Giáo án toán giải tích lớp 12 hk 1

- Học sinh: ngoài đồ dùng học tập như sách giáo khoa, bút,… còn có: + Kiến thức cũ về tính đạo hàm của hàm số, tính đồng biến, nghịch biến của hàm số, cách tìm của trị của hàm số.. - Học

Trang 1

đồng biếnnghịch biến

Tiết 1 Đ1 SỰ ĐỒNG BIẾN, NGHỊCH BIẾN CỦA HÀM SỐ

1 Mục tiờu:

1.1 Kiến thức:

+ Biết tớnh đơn điệu của hàm số

+ Biết mối liờn hệ giữa tớnh đồng biến, nghịch biến của 1 hàm số và dấu đạo hàm cấp 1 củanú

1.2 Kĩ năng: biết xột tớnh đồng biến, nghịch biến của 1 hàm số trờn 1 khoảng dựa vào dấu đạo

hàm cấp 1 của nú

1.3 Về thỏi độ:

+ Biết đưa những KT-KN mới về KT-KN quen thuộc

+ Chủ động phỏt hiện, chiếm lĩnh tri thức mới Cú tinh thần hợp tỏc trong học tập

- Học sinh: ngoài đồ dựng học tập như sỏch giỏo khoa, bỳt,… cũn cú:

+ Kiến thức cũ về tớnh đạo hàm của hàm số

+ Bảng phụ, bỳt viết trờn giấy trong

+ Mỏy tớnh cầm tay

4 Tiến trỡnh dạy học:

4.1 Ổn định tổ chức và kiểm diện: ổn định lớp, kiểm tra sĩ số, đồng phục.

4.2 Kiểm tra miệng: giới thiệu chương

- Từ đồ thị ( Hình 1) trang 4 (SGK) hãy chỉ rõ

các khoảng đơn điệu của hàm số y = cosx trên

- Hs: Theo dừi, lắng nghe, và chộp bài

I.Tớnh đơn diệu của hàm số

b Nếu f’(x) < 0  x K thỡ hàm số f(x) nghịchbiến trờn K

Giả sử hàm số y = f(x) cú đạo hàm trờn K Nếuf’(x)0(f’(x)0),  x K và f’(x) = 0 chỉ tại một

số hữu hạn điểm thỡ hàm số đồng biến(nghịchbiến) trờn K

Vớ dụ 2: Tỡm cỏc khoảng đơn điệu của hàm số: y

Trang 2

Hoạt động 2:

* Gv: Cho cỏc hàm số sau y = 2

2

x

 Yờu cầu HS xột đồ thị của nú, sau đú xột dấu

đạo hàm của hs Từ đú nờu nhận xột về mối

quan hệ giữa sự đồng biến, nghịch biến của

hàm số và dấu của đạo hàm

* Hs:

Hoạt động theo nhúm: nhận xột đồ thị, tớnh

đạo hàm của hàm số đó cho, dựa vào dấu của

đạo hàm để nhận xột tớnh đồng biến, nghịch

biến Lờn bảng làm vớ dụ

Hoạt động 3:

- GV: Nếu ví dụ

- HS: áp dụng theo quy tắc

-GV: Trong khoảng 2 nghiệm thì tam thức bậc

hai trái dấu với hệ số a, ngoài khoảng 2

nghiệm cùng dấu với hệ số a

- GV: Lấy 1 giá trị cụ thể trong 1 khoảng rồi

thử vào y’, nếu đợc giá trị mang dấu gì thì

trong cả khoảng đó y’ sẽ mang dấu đó

- GV: Nêu ví dụ

- HS: áp dụng

- GV: Nêu ví dụ

Hoạt động 4:

- HS: Tính f’(x) =? xét dấu f’(x)

- HS: Làm bài tập

- HS: Kết luận

= 2x3 + 6x2 +6x – 7

TX Đ: D = R

Ta cú: y’ = 6x2 +12x+ 6 =6(x+1)2

Do đú y’ = 0 <=> x = -1 v à y’> 0  x 1 Theo định lý mở rộng, hàm số đó cho luụn luụn đồng biến

II, Quy tắc xét tính đơn điệu của hàm số

1, Quy tắc:

1 TXĐ

2 Tính f’(x) Tìm các điểm xi (i = 1, 2, 3, , n)

mà tại đó đạo hàm bằng 0 hoặc không xác định 3.Sắp xếp các xi theo thứ tự tăng dần và lập bảng biến thiên

4 Kết luận về các khoảng đồng biến, ngịch biến của hàm số

2, Áp dụng:

VD: Xét sự đồng biến, nghịch biến của hàm số:

y = 1 3 1 2

3x  2x  x TXĐ: R

y’ = x2 - x – 2 y’ = 0=>x = -1; x = 2 Bảng biến thiên:

x - -1 2 +

y’ + 0 – 0 +

y 19

6

4 3  Vậy: Hàm số đồng biến trên (-;-1) và (2; +); ngịch biến trên (-1; 2) VD: Tìm các khoảng đơn điệu hàm số y = 1 1 x x   TXĐ: D = R\{-1} y’ = ( 1) (2 1) ( 1) x x x     = 2 2 (x 1) y’ xác định  x 1 x - -1 +

y’ + || +

y +  1

1 -

Vậy: Hàm số đồng biến trên (-;-1) và (-1; +) VD: CMR: x > sinx trên bằng cách xét khoảng

đơn điệu của hàm số f(x) = x - sinx

Xét hàm số f(x) = x - sinx (0  x <

2

 )

ta có f’(x) = 1 - cosx  0 nên hàm số đồng biến trên [0;

2

 )

Do đó: 0 < x <

2



=> f(0) < f(x) hay

0 < x - sinx <=> x > sinx trên khoảng (0;

2

 )

4.4 Cõu hỏi, bài tập củng cố:

- Khỏi niệm hàm số đồng biến, nghịch biến

- Nội dung định lớ biểu diễn mối quan hệ giữ tớnh đơn điệu của hàm số với đạo hàm của nú

4.5 Hướng dẫn học sinh tự học:

Trang 3

- Đối với bài học ở tiết học này: Học thuộc các khái niệm, định lí Giải các bài tập trong SGK (thuộc phần này)

- Đối với bài học ở tiết học tiếp theo: Đọc và hiểu thêm phần tiếp theo của bài học để có thể làm tốt các bài tập

5 Rút kinh nghiệm:

- Nội dung:

- Phương pháp:

- Sử dụng đồ dùng, thiết bị dạy học:

Ngày dạy: 19/8 – 24/8/2013 (12c2) Tuần: 1 Tiết 2 §1 SỰ ĐỒNG BIẾN, NGHỊCH BIẾN CỦA HÀM SỐ 1 Mục tiêu: 1.1 Kiến thức: + Biết tính đơn điệu của hàm số + Biết mối liên hệ giữa tính đồng biến, nghịch biến của 1 hàm số và dấu đạo hàm cấp 1 của nó 1.2 Kĩ năng: biết xét tính đồng biến, nghịch biến của 1 hàm số trên 1 khoảng dựa vào dấu đạo hàm cấp 1 của nó 1.3 Thái độ: + Biết đưa những KT-KN mới về KT-KN quen thuộc + Biết nhận xét và đánh giá bài làm của bạn cũng như tự đánh giá kết quả học tập + Chủ động phát hiện, chiếm lĩnh tri thức mới Có tinh thần hợp tác trong học tập 2 Trọng tâm: - Xét tính đơn điệu của hàm số 3 Chuẩn bị: - Giáo viên: ngoài giáo án, phấn, bảng còn có: + Phiếu học tập + Bảng phụ - Học sinh: ngoài đồ dùng học tập như sách giáo khoa, bút,… còn có: + Kiến thức cũ về sự đồng biến, nghịch biến của hàm số + Bảng phụ, bút viết trên giấy trong + Máy tính cầm tay 4 Tiến trình dạy học: 4.1 Ổn định tổ chức và kiểm diện: ổn định lớp, kiểm tra sĩ số, đồng phục 4.2 Kiểm tra miệng: * Cho hàm số y = f(x) có đạo hàm trên K, với K là khoảng, nửa khoảng hoặc đoạn Các em nhắc lại mối liên hệ giữa sự đồng biến, nghịch biến của hàm số trên K và dấu của đạo hàm trên K ? * Nêu lại qui tắc xét sự đồng biến, nghịch biến của hàm số * (Chữa bài tập 1a trang 9 SGK): Xét sự đồng biến, nghịch biến của hàm sốy 4 3x x 2 4.3 Bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung bài học Hoạt động 1: - GV: Gọi một số học sinh nhận xét bài giải của bạn theo định hướng 4 bước đã biết ở tiết 2 - GV: Uốn nắn sự biểu đạt của học sinh về tính toán, cách trình bày bài giải

1/9 Xét sự đồng biến, nghịch biến của các hàm số: a/y = 4 + 3x – x2 TXĐ: D = R y’ = 3-2x, y’ = 0 <=>x = 3/2 x   3/2 

Trang 4

- Học sinh lờn bảng trả lời cõu 1, 2 đỳng

và trỡnh bày bài giải đó chuẩn bị ở nhà

- HS: Nhận xột bài giải của bạn

- GV: Trong khoảng 2 nghiệm thì tam thức

bậc hai trái dấu với hệ số a, ngoài khoảng

2 nghiệm cùng dấu với hệ số a

2 

b, y = 1 3 2

3x  x  xTXĐ: R

y’ = x2 + 6x – 7 y’ = 0=>x = -7; x = 1Bảng biến thiên:

x - -7 1 +

y’ + 0 - 0 +

y CĐ

CTVậy: Hàm số đồng biến trên (-;-7) và (1; +);ngịch biến trên (-7; 1)

c, y = x4 - 2x2 + 3TXĐ: R

y’ = 4x3 - 4x = 4x(x2 - 1)y’ = 0=>x = 0; x = -1; x = 1Bảng biến thiên:

x - -1 0 1 +

y’ - 0 + 0 - 0 +

y CĐ

CT CTVậy: Hàm số ngịchbiến trên (-;-1) và (0; 1); đồngbiến trên (-1; 0) và (1; +)

2/ 10 : Tỡm cỏc khoảng đơn điệu của cỏc hàm số:

a/ y = 3 1

1

x x

x x x



 Hàm số nghịch biến trờn cỏc khoảng

( ;1), 1;

- Cỏc bước tiến hành khi xột tớnh đơn điệu của 1 hàm số:

Trang 5

- Nội dung:

- Phương phỏp:

- Sử dụng đồ dựng, thiết bị dạy học:

Ngày dạy: 19/8 – 24/8/2013 (12c2) Tuần: 1 Tiết 3 LUYỆN TẬP 1 Mục tiờu: 1.1 Kiến thức: + Biết tớnh đơn điệu của hàm số + Biết mối liờn hệ giữa tớnh đồng biến, nghịch biến của 1 hàm số và dấu đạo hàm cấp 1 của nú 1.2 Kĩ năng: biết xột tớnh đồng biến, nghịch biến của 1 hàm số trờn 1 khoảng dựa vào dấu đạo hàm cấp 1 của nú 1.3 Thỏi độ: + Biết đưa những KT-KN mới về KT-KN quen thuộc + Chủ động phỏt hiện, chiếm lĩnh tri thức mới Cú tinh thần hợp tỏc trong học tập 2 Trọng tõm: - Xột tớnh đơn điệu của hàm số 3 Chuẩn bị: - Giỏo viờn: ngoài giỏo ỏn, phấn, bảng cũn cú: + Phiếu học tập + Bảng phụ - Học sinh: ngoài đồ dựng học tập như sỏch giỏo khoa, bỳt,… cũn cú: + Kiến thức cũ về tớnh đạo hàm của hàm số + Bảng phụ, bỳt viết trờn giấy trong + Mỏy tớnh cầm tay 4 Tiến trỡnh dạy học: 4.1 Ổn định tổ chức và kiểm diện: ổn định lớp, kiểm tra sĩ số, đồng phục 4.2 Kiểm tra miệng: khi giảng Bài mới 4.3 Bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung bài học Hoạt động 1: - GV: đạo hàm của hàm số y = u - HS: giải - GV: nhận xét, kết luận - GV: giải bpt bậc hai 2x - x2  0 Hoạt động 2: - GV: nêu đề bài 4/10: Chứng minh hàm số y = 2x x 2 đồng biến trờn khoảng (0;1) và nghịch biến trờn khoảng (1; 2) Hướng dẫn giải: TXĐ:D =[0;2] y’= 1 2 2 x x x   Bảng biến thiờn : x   0 1 2 

y’ + 0 -

1

y

0 0 Vậy hàm số đồng biến trờn khoảng (0;1) và nghịch biến trờn khoảng (1;2)

Trang 6

- HS: lên bảng làm

- GV: Nhận xét, kết luận

- GV: Xét hàm số

f(x) = x - tanx (0 < x <

2

 ) rồi xét khoảng

đơn điệu của hàm số

5/10: CMR: tanx > x với 0 < x <

2

 )

Xét hàm số f(x) = x - tanx (0 < x <

2

 )

ta có f’(x) = 1 - 12

cos x  0 nên hàm số ngịch biến

trên (0;

2

 )

Do đó: 0 < x <

2



=> f(0) > f(x)

hay 0 > x - tanx <=> tanx > x trên khoảng (0;

2

 )

- Cỏc bước tiến hành khi xột tớnh đơn điệu của 1 hàm số:

+ Tỡm tập xỏc định

+ Tớnh đạo hàm y’ Giải pt y’ = 0

+ Lập BBT xột dấu y’

+ Kết luận: sử dụng định lớ về tớnh đơn điệu của hàm số

- Học thuộc cỏc khỏi niệm, định lớ

- Giải cỏc bài tập trong SGK (thuộc phần này)

- Đọc và hiểu thờm phần tiếp theo của bài học để cú thể làm tốt cỏc bài tập

5 Rỳt kinh nghiệm:

- Nội dung:

- Phương phỏp:

- Sử dụng đồ dựng, thiết bị dạy học:

1 Mục tiờu:

+ Biết khỏi niệm điểm cực đại, điểm cực tiểu, điểm cực trị của hàm số

+ Biết cỏc điều kiện đủ để cú điểm cực trị của hàm số

1.2 Kĩ năng: biết cỏch tỡm điểm cực trị của hàm số.

1.3 Thỏi độ:

+ Phỏt triển tư duy logic, đối thoại, sỏng tạo

+ Biết nhận xột và đỏnh giỏ bài làm của bạn cũng như tự đỏnh giỏ kết quả học tập

+ Chủ động phỏt hiện, chiếm lĩnh tri thức mới Cú tinh thần hợp tỏc trong học tập

2 Trọng tõm:

- Tỡm cực trị của hàm số

3 Chuẩn bị:

- Giỏo viờn: ngoài giỏo ỏn, phấn, bảng cũn cú:

+ Phiếu học tập

+ Bảng phụ

- Học sinh: ngoài đồ dựng học tập như sỏch giỏo khoa, bỳt,… cũn cú:

Trang 7

+ Kiến thức cũ về tính đạo hàm của hàm số, sự đồng biến, nghịch biến của hàm số.

+ Bảng phụ, vả viết trên giấy trong

+ Máy tính cầm tay

4 Tiến trình dạy học:

4.2 Kiểm tra miệng:

- Nêu các bước tiến hành khi xét tính đơn điệu của 1 hàm số:

+ Tìm tập xác định

+ Tính đạo hàm y’ Giải pt y’ = 0

+ Lập BBT xét dấu y’

+ Kết luận: sử dụng định lí về tính đơn điệu của hàm số

- Xét sự đồng biến, nghịch biến của hàm số: 2 3 2

3

y x  x  x

4.3 Bài mới:

Hoạt động 1: I Khái niệm cực đại, cực tiểu:

Giáo viên treo hình vẽ 7,8 lên bảng và yêu cầu học sinh chỉ ra các điểm tại đó hàm số

2 1

y x  trong khoảng   ; có giá trị lớn nhất (nhỏ nhất) Xét dấu của hàm số đã cho

Hoạt động của GV và HS Nội dung bài học

- Giáo viên thông báo các khái niệm điểm cực đại,

giá trị cực đại, điểm cực tiểu, giá trị cực tiểu Từ đó

hình thành định nghĩa về cực đại và cực tiểu

- Học sinh lĩnh hội , ghi nhớ

- Giáo viên yêu cầu học sinh chỉ ra các điểm cực

đại, cực tiểu trên đồ thị hình 8 SGK/13

- Giáo viên yêu cầu học sinh trả lời câu hỏi ở phiếu

học tập số 1

- Học sinh thảo luận theo nhóm và trả lời

- Giáo viên trình bày định nghĩa hoặc yêu cầu học

sinh trình bày định nghĩa

- Giáo viên lưu ý cho học sinh:

+ Nếu x0 là điểm cực trị của hàm số f(x) thì điểm (x

f(x0)) gọi là điểm cực trị của hàm số

+ Các điểm cực đại, cực tiểu gọi là cực trị của

hàm số Các giá trị cực đại, cực tiểu gọi là cực trị

của hàm số

- Nếu hàm số y = f(x) có đạo hàm trên khoảng (a;

b) và đạt cực đại, cực tiểu tại x0 thì x0 =0

nói hàm số f(x) đạt cực đại tại x0

b Nếu tồn tại số h>0 sao cho f(x) > f(x0),với mọi x  (x0 – h; x0 + h) và x  x0 thì ta

nói hàm số f(x) đạt cực tiểu tại x0

* Chú ý:

số

 Giá trị cực đại (cựctiểu) của hàm số

 Điểm cực đại (điểm cực tiểu) của đồ thị

hàm số

 Cực trị

 Nếu hàm số f(x) có đạo hàm trên khoảng

(a ;b) và có cực trị tại x0 thì f’(x0) = 0

Hoạt động 2: II Điều kiện đủ để hàm số có cực trị:

- Giáo viên yêu cầu học sinh quan sát đồ thị và dự

đoán đặc điểm của tiếp tuyến tại các điểm cực trị

- GV: Hệ số góc của tiếp tuyến này bằng bao

- Học sinh suy nghĩ , trả lời:

+ Tiếp tuyến tại các điểm cực trị song song với

trục hoành

Giả sử hàm số y = f(x) liên tục trên khoảng

K = (x0 – h; x0 + h) và có đạo hàm trên K hoặc trên K \ {x0}, với h > 0

Trang 8

+ Hệ số góc của các tiếp tuyến này = 0.

+ Vì hệ số góc của các tiếp tuyến bằng giá trị đạo

hàm của hsố nên giá trị đạo hàm của hsố tại đó = 0

- HS tự rút ra định lí: giả sử hàm số f đạt cực trị tại

điểm x0 Khi đó f có đạo hàm tại x0 thì f’(x0) = 0

- GV yêu cầu HS trả lời vào phiếu học tập số 2

- Học sinh thảo luận theo nhóm, rút ra kết luận:

điều ngược lại không đúng Đạo hàm f’ có thể = 0

tại x0 nhưng hàm số không đạt cực trị tại x0

+ HS ghi kết luận: hàm số có thể đạt cực trị tại

điểm mà tại đó hàm số không có đạo hàm Hàm số

chỉ có thể đạt cực trị tại những điểm mà tại đó đạo

hàm = 0, hoặc tại đó hàm số không có đạo hàm

- Giáo viên chốt lại: nói cách khác mọi điểm cực trị

đều là điểm tới hạn, điều ngược lại không đúng

Họa động 3:

- Giáo viên đặt vấn đề: để tìm điểm cực trị ta tìm

trong số các điểm tới hạn, điểm nào là điểm cực

trị?

+ Nếu f’(x) đổi dấu từ âm sang dương khi x qua

x0 thì hàm số đạt cực tiểu tại điểm x0

+ Nếu f’(x) đổi dấu từ dương sang âm khi x qua

x0 thì hàm số đạt cực đại tại điểm x0

- Hãy suy nghĩ các bước tìm điểm cực đại, cực tiểu

của hàm số?

- Học sinh tiếp thu, ghi nhớ

- Giáo viên lưu ý học sinh: nếu f(x) không đổi dầu

khi đi qua x0 thì x0 không là điểm cực trị

- Trong nhiều trường hợp việc xét dấu f’ gặp nhiều

khó khăn, ta phải dùng cách khác Ta hãy nghiên

cứu định lí 2 ở SGK

+ Từ định lí trên ta suy ra các bước để tìm các

điểm cực đại, cực tiểu của hàm số (quy tắc II)

+ Lập bảng biến thiên

+ Từ bảng biến thiên suy ra các điểmcực trị

2 Quy tắc II:

* Định lí 2: Giả sử hàm số y=f(x) có đạo

hàm cấp hai trong khoảng

Tập xác định : D = Rf’(x) = 1 – 2cos2xf’(x) = 0

 cos2x = 1

2

66

6 ) = 2 3 > 0

x x0-h x0 x0+hf’(x) - +f(x)

fCT

Trang 9

f”(-  k

6 ) = -2 3 < 0

Kết luận:

x =  k

6 ( k  ) là các điểm cực tiểu

x = - k

6 ( k  ) là các điểm cực đại

4.4 Câu hỏi, bài tập củng cố:

- Điều kiện để hàm số đạt cực trị

- Học thuộc các khái niệm, định lí

- Giải các bài tập trong SGK (thuộc phần này)

- Đọc và hiểu thêm phần tiếp theo của bài học để có thể làm tốt các bài tập

- Nội dung:

- Phương pháp:

1 Mục tiêu:

+ Biết khái niệm điểm cực đại, điểm cực tiểu, điểm cực trị của hàm số

+ Biết các điều kiện đủ để có điểm cực trị của hàm số

1.2 Kĩ năng: biết cách tìm điểm cực trị của hàm số.

1.3 Thái độ:

+ Biết nhận xét và đánh giá bài làm của bạn cũng như tự đánh giá kết quả học tập

+ Chủ động phát hiện, chiếm lĩnh tri thức mới Có tinh thần hợp tác trong học tập

2 Trọng tâm:

- Tìm cực trị của hàm số

3 Chuẩn bị:

- Giáo viên: ngoài giáo án, phấn, bảng còn có:

+ Bảng phụ

- Học sinh: ngoài đồ dùng học tập như sách giáo khoa, bút,… còn có:

+ Kiến thức cũ về tính đạo hàm của hàm số, sự đồng biến, nghịch biến của hàm số

+ Bảng phụ, và viết trên giấy trong

- Nêu định nghĩa và điều kiện đủ để hàm số có cực trị

- Tìm cực trị của hàm số 3 5 2

y x  x  x

4.3 Bài mới:

Trang 10

Hoạt động 1:

- GV: AD quy tắc I, hãy tìm cực trị của

các hàm số 1/ y x 1

x

 

2/ y x2 x1

+ Dựa vào QTắc I và giải

+Gọi HS: 1 nêu TXĐ của hàm số

+ Gọi 1 HS tính y’ và giải pt: y’ = 0

+ HS lên bảng thực hiện,các HS khác theo

dõi và nhận xét kq của bạn

+ GV : Gọi 1 HS lên vẽ BBT, từ đó suy ra

các điểm cực trị của hàm số

+ HS lắng nghe và nghi nhận

+ GV : Cách giải bài 2 tương tự như bài

tập 1

+ GV : Gọi 1 HS xung phong lên bảng

giải, các HS khác theo dõi cách giải của

bạn và cho nhận xét

+1 HS lên bảng giải và HS cả lớp chuẩn bị

cho nhận xét về bài làm của bạn

+ GV : Hoàn thiện bài làm của học sinh

(sửa chữa sai sót (nếu có))

1/y x 1

x

  TXĐ: D = \{0}

2 2

1 ' x

y x



 Choy' 0  x1 Bảng biến thiên

x   -1 0 1 

y’ + 0 - - 0 +

y -2

2

Hàm số đạt cực đại tại x= -1 và yCĐ= -2 Hàm số đạt cực tiểu tại x =1 và yCT = 2 2/y x2 x1 TXĐ của hàm số là :D=R 2 2 1 ' 2 1 x y x x     1 ' 0 2 y   x x   1

2 

y’ - 0 +

y

3

2 Hàm số đạt cực tiểu tại x =1 2và yCT = 3 2 4.4 Câu hỏi, bài tập củng cố: - Điều kiện để hàm số đạt cực trị - Các bước để tìm cực trị của 1 hàm số 4.5 Hướng dẫn học sinh tự học: - Học thuộc các khái niệm, định lí - Giải các bài tập trong SGK (thuộc phần này) 5 Rút kinh nghiệm: - Nội dung:

- Phương pháp:

1 Mục tiêu:

Trang 11

+ Biết khái niệm điểm cực đại, điểm cực tiểu, điểm cực trị của hàm số

+ Biết các điều kiện đủ để có điểm cực trị của hàm số

1.2 Kĩnăng: biết cách tìm điểm cực trị của hàm số.

1.3 Thái độ:

+ Phát triển tư duy logic, đối thoại, sáng tạo

+ Kiến thức cũ về tính đạo hàm của hàm số, tính đồng biến, nghịch biến của hàm số, cáchtìm của trị của hàm số

+ Bảng phụ, bút viết trên giấy trong

4.2 Kiểm tra miêng:

- Nêu định nghĩa và điều kiện đủ để hàm số có cực trị

- Tìm cực trị của hàm số y x 4 2x21

4.3 Bài mới:

+GV cụ thể các bước giải cho học sinh

+ HS: Ghi nhận và làm theo sự hướng dẫn

+ GV: Gọi 1 Hs cho biết TXĐ và tính y’

+ GV: Gợi ý gọi HS xung phong nêu điều

kiện cần và đủ để hàm số đã cho có 1 cực

đại và 1 cực tiểu,từ đó cần chứng minh 

>0,  m R

+ HS: TXĐ và cho kquả y’

+ HS đứng tại chỗ trả lời câu hỏi

3/ AD quy tắc II, hãy tìm cực trị của các hàm số y =sin2x-x

TXĐ D =R' 2 os2x-1

y  c

6

y   x  k k Z y’’= -4sin2x

TXĐ: D =R

y’=3x2 -2mx –2

Ta có: = m2+6 > 0,  m R nên phương trình y’ =0

có hai nghiệm phân biệt Vậy: Hàm số đã cho luôn có 1 cực đại và 1 cực tiểu

Trang 12

- Quy tắc I thường dùng tìm cực trị của các hàm số đa thức,hàm phân thức hữu tỉ

- Quy tắc II dùng tìm cực trị của các hàm số lượng giác và giải các bài toán liên đến cực trị

- Đối với bài học ở tiết học này: Học thuộc các khái niệm, định lí Giải các bài tập trong SGK (thuộc phần này)

- Đối với bài học ở tiết học tiếp theo: Xem trước bài “Giá trị lớn nhất, giá trị nhỏ nhất của hàm số”

- Nội dung:

- Phương pháp:

Tiết 7 §3 GIÁ TRỊ LỚN NHẤT VÀ GIÁ TRỊ NHỎ NHẤT CỦA HÀM SỐ

1 Mục tiêu:

1.1 Kiến thức: biết các khái niệm giá trị lớn nhất, giá trị nhỏ nhất của hàm số trên một tập hợp

số

1.2 Kĩ năng: biết cách tìm giá trị lớn nhất, giá trị nhỏ nhất (nếu có) của hàm số trên một đọan,

một khoảng

1.3 Thái độ:

+ Tích cực, chủ động nắm kiến thức, tham gia xây dựng bài.

2 Trọng tâm:

- Tìm giá trị lớn nhất, giá trị nhỏ nhất của hàm số trên 1 khoảng, trên 1 đoạn

3 Chuẩn bị:

+ Bảng phụ

+ Kiến thức cũ về tính đạo hàm của hàm số, tính đồng biến, nghịch biến của hàm số, cách tìm của trị của hàm số

4.2 Kiểm tra miệng: Cho hs y = x3 – 3x

Tìm cực trị của hs

Tính y(0); y(3) và so sánh với các cực trị vừa tìm được

4.3 Bài mới:

Hoạt động 1:* Gv:Xét hs đã cho trên đoạn [ 12

;3] hãy tính y(

2

1

) ; y(1); y(3)

I ĐỊNH NGHĨA:

Cho hàm số y=f(x) xác định trên tập D

a Số M được gọi là giá trị lớn nhất của hàm

số y = f(x) trên tập D nếu:

Trang 13

* Gv giới thiệu cho Hs định nghĩa

* Gv giới thiệu Vd 1, SGK, trang 19 để Hs hiểu

được định nghĩa vừa nêu

x

- Lập bảng biến thiên và nhận xét về GTLN

*Gv: Theo BBT trên khoảng (0 ;) có giá trị

cực tiểu củng là giá trị nhỏ nhất của hàm số

Vậy (0;min) f x( )  3 (tại x = 1) Không tồn tại

giá trị lớn nhất của f(x) trên khoảng (0 ;)



 trên đoạn [3; 5]

* Gv: Giới thiệu với Hs nội dung định lí

* Gv giới thiệu Vd 2, SGK, trang 20, 21 để Hs

hiểu được định lý vừa nêu

*Hs: Thảo luận nhóm để xét tính đồng biến,

Có đồ thị như hình 10 (SGK, trang 21) Yêu cầu

Hs hãy chỉ ra giá trị lớn nhất, giá trị nhỏ nhất của

hàm số trên đoạn [- 2; 3] và nêu cách tính?

* Hs: Thảo luận nhóm để chỉ ra GTLN, GTNN

của hàm số trên đoạn [- 2; 3] và nêu cách tính

(Dựa vào đồ thị hình 10, SGK, trang 21)

b Số m được gọi là giá trị nhỏ nhất của hàm

số y=f(x) trên tập D nếu:  

 

::

1 Định lí:

“Mọi hàm số liên tục trên một đoạn đều cógiá trị lớn nhất và giá trị nhỏ nhất trên đoạnđó.”

1 Tìm các điểm x1, x2, …, xn trên khoảng (a,b) tại đó f’(x) bằng không hoặc f’(x) khôngxác định

Trang 14

f(x) = 1 2

1 x



 Từ đó suy ra giá trị nhỏ nhất của

f(x) trên tập xác định

* Hs: Thảo luận nhóm để lập bảng biến thiên của

hàm số f(x) = 2

1

1 x



 Từ đó suy ra giá trị nhỏ nhất của f(x) trên tập xác định

2 Tính f(a), f(x1), f(x2), …, f(xn), f(b)

3 Tìm số lớn nhất M và số nhỏ nhất m trong các số trên Ta có:

 

[ ; ]

max

a b

M  f x ; mmin[ ; ]a b f x 

* Chú ý:

1 Hàm số liên tục trên một khoảng có thể không có giá trị lớn nhất và giá trị nhỏ nhất trên khoảng đó

2 Nếu đạo hàm f’(x) giữ nguyên dấu trên đoạn [a; b] thì hàm số đồng biến hoặc nghịch biến trên cả đoạn Do đó f(x) đạt được giá trị lớn nhất và giá trị nhỏ nhất tại các đầu mút của đoạn

- Các khái niệm GTLN, GTNN của hàm số

- Phương pháp tìm GTLN, GTNN của hàm số trên 1 khoảng, 1 đoạn nào đó

- Học thuộc các khái niệm, định lí

- Giải các bài tập trong SGK (thuộc phần này)

- Nội dung:

- Phương pháp:

Tiết 8 §3 GIÁ TRỊ LỚN NHẤT VÀ GIÁ TRỊ NHỎ NHẤT CỦA HÀM SỐ

1 Mục tiêu:

1.1 Kiến thức: biết các khái niệm giá trị lớn nhất, giá trị nhỏ nhất của hàm số trên một tập hợp

số

1.2 Kĩ năng: biết cách tìm giá trị lớn nhất, giá trị nhỏ nhất (nếu có) của hàm số trên một đọan,

một khoảng

1.3 Thái độ:

+ Biết nhận xét và đánh giá bài làm của bạn cũng như tự đánh giá kết quả học tập của mình + Chủ động phát hiện, chiếm lĩnh tri thức Có tinh thần hợp tác trong học tập

2 Trọng tâm:

- Tìm GTLN, GTNN của hàm số trên 1 khoảng, 1 đoạn

3 Chuẩn bị:

+ Bảng phụ

+ Kiến thức cũ về tính đạo hàm của hàm số, tính đồng biến, nghịch biến của hàm số, cách tìm của trị của hàm số

Trang 15

Nêu quy tắc tìm gtln, nn của hàm số trên đoạn Áp dụng tìm gtln, nn của hs

y = x3 – 6x2 + 9x – 4 trên đoạn [0;5]; [-2;-1]; (-2;3)

Nhận xét, đánh giá

4.3 Bài mới:

* Gv: Chia hs thành 4 nhóm

Nhóm 1 giải câu 2b trên đoạn [0;3]

Nhóm 2 giải câu 2b trên đoạn [2;5]

Nhóm 3 giải câu 2c trên đoạn [2;4]

Nhóm 4 giải câu 2c trên đoạn [-3;-2]

* Hs:

Tiến hành hoạt động nhóm và cử đại diện lên

bảng

Nhóm khác nhận xét bài giải

* Gv: Nhận xét và cho điểm

Bài 1 Tìm giá trị lớn nhất, giá trị nhỏ nhất của

hàm số:

4 2 3 3

b y x x

y x x

0 3 2 3 2

x x x



 









Ta có:

(3) 56 (2) 6 (5) 552

y y y



 Vậy :

 0;3   ;3 

1

4 o

y Max y

 2;5   2;5 

miny6; Maxy552

1

x y

x







 2;4   2;4 

2

3

y Max y

 3; 2   -3;-2 

   

- Các khái niệm GTLN, GTNN của hàm số

- Phương pháp tìm GTLN, GTNN của hàm số trên 1 khoảng, 1 đoạn nào đó

- Đối với bài học ở tiết học này:

+ Học thuộc các khái niệm, định lí

+ Giải các bài tập trong SGK

- Đối với bài học ở tiết học tiếp theo: làm các BT 2, 3/ 24

- Nội dung:

- Phương pháp:

Trang 16

Ngày dạy: 2/9 – 7/9/2013 (12c2) Tuần: 3 Tiết 9 LUYỆN TẬP 1 Mục tiêu: 1.1 Kiến thức: biết các khái niệm giá trị lớn nhất, giá trị nhỏ nhất của hàm số trên một tập hợp số 1.2 Kĩ năng: biết cách tìm giá trị lớn nhất, giá trị nhỏ nhất (nếu có) của hàm số trên một đọan, một khoảng 1.3 Thái độ: + Biết nhận xét và đánh giá bài làm của bạn cũng như tự đánh giá kết quả học tập của mình + Chủ động phát hiện, chiếm lĩnh tri thức Có tinh thần hợp tác trong học tập 2 Trọng tâm: - Tìm GTLN, GTNN của hàm số trên 1 khoảng, 1 đoạn 3 Chuẩn bị: - Giáo viên: ngoài giáo án, phấn, bảng còn có: + Phiếu học tập + Bảng phụ - Học sinh: ngoài đồ dùng học tập như sách giáo khoa, bút,… còn có: + Kiến thức cũ về tính đạo hàm của hàm số, tính đồng biến, nghịch biến của hàm số, cách tìm của trị của hàm số + Bảng phụ, bút viết trên giấy trong + Máy tính cầm tay 4 Tiến trình dạy học: 4.1 Ổn định tổ chức và kiểm diện: ổn định lớp, kiểm tra sĩ số, đồng phục 4.2 Kiểm tra miệng: Nêu quy tắc tìm gtln, nn của hàm số trên đoạn Áp dụng tìm gtln, nn của hs y = x3 – 6x2 + 9x – 4 trên đoạn [0;5]; [-2;-1]; (-2;3) Nhận xét, đánh giá 4.3 Bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung bài học Hoạt động 1: * Gv: Hãy cho biết công thức tính chu vi hình chữ nhật Nếu hình chữ nhật có chu vi 16 cm biết một cạnh bằng x (cm) thì cạnh còn lại là ?;khi đó diện tích y=? Hãy tim GTLN của y trên khoảng (0;8) * Hs: Hình chữ nhật : CV = (D+R)*2 DT = D*R Thảo luận theo nhóm tìm hàm số y và tính max y trên (0;8) Hoạt động 2: - GV: gọi học sinh vẽ hình chữ nhật - HS: thực hiện vẽ hình Bài 2: Trong số các hình chữ nhật cùng có chu vi 16cm, hãy tìm hình chữ nhật có diện tích lớn nhất. Giả sử một kích thước của hình chữ nhật là x (đk 0<x<8) Khi đó kích thước còn lại là 8–x Gọi y là diện tích ta có y = –x2 +8x Xét trên khoảng (0; 8) y’= – 2x +8 ; y’=0  x 4 BBT x 0 4 8

y’ + 0 –

y 16

0 0 Hàm số chỉ có một cực đại tại x=4 ; ycđ=16 nên tại đó

y có giá trị lớn nhất Vậy hình vuông cạnh 4 cm là hình cần tìm lúc đó diện tích lớn nhất là 16 cm2

Bài 3: Trong các hình chữ nhật có cùng diện tích

48m2, hãy xác định hình chữ nhật có chu vi nhỏ nhất Gọi x, y là độ dài 2 kích thước của hình chữ nhật, ta

Trang 17

- GV: nêu công thức tính chu vi và diện

tích hình chữ nhật?

- HS:

+ Chu vi HCN bằng (dài + rộng) x 2

+ Diện tích bằng dài x rộng

- GV: chia 4 nhóm thực hiện

- HS: trình bày ý kiến

- GV: nhận xét, sửa sai

có:

48 48

x

x y







Chu vi hình chữ nhật là: p 2(x y) 2 x 48

x

2

48 ' 2 1

p

x

Cho p’ = 0  x4 3 Bảng biến thiên

x - -4 3 0 4 3 +

y’ + 0 – – 0 +

y 16 3

Vậy min0;  p 16 3   khi x = y = 4 3 khi đó hình chữ nhật trở thành hình vuông cạnh = 4 3 4.4 Câu hỏi, bài tập củng cố: - Các khái niệm GTLN, GTNN của hàm số - Phương pháp tìm GTLN, GTNN của hàm số trên 1 khoảng, 1 đoạn nào đó 4.5 Hướng dẫn học sinh tự học: - Đối với bài học ở tiết học này: + Học thuộc các khái niệm, định lí + Giải các bài tập trong SGK - Đối với bài học ở tiết học tiếp theo: Xem trước bài “Đường tiệm cận” 5 Rút kinh nghiệm: - Nội dung:

- Phương pháp:

Ngày dạy: 2/9 – 7/9/2013 (12c2) Tuần: 3 Tiết 10 §4 ĐƯỜNG TIỆM CẬN 1 Mục tiêu: 1.1 Kiến thức: Biết khái niệm đường tiệm cận đứng, đường tiệm cận ngang của đồ thị

1.2 Kĩ năng: Tìm được đường tiệm cận đứng, đường tiệm cận ngang của đồ thị hàm số.

1.3 Thái độ:

+ Rèn luyện tư duy logic, tư duy lý luận

+ Tích cực chủ động đóng góp tham gia xây dựng bài

2 Trọng tâm:

- Tìm đường tiệm cận ngang của đồ thị hàm số

3 Chuẩn bị:

+ Bảng phụ

Trang 18

+ Xem nội dung kiến thức của bài học và các nội dung kiến thức có liên quan đến bài họcnhư : bài toán tính giới hạn hs…

x + x x 1 x 1

2 nh lim ; lim ; lim ; lim 1

x Cho hs y Ti y y y y

 , nêu nhận xét về khoảng cách từ điểm

M(x;y)(C) tới đường thẳng y = -1 khi x  

* Hs:

Thảo luận nhóm để và nêu nhận xét về khoảng

cách từ điểm M(x; y)  (C) tới đường thẳng y =

niệm đường tiệm cận ngang

Yêu cầu Hs tính lim(0 1 2)

x x và nêu nhận xét vềkhoảng cách từ M(x; y)  (C) đến đường thẳng x

= 0 (trục tung) khi x  0? (H17, SGK, trang 28)

đến đường thẳng x = 0 (trục tung) khi x  0

Cho hàm số y = f(x) xác định trên một khoảng

vô hạn (là khoảng dạng (a;+),(-; b) (-;+)) Đường thẳng y = y0 là đường tiệm cậnngang (Hay tiệm cận ngang) của đồ thị hàm

số y = f(x) nếu ít nhất một trong các điều kiệnsau thoả mãn:

Trang 19

* Gv: Yêu cầu Hs tính lim(0 1 2)

x x và nêu nhận xét

về khoảng cách từ M(x; y)  (C) đến đường

thẳng

x = 0 (trục tung) khi x  0? (H17, SGK, trang

28)

* Hs: Thảo luận nhóm để

+ Tính giới hạn: lim(0 1 2)

x x + Nêu nhận xét về khoảng cách từ M(x; y)  (C)

đến đường thẳng x = 0 (trục tung) khi x  0

(H17, SGK, trang 28)

* Gv:

- Vẽ hình và hướng dẫn học sinh làm ví dụ

- Chia nhóm hoạt động

- Cách tìm tiệm cận ngang, tiệm cận đứng?

* Hs: Trả lời cách tiệm cận

- Hoạt động theo nhóm sau đó lên bảng làm ví

dụ

*Gv: Gút lại vấn đề và ghi bảng.

* Gv: Cho học sinh hoạt động nhóm và gọi học

sinh lên bảng làm ví dụ

*Hs:

2 3

2

lim

2 3

x



 

 



 

  

 

 

  



2

3

2

lim

x

nên đường thẳng 3

2

x  là tiệm cận đứng của đồ thị hàm số đã cho

1

x

I./ ĐƯỜNG TIỆM CẬN ĐỨNG:

* Định nghĩa:

Đường thẳng x = x0 được gọi là tiệm cận

đứng của đồ thị hàm số y = f(x) nếu ít nhất

một trong các điều kiện sau được thoả mãn





 

0

lim ( )

f x

  

0

lim ( )

f x

,





  

0

lim ( )

f x ,  

 

0

lim ( )

f x

Ví dụ 3 Tìm các tiệm cận đứng và ngang của

đồ thị (C) của hàm số

1 2

x y x







Vì

2

1 lim

2

x

x x



 



  

 



 



2

1 lim

2

x

x x

) nên đường thẳng

x = -2 là tiệm cận đứng của (C).

Vì    



1

2

x

x nên đường thẳng y = 1 là tiệm cận ngang của (C)

Ví dụ 3 Tìm tiệm cận đứng của đồ thị hàm số

2

x x y

x



TCĐ: x = 3/2

- Định nghĩa đường tiệm cận

- Cách viết phương trình đường tiệm cận

- Đối với bài học ở tiết học này: Làm bài tập trang 30 sgk

- Đối với bài học ở tiết học tiếp theo: Xem tiếp phần còn lại của bài

- Nội dung:

- Phương pháp:

Trang 20

1 Mục tiêu:

1.1 Kiến thức: Biết khái niệm đường tiệm cận đứng, đường tiệm cận ngang của đồ thị

1.2 Kĩ năng: Tìm được đường tiệm cận đứng, đường tiệm cận ngang của đồ thị hàm số.

1.3 Thái độ:

+ Biết nhận xét đánh giá bài làm của bạn cũng như tự đánh giá kết quả học tập

+ Tích cực chủ động đóng góp tham gia xây dựng bài

+ Xem nội dung kiến thức của bài học và các nội dung kiến thức có liên quan đến bài họcnhư : tìm các giới hạn, tiệm cận

- Nêu cách tìm các đường tiệm cận

a) Tiệm cận ngang y = - 1, tiệm cận đứng x = 2

b) Tiệm cận ngang y = -1, tiệm cận đứng x = -1

c) Tiệm cận đứng x = -1, Không có tiệm cận ngang

d) Tiệm cận đứng x = 1; Tiệm cận ngang y = 1

Bài 1 : Tìm các tiệm cận của đồ thị các

hàm số sau:

a) y = x

2 x  b) y = x 7

x 1

 c) y = 2x 5

Trang 21

- Nêu cách xác định các đường tiệm cận

- Áp dụng: Tìm tiệm cận của đồ thị các hàm số: 2 , 5 2 7 1

- Đối với bài học ở tiết học này:

+ Xem lại các bài tập đã sửa

+ Học lại các khái niệm, định lí

- Đối với bài học ở tiết học tiếp theo: Xem bài “Khảo sát sự biến thiên và vẽ đồ thị hàm số”

- Nội dung:

- Phương pháp:

Tiết 12 §5 KHẢO SÁT SỰ BIẾN THIÊN VÀ VẼ ĐỒ THỊ HÀM SỐ

1 Mục tiêu:

- Học sinh biết: sơ đồ khảo sát và vẽ đồ thị hàm số: tìm tập xác định, xét chiều biến thiên, tìm cực trị, tìm tiệm cận, lập bảng biến thiên, vẽ đồ thị

1.2 Kĩ năng:

+ Biết khảo sát và vẽ đồ thị hàm số:

3 2 ( 0)

y ax bx cx d a  ,

4 2 ( 0)

y ax bx c a ,

ax b

cx d



 + Biết cách biện luận số nghiệm của 1 phương trình bằng đồ thị

+ Biết cách viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số tại một điểm thuộc đồ thị hàm số

1.3 Thái độ:

+ Hiểu được các bước khảo sát và vẽ đồ thị hàm số

2 Trọng tâm:

- Khảo sát và vẽ dồ thị hàm số bậc ba

3 Chuẩn bị:

3.1 Giáo viên: ngoài giáo án, phấn, bảng, SGK,… còn có:

+ Bảng phụ

3.2 Học sinh: ngoài đồ dùng học tập như sách giáo khoa, bút,… còn có:

+ Xem nội dung kiến thức của bài học và các nội dung kiến thức có liên quan đến bài học như : xét sự đồng biến, nghịch biến, tìm cực trị, tính giới hạn, tìm tiệm cận của hàm số

4.1 Ổn định tổ chức: ổn định lớp, kiểm tra sĩ số, đồng phục.

4.2 Kiểm tra bài cũ:

Trang 22

- Nêu cách xét sự đồng biến, nghịch biến của hàm số.

*Gv: Giới thiệu với HS sơ đồ khảo sát một hàm số

* HS:Theo dõi các bước tiến hành khảo sát một

hàm số, và ghi nhớ để áp dụng

*Gv: Yêu cầu Hs khảo sát sự biến thiên và vẽ đồ

thị của các hàm số: y = ax + b,y = ax2 + bx + c theo

với a > 0 h/s luôn đồng biến

Với a = 0 hàm số không đổi và bằng b

Với a < 0 hàm số luôn nghịch biến

a0 Chiều biến thiên: y’= 2ax+b

- Bảng biến thiên và đồ thị treo bảng phụ

* Hs: Thảo luận theo nhóm và lên bảng làm từng

phần theo yêu cầu của giáo viên

- Tìm các giới hạn tại vô cực, các giới hạn

vô cực và tìm tiệm cận (nếu có)

- Lập bảng biến thiên (Ghi các kết quả tìmđược vào bảng biến thiên)

3 Đồ thị: Dựa vào bảng biến thiên và cácyếu tố xác định ở trên để vẽ đồ thị

Chú ý:

1 Nếu hàm số tuần hoàn với chu kỳ T thìchỉ cần khảo sát sự biến thiên và vẽ đồ thịtrên một chu kỳ, sau đó tịnh tiến đồ thị songsong với trục Ox

2 Nên tính thêm toạ độ một số điểm, đặcbiệt là toạ độ các giao điểm của đồ thị vớicác trục toạ độ

3 Nên lưu ý đến tính chẵn lẻ của hàm số vàtính đối xứng của đồ thị để vẽ cho chínhxác

II./ KHẢO SÁT MỘT SỐ HÀM ĐA THỨC VÀ HÀM PHÂN THỨC.





 

 Trên các khoảng(- ;-2) và (0 ; +), y’dương nên hàm số đồng biến

Trên khoảng (-2 ;0), y’âm nên hàm sốnghịch biến

- Cực trị : + Hàm số đạt cực đại tại x =-2 ; yCĐ = 0 + Hàm số đạt cực tiểu tại x = 0 ; yCT = -4

- Giới hạn :xlim y; xlim  y 

Trang 23

Nhận xét: Hai đồ thị của hai hàm số trên đối xứng

nhau qua trục Oy

x y

* Thực hiện hoạt động 2(SGK)

y = - x3 + 3x2 – 4 Nêu nhận xét về đồ thịnày và đồ thị trong vd 1

- Nhắc lại sơ đồ khảo sát hàm số và khảo sát hàm số đa thức bậc 3

- Đáp án: SGK trang 33

- Đối với bài học ở tiết này:

+ Nắm được sơ đồ khảo sát, khảo sát và vẽ đồ thị hàm số bậc ba

+ Làm các bài tập SGK: 1/43

- Đối với bài học ở tiết học tiếp theo: xem trước phần hàm số y ax 4bx2c a( 0)

- Nội dung:

- Phương pháp:

Tiết 13 §5 KHẢO SÁT SỰ BIẾN THIÊN VÀ VẼ ĐỒ THỊ HÀM SỐ (tt)

1.3 Thái độ:

Trang 24

+ Phát triển tư duy logic, đối thoại, sáng tạo.

+ Xem nội dung kiến thức của bài học và các nội dung kiến thức có liên quan đến bài họcnhư : xét sự đồng biến, nghịch biến, tìm cực trị, tính giới hạn, tìm tiệm cận của hàm số

- Nêu sơ đồ khảo sát hàm số

- Nêu các bước khảo sát hàm số bậc ba

-2 -4

Thảo luận theo nhóm và lên bảng làm từng phần

theo yêu cầu của giáo viên

+ Giới hạn tại vô cực;

limx  y; limx y  + BBT:

Trang 25

- Gv giới thiệu cho Hs ví dụ 3 (SGK, trang 35, 36)

để hiểu rõ các bước khảo sát hàm bậc bốn

- Chia nhóm hoạt động từng phần của ví dụ 3

* Hs:

Thảo luận theo nhóm và lên bảng làm từng phần





 

Hàm số đồng biến: (-;-1)và (0;1)

Trên các khoảng (-; -1) và (0; 1), y’ <0nên hàm số nghịch biến

- Cực trị:

Hàm số đạt cực tiểu tại điểm

x1;y CT 4; Hàm số đạt cực đại tại x =0; yCĐ = -3

2

-2

Hàm số đã cho là một hàm số chẵn do đó đồthị nhận trục tung làm trục đối xứng

* Thực hiện hoạt động 4 (SGK trang 36)Khảo sát sự biến thiên và vẽ đồ thị hàm số

y = - x4 + 2x2 + 3 Bằng đồ thị, biện luậntheo m số nghiệm của phương trình

- x4 + 2x2 + 3 = m

+ Nắm được sơ đồ khảo sát, khảo sát và vẽ đồ thị hàm số bậc bốn

- Phương pháp:

Trang 26

1.3 Thái độ:

- Nêu các bước khảo sát hàm số bậc bốn

4.3 Bài mới:

*Gv:

Gv giới thiệu cho Hs ví dụ 4 (SGK, trang 36,

37) để Hs hiểu rõ các bước khảo sát hàm bậc

bốn và các trường hợp có thể xảy ra khi tìm

Trang 27

Hoạt động theo nhóm và lên bảng làm bài tập

*Gv: Gút lại vấn đề và cho điểm

* Gv: Cho học sinh lấy ví dụ hàm số bậc 4 sao

cho phương trình y’ = 0 chỉ có một nghiệm

giới thiệu một dạng hàm số mới

+ Với dạng hàm số này, việc khảo sát cũng

bao gồm các bước như trên nhưng thêm một

bước là xác định các đường tiệm cận

+ Gv giới thệu ví dụ 5 SGK

* Hs: Hs thực hiện theo hướng dẫn của Gv

- Lần lượt từng học sinh lên bảng tìm TXĐ,

tính y', xác định đường TC

- Hs kết luận được hàm số không có cực trị

y’ =0  x=0  y=

2 3

Trên khoảng (-; 0), y’ >0 nên hsố đồng biến.Trên khoảng (0; +), y’<0 nên hsố nghịch biến

3 1 2

1 ( lim

x x x

y

x x

2-x2

  +

Hàm số đã cho là hàm số chẵn do đó đò thị nhậntrục tung là trục đối xứng

* Thực hiện hoạt động 5 SGK trang 38

1

y x

2

1

x x

x y

2

1

x x

x y

x - -1 +

y’

-y -1 +

Trang 28

*Gv: Vẽ đồ thị hàm số: - -1

* Đồ thị:

-3 -2 -1

1 2 3

x y

+ Nắm được sơ đồ khảo sát, khảo sát và vẽ đồ thị hàm số bậc bốn

- Phương pháp:

1.3 Thái độ:

Trang 29

y = m

+ Bảng phụ

- Nêu các bước khảo sát hàm số đa thức Áp dụng: Khảo sát sự biến thiên và vẽ đồ thị của

hàm số: 2

x y

* Gv: giới thiệu cho Hs ví dụ 8 (SGK, trang 42,

43) để Hs hiểu rõ các yêu cầu cơ bản của dạng

tương giao của các đồ thị:

+ Tìm số giao điểm của các đồ thị

+ Dùng đồ thị để biện luận số nghiệm của

2 4 6

x y

* GV: Gọi HS nhắc lại các bước khảo sát và vẽ

đồ thị hàm bậc 4

* HS: nêu cách khảo sát và giải câu a

* GV: hướng dẫn học sinh biến đổi phương

trình đưa về hàm số đã cho và đưa vào đồ thị

hàm số vửa vẽ biện luận theo m số nghiệm pt

* HS: thực hiện giải câu b theo hướng dẫn của

b Dựa vào đồ thị (C) biện luận theo m sốnghiệm pt: x4 – 2x2 – m = 0

Trang 30

nghiệm phân biệt.

* m – 1 = –1  m = 0 pt có 3 nghiệm

* m – 1 > –1  m > 0 pt có 2 nghiệm

- Nêu sơ đồ khảo sát và vẽ đồ thị hàm số

- Cách giải và biện luận pt theo tham số m

- Đối với bài học ở tiết học này: nắm được cách dựa vào đồ thị để biện luận số nghiệm của pttheo tham số m

- Đối với bài học ở tiết học tiếp theo:

+ Xem tiếp phần còn lại của bài

+ Ôn lại cách viết pttt của đồ thị hàm số

- Nội dung:

- Phương pháp:

1.3 Thái độ:

Trang 31

- Nêu các bước khảo sát hàm số Áp dụng: Khảo sát sự biến thiên và vẽ đồ thị của hàm số:

Bài toán 2: viết pttt của đồ thị hàm số y = f(x)

b f’(x0) = 1/a

Ví dụ 1: viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số

y = x3 – 3x2 + 1a/ Tại điểm có hoành độ = – 2b/ Biết tiếp tuyến song song với đường thẳng y = 9x – 8

* y’ = 3x2 – 6x a/ Tiếp tuyến tại điểm có hoành độ x0 = – 2

 y0 = –19, f’(x0) = 24 Vậy pttt là y = 24x + 29 b/ Tiếp tuyến song song với đường thẳng y = 9x – 8 

'





x y

Trang 32

- Cách viết pttt của đồ thị hàm số

- Đối với bài học ở tiết học này: nắm được cách viết pttt của đồ thị hàm số

+ Xem tiếp phần còn lại của bài

+ Ôn lại cách viết pttt của đồ thị hàm số

- Nội dung:

- Phương pháp:

1.3 Thái độ:

Trang 33

- Nêu các bước khảo sát hàm số Áp dụng: Khảo sát sự biến thiên và vẽ đồ thị của hàm số:

Cho học sinh thảo luận theo nhóm

* Hs : Thảo luận nhóm để tìm giao điểm của đồ

thị hai hàm số: y = x2 + 2x – 3 và y = - x2 - x +

2 (bằng cách lập phương trình hoành độ giao

điểm của hai hàm số đã cho)

* Gv : Gút lại vấn đề và ghi bảng

* Gv: giới thiệu ví dụ 7 SGK trang 42

Phương trình hoành độ của (C) và (d )?

* Gv: (C) luôn cắt (d ) khi nào?

* Hs: Khi phương trình hoành độ có nghiệm

x1, Khi đó, các giao điểm của (C1) và (C2) làM(x0 ; f(x0)), M(x1 ; f(x1)),

* Ví dụ 7:

Chứng minh rằng đồ thị (C) của hàm số

11

x y x

x m x m x

1 Vậy (C) luôn cắt d tại 2 điểm

- Nêu các dạng toán trong bài

- Đối với bài học ở tiết học này: ôn lại tất cả các dạng toán

+ Nắm được các dạng bài tập của bài

- Nội dung:

- Phương pháp:

Trang 34

+ Biết cách viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số tại một điểm thuộc đồ thị hàm số.

1.3 Thái độ:

4.3 Bài mới:

*Gv: Gọi một học sinh lên làm bài 5a/trang 43

* Hs: Lên bảng làm bài tập theo yêu cầu của

giáo viên

*Gv: Gút lại vấn đề và cho điểm

* Gv: Cho học sinh hoạt động nhóm và gọi học

sinh lên bảng làm bài tập

Gọi một học sinh lên làm từ tập xác định đến

giới hạn.Và một học sinh khác lên lập bảng

biến thiên và vẽ đồ thị hàm số

* Hs: Hoạt động theo nhóm và lên bảng làm bài

tập theo yêu cầu của giáo viên

- Cực trị: Hsố đạt cực đại tại x = 1; yCĐ = 3 Hàm số đạt cực tiểu tại x = -1; yCT = -1

- Giới hạn: xlim y   ; xlim y   



Đồ thị:

Trang 35

*Gv : Gút lại vấn đề và cho điểm.

*Gv: Cho học sinh hoạt động nhóm và gọi học

sinh lên bảng làm câu 5b

Làm thế nào để biện luận số nghiệm của

m>2 v m<-2 :pt có 1 nghiệmm=2 v m =-2:pt có hai nghiệm-2<m<2: pt có ba nghiệm phân biệt

- Nhắc lại khảo sát hàm số bậc ba

- Biện luận số nghiệm của phương trình bằng phương pháp đồ thị.

- Đối với bài học ở tiết học tiếp theo: Nắm được các dạng bài tập của bài

- Nội dung:

- Phương pháp:

1.3 Thái độ:

2 Trọng tâm:

- Khảo sát và vẽ đồ thị hàm số bậc bốn trùng phương

3 Chuẩn bị:

Trang 36

3.1 Giáo viên: ngoài giáo án, phấn, bảng, SGK,… còn có:

+ Bảng phụ

* Gv: Cho học sinh hoạt động nhóm và gọi

học sinh lên bảng làm bài tập

biến thiên và vẽ đồ thị hàm số

* Hs: Hoạt động theo nhóm và lên bảng làm

bài tập theo yêu cầu của giáo viên

*Gv : Gút lại vấn đề và cho điểm

*Gv: Cho học sinh hoạt động nhóm và gọi học

sinh lên bảng làm câu 7c

- Điểm có tung độ bằng 7/4 thì hoành độ bằng

bao nhiêu?

- Cho học sinh tính y'(1), y'(-1)?

*Hs: Thảo luận theo nhóm và lên bảng làm bài

a Với giá trị nào của tham số m, đồ thị của hàm

số đi qua điểm (-1; 1)?

Đồ thị hàm số đi qua điểm (-1; 1) khi:

- Hàm số đồng biến trên khoảng (0;+)Hàm số nghịch biến trên khoảng (-; 0)

- Hàm số đạt cực tiểu tại x = 0; yCT = 1 Hàm số không có đạt cực đại

Trang 37

Ta biến đổi pt đã cho thành phương trình:

- Nhắc lại khảo sát hàm số bậc bốn trùng phương

- Viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số.

- Nội dung:

- Phương pháp:

1.3 Thái độ:

Trang 38

+ Xem nội dung kiến thức của bài học và các nội dung kiến thức có liên quan đến bài họcnhư : xét sự đồng biến, nghịch biến, tìm cực trị, tính giới hạn, tìm tiệm cận của hàm số.

4.3 Bài mới:

* Gv:

- Để hàm số đồng biến trên mỗi khoảng xác

định của nó khi nào?

- Gọi 1 hs lên bảng giải câu a

* Gv: Cho học sinh hoạt động nhóm và gọi

học sinh lên bảng làm bài tập

a Chứng minh rằng với mọi giá trị nào của tham

số m, hàm số luôn luôn đồng biến trên mỗikhoảng xác định của nó?

số luôn đồng biến trên   , 1  1,

+ Cực trị: hàm số không có cực trị

+ Tiệm cận:

1 1

x y

x

1 1

x y

Trang 39

bài tập theo yêu cầu của giáo viên.

*Gv : Gút lại vấn đề và cho điểm

y + 1

1 -

* Đồ thị:

- Nhắc lại khảo sát hàm số nhất biến

- Chứng minh hàm số đồng biến, nghịch biến.

- Nội dung:

- Phương pháp:

1 Mục tiêu:

+ Khái niệm đồng biến, nghịch biến, tính đơn điệu của hàm số,Mối quan hệ giữa dấu của

đạo hàm và sự biến thiên của hàm số, quy tắc xét tính đơn điệu của hàm số

+ Khái niệm cực đại, cực tiểu Điều kiện đủ để hàm số có cực trị Quy tắc tìm cực trị của hàmsố

+ Khái niệm giá trị lớn nhất, giá trị nhỏ nhất của hàm số, cách tính giá trị lớn nhất và giá trịnhỏ nhất của hàm số trên một đoạn

+ Khái niệm đường tiệm cận ngang, tiệm cận đứng, cách tìm tiệm cận ngang, tiệm cận đứng.+ Nắm được các bước khảo sát hàm số, khảo sát một số hàm đa thức và hàm phân thức, xét

sự tương giao giữa các đường (biện luận số nghiệm của phương trình bằng đồ thị, viết phương trìnhtiếp tuyến với đồ thị)

+ Biết cách tìm tiệm cận ngang, tiệm cận đứng của hàm phân thức đơn giản

+ Biết cách khảo sát một số hàm đa thức và hàm phân thức đơn giản, biết cách xét sự tươnggiao giữa các đường Viết được phương trình tiếp tuyến đơn giản

1.3 Thái độ:

+ Cẩn thận chính xác trong lập luận, tính toán.

Trang 40

+ Chủ động phát hiện, chiếm lĩnh tri thức mới Có tinh thần hợp tác trong học tập.

2 Trọng tâm:

- Khảo sát và vẽ đồ thị hàm số

- Một số bài toán liên quan

3 Chuẩn bị:

- GV: phiếu học tập, câu hỏi

- Học sinh: máy tính, các kiến thức cơ bản của chương I

4.1 Ổn định tổ chức và kiểm diện: ổn định lớp, điểm danh.

4.2 Kiểm tra miệng: khi giải bài tập

- GV: Cho học sinh tính đạo hàm f'(x)

Sau đó thay x bằng x – 1 và giải bất phương

Trên khoảng ( 1; 3) , y’ > 0 nên hàm số đồngbiến, trên khoảng (  ; 1) và (3;  ), y’ < 0nên hàm số nghịch biến

Hàm số đạt cực đại tại x = – 1; yCĐ = 5Hàm số đạt cực tiểu tại x = 3; yCT = – 2 lim

Cho y’’ = 0  x 1 y13 Điểm uốn I(1; 13)

Đồ thị:

30 25 20 15 10 5

c Vậy ta có phương trình tiếp tuyến tại điểm(2; 24)

Định dạng
Số trang	91
Dung lượng	4,83 MB