Báo cáo tốt nghiệp chỉnh sửa và hoàn chỉnh mô hình động cơ dầu

Phía bên phải động cơ trên thân máy có khoan đường dầu chính đưa dầubôi trơn đến 4 trục khuỷu lên trục cam, ngoài ra còn có các đường đưa dầu lên bầulọc và két làm mát dầu.. Khe hở chốt

BỘ CÔNG THƯƠNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP TP.HCM

NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN

Tp.HCM, ngày …… tháng …… năm 2013

TRƯỜNG ĐH CÔNG NGHIỆP TP.HCM CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM ĐƠN VỊ……… Độc lập – Tự do – Hạnh phúc



PHIẾU NHẬN ĐỒ ÁN CHUYÊN NGÀNH

Tên đề tài:Chỉnh Sửa Và Hoàn Chỉnh Mô Hình Động Cơ Dầu

Họ tên sinh viên & mssv:

7 Đinh Thanh Diệp 10312101

8 Hoàng Dương Công 10124411

MỤC LỤC

Trang

2

4

5

6

Chương 1 :Giới thiệu chung

7

8

Chương 2: Cách bố trí của động cơ nguyên lý hoạt động và các hệ thống chính củađộng cơ

10

11

12

14

2.6 Hệ thống làm mát 16

17

2.8 Hệ thống cung cấp nhiên liệu bơm cao áp VE 18

Chương 3 : Quy trình tháo ráp và sửa chữa hư hỏng của động cơ mazda R2

3.1 Quy trình tháo cơ bản của một động cơ 22

22

3.1.2 Tháo rời các bộ phận của động cơ 23

26

26

27

34

34

3.4.2 Yêu cầu kỹ thuật khi lắp 34

3.4.3 Lắp động cơ, làm khung mô hình và đưa động cơ lên mô hình 35

Tiến độ thực hiện 40

41

42

LỜI NÓI ĐẦU

Hiện nay, trong xã hội ngày càng phát triển nên nhu cầu phương tiện giaothông cũng không ngừng tăng Bên Trong đó, xe ô tô là một loại phương tiệnđược một số người ưa chuộng Ngoài những xe con, xe khách dùng để chuyênchở con người đi trên những quãng đường xa Chiếc xe tải, xe rơ moóc cònđược dùng để chở hàng hóa từ nơi này đến nơi khác

Trong quá trình sử dụng ô tô, tính năng kỹ thuật của các bộ phận dần dần bịthay đổi Quá trình thay đổi ấy xảy ra ở tất cả các bộ phận như động cơ,thùng,

bệ hệ thống truyền lực, hệ thống treo….Trong đó, bộ phận động cơ sẽ khôngđạt hiệu quả khi sử dụng trong thời gian dài Vì trong quá trình hoạt động củađộng cơ, các chi tiết bên trong như bạc xec măng, xupap, …sẽ bị mài mòn Do

đó, chúng ta nên đại tu động cơ để cho nó hoạt động được tốt hơn giúp cho xeđạt được năng suất cao trong quá trình làm việc

Hầu hết,tất cả các xe sau một thời gian sử dụng sẻ phải được sửa chửa đại tu

để đưa động cơ trỏ lại với người sử dụng một cách tốt nhất.Do đó công việc đại

tu phải được thực hiện theo một quy trình nhất định và phải đảm bảo động cơphải hoạt động tốt và an toàn trong quá trình sử dụng Vì thế, có thể nói côngviệc đại tu động cơ là một quá trỉnh hết sức cần thiết, quang trọng và không thểthiếu đối với các động cơ trên ôtô trước kia củng như hiện nay.

LỜI CẢM ƠN

Làm đồ án tốt nghiệp là giai đoạn quan trọng cho sinh viên hiểu biết thêm

về thực tế, gắn kết lý thuyết chuyên ngành với thực tế, là tiền đề cho sau này ratrường đi làm Sau lan làm đồ án này đã giúp sinh viên chúng em hiểu rõ hơnnhưng kiến thức chuyên môn của nghành công nghệ ôtô và đại tu máy

Được sự giúp đỡ tận tình của ban lảnh đạo của khoa và giáo viên hưỡngdẫn đã tạo điều kiện cho chúng em tích lũy thêm những kiến thức và kinh nghiệmthuộc chuyên nghành và hoàn thành tốt đồ án, qua đó có được nền tảng cho nghềnghiệp tương lai của mình

Qua đó phần nào giúp sinh viên tự tin hơn, bản lĩnh hơn khi có dịp va chạmthực tế hơn với công việc đặc biệt với công việc bảo dưỡng- sửa chữa ôtô.Chúng

em hy vọng với hành trang kiến thức sau những năm học tập tại trường và nhữngkinh nghiệm thực tiễn khi làm đồ án trong thời gian vừa qua.Chúng em sẽ tự tinlàm tốt với chuyên nghành của mình

Chúng em rất mong nhận được sự góp ý của quý thầy của khoa đểchúngem có thể khắc phục được những nhược điểm và ngày càng hoàn thiện mình

hơn.Một lần nữa chúng em xin chân thành cám ơn quý thầy cô Trường Đại Học

Công Nghiệp Thành Phố Hồ Chí Minh, nhất là thầy CAO XUÂN QUANG đã

giúp đỡ chúngem trong thời gian qua

Chúc các quý thầy cô luôn mạnh khỏe và thành đạt!

CHƯƠNG I GIỚI THIỆU CHUNG VỀ XE KIA BESTA

1.1 GIỚI THIỆU CHUNG

Kia besta là một chiếc xe được sản xuất bởi hãng hàn quốc kia motors từnăm 1993.Đến năm 1996 được xuất hiện rộng rãi trong các hội chợ motors showhầu hết trong nước Tại International Motor Show 1996, Kia đã cho thấy một môhình của Beast đã biến thành một con robot khổng lồ Sự hấp dẫn đã tạo ra hàng rấtlớn của người xem trong phiên bản thứ 19 của evento.3

Kia besta được xuất đi rộng rãi trong nước củng như các nước trên thế giới

do kia besta hội được các yếu tố quang trọng khiến người tiêu dùng phải chú ý tới

là kiểu dáng nhỏ gọn năng động trong chuyên chở người, xe được thiết kế 6 ghếvới động cơ mazda R2 (2.2 lít), với thiết kế như thế kiabesta nhanh chóng được ưachuộng từ năm 1997-2001 ở hầu hết các nước

Kia besta trở nên đặc biệt khi đưa nó vào thị trường Brazil, Beast đã trở thành một dòng xe bán thành công nhất, chiếc xe được nhập khẩu emplacado trên toàn quốc trong những năm 1997, 1998 và 2001 Tuy nhiên, kết thúc năm 2005, khi Kia ngừng sản xuất của Beast, điều khiến cho hơn 50% doanh thu hàng năm của nó giảm đáng kể sau đó

1.2 ĐỘNG CƠ MAZDA R2

Động cơ MAZDA R2à động cơ sử dụng phổ biến từ năm 1993 đến năm

2001 trên các xe Mazda Bongo/Kia Besta, Mazda B2200/E2200, Mazda BongoFriendee/Phiên bản của Ford, Mazda 323/Familia, Mazda 626/Capella, MazdaMPV, Mazda 6, Mazda Premacy, Mazda B2500/Ford Ranger, tiếp tục Mazda,Mazda Cronos, Suzuki Grand Vitara khi / Suzuki, Kia Sportage, … Đây là động cơ

dùng nhiên liệu dầu sử dụng bơm nhiên liêu là bơm cao áp VE, cơ cấu phân phốikhí kiểu xupap đặt, …được đội trực tiếp bằng 1 trục cam được dẫn động bằngđai,với thiết kế đơn giản nhưng hiệu suất thì có thể so sánh ngang với các động cơtại thời điểm đó so với các hãng khác.

Hình1.1 : Động cơ MAZDA R2

Bảng1.1 :Các thông số cơ bản của động cơ TOYOTA 2Y

Tên động cơ 2Y (xăng) Thứ nguyên Giá trị

CHƯƠNG II CÁCH BỐ TRÍ CỦA ĐỘNG CƠ NGUYÊN LÝ HOẠT ĐỘNG VÀ

- Khe hở giữa quả nén (pittông) và xylanh là: 0,03 – 0,05mm

Để tăng thời gian sử dụng động cơ, thân máy có thể được doa lên cốt sửachữa cho xylanh (lên cốt sửa chữa là tăng đường kính lên 0,5mm) Chỉ có thể lên 2cốt sửa chữa, nếu doa rộng quá sẽ lầm mất lớp bề mặt xylanh

Phần dưới thân máy có 7 ổ đỡ trục khuỷu.Nắp ổ đỡ trục khuỷu được bắtvào thân máy bầng bulông và được gia công cùng với thân máy Do đó không đượcđổi chỗ các nắp ổ đỡ trục khuỷu

Phía bên phải động cơ trên thân máy có khoan đường dầu chính đưa dầubôi trơn đến 4 trục khuỷu lên trục cam, ngoài ra còn có các đường đưa dầu lên bầulọc và két làm mát dầu Bên trong hộp trục khuỷu, phía dưới các xylanh có lắp cácvòi phun dầu lên thành xylanh Bên dưới là các cacte dầu kép có tác dụng giữ mứcdầu ở phần dưới luôn đủ ngập phễu khi xe lên xuống dốc.

Trên thân máy xung quanh xylanh là áo nước có các vách dẫn nước có tácdụng làm tăng khả năng làm máy xylanh, pittông, giảm biến dạng thân máy Trênthân máy có các lỗ dẫn lên nắp máy, phía trước thân máy có lắp hộp xích cam cùngvớI bơm trợ lực tay lái, bơm nước quạt gió Phía sau thâm máy có vỏ bánh đà nốivới vỏ ly hợp.Hai bên thân máy có vị trí bắt hai chân máy

2.2 PITÔNG VÀ THANH TRUYỀN

Quả nén (pitông) đúc bằng hợp kim nhôm sau cùng tinh (hyper- eutetic)chịu tảI trọng, cơ cao Để khỏi kẹt do biến dạng nhiệt không đều theo chu vi, đáypittông có dạng ô van trục lớn nằm vuông góc với trục chốt quả nén theo chiều caocủa váy pittông có độ côn phần trên có đường kính nhỏ hơn đường dưới

Khe hở pittông – xylanh

Chốt quả nén được lắp theo kiểu bơi có vòng C chặn hai đầu

Khe hở chốt quả nén và ống lót dầu nhỏ thanh truyền là: 0.005 - 0.011 mmKhe hở tối đa 0.015

Mỗi khi tháo lắp chốt quả nén phải luộc quả nén trong nước nóng 800Cdùng tay hoặc chuôi gỗ ấn vào chốt pittông

Để làm kín xylanh và truyền nhiệt ra thân máy trên pittông có lắp hai vònggăng hơi, vòng thứ nhất bằng thép, vòng thứ hai bằng gang.Vòng găng dầu có mộtchiếc loại kép, có hai vòng thép mỏng và vòng lò xo ở giữa

Thanh truyền bằng thép rèn, các bu lông nắp biên, nắp có ổ chục chính đều

là bu lông chịu kéo

2.3 TRỤC KHUỶU VÀ BÁNH ĐÀ

Trục khuỷu là chi tiết chịu lực chính của động cơ, được đúc bằng gang đặcbiệt có độ bền cao, liền với 12 đối trọng để cân bằng động cơ.Để giảm biến dạngtrục khuỷu có 7 ổ đỡ và có các cổ khuỷu và cổ biên được bố trí với độ trùng hợplớn.Trong trục khuỷu có khoan các đường dầu, dẫn dầu bôi trơn các cổ trục thanhtruyền Bảy ổ đỡ trục khuỷu được lắp bạc lót hợp kim nhôm có cốt thép

Hai đầu trục khuỷu đều có phớt làm kín bằng cao su.Phớt trước được lắp trên hộp xích cam.Còn phớt sau được lắp trên nắp giữ phớt sau

Trên đầu trục khuỷu có lắp buli dẫn động đai cam, buli dẫn động bơm dầu,bơm trợ lực tay lái Đuôi trục khuỷu có lỗ lắp vòng bi cho trục dẫn động hộp số

Bạc cổ trục khuỷu và cổ thanh truyền đều bàng hợp kim nhôm cốtthép.Bánh đà được lắp vào đuôi trục khuỷu bằng 10 bulông tự hãm kèm theo vòngđệm Đối với các xe có lắp hộp tự động thay vì bánh đà, đuôi trục khuỷu được lắpvành dẫn động hộp số tự động

2.4 NẮP MÁY

Nắp máy đúc bằng hợp kim nhôm chung cho cả 4 xylanh Trên nắp máy cócác buồng cháy hình nêm với các vị trí lắp các nấm hút, xả, nến điện, trục cam,cụm ống xả, cụm ống hút, bơm xăng…Bên trong máy là khoang nước làm mát.Ngoài ra trên nắp máy còn có các ống lót nến được đóng ép vào nắp máy, vanthông gió cácte, bộ bơm cao áp VE với các kim phung cao áp và các bugi xong,đầu cảm ứng nhiệt độ nước… Trục cam ở đầu có nối nhau bởi buli dẫn động.Mỗitrục cam có 7 ổ đỡ, nắp ổ đỡ ốp thẳng vào cổ trục không cần bạc lót Cam tác độngtrực tiếp lên con đội tới xupap (nấm), không có giàn cò mổ Điều chỉnh khe hởnầm bằng cách thay các đệm lót trên con đội Đế nấm (sie) được chế tạo bằng gangđặc biệt có độ bền cao, chịu va đập Mặt vát đế được gia công sau khi được lắp trênnắp máy để bảo đảm độ đồng trục.Ống hướng dẫn nấm (ghit xupap) được làm bằnggang, lắp có độ dôi vào nắp máy

Chỉ gia công lỗ đường kính trong ống dẫn hướng (lỗ lắp nấm) sau khi lắpống dẫn hướng vào nắp máy Trên ống dẫn hướng có lắp phớt cao su chịu dầu đểngăn dầu lọt theo thân nấm vào xylanh Các phớt cao su này ở nấm hút, xả có kếtcấu khác nhau.Đệm nắp máy có tác dụng làm kín giữa thân máy và nắp máy.Đệmlàm bằng bột sợi amiănng có viền mép bằng tôn mềm, các lỗ được viền bằng đồnglá.Bề mặt bôi bột chì chống dính

2.5 CƠ CẤU PHỐI KHÍ

Cơ cấu phối khí có tác dụng điều chỉnh quá trình nạp, xả khí trong động cơ qua việc đóng mở các nấm hút xả Cơ cấu phối khí gồm có bộ dẫn động đai và bulicam, trục cam, nấm hút, xả, lò xo, con đội và các chi tiết khác để giữ nấm Cơ cấu phối khí có trục cam đặt trên nắp máy tác dụng thẳng vào nấm không có bộ cò mổ

Bộ dẫn động đai buli truyền chuyển động từ buli trục khuỷu qua đai lênbuli bơm và cuối cùng là buli trục cam Trên thân máy đầu trục khuỷu có lắp vòi

phun dầu bôi trơn bánh xích trục khuỷu.Bộ dẫn động đai có buli tăng đai Khi tháolắp đai phải quay trục khuỷu trùng với dấu “0” trên tấm vạch dấu góc mở nấmsớm.Chốt trên mặt bích trục cam phải lưu ý sao cho vết dấu chấm trên mặt bánhxích cam phải trùng với dấu trên buli cam Các dấu đóng chấm trên bánh răng trụccam phải ở cùng trên đường thằng nằm ngang Trục cam đúc bằng gang, bề mặtlàm việc của các cam và cổ trục cam đều được tôi cao tần.Một trục cam có 7 ổ lắpthẳng vào ổ đỡ trên nắp máy.

Lò xo xupap bằng thép lò xo chịu các tải trọng có tần xuất cao.Các xupapđược dẫn động trực tiếp từ trục cam qua con đội.Khi cần điều chỉnh khe hở xupap,phải thay các đĩa đệm lót bằng thép trên mặt con đội

2.6 HỆ THỐNG LÀM MÁT

Hệ thống làm mát bằng nước kiểu kín, tuần hoàn cưỡng bức, bao gồm áonước, xy lanh và nắp máy, két nước, bơm nước, van hằng nhiệt, quạt gió, cácđường ống nước Hệ thống làm mát sử dụng nước sạch có pha chất phụ gia chốngđông, chống gỉ…

Nước từ két làm mát vào bộ sưởi qua van hằng nhiệt vào bơm nước Tiếptheo nước từ bơm vào thân máy, áo nước qua xy lanh, lên nắp máy làm mát chocác chi tiết quanh buồng cháy rồi ra ngoài vào lại két nước làm mát và bộ sưởi Từnắp máy có đường đưa nước làm mát làm mát hết các xylanh sau đó lại về vanhằng nhiệt và về két làm mát

Két nước làm mát thường lắp trên phía đầu xe Két làm mát gồm hai ngănchứa nước trên dưới và giàn ống có lắp cánh tản nhiệt.Nước từ động cơ được đưavào ngăn chứa nước trên, qua giàn ống xuống ngăn dưới ra van hằng nhiệt vàobơm Trên các xe có lắp hộp số tự động, còn có thêm bình làm mát dầu thuỷ lựchộp số (được lắp ngay trong ngăn dưới két nước)

Bơm nước ly tâm được dẫn động bằng hai dây đai từ puli đầu trục khuỷu.Bơm làm cho nước tuần hoàn trong hệ thống Quạt gió làm mát được dẫn độngthẳng từ trục bơm nước (lắp trên hộp xích cam) qua ly hợp dầu silicon (có tác dụngđiều chỉnh số vòng quay quạt gió theo nhiệt độ nước làm mát) Van hằng nhiệt cótác dụng dẫn lưu nước nóng, điều hoà chế độ nhiệt làm việc của động cớ Bìnhgiãn nở dùng để chứa nước tràn ra từ hệ thống làm mát do bị hâm nóng khi động

cơ làm việc và để nước tràn từ bình vào khi động cơ bị nguội

2.7 HỆ THỐNG BÔI TRƠN

Hệ thống bôi trơn (kiểu cưỡng bức và vung toé) dùng để đưa dầu bôi trơn

và làm mát các bề mặt ma sát của các chi tiết chuyển động của động cơ Hệ thốngbôi trơn gồm có bơm dầu, bầu lọc dầu, cácte dầu, đường ống… Dầu từ cacte đượchút bằng bơm qua bầu lọc vào đường dầu dọc trong thân máy vào trục khuỷu, lêntrục cam, từ trục khuỷu tiếp theo vào các bạc biên, theo các lỗ phun lên thànhxylanh (các vòi phun được lắp bên trong hộp trục khuỷu), từ trục cam vào các bạccam rồi theo các đường dẫn tự chảy xuống cacte Ở trên thân máy, đầu trục khuỷu

có vòi phun dầu bôi trơn bộ xích cam, còn bên trong hộp trục khuỷu có các vòiphun bôi trơn xylanh

Hinh2.3 : Chi tiết hệ thống bôi trơn của động cơ

Bơm dầu rôto kiểu trôkhôit, gồm 2 rôto tiếp xúc trong: rôto trong và rôtongoài Rôto trong được dẫn động bởi bánh răng bên trong hộp xích cam, trục rôto

có rãnh then hoa để ăn khớp với bánh răng này Bánh răng dẫn động rôto trongcũng đồng thời là bánh răng trung gian dẫn động bơm trợ lực tay lái Khi rôto trongquay, rôto ngoài cũng quay theo cùng chiều Do hai rôto trong ngoài lệch tâm,không gian (thể tích) giữa các vấu (răng) rôto dần thu hẹp lại, tại cửa ra là thể tíchnhỏ nhất, dầu ở đây bị nén tới áp suất cao nhất sẽ theo đường ống vào động cơ Tạivòng quay cao áp suất dầu bôi trơn từ bơm thường cao hơn cần thiết.Vì vậy saumỗi bơm dầu thường có van điều chỉnh áp suất.Khi áp suất ra quá cao làm thắnglực lò xo van, mở cửa van xả bớt dầu về cacte

Van điều chỉnh áp suất được bố trí tren bầu lọc dầu Áp suất dầu tiêu chuẩntại 3000 v/ph là 2,5 đến 5kG/cm2 Bầu lọc dầu kiểu toàn phần, lõi lọc giấy.Bầu lọcdầu có tác dụng lọc các cặn bẩn cơ khí được tạo ra trong quá trình khai thác đểtránh làm mòn chi tiết

Để làm mát dầu bôi trơn trong qua trình làm việc của động cơ, không làmdầu bị hỏng, biến chất trước thời hạn, hầu hết đều có lắp két làm mát dầu Két nàylàm liền với thân máy ở bên phải, phía sau máy phát điện, dưới cụm ống (góp)

Để tránh làm đen dầu bởi khí cháy và khói lọt từ xylanh xuống cacte, đểkhông cho các chất độc ô nhiễm lọt ra ngoài, trên động cơ còn lắp đường ống hútkhí cháy và khói đê đưa vào cụm ống (góp) nạp

2.8 HỆ THỐNG CUNG CẤP NHIÊN LIỆU DÙNG BOM CAO ÁP VE

CHƯƠNG III QUY TRÌNH THÁO RÁP VÀ SỬA CHỮA HƯ HỎNG CỦA

ĐỘNG CƠ MAZDA R2

3.1 QUY TRÌNH THÁO CƠ BẢN CỦA MỘT ĐỘNG CƠ

3.1.1 Tháo động cơ ra khỏi xe

 Các công việc chuẩn bị

- Xe phải được đỗ vào vị trí hợp lý

- Kê, kích, chèn lại các lốp xa cho chắc chắn

- Chuẩn bị phương tiện để phục vụ cho việc tháo

 Trình tự tháo

- Tháo đầu kẹp ắc quy

- Xả hết nước trong két và động cơ ra ngoài

- Tháo hết dầu bôi trơn trong đáy dầu

- Gỡ toàn bộ các đầu nối dây điện ở các vị trí như tai xe, thân xe

- Tháo bầu lọc gió và 2 đường ống góp xuống( góp xả+hút)

- Gỡ các dây điện và nới các bulông bắt máy phát và đưa máy phát điệnxuống

- Tháo ống dẫn dầu đưa bầu lọc tinh xuống

- Tháo gỡ các dây điện đèn, còi và bulông để đưa đèn còi ra khỏi xe

- Tháo trục bàn đạp, dây điện của máy khởi động để tháo và đưa máy khởiđộng xuống

- Nới lỏng và tháo các ống dẫn nước ra ngoài

- Tháo bulông chân két nước và nhấc két nước xuống

- Tháo ống hút xả, gỡ tấm cách nhiệt và đưa ống hút xả xuống

- Tháo trục truyền động và tháo hộp số ra khỏixe