chưa nắm được những phương pháp biện pháp kỹthuật nghiệp vụ kiểm tra mang tính chất khoa học, để xem xét đánh giá, khẳng địnhcác tổ chức, cá nhân trong nhà trường có hoạt động đúng theo mục tiêu, kế hoạch
đã đề ra hay không để đưa ra những tư vấn phù hợp Chưa có kỹ năng kiểm tra theomục tiêu kế hoạch và hệ thống Trình độ nghiệp vụ của đội ngũ kiểm tra trongtrường để giúp việc cho Hiệu trưởng trong công tác kiểm tra nội bộ còn bị hạn chế,không được bồi dưỡng về nghiệp vụ kiểm tra, khi kiểm tra xong chưa rút kinhnghiệm và chưa phê bình và tự phê bình một cách thẳng thắn Lãnh đạo ít chú ýđến việc nghiên cứu và phổ biến kinh nghiệm sư phạm trước và sau khi kiểm tra
Về nhận thức: Một số kiểm tra viên còn chưa nhận thức rõ vị trí, tầm quantrọng, chức năng của kiểm tra nội bộ trường học Hiểu kiểm tra nội bộ trường họcchỉ như là một hoạt động phối hợp nhằm để đánh giá, động viên thi đua, hay kiểmtra để dẫn đến sự phê bình Do vậy hiệu lực của kiểm tra nội bộ nhà trường bị hạnchế
Mặt khác, lực lượng giúp việc cho Hiệu trưởng trong công tác kiểm tra nội
bộ trường học vẫn còn tồn tại, một số cán bộ giáo viên làm việc với tinh thần và tưtưởng bình quân chủ nghĩa, hời hợt, qua loa, làm cho hết nhiệm vụ, hoặc đòi hỏichế độ, không tự nguyện, tự giác
IV NHỮNG BIỆN PHÁP KIỂM TRA NỘI BỘ TRƯỜNG TIỂU HỌC CỦA NGƯỜI HIỆU TRƯỞNG:
Nếu tất cả mọi giáo viên đều hiểu rõ được vị trí, vai trò, chức năng của kiểmtra nội bộ trường học và tác dụng của nó trong việc kiểm tra nội bộ trường học sẽđược tiến hành thuận lợi, có hiệu quả Bởi vậy là lực lượng chính trong việc cungcấp thông tin cho kiểm tra nội bộ trường học
1.2 Bồi dưỡng chuyên đề nghiệp vụ kiểm tra nội bộ trường học cho Hiệutrưởng và kiểm tra viên
Thiết nghĩ đây là việc làm cần thiết của Hiệu trưởng trường Tiểu học để nângcao trình độ nghiệp vụ cho đội ngũ kiểm tra viên- lực lượng nòng cốt giúp Hiệutrưởng tiến hành kiểm tra nội bộ nhà trường có chất lượng cao