bài giảng thạch luận các đá magma -tập hợp các đá magma

CÁC THÀNH TẠO MAGMA ĐẠI DƯƠNGHệ thống dãy núi ngầm đại dương Các dãy núi ngầm có chiều cao đến 12km, chủ yếu cấu tạo từ basalt.. Dưới dãy núi ngầm vỏ thạch quyển bị vát mỏng gây tách g

bị nóng chảy biến thiên liên tục.

II Các quá trình dẫn đến sự thay đổi thành phần của dung thể magma ban đầu:

CÁC THÀNH TẠO MAGMA ĐẠI DƯƠNG

Hệ thống dãy núi ngầm đại dương

Các dãy núi ngầm có chiều cao đến

12km, chủ yếu cấu tạo từ basalt

Dưới dãy núi ngầm vỏ thạch quyển

bị vát mỏng gây tách giãn đáy đại

dương khiến basalt phun lên tạo

thành núi Dưới vỏ đại dương

5-8km là manti Basalt sống núi đại

dương – MORB

Lớp vỏ đại dươngvà cấu trúc của manti trên

Ophiolite điển hình

Tổ hợp Ophiolite Oman Theo Boudier

and Nicolas (1985) Earth Planet Sci

Lett., 76, 84-92

Sự có mặt của các đá magma

ophiolit trong các cấu trúc uốn

nếp là dấu hiệu quan trọng để xác

định các đường khâu cổ

Oxyt Fe-Ti gặp trong phần nền

- Gabro có thành phần ương tự như

basalt, chỉ khác kiến trúc

-Trong ophiolit NC chủ yếu là

basalt và gabro

Thành phần hóa học của basalt kiểu MORB

Table 13-2 Average Analyses and CIPW Norms of MORBs

All: Ave of glasses from Atlantic, Pacific and Indian Ocean ridges.

MAR: Ave of MAR glasses EPR: Ave of EPR glasses.

IOR: Ave of Indian Ocean ridge glasses.

MORB điển hình có thành phần

toleit olivin với K2O < 0,2%;

TiO2 < 2%; P2O5 < 0,2%

Đặc điểm phân bố nguyên tố đất hiếm

 REE diagram for MORBs

Data from

Schilling et al

(1983) Amer J

Sci., 283, 510-586

 Phân biệt N-MORB (bình thường) và E-MORB (giàu) hoặc P-MORB (Plume)

 Nguồn của N-MORB là manti trên nghèo kiệt (depleted upper

Ophiolit trong các cấu

trúc uốn nếp VN

 Các thành tạo mafic-siêu mafic kiểu ophiolit: Sông Mã, Hà

Giang, Tam Kỳ -Hiệp Đức

 Ophiolit Sông Mã có thể đối sánh với ophiolit Songou (TQ)

 Dựa theo sự có mặt của ophiolit

có thể vạch đới khâu-ranh giới giữa các mảnh lục địa khác nhau

 Liên quan tới các đá siêu mafic

có mỏ cromit (Núi Nưa), đá ngọc-nephrit, jadeit (Sông Mã)

Ophiolit S.Mã

Ophiolit Tam Kỳ -Hiệp Đức

 Đối sánh ophiolit Sông Mã với ophiolit

Songou cho nhiều thông tin về một

trong những đới khâu quan trọng

nhất của khu vực ĐNA.

 Liên quan tới các xâm nhập SM của

ophiolit Sông Mã có quặng cromit

NC chi tiết về Crm giúp xác định bản

chất ophiolit của SM.

1

2 3

1 2

3

1-T304 2-T298 3-T274

4

8

4 5

6 7

8

4-T294 5-T295 6-T306

7-T305 8-T290

9 10

9

10

10-T307 11-T308

Các khối lục địa được tách từ Gondvaland và các đới khâu

[Compet Rendus 340, 2-3]

Nghiªn cøu x¸c lËp b¶n chÊt ophiolit cña c¸c tæ hîp mafic-siªu mafic

§H trong siªu mafic LH

Dunit serpentinit ho¸ chøa cromspinel

(Liên quan tới điểm nóng - hot spots)

Hoạt động magma đảo đại dương

After Crough (1983) Ann Rev Earth Planet Sci., 11, 165-193.

Thành phần của các đá đảo đại dương

 Basalt, trachyandesit, trachyt, comendit

 Basalt thường thuộc về 2 loạt: toleit (basalt-toleit) và kiềm (basalt kiềm).

 Basalt toleit có thành phần gần gũi với MORB song khác về thành phần khoáng vật và hóa học

 Basalt kiềm có thể chia nhỏ hơn thành 2 phụ loạt: bão hòa silic và kém bão hòa silic

Thành phần hóa học của các đá đảo đại dương

(Trích trong Thạch luận đá magma và biến chất của P.T Thị, 2005)

51.422.6115.6611.040.215.308.603.671.360.43100.30422193631388

59.421.3417.046.790.272.224.385.382.450.6699.95954885554413

66.950.3815.404.210.150.330.826.714.870.1299.90 -

74.050.1312.442.530.060.040.225.534.600.0299.70205871113147134

Thành phần hóa học của các đá đảo đại dương

Loạt toleit, á kiềm và kiềm

After Wilson (1989) Igneous Petrogenesis Kluwer.

Biểu đồ phân bố nguyên tố đất hiếm

After Wilson (1989) Igneous Petrogenesis Kluwer.

Biểu đồ đa nguyên tố chuẩn hóa theo MORB

Figure 14-3 Winter (2001) An Introduction to Igneous and Metamorphic Petrology Prentice Hall Data from Sun and McDonough (1989)

Sr - Nd Isotopes

Figure 13-12 Data from Ito et al (1987) Chemical Geology, 62, 157-176; and LeRoex et al (1983) J Petrol., 24, 267-318

Figure 14-6 After Zindler and

Hart (1986), Staudigel et al

(1984), Hamelin et al (1986) and

Wilson (1989)

µ

Figure 14-8 After Wilson (1989) Igneous Petrogenesis Kluwer Data from Hamelin and Allègre (1985), Hart (1984), Vidal et al (1984)

Mô hình chuỗi đảo Hawai

Trích trong Thạch luận các đá magma và biến chất (P.T Thị, 2005)

Mô hình hình thành núi lửa đại dương

(Trích từ Thạch luận đá magma và biến chất của P.T Thị, 2005)

Mô hình hoạt động magma đại dương

DM

OIB

Continental Reservoirs

Nomenclature from Zindler and Hart (1986) After Wilson (1989) and Rollinson (1993)